समानार्थी शब्द
➖➖➖➖➖
कुतूहल = उत्सुकता
कुटुंब = परिवार
कुशल = हुशार, तरबेज  
कुत्रा = श्वान 
कुटी = झोपडी
कुचंबणा = घुसमट
कृपण = कंजूष
कृश = हडकुळा
कोवळीक = कोमलता
कोठार = भांडार
कोळिष्टक = जळमट
खण = कप्पा 
खडक = मोठा दगड, पाषाण
खटाटोप = प्रयत्न
खग = पक्षी
खड्ग = तलवार
खरेपणा = न्यायनीती
ख्याती = कीर्ती, प्रसिद्धी, लौकिक
खात्री = विश्वास
खाली जाणे = अधोगती 
खिडकी = गवाक्ष
खेडे = गाव, ग्राम 
खोड्या = चेष्टा, मस्करी
गरज = आवश्यकता
गवत = तृण
गर्व = अहंकार
गाय = धेनू, गोमाता
गाणे = गीत, गान
गंमत = मौज, मजा
गंध = वास, दरवळ
ग्रंथ = पुस्तक 
गाव = ग्राम, खेडे
गुन्हा = अपराध
गुलामी = दास्य
गोड = मधुर 
गोणी = पोते
गोष्ट = कहाणी, कथा
गौरव = सन्मान 
ग्राहक = गिऱ्हाईक
घर = सदन, गृह, निकेतन, आलय
घरटे = खोपा
घागर = घडा, मडके 
घोडा = अश्व, हय, वारू
चव = रुची, गोडी
चरण = पाय, पाऊल
चरितार्थ = उदरनिर्वाह 
चक्र = चाक 
चऱ्हाट = दोरखंड
चाक = चक्र
चंद्र = शशी, रजनीनाथ, इंदू
चिंता = काळजी
चिडीचूप = शांत
चिमुरडी = लहान
चूक = दोष 
चेहरा = मुख
चौकशी = विचारपूस
छंद = नाद, आवड
छान = सुरेख, सुंदर
छिद्र = भोक
जग = दुनिया, विश्व
जत्रा = मेळा
जन = लोक, जनता 
जमीन = भूमी, धरती, भुई
जंगल = रान
जीव = प्राण
जीवन = आयुष्य, हयात
जुलूम = अत्याचार, छळ, बळजोरी, अन्याय 
झाड = वृक्ष, तरू
झोपडी = कुटीर, खोप
झोप = निद्रा 
झोका = झुला
झेंडा = ध्वज, निशाण
ठग = चोर
ठिकाण = स्थान
डोके = मस्तक, शीर्ष, शीर
डोळा = नेत्र, नयन, लोचन
डोंगर = पर्वत, गिरी
ढग = मेघ, जलद, पयोधर, अभ्र
ॠण = कर्ज
तक्रार = गाऱ्हाणे
तळे = तलाव, सरोवर, तडाग
त्वचा = कातडी
तारण = रक्षण
ताल = ठेका
तुरंग = कैदखाना, बंदिवास
तुलना = साम्य
थट्टा = मस्करी, चेष्टा
थवा = समूह
थोबाड = गालपट  
दगड = पाषाण, खडक
दरवाजा = दार, कवाड
दाम = पैसा 
दृश्य = देखावा 
दृढता = मजबुती
दिवस = दिन, वार, वासर
दिवा = दीप, दीपक
दूध = दुग्ध, पय
द्वेष = मत्सर, हेवा
देव = ईश्वर, विधाता
देश = राष्ट्र
दार = दरवाजा
दारिद्र्य = गरिबी
दौलत = संपत्ती, धन 
धरती = भूमी, धरणी
ध्वनी = आवाज, रव
नदी = सरिता 
नजर = दृष्टी
नक्कल = प्रतिकृती
नमस्कार = वंदन, नमन 
नातेवाईक = नातलग
नाच = नृत्य
निश्चय = निर्धार
निर्धार = निश्चय
निर्मळ = स्वच्छ
नियम = पद्धत
निष्ठा = श्रद्धा
नृत्य = नाच
नोकर = सेवक
परिश्रम = कष्ट, मेहनत  
पती = नवरा, वर
पत्र = टपाल
पहाट = उषा 
परीक्षा = कसोटी
पर्वा = चिंता, काळजी
पर्वत = डोंगर, गिरी, अचल
पक्षी = पाखरू, खग, विहंग
प्रकाश = उजेड
प्रवास = सफर, फेरफटका, पर्यटन
प्रवासी = वाटसरू
प्रजा = लोक
प्रत - नक्कल
प्रदेश = प्रांत
प्रवास = यात्रा   
प्राण = जीव
पान = पत्र, पत्ता
प्रासाद = वाडा
पाखरू = पक्षी
पाऊल = पाय, चरण
पाऊलवाट = पायवाट
प्रार्थना = स्तवन
प्रामाणिकपणा = इमानदारी
प्रारंभ = सुरुवात, आरंभ 
प्रेम = प्रीती, माया, जिव्हाळा
प्रोत्साहन = उत्तेजन
पाऊस = वर्षा, पर्जन्य
पाणी = जल, नीर, तोय, उदक
पिशवी = थैली
पुस्तक = ग्रंथ
पुतळा = प्रतिमा, बाहुले
पुरातन = प्राचीन
पृथ्वी = धरणी, जमीन, वसुंधरा, वसुधा 
फलक = फळा  
फांदी शाखा
फूल = पुष्प, सुमन, कुसुम
बदल = फेरफार, कलाटणी
बर्फ = हिम 
बहीण = भगिनी
बक्षीस = पारितोषिक, पुरस्कार
बाग = बगीचा, उद्यान, वाटिका
बासरी = पावा
बेत = योजना
बाळ = बालक
बाप = पिता, वडील, जनक
बादशाहा = सम्राट
बुद्धी = मती
ब्रीद = बाणा  
भरवसा = विश्वास
भरारी = झेप, उड्डाण
भव्य = टोलेजंग
भाट = स्तुतिपाठक
भारती = भाषा, वैखरी
भांडण = तंटा 
भाळ = कपाळ
भाऊ = बंधू, सहोदर
भेसळ = मिलावट
भेदभाव = फरक
भोजन = जेवण  
मदत = साहाय्य
ममता = माया, जिव्हाळा, वात्सल्य
मन = चित्त, अंतःकरण
मजूर = कामगार
महिना = मास
महिला = स्त्री, बाई, ललना
मजूर = कामगार
मस्तक = डोके, शीर, माथा 
मानवता = माणुसकी
मान = गळा 
मंगल = पवित्र
मंदिर = देऊळ, देवालय 
मार्ग = रस्ता, वाट
म्होरक्या = पुढारी, नेता 
मित्र = दोस्त, सोबती, सखा, सवंगडी
मिष्टान्न = गोडधोड
मुलगा = पुत्र, सुत, तनय
मुलगी = कन्या, तनया 
मुद्रा = चेहरा, मुख, तोंड, वदन
मुख = तोंड, चेहरा
मुलुख = प्रदेश, प्रांत, परगणा
मेहनत = कष्ट, श्रम, परिश्रम
मैत्री = दोस्ती
मौज = मजा, गंमत
यश = सफलता
युक्ती = विचार, शक्कल
युद्ध = लढाई, संग्राम, लढा, समर
योद्धा = लढवय्या
रक्त = रुधिर
रणांगण = रणभूमी, समरांगण

❇️ मराठीतील प्रथम व विशेष ❇️

● मराठीतील प्रथम उपलब्ध वाक्य : श्री चामुंडराये करवियले (श्रवणबेळगोळ)

● मराठीतील पहिले गद्यचरित्र : लीळाचरित्र (म्हाईमभट)

● मराठीतील आद्यग्रंथ : विवेकसिंधू (मुकुंदराज)

● मराठीतील पहिली स्त्री नाटककार : सोनाबाई केळकर

● मराठीतील पहिली ग्रामीण कवयित्री : बहिणाबाई चौधरी

● मराठीतील पहिली स्त्री निबंधकार : ताराबाई शिंदे

● मराठीतील पहिली स्त्री कथाकार : काशीबाई कानेटकर

● मराठी साहित्यासाठी पहिला ज्ञानपीठ : वि. स.खांडेकर (ययाती)

● मराठीतील पहिले गीताभाष्य : ज्ञानेश्वरी (भावार्थदीपिका)

● मराठीतील पहिली ग्रामीण कादंबरी : बळीबा पाटील (कृष्णराव भालेकर)

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
👉 स्पर्धा परीक्षेची तयारी करण्याऱ्या आपल्या सर्व विद्यार्थी मित्र/मैत्रिणींना शेअर करा .....
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🛑 मराठी व्याकरण - काही महत्त्वपूर्ण शब्दांचे अर्थ :-

● अढल : हुशार ,वाकबगार

● अन्नगुरु : खादाड

● अपट : पडदा, आडोसा

● अपलाप : सत्य लपविणे

● अपुत : अशुध्द ,अपवित्र

● अपेत : दूर गेलेला

● अबू : बाप

● अबाब : सरकारी कर

● आंदोली : हेलकावा, झोका

● आदिष्ट : आज्ञा , हुकूम केलेला

● आपगा : नदी

● आभु : ब्रम्हा

● आमण : आवण,चाकाचा आस ज्यात फिरतो ते

● आयतन : जागा ,स्थळ

● आलक : कपटी, लबाड, गुन्हेगार

● आली : सखी, मैत्रीण,रांग,ओळ

❇️ मराठी व्याकरण-विरूद्धार्थी शब्द ❇️

● शोक   x    आनंद

● अज्ञान  x   सज्ञान

● क्षर x अक्षर

● हित x अहित

● पौर्वात्य x   पाश्चिमात्य

● विधवा  x   सधवा

● स्वातंत्र्य x पारतंत्र्य

● स्वस्त x महाग

● स्वतंत्र x परतंत्र

● समता  x    विषमता

● सफल  x    निष्फल

● मर्द            x     नामर्द

● शंका          x     खात्री

● कृपा           x    अवकृपा

● गमन           x    आगमन

● कल्याण      x     अकल्याण

● ज्ञात           x     अज्ञात

● सत्कर्म       x      दुष्कर्म

● खरे           x      खोटे

● भरती        x     ओहोटी

● सुसंबद्ध     x     असंबद्ध

● हर्ष            x     खेद

● विधायक    x     विघातक

● हानी          x     लाभ

● संघटन       x     विघटन

● सुंदर          x     कुरूप

● सार्थक       x     निरर्थक

● स्वस्थ        x     अस्वस्थ

● सुसंगत      x      विसंगत

● तप्त          x      थंड

● धर्म           x      अधर्म

● सनाथ       x      अनाथ

● सशक्त       x      अशक्त

● कीर्ती        x      अपकीर्ती

● ऐच्छिक     x     अनैच्छिक

● गुण          x      अवगुण
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
♡ ㅤ    ⎙ㅤ    ⌲        🙏       🔔    
ˡᶦᵏᵉ      ˢᵃᵛᵉ    ˢʰᵃʳᵉ    ᵏⁱⁿᵈˡʸ   ᵘⁿᵐᵘᵗᵉ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

❇️ मराठी व्याकरण-विरुद्धार्थी शब्द ❇️

● एकमत     x    दुमत

● उदय        x    अस्त

● आशीर्वाद  x    शाप

● अधिक      x    उणे

● धूर्त           x    भोळा

● थोर          x     सान

● अनुयायी   x     पुढारी

● दोषी         x     निर्दोषी

● अभिमानी  x     निराभिमानी

● देशभक्त     x     देशद्रोही

● कृत्रिम       x     नैसर्गिक

● सकर्मक    x     अकर्मक  

● लोभी       x      निर्लोभी

● लाजरा     x      धीट

● हिंसा        x     अहिंसा

● राजमार्ग    x    आडमार्ग

● श्वास         x     नि:श्वास

● सुर           x     असुर

● साक्षर       x     निरक्षर

● सुरस        x     निरस

● पूर्णांक      x    अपूर्णांक

● नि:शस्त्र    x     सशस्त्र

● सुजाण     x     अजाण

● गंभीर       x     अवखळ

● सुलक्षणी  x     कुलक्षणी

● चोर         x     साव

● सुज्ञ         x     अज्ञ

● सुकाळ    x     दुष्काळ

● सगुण      x      निर्गुण

● चपळ      x      मंद

● सुबोध     x      दुर्बोध

● दुष्ट         x      सुष्ट

● स्वातंत्र्य   x     पारतंत्र्य

● साकार     x     निराकार

● स्वर्ग        x      नरक

● दिन         x      रजनी
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
♡ ㅤ    ⎙ㅤ    ⌲        🙏       🔔    
ˡᶦᵏᵉ      ˢᵃᵛᵉ    ˢʰᵃʳᵉ    ᵏⁱⁿᵈˡʸ   ᵘⁿᵐᵘᵗᵉ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

❇️ समानार्थी शब्द ❇️

● अमित : असंख्य, अगणित, अमर्याद, अपार.

● कमळ  :  पंकज, अंबुज, कमल, नीरज, पदम, नलिनी.

● अंधार  : काळोख, तम, तिमिर.

● अगत्य  : अस्था, कळकळ, आपुलकी, कळवळा, आदर.

● ओढाळ  : अनिर्बध, उनाड, भटक्या.

● एकवार : एकडा, एकवेळ.

● ऐषआराम : स्वस्थता, चैन, सुखोपभोग, सुख.

● ओझे : भार, बोजा, वजन, जबाबदारी, काळजी.

● अघोर : भीतिदायक, भयंकर, वाईट.

● उषा : उषःकाल, पहाट, अरुणोदय, प्रातःकाल, प्रभात, सकाळ..

● अभिनव  : नवीन, नूतन, अपूर्व.

● उसंत : फुरसत, विसावा, विश्रांती, आराम.

● उपासना  : भक्ती, पूजा, आराधना, सेवा.

● अघटित  : विलक्षण, चमत्कारिक, असंभाव्य.

● इतमाम : सरंजाम, थाट, व्यवस्था, लवाजमा.

● इंद्र  : सुरेंद्र, देवेंद्र, शक्र, पुरंदर, वज्रपाणी, वासव, सहस्त्राक्ष.

● अनमान  : हयगय, उपेक्षा, दुलर्क्ष, अनादर.

● अचानक : अनपेक्षित, एकाएकी.

● अनर्थ  : संकट.

● सोहळा : समारंभ.

● वेळ : समय.

● सम्राट  : बादशहा.

● नदी : सरिता.

● हाक : साद.

● तुलना : साम्य.

● रेखीव : सुंदर,सुबक.

● हद्द : सीमा.

● संध्याकाळ : सायंकाळ ,सांज.

● मदत : सहाय्य्य.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
♡ ㅤ    ⎙ㅤ    ⌲        🙏       🔔    
ˡᶦᵏᵉ      ˢᵃᵛᵉ    ˢʰᵃʳᵉ    ᵏⁱⁿᵈˡʸ   ᵘⁿᵐᵘᵗᵉ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

❇️ संपूर्ण मराठी व्याकरण-विरुद्धार्थी शब्द

● मर्द            x     नामर्द

● शंका          x     खात्री

● कृपा           x    अवकृपा

● गमन           x    आगमन

● कल्याण      x     अकल्याण

● ज्ञात           x     अज्ञात

● सत्कर्म       x      दुष्कर्म

● खरे           x      खोटे

● भरती        x     ओहोटी

● सुसंबद्ध     x     असंबद्ध

● हर्ष            x     खेद

● विधायक    x     विघातक

● हानी          x     लाभ

● संघटन       x     विघटन

● सुंदर          x     कुरूप

● सार्थक       x     निरर्थक

● स्वस्थ        x     अस्वस्थ

● सुसंगत      x      विसंगत

● तप्त          x      थंड

● धर्म           x      अधर्म

● सनाथ       x      अनाथ

● सशक्त       x      अशक्त

● कीर्ती        x      अपकीर्ती

● ऐच्छिक     x     अनैच्छिक

● गुण          x      अवगुण

● एकमत     x    दुमत

● उदय        x    अस्त

● आशीर्वाद  x    शाप

● अधिक      x    उणे

● धूर्त           x    भोळा

● थोर          x     सान

● अनुयायी   x     पुढारी

● दोषी         x     निर्दोषी

● अभिमानी  x     निराभिमानी

● देशभक्त     x     देशद्रोही

● कृत्रिम       x     नैसर्गिक

● सकर्मक    x     अकर्मक  

● लोभी       x      निर्लोभी
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
♡ ㅤ    ⎙ㅤ    ⌲        🙏       🔔    
ˡᶦᵏᵉ      ˢᵃᵛᵉ    ˢʰᵃʳᵉ    ᵏⁱⁿᵈˡʸ   ᵘⁿᵐᵘᵗᵉ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

❇️ मराठी व्याकरण-विरूद्धार्थी शब्द ❇️

● शोक   x    आनंद

● अज्ञान  x   सज्ञान

● क्षर x अक्षर

● हित x अहित

● पौर्वात्य x   पाश्चिमात्य

● विधवा  x   सधवा

● स्वातंत्र्य x पारतंत्र्य

● स्वस्त x महाग

● स्वतंत्र x परतंत्र

● समता  x    विषमता

● सफल  x    निष्फल

● लाजरा     x      धीट

● हिंसा        x     अहिंसा

● राजमार्ग    x    आडमार्ग

● श्वास         x     नि:श्वास

● सुर           x     असुर

● साक्षर       x     निरक्षर

● सुरस        x     निरस

● पूर्णांक      x    अपूर्णांक

● नि:शस्त्र    x     सशस्त्र

● सुजाण     x     अजाण

● गंभीर       x     अवखळ

● सुलक्षणी  x     कुलक्षणी

● चोर         x     साव

● सुज्ञ         x     अज्ञ

● सुकाळ    x     दुष्काळ

● सगुण      x      निर्गुण

● चपळ      x      मंद

● सुबोध     x      दुर्बोध

● दुष्ट         x      सुष्ट

● स्वातंत्र्य   x     पारतंत्र्य

● साकार     x     निराकार

● स्वर्ग        x      नरक

● दिन         x      रजनी
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
♡ ㅤ    ⎙ㅤ    ⌲        🙏       🔔    
ˡᶦᵏᵉ      ˢᵃᵛᵉ    ˢʰᵃʳᵉ    ᵏⁱⁿᵈˡʸ   ᵘⁿᵐᵘᵗᵉ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━