Kun keladi ko'zini haromdan saqlagan bir yigit, jamolini o'zgalardan saqlagan bir qizga uylanadi.
@status_ibratli🕊
@status_ibratli🕊
ChO‘KAYOTGAN AYOLNING SO‘NGI SO‘ZI (ta’sirli hikoya)
O‘qituvchi dars chog‘ida halokatga uchragan kema haqida o‘quvchilarga so‘zlab berdi...
- Kemada er - xotin xam bor ekan... Ular qutqaruv kemasigacha suzib borishdi. Faqatgina unda birgina joy bor ekan...
Shunda er xotinini itarib yubordi... Shunda cho‘kayotgan ayol eriga nima dedi...
Qani kim aytadi...
Ko‘pchilik o‘quvchilar bir ovozdan "Sendan nafratlanaman", yoki, "Ko‘zim ko‘r bo‘lgan ekan" degan so‘zni aytgan dedi...
Shu payt o‘qituvchining ko‘zi jimgina o‘tirgan bolaga tushdi...
- Nima deb uylaysan, ayol eriga nima degan?...
- Bolamizni ehtiyot qiling - degan.
- Sen bu voqeani bilasanmi?- hayratlanib so‘radi o‘qituvchi.
- Yo‘q, meni oyim ham o‘limi oldidan dadamga shunday degan - dedi.
O‘qituvchi ko‘ziga qalqib kelgan yoshni ko‘rsatmaslik uchun chetga burildi...
Ona qabrga kirgunga qadar farzandini baxti uchun duo qilarkan...
Onajoningizni borida qadrlab duosini oling...
@status_ibratli🕊
O‘qituvchi dars chog‘ida halokatga uchragan kema haqida o‘quvchilarga so‘zlab berdi...
- Kemada er - xotin xam bor ekan... Ular qutqaruv kemasigacha suzib borishdi. Faqatgina unda birgina joy bor ekan...
Shunda er xotinini itarib yubordi... Shunda cho‘kayotgan ayol eriga nima dedi...
Qani kim aytadi...
Ko‘pchilik o‘quvchilar bir ovozdan "Sendan nafratlanaman", yoki, "Ko‘zim ko‘r bo‘lgan ekan" degan so‘zni aytgan dedi...
Shu payt o‘qituvchining ko‘zi jimgina o‘tirgan bolaga tushdi...
- Nima deb uylaysan, ayol eriga nima degan?...
- Bolamizni ehtiyot qiling - degan.
- Sen bu voqeani bilasanmi?- hayratlanib so‘radi o‘qituvchi.
- Yo‘q, meni oyim ham o‘limi oldidan dadamga shunday degan - dedi.
O‘qituvchi ko‘ziga qalqib kelgan yoshni ko‘rsatmaslik uchun chetga burildi...
Ona qabrga kirgunga qadar farzandini baxti uchun duo qilarkan...
Onajoningizni borida qadrlab duosini oling...
@status_ibratli🕊
O‘GʻLIM BERGAN “TARBIYA”
Uylanganimdan uch yil o‘tib farzand ko‘rdim. Darhol bola tarbiyasiga oid kitob-risolalar sotib oldim, rafiqam bilan o‘tirib ota-onamiz bizga bergan o‘git va pandlarini eslaydigan bo‘ldik. Bola ulg‘ayarkan, unga kundalik odoblar, axloq qoidalarini o‘rgata boshladik. “Taomni o‘ng qo‘lingda ye…”, “Yotib ovqat yema…”, “O‘zingdan kattaga salom ber…”, “Hojatdan so‘ng albatta qo‘l yuvilishi kerak…”
Kunlarning birida bozordan non sotib olib, uyga piyodalab keta boshladik. O‘sha kuni tushlik qilmagandim, qornim tatalab ketyapti. Uyga borishgacha sabrim chidamay yelimxaltada turgan nonga qo‘l cho‘zdim: bir burdasi bilan qorinni aldab ketay… Qo‘lim nonga tegar-tegmas orqadan ogohlantirish keldi:
– Ada, non yemoqchimisiz? Qo‘llaringizni yuvmagansiz-ku!
Darrov hushyor tortdim. Hozir nonni ushatib olishim bolamga ovqat yeyishdan oldin qo‘l yuvish kerakligi haqida bergan tarbiyamni yuvib ketishini o‘yladim.
– Ha-ya, rost aytasan, o‘g‘lim. Qo‘llarim yuvilmagani yodimdan ko‘tarilibdi. Eslatganing uchun rahmat. Nonni uyda, qo‘llarni yuvib yeymiz…
Ayolim bilan shu haqda eslashib kulishdik. Shunda onasi bir gapni aytib qoldi: “Sizning har bir xatti-harakatingiz o‘g‘lingiz kuzatuvi ostida. U sizga taqlid qiladi. Iltimos, ehtiyot bo‘ling…”
Bunaqa payt inglizlarning mashhur maqoli yodga tushaveradi: “Bolalaringizni tarbiya qilmang. Ular baribir sizga o‘xshashadi. Siz o‘zingizni tarbiya qiling”..
@status_ibratli🕊
Uylanganimdan uch yil o‘tib farzand ko‘rdim. Darhol bola tarbiyasiga oid kitob-risolalar sotib oldim, rafiqam bilan o‘tirib ota-onamiz bizga bergan o‘git va pandlarini eslaydigan bo‘ldik. Bola ulg‘ayarkan, unga kundalik odoblar, axloq qoidalarini o‘rgata boshladik. “Taomni o‘ng qo‘lingda ye…”, “Yotib ovqat yema…”, “O‘zingdan kattaga salom ber…”, “Hojatdan so‘ng albatta qo‘l yuvilishi kerak…”
Kunlarning birida bozordan non sotib olib, uyga piyodalab keta boshladik. O‘sha kuni tushlik qilmagandim, qornim tatalab ketyapti. Uyga borishgacha sabrim chidamay yelimxaltada turgan nonga qo‘l cho‘zdim: bir burdasi bilan qorinni aldab ketay… Qo‘lim nonga tegar-tegmas orqadan ogohlantirish keldi:
– Ada, non yemoqchimisiz? Qo‘llaringizni yuvmagansiz-ku!
Darrov hushyor tortdim. Hozir nonni ushatib olishim bolamga ovqat yeyishdan oldin qo‘l yuvish kerakligi haqida bergan tarbiyamni yuvib ketishini o‘yladim.
– Ha-ya, rost aytasan, o‘g‘lim. Qo‘llarim yuvilmagani yodimdan ko‘tarilibdi. Eslatganing uchun rahmat. Nonni uyda, qo‘llarni yuvib yeymiz…
Ayolim bilan shu haqda eslashib kulishdik. Shunda onasi bir gapni aytib qoldi: “Sizning har bir xatti-harakatingiz o‘g‘lingiz kuzatuvi ostida. U sizga taqlid qiladi. Iltimos, ehtiyot bo‘ling…”
Bunaqa payt inglizlarning mashhur maqoli yodga tushaveradi: “Bolalaringizni tarbiya qilmang. Ular baribir sizga o‘xshashadi. Siz o‘zingizni tarbiya qiling”..
@status_ibratli🕊
Agar hayotda baxtli yashab o‘tishni istasang, uni muayyan odamlar yoki buyumlarga emas, biror ulkan maqsad sari bag‘ishla!
@status_ibratli🕊
@status_ibratli🕊
OTA YUKI
— Yana qiz tug‘dingmi? Bu uchta qizni boshimga uramanmi? Bunisi o‘g‘il bo‘ladi, deganding-ku… — Qahramon darvozadan ukasini yetaklab kirgan xotiniga jahl bilan o‘shqirdi. Bunga tayyor kelgan xotini ham "Sekin, bolani cho‘chitib yuborasiz”, degancha indamay ichkariga kira boshladi. Qaynonasi keliniga ko‘maklasharkan, o‘g‘lini urishib berdi:
— Hali shu qizlaring shunday farzand bo‘lsinki, ming o‘g‘ilning o‘rnini bossin! Shukr qilmaysanmi? Tirnoqqa zor o‘tayotgan qancha…
— E… sizga faqat keliningizning yonini olish bo‘lsa…
Suyunchini eshitib ham tug‘ruqxonaga bormagan Qahramon shu onda uyiga sig‘magan bo‘lib, shart ko‘chaga chiqib ketdi. Yo‘lida esa unga oshnasi Ibrohim duch keldi.
— Do‘stim, farzandli bo‘libsan, tabriklayman. Ammo bir xabar bor. Mirzo aka o‘tib qolibdilar. Soat ikkida chiqarisharkan. Janozaga aytib yuribman. Esingdan chiqmasin, o‘sha yerda ko‘rishamiz.
…Jamoat to‘plangan. Mayitni tobutga solib, olib chiqishdi. Janoza namozini o‘qish oldidan imom Mirzo akaning ikki o‘g‘lini oldiga chaqirdi. "Otangiz hayotlik paytlarida kim bilandir oldi-berdisi yakuniga yetmagan bo‘lsa yoki kimlardandir olgan qarzlari bo‘lsa, qiyomatgacha bo‘ynida qolmasligi uchun to‘lab berishni o‘z bo‘yningizga olasizmi?” Otasi tiriklik chog‘i ikkisi ham tayinli bir ishning boshini tutmagan yigitlar edi… Odamlarning "Esiz, otasiga munosib farzandlar bo‘lmadi-da”, degani bir tomonu, o‘zlarining ham qarzlari tiqilib yotgani ikkinchi tomon edi. Shu sabab ota uchun eng zarur savol berilganida ne-ne orzu-umidlar bilan katta qilingan o‘g‘illardan sado chiqmadi. Shunda ichkaridan ovoz keldi: "Mulla bobo, men bo‘ynimga olaman, janozani o‘qing!” Bu Mirzo akaning yakkayu yagona qizi Latofatning ovozi edi. Yig‘ilganlar bir tebrandi. Onaizor uvvos soldi. Qahramonning esa bo‘g‘ziga nimadir tiqildi.
@status_ibratli🕊
— Yana qiz tug‘dingmi? Bu uchta qizni boshimga uramanmi? Bunisi o‘g‘il bo‘ladi, deganding-ku… — Qahramon darvozadan ukasini yetaklab kirgan xotiniga jahl bilan o‘shqirdi. Bunga tayyor kelgan xotini ham "Sekin, bolani cho‘chitib yuborasiz”, degancha indamay ichkariga kira boshladi. Qaynonasi keliniga ko‘maklasharkan, o‘g‘lini urishib berdi:
— Hali shu qizlaring shunday farzand bo‘lsinki, ming o‘g‘ilning o‘rnini bossin! Shukr qilmaysanmi? Tirnoqqa zor o‘tayotgan qancha…
— E… sizga faqat keliningizning yonini olish bo‘lsa…
Suyunchini eshitib ham tug‘ruqxonaga bormagan Qahramon shu onda uyiga sig‘magan bo‘lib, shart ko‘chaga chiqib ketdi. Yo‘lida esa unga oshnasi Ibrohim duch keldi.
— Do‘stim, farzandli bo‘libsan, tabriklayman. Ammo bir xabar bor. Mirzo aka o‘tib qolibdilar. Soat ikkida chiqarisharkan. Janozaga aytib yuribman. Esingdan chiqmasin, o‘sha yerda ko‘rishamiz.
…Jamoat to‘plangan. Mayitni tobutga solib, olib chiqishdi. Janoza namozini o‘qish oldidan imom Mirzo akaning ikki o‘g‘lini oldiga chaqirdi. "Otangiz hayotlik paytlarida kim bilandir oldi-berdisi yakuniga yetmagan bo‘lsa yoki kimlardandir olgan qarzlari bo‘lsa, qiyomatgacha bo‘ynida qolmasligi uchun to‘lab berishni o‘z bo‘yningizga olasizmi?” Otasi tiriklik chog‘i ikkisi ham tayinli bir ishning boshini tutmagan yigitlar edi… Odamlarning "Esiz, otasiga munosib farzandlar bo‘lmadi-da”, degani bir tomonu, o‘zlarining ham qarzlari tiqilib yotgani ikkinchi tomon edi. Shu sabab ota uchun eng zarur savol berilganida ne-ne orzu-umidlar bilan katta qilingan o‘g‘illardan sado chiqmadi. Shunda ichkaridan ovoz keldi: "Mulla bobo, men bo‘ynimga olaman, janozani o‘qing!” Bu Mirzo akaning yakkayu yagona qizi Latofatning ovozi edi. Yig‘ilganlar bir tebrandi. Onaizor uvvos soldi. Qahramonning esa bo‘g‘ziga nimadir tiqildi.
@status_ibratli🕊
❤1
Rostdan ham peshonangiz sho'rligini da'vo qilayotgan bo'lsangiz bu sho'rlikni faqatgina sajdada ketgazishingiz mumkin!
@status_ibratli🕊
@status_ibratli🕊
❤1
Kirakashning ehsoni.
Badavlat bir ayol katta yo‘lda o‘zining qimmatbaho avtomashinasini haydab ketayotsa, birdan mashinasi buzilib, to‘xtab qolibdi. So‘ngra ayol ko‘p o‘ylab o‘tirmay mashinasidan tushdi-da, katta tezlik bilan kelayotgan mashinalarni birin-ketin to‘xtata boshlabdi. Ammo hech biri to‘xtay demas emish. Oradan hech qancha vaqt o‘tmay, qorong‘u tushib, yomg‘ir yog‘a boshlabdi.
Shu payt kutilmaganda yoshgina qorachadan kelgan yigit o‘zining eski rusumli avtomobilida kelib to‘xtadi. Ayol bir yigitga va bir mashinaga mensimaygina qarab
«mingsammikan yoki qolsammikan?» degan o‘y hayolidan o‘tdi.
Ayol ko‘proq yigitni tashlanib qolishidan cho‘chir edi. Chunki uning ko‘rinishidan badavlat ayol ekanligini payqash qiyin emas edi-da.
Ammo ayol ko‘p o‘ylab o‘tirmay, bir qarorga keldi va mashinaga minib oldi. Yo‘l-yo‘lakay yigitning ism sharifi va ish joyini so‘rab bilib oldi.
Yigitning ko‘rinishida uning juda qashshoq va muhtoj bir inson surati aks etib turar edi. Yigit o‘zini «men kirakash Adham bo‘laman» deb tanishtirdi. Shundan so‘ng ayolning ko‘ngli bir oz xotirjam bo‘lgandek bo‘ldi. Oradan biroz vaqt o‘tgach, ayol yigitning odobi-yu axloqiga va biron marotaba ayol tomon qayrilib gapirmaganiga qoyil qolib, yomon gumonlarga borganligi uchun o‘zini aybdordek xis etdi. Shunday qilib shaharga ham yetib kelishdi. Ayol «yo‘l kira haqqini qancha so‘rasa shuncha beraman» deb bir chekkada to‘xtashini so‘radi. Yigit to‘xtadi. Ayol:
— Yo‘l kira haqqi qancha bo‘ldi?
Yigit:
— Hech qancha!!
— Yo‘q… bo‘lishi mumkin emas. Siz menga yordam berib manzilimgacha yetkazib qo‘ydingiz.
Adham ayolga qarab dedi:
— Yo‘lingizda uchragan biron bir shaxsga yaxshilik qiling, mana shu mening hizmat haqqim bo‘la qolsin, deb yo‘lida davom etib ketdi.
Bunday kutilmagan javobdan ayol hayratda edi. Biroz turib o‘ylanib qoldi so‘ngra yo‘lida davom etib, yo‘l yo‘lakay qahvaxonaga kirdi va ofisiant ayoldan qahvaga buyurtma berdi.
Ofisiant ayol qahva keltirdi. Badavlat ayol uning ranglari o‘chgan ma’yus chehrasiga va katta bo‘lib bo‘rtib chiqib turgan qorniga nazar solib so‘radi:
— Ahvolingiz yaxshimi singlim, charchagan ko‘rinasiz?!
Ofisiant ayol:
— Oy kunim yaqinlashganga o‘xshaydi. Shunga bo‘lsa kerak…
— Unday bo‘lsa nega biroz dam olmaysiz?, deb ofisiant ayolga qahvaning pulini uzatdi.
Ofisiant ayol pullarni olib dedi:
— Ko‘z yorishimga ozgina bo‘lsa ham mablag‘ bo‘lsin deb bo‘sh vaqtlarimdan ham foydalanaman, deb hisobchining oldiga ayolning qaytimini olish uchun ketdi. Chunki ayol qahvaning pulini ofisiant ayolga o‘n barovar ko‘p qog‘oz pulida bergan edi. Ofisiant ayol qaytimlarni olib, badavlat ayolga bermoqchi bo‘lib qarasa …o‘ng va so‘lida ham ayol yo‘q emish. Ammo uning o‘tirgan joyida bir parcha qog‘oz bo‘lib, unda ««qaytimi sizga hadya»» degan so‘zlar yozilgan edi. Ofisiant ayol buni ko‘rib judayam quvonib ketibdi va yana nimadir izlagandek varroqchaning orqa betiga nazar solib qarasa, u yerda ««go‘dakning hadyasi esa stolning tagida»» degan so‘zlar bitilgan ekan. Ofisiant ayol oylik maoshiga 6 barovar keladigan mablag‘ni ko‘rib, quvonganidan qichqirib yuboradi va ko‘zlari limmo-lim yoshga to‘lib «tug‘ilajak farzandimiz g‘amida yurgan xojamni borib xushxabar bilan tezroq quvontiray» deb ishidan ruhsat so‘raydi. U tez-tez yurib uyiga qaytar ekan, uning shaxtam bosgan qadamlari go‘yo kuchli shamoldan ham o‘zib ketar edi.
Uyiga vaqtidan ilgari qaytgani uchun taajjublanib turgan xojasini ayol shosha-pisha chaqirishga tushdi. Yoki tug‘ish mahali bo‘ldimikan desa, ayolining quvonchli ovozidan bunga sira o‘xshamas edi. Ayol «Adhamaka» deb xojasini bag‘riga o‘zini otib, dedi:
«Alloh bizni O‘z marhamati ila siyladi»…
Shuni yodda tutingkim, qayerda bo‘lsangiz ham qilgan yaxshiligingiz albatta siz uchun qaytajakdir. Chunki,
«Ehsonning mukofoti faqat ehsondir» ar-Rohman 60.
@status_ibratli🕊
Badavlat bir ayol katta yo‘lda o‘zining qimmatbaho avtomashinasini haydab ketayotsa, birdan mashinasi buzilib, to‘xtab qolibdi. So‘ngra ayol ko‘p o‘ylab o‘tirmay mashinasidan tushdi-da, katta tezlik bilan kelayotgan mashinalarni birin-ketin to‘xtata boshlabdi. Ammo hech biri to‘xtay demas emish. Oradan hech qancha vaqt o‘tmay, qorong‘u tushib, yomg‘ir yog‘a boshlabdi.
Shu payt kutilmaganda yoshgina qorachadan kelgan yigit o‘zining eski rusumli avtomobilida kelib to‘xtadi. Ayol bir yigitga va bir mashinaga mensimaygina qarab
«mingsammikan yoki qolsammikan?» degan o‘y hayolidan o‘tdi.
Ayol ko‘proq yigitni tashlanib qolishidan cho‘chir edi. Chunki uning ko‘rinishidan badavlat ayol ekanligini payqash qiyin emas edi-da.
Ammo ayol ko‘p o‘ylab o‘tirmay, bir qarorga keldi va mashinaga minib oldi. Yo‘l-yo‘lakay yigitning ism sharifi va ish joyini so‘rab bilib oldi.
Yigitning ko‘rinishida uning juda qashshoq va muhtoj bir inson surati aks etib turar edi. Yigit o‘zini «men kirakash Adham bo‘laman» deb tanishtirdi. Shundan so‘ng ayolning ko‘ngli bir oz xotirjam bo‘lgandek bo‘ldi. Oradan biroz vaqt o‘tgach, ayol yigitning odobi-yu axloqiga va biron marotaba ayol tomon qayrilib gapirmaganiga qoyil qolib, yomon gumonlarga borganligi uchun o‘zini aybdordek xis etdi. Shunday qilib shaharga ham yetib kelishdi. Ayol «yo‘l kira haqqini qancha so‘rasa shuncha beraman» deb bir chekkada to‘xtashini so‘radi. Yigit to‘xtadi. Ayol:
— Yo‘l kira haqqi qancha bo‘ldi?
Yigit:
— Hech qancha!!
— Yo‘q… bo‘lishi mumkin emas. Siz menga yordam berib manzilimgacha yetkazib qo‘ydingiz.
Adham ayolga qarab dedi:
— Yo‘lingizda uchragan biron bir shaxsga yaxshilik qiling, mana shu mening hizmat haqqim bo‘la qolsin, deb yo‘lida davom etib ketdi.
Bunday kutilmagan javobdan ayol hayratda edi. Biroz turib o‘ylanib qoldi so‘ngra yo‘lida davom etib, yo‘l yo‘lakay qahvaxonaga kirdi va ofisiant ayoldan qahvaga buyurtma berdi.
Ofisiant ayol qahva keltirdi. Badavlat ayol uning ranglari o‘chgan ma’yus chehrasiga va katta bo‘lib bo‘rtib chiqib turgan qorniga nazar solib so‘radi:
— Ahvolingiz yaxshimi singlim, charchagan ko‘rinasiz?!
Ofisiant ayol:
— Oy kunim yaqinlashganga o‘xshaydi. Shunga bo‘lsa kerak…
— Unday bo‘lsa nega biroz dam olmaysiz?, deb ofisiant ayolga qahvaning pulini uzatdi.
Ofisiant ayol pullarni olib dedi:
— Ko‘z yorishimga ozgina bo‘lsa ham mablag‘ bo‘lsin deb bo‘sh vaqtlarimdan ham foydalanaman, deb hisobchining oldiga ayolning qaytimini olish uchun ketdi. Chunki ayol qahvaning pulini ofisiant ayolga o‘n barovar ko‘p qog‘oz pulida bergan edi. Ofisiant ayol qaytimlarni olib, badavlat ayolga bermoqchi bo‘lib qarasa …o‘ng va so‘lida ham ayol yo‘q emish. Ammo uning o‘tirgan joyida bir parcha qog‘oz bo‘lib, unda ««qaytimi sizga hadya»» degan so‘zlar yozilgan edi. Ofisiant ayol buni ko‘rib judayam quvonib ketibdi va yana nimadir izlagandek varroqchaning orqa betiga nazar solib qarasa, u yerda ««go‘dakning hadyasi esa stolning tagida»» degan so‘zlar bitilgan ekan. Ofisiant ayol oylik maoshiga 6 barovar keladigan mablag‘ni ko‘rib, quvonganidan qichqirib yuboradi va ko‘zlari limmo-lim yoshga to‘lib «tug‘ilajak farzandimiz g‘amida yurgan xojamni borib xushxabar bilan tezroq quvontiray» deb ishidan ruhsat so‘raydi. U tez-tez yurib uyiga qaytar ekan, uning shaxtam bosgan qadamlari go‘yo kuchli shamoldan ham o‘zib ketar edi.
Uyiga vaqtidan ilgari qaytgani uchun taajjublanib turgan xojasini ayol shosha-pisha chaqirishga tushdi. Yoki tug‘ish mahali bo‘ldimikan desa, ayolining quvonchli ovozidan bunga sira o‘xshamas edi. Ayol «Adhamaka» deb xojasini bag‘riga o‘zini otib, dedi:
«Alloh bizni O‘z marhamati ila siyladi»…
Shuni yodda tutingkim, qayerda bo‘lsangiz ham qilgan yaxshiligingiz albatta siz uchun qaytajakdir. Chunki,
«Ehsonning mukofoti faqat ehsondir» ar-Rohman 60.
@status_ibratli🕊
Qanchalik haqiqatgo'y bo'lishingdan qat'iy nazar, odamlar baribir eng yaxshi aldaydiganlarga ishonishadi.
@status_ibratli🕊
@status_ibratli🕊
Ibratli hikoya.
Bir ayolning eri vafot etdi. Ikki qizi yetim qoldi. Bu musibat sabab faqirlik, muxtojlik uning boshi uzra aylana boshladi. Uyning egasi ijara haqqini so'rar, dilbandlarining ochlikdan sillasi qurib borardi. Mablag' yo'qligi tufayli uydan chiqarib yuborildi. Har xil gap so'zlar - u, yomonlarning zararidan qochib, begona shaharga ketdi. U shaharda qahraton sovuq hukm surardi. Qizlarini eski - vayrona masjidda qoldirib, yemak topib kelish maqsadida tashqari chiqdi.
Musulmon, viqorli, shahar zodagonlaridan biri bo'lgan kishiga duch keldi. Ahvolini tushuntirib yordam so'radi.
Ayolning gaplarini eshitib bo'lgach boy:
— Gaplaring rostligini isbotla! Dalil keltir menga!— dedi.
Ayol:
— Sizga kanday isbotlay, bu shaharda hech kimim yo'q bo'lsa, meni kimsa tanimaydiki sizga keltirib suylatsam, — dedi.
Musulmon kishi unga ishonmadi, yuzini o'girib ketdi.
Ayolning shundoq ham g'am quchgan qalbi, battar sindi. Ilojsizlikdan yig'lay boshladi. Shu payt uning yonidan yoshi ulug', keksa bir kishi o'tib ketayotgandi. Ayolning holi uning diqqatini jalb qildi.
— Tinchlikmi, qizim? Nimaga yig'layapsiz? — deb so'radi.
Ayol ahvolini, boyagi kishining unga ishonmaganligini aytib yig'ladi.
Cholning unga rahmi kelib uyidan ayol - qizlarini jo'natdi. Ular ayol va uning masjidda qolgan qizlarini keltirishdi. Yedirib - ichirib, yuvintirib chiroyli kiyimlar berishdi. Oliy darajada izzat - ikrom kilishdi.
Chol va uning oilasi nasroniylar edilar.
Tun yarmiga cho'kkanda, ayolni nochor holida qoldirgan musulmon kishi tush ko'rdi.
Unda, Qiyomat qoim bo'lgandi. Rasululloh sollalloxu alayxi vasallam va Ularning ortlarida bayroqlari xilpirab tik turardi.
Shunda boyning nigohi yam - yashil zumraddan qurilgan chiroyli qasrga tushdi. Uning ayvonlari dur va yoqutdan, qubbalari marvarid, javohir - u marjonlardan yasalgan, o'ta nozik va hashamatli edi.
Boy Rasululloh sollalloxu alayxi va sallamdan qasr kimga tegishli ekanligini so'radi.
U Kishi:
— Tavxidli musulmonniki, — dedilar.
Boy:
— Ey Allohning elchisi, menman o'sha Allohning yagona, Sizni haq Payg'ambar ekanligingizga iymon keltirgan, tavxidli musulmon, — dedi.
U kishi:
— Qani, dalil - isboting, gaping rostligini tasdiqla?! — dedilar.
Uning aqliga chaqmoqdek ayol bilan o'tgan suhbat keldi.
— Sen ayoldan dalil so'rading - ku?! «Gaplaring rostligini isbotla!» deding - ku! — dedilar.
U qo'rqib uyg'onib ketdi. Qilgan ishidan juda afsuslandi. Ertasi kunidan boshlab ayolni shahar bo'ylab axtara boshladi. Axiri uni nasroniyning uyda ekanligini bildi.
Borib:
— Ayol va uning qizlarini menga bering! — dedi.
— Buning iloji yo'q, ular uyimga kelgandan beri shunaqa baraka yog'ila boshladiki, tasavvur qilolmaysiz, — dedi chol.
— Men sizga ming dinor beraman, ularni menga bering! — dedi, boy.
— Yo'q, — dedi, nasroniy.
— Berishingiz shart! — dedi boy.
Nasroniy:
— Siz xohlayotgan narsaga sizdan ko'ra men haqliroqman. Tushingizda ko'rgan qasr, men uchun qurilgan. Allohga qasam, uyimga ayol va qizlari kelgandan so'ng, uning qo'lida men va oilam Islomni qabul qildik, keyin siz ko'rgan tushni men ham ko'rdim.
Rasululloh:
— Ayol va uning qizlari senikidami? — deb so'radilar.
— Xa, shunday, ey Rosululloh, dedim.
U kishi:
— Bu qasr sen va oilangniki, dedilar, — dedi.
Bu gaplarni eshitgan boy shu darajada nadomat qildiki, umri bo'yi hech narsaga bunchalik afsus qilmagandi!
@status_ibratli🕊
Bir ayolning eri vafot etdi. Ikki qizi yetim qoldi. Bu musibat sabab faqirlik, muxtojlik uning boshi uzra aylana boshladi. Uyning egasi ijara haqqini so'rar, dilbandlarining ochlikdan sillasi qurib borardi. Mablag' yo'qligi tufayli uydan chiqarib yuborildi. Har xil gap so'zlar - u, yomonlarning zararidan qochib, begona shaharga ketdi. U shaharda qahraton sovuq hukm surardi. Qizlarini eski - vayrona masjidda qoldirib, yemak topib kelish maqsadida tashqari chiqdi.
Musulmon, viqorli, shahar zodagonlaridan biri bo'lgan kishiga duch keldi. Ahvolini tushuntirib yordam so'radi.
Ayolning gaplarini eshitib bo'lgach boy:
— Gaplaring rostligini isbotla! Dalil keltir menga!— dedi.
Ayol:
— Sizga kanday isbotlay, bu shaharda hech kimim yo'q bo'lsa, meni kimsa tanimaydiki sizga keltirib suylatsam, — dedi.
Musulmon kishi unga ishonmadi, yuzini o'girib ketdi.
Ayolning shundoq ham g'am quchgan qalbi, battar sindi. Ilojsizlikdan yig'lay boshladi. Shu payt uning yonidan yoshi ulug', keksa bir kishi o'tib ketayotgandi. Ayolning holi uning diqqatini jalb qildi.
— Tinchlikmi, qizim? Nimaga yig'layapsiz? — deb so'radi.
Ayol ahvolini, boyagi kishining unga ishonmaganligini aytib yig'ladi.
Cholning unga rahmi kelib uyidan ayol - qizlarini jo'natdi. Ular ayol va uning masjidda qolgan qizlarini keltirishdi. Yedirib - ichirib, yuvintirib chiroyli kiyimlar berishdi. Oliy darajada izzat - ikrom kilishdi.
Chol va uning oilasi nasroniylar edilar.
Tun yarmiga cho'kkanda, ayolni nochor holida qoldirgan musulmon kishi tush ko'rdi.
Unda, Qiyomat qoim bo'lgandi. Rasululloh sollalloxu alayxi vasallam va Ularning ortlarida bayroqlari xilpirab tik turardi.
Shunda boyning nigohi yam - yashil zumraddan qurilgan chiroyli qasrga tushdi. Uning ayvonlari dur va yoqutdan, qubbalari marvarid, javohir - u marjonlardan yasalgan, o'ta nozik va hashamatli edi.
Boy Rasululloh sollalloxu alayxi va sallamdan qasr kimga tegishli ekanligini so'radi.
U Kishi:
— Tavxidli musulmonniki, — dedilar.
Boy:
— Ey Allohning elchisi, menman o'sha Allohning yagona, Sizni haq Payg'ambar ekanligingizga iymon keltirgan, tavxidli musulmon, — dedi.
U kishi:
— Qani, dalil - isboting, gaping rostligini tasdiqla?! — dedilar.
Uning aqliga chaqmoqdek ayol bilan o'tgan suhbat keldi.
— Sen ayoldan dalil so'rading - ku?! «Gaplaring rostligini isbotla!» deding - ku! — dedilar.
U qo'rqib uyg'onib ketdi. Qilgan ishidan juda afsuslandi. Ertasi kunidan boshlab ayolni shahar bo'ylab axtara boshladi. Axiri uni nasroniyning uyda ekanligini bildi.
Borib:
— Ayol va uning qizlarini menga bering! — dedi.
— Buning iloji yo'q, ular uyimga kelgandan beri shunaqa baraka yog'ila boshladiki, tasavvur qilolmaysiz, — dedi chol.
— Men sizga ming dinor beraman, ularni menga bering! — dedi, boy.
— Yo'q, — dedi, nasroniy.
— Berishingiz shart! — dedi boy.
Nasroniy:
— Siz xohlayotgan narsaga sizdan ko'ra men haqliroqman. Tushingizda ko'rgan qasr, men uchun qurilgan. Allohga qasam, uyimga ayol va qizlari kelgandan so'ng, uning qo'lida men va oilam Islomni qabul qildik, keyin siz ko'rgan tushni men ham ko'rdim.
Rasululloh:
— Ayol va uning qizlari senikidami? — deb so'radilar.
— Xa, shunday, ey Rosululloh, dedim.
U kishi:
— Bu qasr sen va oilangniki, dedilar, — dedi.
Bu gaplarni eshitgan boy shu darajada nadomat qildiki, umri bo'yi hech narsaga bunchalik afsus qilmagandi!
@status_ibratli🕊
Онамдан қолган ғалати эсдалик (ҳаётий ҳикоя)
Баҳор келди. Ҳар гал баҳорда мени виждон азоби қийнайверади, ўзимни қўйгани жой тополмайман. Чунки ўшанда ҳам баҳор эди.
– Ойи, дам олишга бормасангиз бўлмайдими, уйда маза қилиб ўтирсангиз-чи?
Онамнинг дам олиш масканига кетаётгани менга ёқмаётганди.
– Болам, йўлланманинг пулини аллақачон нафақа пулимдан тўлаб қўйганман, сен фақат олиб бориб, олиб келиб қўйсанг бўлди, – ойимнинг овозида илтижо бор эди.
– Э, гап пулдамас, дадамни ёлғиз қўйманг, деяпман-да, — дедим сохта кулгу билан.
– Даданг нега ёлғиз бўларкан, сизлар борсизлар-ку. Бу йил ўтган йилги ўртоқларим билан келишиб йўлланма олганмиз. Насиб қилса, ўртоқларим билан бирга дам оламан.
Ҳар йили, онам дам олишга бораркан, албатта, менинг болаларимдан бирини ўзига хамроҳ қилиб олади. "Ўзингиз маза қилиб дам олинг" десак ҳам "менга оғири йўқ" деб ёнида олиб кетади. Мана шу гал йўлга чиқиши олдидан нимагадир шайтоннинг гапига кирдим. Ота-онамдан алоҳида яшайман. Йўлга чиқишидан бир кун олдин ҳам уларникига бориб хабар олмадим.
– Ҳар йили онангиз кетишларига сиз харажат қилиб берасиз, бирор сафар бундоқ укангиз ҳам харажат қилсин, уям ўғил, – хотинимнинг жағи очилди.
– Кел, қўй, майдалашма, кетса, юз минг кетар, – аёлимни инсофга чақирмоқчи бўлдим.
– Келинг, шу сафар сиз ҳеч нарса олманг, кўрайлик, укангиз нима олиб бера оларкан?
Ростдан ҳам нимага ҳар сафар мен харажат қилишим, онамни мен машинада олиб бориб, олиб келиб қўйишим керак? Энг каттаси индамайди, деб мени эшак қилиб миниб олдику булар, деб ичимда шайтон ғалаён қиларди.
– Гапингда жон бор, онаси, шу сафар олиб бораман-у, пул ҳам бермайман, харажат ҳам қилмайман.
– Эртасига онамни машинада олиб кетарканман, ишим юришмаётганлиги, пул топишга қийналаётганлигимни бот-бот такрорлардим.
– Ойнадан онамга ўғринча қарарканман, унинг юз ифодасида ҳеч қандай ўзгариш йўқ, фақат аҳёнг-аҳёнда тоғларнинг чиройлилигини қара болам, деб қўярди.
– Онам билан бирга борган боламга ҳам ҳеч нарса бермадим. Онам ҳеч нарса билмагандек хайрлашди. Бизга рўпарадан келган машинадан тушаётган одамлар катта бозорлик қилиб олган мен эса тўрттагина патир ҳам олмагандим. Азбаройи пулим йўқлигидан эмас, балки аёлимнинг кечаги гаплари менга таъсир қилганди. Ҳа, мен олмасам, укам ҳеч нарса ололмабдику, хотинимнинг гапи тўғри деган ўй ўтди хаёлимдан.
Орадан ўн беш кун бир зумда ўтиб кетди. Онамни олиб келадиган вақт бўлганди.
Аксига олиб укамнинг машинаси бузилиб қолибди. Яна ўзим олиб келишимга тўғри келди.
– Машинанг ҳам қачон бузилишни билади ўзи - укамга пичинг қиларканман, онамнинг хизматини қилиш менга тушгани аслида бахтлигини ўша вақтлари билмасдим.
Дам олиш жойида ранги тиниқлашган онам ва фарзандим мени қучоқ очиб кутиб олишаркан мен куниннг иссиқлиги, ишим кўплигини айтиб, уларни тезроқ кетишга ундардим. Аксига олиб, йўлда машинам бузилиб қолди.
Ҳа болам-а узоқ йўлга чиқардинг бундоқ машинанинг уёқ-буёғига қараб қўймабсан-да ойим танбеҳ бераркан қўлидаги дастрўмолчаси билан пешонамдаги терни артиб қўйди.
Мен йўлга чиқмоқчи эмасдим анави эркатойингиз машинаси бузилиб қолгани учун келдим. Ҳали уям ростдан касалми ёки ёлғон гапирганми?
Ие укангнинг машинасига нима бўлди? ойим ростмана хавотир ола бошлади.
Э кўп савол берасизда она ундан кўра машина тезроқ тузалсин деб дуо қилинг.
Бахтимга арзимаган нарсаси бузилган экан дарров тузалди. Лекин мен йўл бўйи шу дам олишингиз бошга бало бўлди-да, нимагаям шу ерга келдим деб онамни силтаб ғудраниб борарканман бу онамнинг сўнгги дам олиши мен унинг учун бундай хизматни яна хоҳласам ҳам қилолмаслигимни ҳали билмасдим. Ойим уйга кирди, мен ишларим зарурлигини айтиб хайрлашарканман битта халта берди.
Болам сениям қийнаб қўйдим майли хафа бўлма ма буни ол машинага керак бўлар деди.
Хўп хайр ундан узоқлашарканман, халта ичидаги нондан синдириб еб олдим.
Онамдан қочмасам ҳам Яратганнинг ўзи бизни айро тушираркаn Бу йил дам олишга онамни олиб боришга икки ака-ука шаймиз-у фақат онам мангуликка юз бурди.
@status_ibratli🕊
Баҳор келди. Ҳар гал баҳорда мени виждон азоби қийнайверади, ўзимни қўйгани жой тополмайман. Чунки ўшанда ҳам баҳор эди.
– Ойи, дам олишга бормасангиз бўлмайдими, уйда маза қилиб ўтирсангиз-чи?
Онамнинг дам олиш масканига кетаётгани менга ёқмаётганди.
– Болам, йўлланманинг пулини аллақачон нафақа пулимдан тўлаб қўйганман, сен фақат олиб бориб, олиб келиб қўйсанг бўлди, – ойимнинг овозида илтижо бор эди.
– Э, гап пулдамас, дадамни ёлғиз қўйманг, деяпман-да, — дедим сохта кулгу билан.
– Даданг нега ёлғиз бўларкан, сизлар борсизлар-ку. Бу йил ўтган йилги ўртоқларим билан келишиб йўлланма олганмиз. Насиб қилса, ўртоқларим билан бирга дам оламан.
Ҳар йили, онам дам олишга бораркан, албатта, менинг болаларимдан бирини ўзига хамроҳ қилиб олади. "Ўзингиз маза қилиб дам олинг" десак ҳам "менга оғири йўқ" деб ёнида олиб кетади. Мана шу гал йўлга чиқиши олдидан нимагадир шайтоннинг гапига кирдим. Ота-онамдан алоҳида яшайман. Йўлга чиқишидан бир кун олдин ҳам уларникига бориб хабар олмадим.
– Ҳар йили онангиз кетишларига сиз харажат қилиб берасиз, бирор сафар бундоқ укангиз ҳам харажат қилсин, уям ўғил, – хотинимнинг жағи очилди.
– Кел, қўй, майдалашма, кетса, юз минг кетар, – аёлимни инсофга чақирмоқчи бўлдим.
– Келинг, шу сафар сиз ҳеч нарса олманг, кўрайлик, укангиз нима олиб бера оларкан?
Ростдан ҳам нимага ҳар сафар мен харажат қилишим, онамни мен машинада олиб бориб, олиб келиб қўйишим керак? Энг каттаси индамайди, деб мени эшак қилиб миниб олдику булар, деб ичимда шайтон ғалаён қиларди.
– Гапингда жон бор, онаси, шу сафар олиб бораман-у, пул ҳам бермайман, харажат ҳам қилмайман.
– Эртасига онамни машинада олиб кетарканман, ишим юришмаётганлиги, пул топишга қийналаётганлигимни бот-бот такрорлардим.
– Ойнадан онамга ўғринча қарарканман, унинг юз ифодасида ҳеч қандай ўзгариш йўқ, фақат аҳёнг-аҳёнда тоғларнинг чиройлилигини қара болам, деб қўярди.
– Онам билан бирга борган боламга ҳам ҳеч нарса бермадим. Онам ҳеч нарса билмагандек хайрлашди. Бизга рўпарадан келган машинадан тушаётган одамлар катта бозорлик қилиб олган мен эса тўрттагина патир ҳам олмагандим. Азбаройи пулим йўқлигидан эмас, балки аёлимнинг кечаги гаплари менга таъсир қилганди. Ҳа, мен олмасам, укам ҳеч нарса ололмабдику, хотинимнинг гапи тўғри деган ўй ўтди хаёлимдан.
Орадан ўн беш кун бир зумда ўтиб кетди. Онамни олиб келадиган вақт бўлганди.
Аксига олиб укамнинг машинаси бузилиб қолибди. Яна ўзим олиб келишимга тўғри келди.
– Машинанг ҳам қачон бузилишни билади ўзи - укамга пичинг қиларканман, онамнинг хизматини қилиш менга тушгани аслида бахтлигини ўша вақтлари билмасдим.
Дам олиш жойида ранги тиниқлашган онам ва фарзандим мени қучоқ очиб кутиб олишаркан мен куниннг иссиқлиги, ишим кўплигини айтиб, уларни тезроқ кетишга ундардим. Аксига олиб, йўлда машинам бузилиб қолди.
Ҳа болам-а узоқ йўлга чиқардинг бундоқ машинанинг уёқ-буёғига қараб қўймабсан-да ойим танбеҳ бераркан қўлидаги дастрўмолчаси билан пешонамдаги терни артиб қўйди.
Мен йўлга чиқмоқчи эмасдим анави эркатойингиз машинаси бузилиб қолгани учун келдим. Ҳали уям ростдан касалми ёки ёлғон гапирганми?
Ие укангнинг машинасига нима бўлди? ойим ростмана хавотир ола бошлади.
Э кўп савол берасизда она ундан кўра машина тезроқ тузалсин деб дуо қилинг.
Бахтимга арзимаган нарсаси бузилган экан дарров тузалди. Лекин мен йўл бўйи шу дам олишингиз бошга бало бўлди-да, нимагаям шу ерга келдим деб онамни силтаб ғудраниб борарканман бу онамнинг сўнгги дам олиши мен унинг учун бундай хизматни яна хоҳласам ҳам қилолмаслигимни ҳали билмасдим. Ойим уйга кирди, мен ишларим зарурлигини айтиб хайрлашарканман битта халта берди.
Болам сениям қийнаб қўйдим майли хафа бўлма ма буни ол машинага керак бўлар деди.
Хўп хайр ундан узоқлашарканман, халта ичидаги нондан синдириб еб олдим.
Онамдан қочмасам ҳам Яратганнинг ўзи бизни айро тушираркаn Бу йил дам олишга онамни олиб боришга икки ака-ука шаймиз-у фақат онам мангуликка юз бурди.
@status_ibratli🕊
👍1