मराठी व्याकरण IMP
53.3K subscribers
2.41K photos
46 videos
2.55K files
1.33K links
प्रत्येक विद्यार्थ्यांला मराठी व्याकरण विषयात पैकीच्या पैकी मार्क मिळावे हाच हेतू

★ म्हणी

★ अंलकार

★ शब्दभांडार

★ अर्थ आणि वाक्यप्रचार

★ मराठी व्याकरण सराव प्रश्न

★ दररोज मराठी व्याकरण महत्त्वाचे 20- 40 प्रश्न
Download Telegram
❇️ मराठी व्याकरण - शब्दसमूह शब्द ❇️

1) उपकाराची जाणीव न ठेवणारा - कृतघ्न

२) एकटा राहणारा - एकलकोंडा

3) एकाच काळातील - समकालीन

4) कधी न बदलणारे वाक्य - दगडावरची रेघ

5) कड्यावरून लोटण्याची शिक्षा - कडेलोट

6) कंटाळवाणे लांबलचक भाषण - एरंडाचे गुऱ्हाळ

7) कधीही जिंकला न जाणारा - अजिंक्य

8) कर्तव्यापासून तोंड फिरविलेला - कर्तव्य पराङ्मुख

9) कसलीच इच्छा नसलेला - निरिच्छ

10) कष्ट करून जगणारा - कष्टकरी

11) कधीही मरण नसणारा - अमर
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
👉 स्पर्धा परीक्षेची तयारी करण्याऱ्या आपल्या सर्व विद्यार्थी मित्र/मैत्रिणींना शेअर करा .....
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
❤6
DOC-20260605-WA0028.pdf
150.1 KB
♦️मराठा समाजाला इतर मागासवर्गीयप्रमाणे शैक्षणिक सवलती व सोयी-सुविधा यांचा लाभ अनुज्ञेय करण्याबाबत.

👉 दि 5 जून 2026


.जॉईन:@spardhaparikshakranti
📚 समानार्थी शब्द –

❌ अपयश ➤ पराभव, हार, अपमान, अयश

⏳ अवधी ➤ समय, वेळ, काळ, अवकाश

👩‍👦 आई ➤ जननी, माऊली, माय, माता, जन्मदात्री

🧠 आठवण ➤ ध्यान, स्मरण, संस्मरण, स्मृती

😭 आकांत ➤ हंबरडा, आक्रोश, रुदन

😊 आनंद ➤ उल्हास, हर्ष, संतोष, मोद

📖 आशय ➤ भावार्थ, अर्थ, तात्पर्य

✨ आशा ➤ आस, इच्छा, अपेक्षा, वासना, आकांक्षा
❤8
❇️ काही महत्त्वाच्या म्हणी :-

1] कंबरेचं सोडलं, डोक्याला बांधलं.
अर्थ:
लाजलज्जा पार सोडून देणे.

2] कठीण समय येता कोण कामास येतो?
अर्थ:
आपल्या अडचणींच्या वेळी कोणीही उपयोगी पडत नाही.

3] कडू कारले तुपात तळले, साखरेत घोळले, तरी कडू ते कडूच.
अर्थ:
माणसाचा मुळ गुणधर्म कितीही प्रयत्न केला तरी बदलत नाही.

4] कधी खावे तुपाशी, कधी राहावे उपाशी.
अर्थ:
सांसारिक स्थिती नेहमीच सारखी नसते.

5] कर नाही त्याला डर कशाला?
अर्थ:
ज्याने वाईट कृत्य केले नाही त्याला भीती बाळगण्याचे कारण नाही.

6] कधी गाडीवर नाव, कधी नावेवर गाडी.
अर्थ:
सर्वांचे दिवस येतात, तीच ती स्थिती कधीच राहत नाही.

7] करंगळी सुजली म्हणजे डोंगरा एवढी हो‌ईल का?
अर्थ:
जी गोष्ट लहान असते, ती कितीही प्रयत्न केला तरी अमर्याद मोठी होऊ शकत नाही

8] करणी कसायची, बोलणी मानभावची.
अर्थ:
बोलणे गोड गोड, आचरण मात्र निष्ठूर.

9] करायला गेले गणपती अन् झाला मारुती.
अर्थ:
जे करायचे ते समजून उमजून नीटपणे करावे. नाहीतर त्यातून भलतेच घडते.

10] करायला गेलो एक अन् झाले एक.
अर्थ:
करायचे एक आणि झाले भलतेच.

11] करावे तसे भरावे.
अर्थ:
जसे चांगले वाईट करावे तसे त्याचे चांगले वाईट परिणाम भोगावे.

12] करीन ती पूर्व दिशा.
अर्थ:
एखादी अधिकारी व्यक्ती सांगेल ते सारे इतरांनी निमूटपणे मान्य करणे.

13] कर्कशेला कलह गोड, पद्मिनीला प्रीती गोड.
अर्थ:
दुष्ट स्त्रीला कलह करणे आवडते तर गुणवंतीला प्रेम आवडते.

14] कवडी कवडी माया जोडी.
अर्थ:
काटकसरीने वागून थोडी थोडी बचत केल्यास बरीच मोठी रक्कम शिल्लक पडते.

15] कवड्याचे दान वाटले, गावात नगारे वाजले.
अर्थ:
करणे थोडे पण गवगवाच फार.

16] कसायाला गाय धार्जिणी.
अर्थ:
भांडखोर व नीतिमत्ता नसलेल्या गुंड माणसापुढे गरीब माणसे नसतात.

17] काकडीची चोरी, फाशीची शिक्षा.
अर्थ:
अपराध खूप लहान पण शिक्षा मात्र फार मोठी.

18] काखेत कळसा अन् गावाला वळसा.
अर्थ:
भान नसल्याने जवळच असलेली वस्तू शोधण्यासाठी दूर जाणे.

19] काट्याचा नायटा करणे.
अर्थ:
एखाद्या क्षुल्लक गोष्टीचा भलताच विपर्यास करणे.

20] काठी मारल्याने पाणी दुभंगत नाही.
अर्थ:
खर्‍या मैत्रीचा भंग आगंतुक कारणांनी होऊ शकत नाही.
❤18👍1
❇️ समानार्थी शब्द ❇️

● झोपाळा - झुला, हिंदोळा, टाळाटाळ
 
● झरा - निर्झर, ओहळ, ओढा
 
● झगडा - कलह, भांडण, तंटा
 
● टका - पैसा, पैका, जमीन मोजण्याचे माप
 
● टणक - निबर, कठिण, धट्टाकट्टा
 
● टिळा - तिलक, टिळक, ठिपका
 
● टूक - कुशलता, युक्ती, टक
 
● टाळाटाळ - र्हयगय, दिरंगाई, टगळमंगळ
 
● ठराव - नियम, सिद्धांत, निकाल
 
● ठळक - स्पष्ट, मोठे, जाड
 
● ठाम - पक्का, कायम, दृढ
 
● ठिकाण - पत्ता, स्थान, खूण
 
● डोके - माथा, मस्तक, शिर
 
● डोळा - नेत्र, लोचन, अक्ष, चक्षू
 
● डगर - उतरण, टेकडी, ढळ
 
● डौल - रुबाब, दिमाख, ऐट
 
● ढग - घन, जलद, मेघ, नीरद

● ढाळणे - गाळणे, आतणे, अभिषेक करणे
 
● ढेकूळ - ढेप, पेंड, भेली
 
● ढिलाई - चालढकल, दुर्लक्ष, दिरंगाई,  हयगय
 
● ढोंगी - लबाड, भोंदू, दांभिक, फसवा
 
● ढोल - नगारा, डंका, पडघम
 
● तक्रार - वाद, भांडण, हरकत
 
● तट - काठ, किनारा, बाजू, भांडण
 
● तत्व - सत्य, तात्पर्य, अंश
❤9
❇️ समानार्थी शब्द ❇️

● झोपाळा - झुला, हिंदोळा, टाळाटाळ
 
● झरा - निर्झर, ओहळ, ओढा
 
● झगडा - कलह, भांडण, तंटा
 
● टका - पैसा, पैका, जमीन मोजण्याचे माप
 
● टणक - निबर, कठिण, धट्टाकट्टा
 
● टिळा - तिलक, टिळक, ठिपका
 
● टूक - कुशलता, युक्ती, टक
 
● टाळाटाळ - र्हयगय, दिरंगाई, टगळमंगळ
 
● ठराव - नियम, सिद्धांत, निकाल
 
● ठळक - स्पष्ट, मोठे, जाड
 
● ठाम - पक्का, कायम, दृढ
 
● ठिकाण - पत्ता, स्थान, खूण
 
● डोके - माथा, मस्तक, शिर
 
● डोळा - नेत्र, लोचन, अक्ष, चक्षू
 
● डगर - उतरण, टेकडी, ढळ
 
● डौल - रुबाब, दिमाख, ऐट
 
● ढग - घन, जलद, मेघ, नीरद

● ढाळणे - गाळणे, आतणे, अभिषेक करणे
 
● ढेकूळ - ढेप, पेंड, भेली
 
● ढिलाई - चालढकल, दुर्लक्ष, दिरंगाई,  हयगय
 
● ढोंगी - लबाड, भोंदू, दांभिक, फसवा
 
● ढोल - नगारा, डंका, पडघम
 
● तक्रार - वाद, भांडण, हरकत
 
● तट - काठ, किनारा, बाजू, भांडण
 
● तत्व - सत्य, तात्पर्य, अंश

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
❤5👍1
✅✅ समानार्थी शब्द ✅✅

● अमित : असंख्य, अगणित, अमर्याद, अपार.

● कमळ : पंकज, अंबुज, कमल, नीरज, पदम, नलिनी.

● अंधार : काळोख, तम, तिमिर.

● अगत्य : अस्था, कळकळ, आपुलकी, कळवळा, आदर.

● ओढाळ : अनिर्बध, उनाड, भटक्या.

● एकवार : एकडा, एकवेळ.

● ऐषआराम : स्वस्थता, चैन, सुखोपभोग, सुख.

● ओझे : भार, बोजा, वजन, जबाबदारी, काळजी.

● अघोर : भीतिदायक, भयंकर, वाईट.

● उषा : उषःकाल, पहाट, अरुणोदय, प्रातःकाल, प्रभात, सकाळ..

● अभिनव : नवीन, नूतन, अपूर्व.

● उसंत : फुरसत, विसावा, विश्रांती, आराम.

● उपासना : भक्ती, पूजा, आराधना, सेवा.

● अघटित : विलक्षण, चमत्कारिक, असंभाव्य.

● इतमाम : सरंजाम, थाट, व्यवस्था, लवाजमा.

● इंद्र : सुरेंद्र, देवेंद्र, शक्र, पुरंदर, वज्रपाणी, वासव, सहस्त्राक्ष.

● अनमान : हयगय, उपेक्षा, दुलर्क्ष, अनादर.

● अचानक : अनपेक्षित, एकाएकी.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
➖
❤6
❇️ मराठी व्याकरण प्रश्न ❇️

1) ‘वाघ्या’ या शब्दाच्या विरुध्दलिंगी शब्द ओळखा.

1) वाघीण    2) वाघी     
3) मुरळी      4) मुरळीण

उत्तर :- 3

2) “खाई त्याला खवखवे” या म्हणीशी अर्थाच्या दृष्टीने जास्तीत जास्त जुळणारी म्हण निवडा.

1) चोराच्या मनात चांदणे     
2) उथळ पाण्याला खळखळाट फार
3) नाचता येईना अंगण वाकडे   
4) करावे तसे भरावे

उत्तर :- 1

3) ‘दुर्लक्ष करणे’ या अर्थाचा खालीलपैकी वाक्प्रचार कोणता ?

1) कान टोचणे     
2) कानाडोळा करणे
3) कानात तेल घालून झोपणे 
4) कानाला खडा लावणे

उत्तर :- 2

4) ‘ज्याला आई, वडिल नाहीत असा असलेला’ या शब्दसमुहासाठी योग्य पर्याय निवडा.

 1) सनाथ    2) दुबळा     
3) पोरका    4) वनवासी

उत्तर :- 3

5) व्याकरणाच्या नियमानुसार बरोबर शब्द कोणता, ते लिहा.

1) दु:दैवी    2) दुदैवी     
3) दुर्दैवी      4) दुर्वेवी

उत्तर :- 3
❤12
'यात्रेकरूंना मंदिरात प्रवेश मिळावा' या विधानाचा उपप्रकार ओळखा.
Anonymous Quiz
9%
विधानार्थी वाक्य
20%
आज्ञार्थी वाक्य
66%
विध्यर्थी वाक्य
5%
संकेतार्थी वाक्य
❤5🥰2
माझा चष्मा आण - यातील 'आण' हे कोणते क्रियापद आहे ?
Anonymous Quiz
5%
संकेतार्थ
10%
विध्यर्थ
83%
आज्ञार्थ
2%
विधानार्थ
❤8
'आई मुलाला हसविते' क्रियापदाचा प्रकार ओळखा? (STI2014)
Anonymous Quiz
11%
शक्य
13%
करणरूप
73%
प्रयोजक
3%
संयुक्त
❤9
"समिती" हे कोणत्या प्रकारचे नाम आहे? (STI 2013)
Anonymous Quiz
6%
विषेश
14%
धर्मवाचक
16%
भाववाचक
64%
सामान्यनाम
❤6👍1
च या वर्गातील च, छ, ज, झ, या वरचा उच्चार असा दुहेरी होतो.
Anonymous Quiz
5%
दन्त्य व औष्ठय
84%
तालव्य व दन्ततालव्य
8%
मूर्धन्य व कंठय
4%
तालव्य
❤12
धातूला विविध प्रत्यय लागून क्रिया अपुरी दाखविणाऱ्या शब्दांना काय म्हणतात ?
Anonymous Quiz
5%
क्रियापद
34%
क्रियाविशेषण
8%
विशेषण
53%
कृदंत
❤7
मधुने शंकरावर आभिषेक केला. क्रियापदाचा प्रकार ओळखा.
Anonymous Quiz
13%
सकर्मक
16%
अकर्मक
70%
द्विकर्मक
2%
उभयविध
❤3
📕 प्राचीन पुस्तके आणि लेखक

⏺ अष्टाध्याय - पाणिनी

⏺ रामायण - वाल्मिकी

⏺ महाभारत - वेदव्य

⏺ अर्थशास्त्र - चाणक्य

⏺ महाभाष्य - पतंजली

⏺ शनि सेसारिका सूत्र - नागार्जुन

⏺ बुद्धचरित - अश्वघोष

⏺ सौंदरानंद - अश्वघोष

⏺ मेघदूत - कालिदास
❤13
🎯 खालील वाक्य हे कोणत्या ‘स्थानिक क्रियाविशेषणाचे’ उदाहरण आहे.

➡️ ‘ती काय माती गाते !’
Anonymous Quiz
13%
नाम
43%
कृदंत
25%
विशेषण
18%
उभयान्वयी अव्यय
❤13
🎯 खाली दिलेल्या शब्दातील शब्दयोगी अव्ययाचा प्रकार ओळखा❓

➡️ ‘आज्ञेबरहुकूम’
Anonymous Quiz
22%
हेतुवाचक
21%
भागवाचक
24%
संबंधवाचक
33%
योग्यतावाचक
❤7👍2😁1
🎯 मधूला गोरी नि शिकलेली वधू पाहिजे या वाक्यातील ‘नि’ हे अव्यय कोणते❓
Anonymous Quiz
14%
न्युनत्व बोधक
32%
विकल्प बोधक
49%
समुच्चय बोधक
5%
परिणाम बोधक
❤6😁1
परीक्षेत मला पहिला वर्ग मिळावा. क्रियापदाचा अर्थ ओळखा
Anonymous Quiz
10%
स्वार्थ
14%
आज्ञार्थ
71%
विध्यर्थ
5%
संकेतार्थ
❤8