🌓 NASA Oy va Marsga parvozning bir yillik simulyatsiya missiyasi uchun ko‘ngillilarni olishni boshladi.

Ishtirokchilar 12 oyni Xyustondagi Jonson nomidagi kosmik markaz hududida boshqa odamlardan ajratilgan holda o‘tkazadi. Tayyorgarlik va ma’lumotlar yig‘ish bilan birga dastur taxminan 14 oy davom etadi. Tajriba 2027-yilning avgustida boshlanadi.

Avvaliga ekipaj sayyoralararo parvozni taqlid qiluvchi ikki qavatli modulga joylashtiriladi. So‘ngra ishtirokchilar boshqa sayyora sirtidagi hayotni aks ettiruvchi boshqa modulga o‘tib, uning tashqarisiga chiqishadi. Ko‘ngillilar hatto dala operatsiyalari uchun rover modulini ham sinovdan o‘tkazishadi.

Qatnashchilarga kompensatsiya puli to‘lanadi, olingan natijalar esa NASAning uzoq muddatli ekspeditsiyalarga tayyorgarlik ko‘rishiga yordam beradi.

💠 @koinottilsimi

O‘zbek olimlarining nomi kichik sayyoralarga berildi

Bu haqda Xalqaro astronomiya jamiyatining Kichik jismlar bo‘yicha qo‘mitasi ma’lum qildi.

Unga ko‘ra, 2001 KA2 raqami bilan ro‘yxatga olingan asteroidga Kamoliddin Ergashev, ro‘yxat nomi 1999 TO15 bo‘lgan asteroidga esa Otabek Burxonov nomi berildi.

Avvalroq bu ikki olim NASA’ning sayyoraviy mudofaa tajribasi doirasidagi faol ishtiroki va hissasi uchun “Group Achievement Award” mukofoti bilan taqdirlangan edi.
Qoyil!

@domlajon
t.me/domlajon

🪞 AQSh'dagi startap quyosh nurini kechalari soatiga 5 000 dollardan sotmoqchi — Metro nashrining yozishicha, ular shu yilning o‘zidayoq koinotga ulkan ko‘zgu olib chiqishadi.

AQSh hukumati loyihani allaqachon ma’qullagan. Tunda quyosh nurini aks ettirish uchun 10 yil ichida o‘lchami 18×18 metr bo‘lgan 50 000 ta ko‘zgu uchirilmoqchi.

Birinchi navbatda, bu kosmik projektor quyosh elektr stansiyalari 24/7 rejimida energiya ishlab chiqara olishi uchun yaratilmoqda.

💠 @koinottilsimi

​​#hayot

Hayotning "g‘ishtchalari" ilk bor Somon yo‘lidan tashqarida topildi 🦠

Kil universiteti astrofiziklari va xalqaro tadqiqotchilar guruhi ilk bor Katta Magellan Bulutida murakkab organik molekulalarni aniqladi. Jeyms Webb kosmik teleskopi yordamida ular shakllanayotgan ST6 prototulduzi atrofidagi muzlarda beshta uglerodli birikmani topdilar: metanol, etanol, metilformat, atsetaldegid va sirka kislotasi.

Sirka kislotasi kosmik muzlarda ilk bor qayd etildi, qolgan uchta modda esa Somon yo‘li galaktikasidan tashqarida birinchi marta aniqlandi.

Olimlar, shuningdek, glikolaldegid izlarini ham aniqlagan bo‘lishi mumkin. Bu molekula shakarlar va RNKning dastlabki tarkibiy qismlari hosil bo‘lishi bilan bog‘liq.

Katta Magellan Buluti tarkibida og‘ir elementlar Somon yo‘liga qaraganda uch baravar kam bo‘lgani sababli, u ilk Koinot sharoitlarini aks ettiradi. Shu bois, bu kashfiyot hayot paydo bo‘lishi uchun zarur bo‘lgan organik birikmalar Koinot tarixining juda erta bosqichlaridayoq mavjud bo‘lgan bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi. Biroq, bu hayot Yerda paydo bo‘lishidan oldin boshqa joylarda hayot albatta mavjud bo‘lgan degani emas; bu faqat hayot uchun zarur kimyoviy moddalarning ancha erta shakllangan bo‘lishi mumkinligini anglatadi.

💠 @koinottilsimi

#kvantmexanikasi

Fizikada eng kichik o'lchanadigan uzunlik shkalasi Plank uzunligi bo'lib, u 10^-33 sm ga teng. Bu shuni anglatadiki, undan kichikroq har qanday uzunlik fazoviy miqyosda deyarli sezilmaydi yoki o'lchanmaydi va shunday deyish mumkin: "Plank uzunligidan qisqa uzunlik yo'q!".

Eng kichik o'lchanadigan vaqt Plank vaqti bo'lib, u 10^-43 soniyani tashkil etadi va bu yorug'likning Plank uzunligida harakatlanishi uchun ketgan vaqt miqdoridir. Bundan kichikroq har qanday vaqt sezilmas yoki o'lchab bo'lmas edi va biz aytishimiz mumkin: "Plank vaqtidan kam vaqt yo'q!"

Bu ikki ifoda fazo va vaqtning oʻzaro bogʻliqligiga qoʻshimcha ravishda fazo-vaqtdagi eng past oʻlchov shkalasi Plank shkalasi ekanligini koʻrsatadi.

💠 @koinottilsimi

#saturn

"Cho'pon" tabiiy yo'ldoshlari.

Bu Saturnning kichik tabiiy yo'ldoshlari bo'lib, ular o'z gravitatsiyasi tufayli halqaning zarralarini yon tomonlarga uchib ketishiga imkon bermaydi va shu tufayli Saturn halqalari o'z shaklini saqlab qoladi.Ular zarrachalarni qo'y podasi kabi boshqarib turishadi, shuning uchun ular "cho'ponlar" nomi bilan ataladi.

💠 @koinottilsimi

#qiziq

Gravitatsiya har qanday o'lchov va koinotdan o'tishi mumkinligi sababli, gravitatsion to'lqinlari olamlardan yoki boshqa o'lchovlardan bizning koinotimizga o'tishi mumkin. Boshqa oʻlchovli fazodan kelgan gravitatsion to'lqinlar bizning koinotimizning gravitatsion to'lqinlariga nisbatan farq qiladi.


Bizni instagramda ham kuzatib boring : https://instagram.com/koinot_tilsimi

💠 @koinottilsimi

#qiziq

Nima uchun sayyora Quyosh atrofida turli tezlikda aylanadi? Quyosh yaqinida tez va aksincha undan uzoqda sekinroq?

Sayyoraning Quyosh atrofida aylanish tezligining o'zgaruvchanligi Keplerning uchinchi qonuni ko'rinishi bo'lib, unga ko'ra sayyora perigeliy mintaqasida afelion mintaqasiga qaraganda ancha tezroq harakat qiladi.

Bu harakatning asrlar davomida takrorlanishi ularning harakatidan hosil bo'luvchi kinetik energiyasi va sayyoraning orbitadagi pozitsiyasidan hosil bo'luvchi potentsial energiyasi yig'indisidan iborat bo'lgan sayyora umumiy energiyasining doimiyligi bilan ta'riflanadi.
Bunday holda, afelion hududida kinetik energiya minimal, potentsial energiya esa, aksincha, maksimaldir.

P.s: Qisqa qilib aytganda afelion hududida sayyora uzoq masofani bosib o‘tadi.Shuning uning harakati sekin.Aksincha perigeliy nuqtasida esa masofa qisqa,shuning uchun sayyora tezligi tez.

💠 @koinottilsimi

#qiziq #kvantmexanikasi

Siz hayotingizda hech qachon hech narsaga tegmagansiz.

Biror kishi biror- bir jismga tegsa, u jismni emas, balki jismni tashkil qiluvchi elektronlarining elektromagnit kuchlarini his qiladi.Materiya tashkil topgan atomlar hech qachon bir - biriga urilmaydi. Qanchalik bir-biriga yaqin kelsa, ulardagi komponentlar zaryadlari shuncha itariladi. Bu xuddi ikkita kuchli magnitning bir xil zaryadli uchlarini birlashtirishga urinishga oʻxshaydi. Masalan, siz stulda oʻtirganingizda - siz unga “tegmaysiz”. Atomlardagi itarilish kuchi hisobiga stuldan maʼlum uzoqlikda turasiz.‌‌

P.s: Hozir ham telefoningiz sensoriga barmog'ingizni tekkizyapman deb o'ylayapsiz, aslida barmog'iz unga umuman tegmaydi.Tushundingiz-a

💠 @koinottilsimi

⚡️ #qiziq

✔️ Kometa - kattaligi 100 metrdan 20 km gacha bo'lgan, iflos muzdan (muz + chang) iborat bo'lgan, Quyosh atrofida cho'zilgan orbita bo'ylab aylanadigan, odatda Yerdan uzoqda joylashgan jism.

✔️ Asteroid - kattaligi 3 metrdan 1000 km gacha bo'lgan tosh va metall jism bo'lib, odatda Quyosh atrofida aylana orbitalarida aylanadi.

✔️ Meteoroid - o'lchami 1 sm dan 3 metrgacha bo'lgan asteroid.

✔️ Meteorit - sayyora atmosferasi bo'ylab uchib o'tadigan va uning yuzasiga tosh shaklida tushadigan asteroid yoki meteoroid.

💠 @koinottilsimi

#qiziq

Asteroid Oy bilan to'qnashib uni Yer tomon «itarib» yuborishi mumkinmi?

Umuman olganda, asteroidning Oy bilan to'qnashishi ehtimoli Yerga qaraganda ancha past. Gap shundaki, bizning sayyoramiz massiv ,,nishon" bo'lib, uning tortishish kuchi Oyga qaraganda ancha kuchli.Shuning uchun Yer, asteroid yoki kometani o'ziga tortib oladi.

Bunda ob'yektning o'lchami ham muhimdir. NASA maʼlumotlariga koʻra, asteroid Yerga xavf tugʻdiruvchi deb hisoblanishi uchun uning diametri kamida 140 m boʻlishi kerak. Oy orbitasiga taʼsir qilish darajasidagi asteroid esa Oyning o'zidan katta bo'lishi lozim.

Ma'lumki, Quyosh tizimidagi aniqlangan asteroidlarning hech biri Oy hajmidan katta emas. Eng yirik asteroidlardan biri Vesta Oy massasidan taxminan 70 marta kichikdir. U bizdan taxminan 180 million km uzoqlikdagi asosiy asteroid kamarida Mars va Yupiter o'rtasida aylanadi.‌‌

💠 @koinottilsimi

#hujjatli_film

Koinot: makon va zamon ("Molekulaning ba’zi vazifalari")

Oʻzbekcha subtitrda

4K

💠 @koinottilsimi