❇️ मराठीतील प्रथम व विशेष ❇️

● मराठीतील प्रथम उपलब्ध वाक्य : श्री चामुंडराये करवियले (श्रवणबेळगोळ)

● मराठीतील पहिले गद्यचरित्र : लीळाचरित्र (म्हाईमभट)

● मराठीतील आद्यग्रंथ : विवेकसिंधू (मुकुंदराज)

● मराठीतील पहिली स्त्री नाटककार : सोनाबाई केळकर

● मराठीतील पहिली ग्रामीण कवयित्री : बहिणाबाई चौधरी

● मराठीतील पहिली स्त्री निबंधकार : ताराबाई शिंदे

● मराठीतील पहिली स्त्री कथाकार : काशीबाई कानेटकर

● मराठी साहित्यासाठी पहिला ज्ञानपीठ : वि. स.खांडेकर (ययाती)

● मराठीतील पहिले गीताभाष्य : ज्ञानेश्वरी (भावार्थदीपिका)

● मराठीतील पहिली ग्रामीण कादंबरी : बळीबा पाटील (कृष्णराव भालेकर)

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
👉 स्पर्धा परीक्षेची तयारी करण्याऱ्या आपल्या सर्व विद्यार्थी मित्र/मैत्रिणींना शेअर करा .....
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

❇️ म्हणी व अर्थ  ❇️

● ओ म्हणता ठो ये‌ईना ------
   अगदीच अक्षरशत्रू

● ऊन पाण्याने घर जळत नसते ------
   एखाद्यावर खोटे आरोप केल्याने
   त्याची बेअब्रू होत नाही

● ऊस गोड लागला म्हणून मुळासकट
   खाऊ नये ------
   एखादी गोष्ट चांगली असली म्हणून  
   ती फार उपभोगू नये

● ऋण फिटले पण हीनता फिटत
   नाही ------
   कर्ज फेडता येते पण अपमानाचे 
   शल्य कधी काढून टाकता येत नाही

● ऋषीचे कुळ आणि नदीचे मूळ शोधू 
   नये------
   ऋषीचे कुळ आणि नदीचे मूळ   
   शोधण्यास फार खोल शिरावे लागते
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

❇️ आलंकारिक शब्द ❇️

● अतिशय बुद्धिमान व्यक्ती - ब्रह्मदेव
● अप्राप्य गोष्ट - मृगजळ
●अत्यंत रागीट माणूस - जमदग्नी
●अत्यंत कुरूप स्त्री - कुब्जा
●वेडेवाकडे बोलणे - मुक्ताफळे
●तात्पुरती विरक्ती - स्मशानवैराग्य
●कलहप्रिय स्त्री - कैकेयी
●नेहमी सत्य बोलणारा धर्मनिष्ठ माणूस - धर्मराज

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
👉 स्पर्धा परीक्षेची तयारी करण्याऱ्या आपल्या सर्व विद्यार्थी मित्र/मैत्रिणींना शेअर करा .....
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

❇️ अलंकारिक शब्द ❇️

● अकरावा रूद्र : अतिशय तापट माणूस

● अकलेचा कांदा : मूर्ख

●  अरण्य पंडित : मूर्ख मनुष्य

● अरण्यरुदन : ज्याचा उपयोग नाही अशी तक्रार

● अष्टपैलू  : अनेक चांगले गुण असलेला

● अळवावरचे पाणी : फार काळ न टिकणारे

● अक्षरशत्रू : निरक्षर माणूस

● अंडीपिल्ली : गुप्त गोष्ट

● अंधेर नगरी : अव्यव्स्तीत पानाचा कारभार

● ओनामा : एखाद्या गोष्टीची सुरवात

● उंटावरचा शहाणा : मूर्खपणाचा सल्ला देणारा

● उंबराचे फुल : अगदी दुर्मिळ वस्तू

● कर्णाचा अवतार : उदार माणूस

● कळसूत्री बाहुले : दुसऱ्याच्या तंत्राने चालणारा

● कळीचा नारद : भांडण लाऊन देणारा

● काडी पहिलवान : हडकुळा माणूस

● कुंभकर्ण : झोपाळू माणूस

● कुपमंडूक : संकुचित वृत्तीचा

● कैकयी/मन्थरा : द्रुष्ट स्री

● कोल्हेकुई : लोकांची वटवट : खडाजंगी

● खडास्टक : भांडण

● खुशालचंद : अतिशय चैनखोर

● खेटराची पूजा : अपशब्दाने खरडपट्टी काढणे

● गप्पीदास : थापा गप्पा मारणारा

● गर्भश्रीमंत : जन्मापासून श्रीमंत

● गंगा यमुना : अश्रू

● गंडांतर : भीतीदायक संकट

● गाजर पारखी : कसलीही पारख नसलेला, मूर्ख 

● गाढव : बेअकली माणूस

● गुरुकिल्ली : मर्म, रहस्य

● गुळाचा गणपती : मंद बुद्धीचा

● गोकुळ : मुलाबाळांनी भरलेले घर

● गोगलगाय : गरीब किंवा निरुपद्रवी मनुष्य

● घरकोंबडा : घराबाहेर न पडणारा

● घोरपड : चिकाटी धरणारा

● चरपट पंजिरी : निरर्थक बडबड

● चालता काळ : वैभवाचा काळ

● चौदावे रत्न : मार

● छत्तीसचा आकडा : शत्रूत्व

● जमदग्नीचा अवतार : रागीट माणूस

● टोळभैरव : नासाडी करीत फिरणारे

● ताटाखालचे मांजर : दुसऱ्याच्या अंकित असणारा

● थंडा फराळ : उपवास

● दगडावरची रेघ : कधीही न बदलणारे

● दुपारची सावली : अल्पकाळ टिकनारे

● देवमाणूस : साधाभोळा माणूस

● धारवाडी काटा : बिनचूक वजनाचा काटा

● धोपट मार्ग : सरळ मार्ग

● नवकोट नारायण : खूप श्रीमंत

● नंदीबैल : मंदबुद्धीचा

● पर्वणी : अतिशय दुर्मिळ योग

● पाताळयंत्री : कारस्तान करणारा

● पांढरा कावळा : निसर्गात नसलेली वस्तू

● पिकले पान : म्हातारा मनुष्य

● बृहस्पती : बुद्धिमान व्यक्ती

● बोकेसंन्याशी : ढोंगी मनुष्य

● बोलाचीच कढी : केवळ शाब्दिक वचन

● भगीरथ प्रयत्न : आटोकाट प्रयत्न

● भाकड कथा : बाष्कळ गोष्टी

● भिष्मप्रतिज्ञा : कठीण प्रतिज्ञा

● मायेचा पूत : पराक्रमी माणूस / मायाळू

● मारुतीचे शेपूट : लांबत जाणारे काम

● मृगजळ : केवळ आभास

● मेषपात्र : बावळट मनुष्य

● लंबकर्ण : बेअकली / बेअकल

● वाटण्याच्या अक्षता : नकार

● वाहती गंगा : आलेली संधी

● शकुनी मामा : कपटी मनुष्य

●  सिकंदर : भाग्यवान

● सिकंदर नशीब : फार मोठे नशीब

● शेंदाड शिपाई : भित्रा मनुष्य

● श्रीगणेशा : आरंभ करणे

● सव्यसाची : डाव्या व उजव्या दोन्ही हाताने काम करणारा मनुष्य

● स्मशान वैराग्य : तात्कालिक वैराग्य

● सांबाचा अवतार : अत्यंत भोळा मनुष्य

● सुळावरची पोळी : जीव धोक्यात घालण्यासारखे काम

● सूर्यवंशी : उशिरा उठणारा

● सोन्याचे दिवस : चांगले दिवस

● रामबाण औषध : अचूक गुणकारी 

❇️ वाक्यप्रचार व त्याचे अर्थ ❇️

● वाटाण्याच्या अक्षता लावणे : स्पष्टपणे नाकारले.

● वठणीवर आणणे : ताळ्यावर आणणेे.

● वणवण भटकणे : एखादी गोष्ट मिळविण्यासाठी खूप फिरणे.

● वाचा बसणे : एक शब्द येईल बोलता न येणे.

● विचलित होणे : मनाची चलबिचल होणे.

● विसंवाद असणे : एकमेकांशी न जमणे.

● वड्याचे तेल वांग्यावर काढणे : एकाचा राग दुस-यावर काढणे.

● विडा उचलणे : निश्चय किंवा प्रतिज्ञा करणे.

● वेड घेऊन पेडगावला जाणे : मुद्दाम ढोंग करणे.

● शब्द जमिनीवर पडू न देणे : दुसऱ्याच्या इच्छेनुसार लगेच कार्यवाही करणे.

● शहानिशा करणे : एखाद्या गोष्टीबाबत चौकशी करून खात्री करून घेणे.

● शिगेला पोचणे : शेवटच्या टोकाला जाणे.

● शंभर वर्ष भरणे : नाश होण्याची वेळी घेणे.

● श्रीगणेशा करणे : आरंभ करणे.

● सहीसलामत सुटणे : दोष न येता सुटका होणे.

● दगा देणे : फसवणे.

● दाद मागणे : तक्रार करून किंवा गार्‍हाणे सांगून न्याय मागणे.

● दात धरणे : वैर बाळगणे.

● दाढी धरणे : विनवणी करणे.

● दगडावरची रेघ : खोटे न ठरणारे शब्द.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
👉 स्पर्धा परीक्षेची तयारी करण्याऱ्या आपल्या सर्व विद्यार्थी मित्र/मैत्रिणींना शेअर करा .....
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

❇️ म्हणी व अर्थ  ❇️

● ओ म्हणता ठो ये‌ईना ------
   अगदीच अक्षरशत्रू

● ऊन पाण्याने घर जळत नसते ------
   एखाद्यावर खोटे आरोप केल्याने
   त्याची बेअब्रू होत नाही

● ऊस गोड लागला म्हणून मुळासकट
   खाऊ नये ------
   एखादी गोष्ट चांगली असली म्हणून  
   ती फार उपभोगू नये

● ऋण फिटले पण हीनता फिटत
   नाही ------
   कर्ज फेडता येते पण अपमानाचे 
   शल्य कधी काढून टाकता येत नाही

● ऋषीचे कुळ आणि नदीचे मूळ शोधू 
   नये------
   ऋषीचे कुळ आणि नदीचे मूळ   
   शोधण्यास फार खोल शिरावे लागते
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

❇️ एक शब्दाबद्दल शब्दसमूह ❇️

● कृतज्ञ : उपकार जाणणारा

● असंख्य,अमाप : संख्या मोजता न घेता येणारा

● मनमिळाऊ : मिळून मिसळून वागणारा

● वसतिगृह : विद्यार्थ्यांसाठी राहण्याची जागा

● गुप्तहेर : गुप्त बातम्या कढणारा

● विनातक्रार : कोणतीही तक्रार न करता

● दीर्घद्वेषी : सतत द्वेष करणारा

● कवयित्री : कविता करणारी

● तट : किल्ल्याच्या सभोवतालची भिंत

● स्वार्थी : केवळ स्वतःचाच फायदा करू
पाहणारा

● तुरुंग : कैदी ठेवण्याची जागा

● दानशूर : खूप दानधर्म करणारा

● दीर्घायुषी : खूप आयुष्य असणारा

● अतिवृष्टी : खूप पाऊस पडणे

● गुराखी : गुरे राखणारा

● निर्वासित : घरदार नष्ट झाले आहे असा

● अंगण : घरापुढील मोकळी जागा

● गवंडी : घरे बांधणारा

● चौक : चार रस्ते एकत्र येतात ती जागा

● शुक्लपक्ष : चांदण्या रात्रीचा पंधरवडा

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
👉 स्पर्धा परीक्षेची तयारी करण्याऱ्या आपल्या सर्व विद्यार्थी मित्र/मैत्रिणींना शेअर करा .....
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

❇️ आलंकारिक शब्द ❇️

● अतिशय बुद्धिमान व्यक्ती - ब्रह्मदेव
● अप्राप्य गोष्ट - मृगजळ
●अत्यंत रागीट माणूस - जमदग्नी
●अत्यंत कुरूप स्त्री - कुब्जा
●वेडेवाकडे बोलणे - मुक्ताफळे
●तात्पुरती विरक्ती - स्मशानवैराग्य
●कलहप्रिय स्त्री - कैकेयी
●नेहमी सत्य बोलणारा धर्मनिष्ठ माणूस - धर्मराज

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
👉 स्पर्धा परीक्षेची तयारी करण्याऱ्या आपल्या सर्व विद्यार्थी मित्र/मैत्रिणींना शेअर करा .....
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

नाशिक कारागृह तात्पुरती निवड यादी व प्रतीक्षा यादी

❇️ समानार्थी शब्द ❇️

● झोपाळा - झुला, हिंदोळा, टाळाटाळ
 
● झरा - निर्झर, ओहळ, ओढा
 
● झगडा - कलह, भांडण, तंटा
 
● टका - पैसा, पैका, जमीन मोजण्याचे माप
 
● टणक - निबर, कठिण, धट्टाकट्टा
 
● टिळा - तिलक, टिळक, ठिपका
 
● टूक - कुशलता, युक्ती, टक
 
● टाळाटाळ - र्हयगय, दिरंगाई, टगळमंगळ
 
● ठराव - नियम, सिद्धांत, निकाल
 
● ठळक - स्पष्ट, मोठे, जाड
 
● ठाम - पक्का, कायम, दृढ
 
● ठिकाण - पत्ता, स्थान, खूण
 
● डोके - माथा, मस्तक, शिर
 
● डोळा - नेत्र, लोचन, अक्ष, चक्षू
 
● डगर - उतरण, टेकडी, ढळ
 
● डौल - रुबाब, दिमाख, ऐट
 
● ढग - घन, जलद, मेघ, नीरद

● ढाळणे - गाळणे, आतणे, अभिषेक करणे
 
● ढेकूळ - ढेप, पेंड, भेली
 
● ढिलाई - चालढकल, दुर्लक्ष, दिरंगाई,  हयगय
 
● ढोंगी - लबाड, भोंदू, दांभिक, फसवा
 
● ढोल - नगारा, डंका, पडघम
 
● तक्रार - वाद, भांडण, हरकत
 
● तट - काठ, किनारा, बाजू, भांडण
 
● तत्व - सत्य, तात्पर्य, अंश

❇️ समानार्थी शब्द ❇️

● परिश्रम = कष्ट, मेहनत   

● पती = नवरा, वर 

● पत्र = टपाल 

● पहाट = उषा  

● परीक्षा = कसोटी 

● पर्वा = चिंता, काळजी 

● पर्वत = डोंगर, गिरी, अचल 

● पक्षी = पाखरू, खग, विहंग

● प्रकाश = उजेड 

● प्रवास = सफर, फेरफटका, पर्यटन

● प्रवासी = वाटसरू

● प्रजा = लोक 

● प्रत - नक्कल

● प्रदेश = प्रांत 

● प्रवास = यात्रा    

● प्राण = जीव