بانی سنی یک مسجد پیشاصفوی با محراب شیعی

حضور و نفوذ شیعیان و باورهای شیعی در ایران پیشاصفوی به حدی بوده که در قرون منتهی به ظهور سلسله‌ی صفوی، بناها و کتیبه‌های شیعی توسط حاکمان سنی مانند تیموریان ساخته می‌شدند و سکه‌هایی با عبارت شیعی «علی ولی الله» ضرب می‌گشتند. در کتاب «موزه‌ی جیبی ۱۲: میراث شیعی مسجد جامع ورزنه در اصفهان» با یکی از این بناها آشنا می‌شویم. می‌توانید این کتاب را از وبسایت نشر مسیر سفارش دهید.

نشر مسیر | مسیر را ورق بزن | ناشر مسیر و میراث انسانی

@masirpub
masirpub.com

نسخه‌های خطی پارسی شیعی در ایران پیشاصفوی

نسخه‌های ادبی و هنری در دنیای پیشامدرن برای مستندکردن بینش‌‌ها و باورها و انتقال آن به نسل‌های جدید نخبگان استفاده می‌شدند.
با بررسی منابع نسخه‌شناختی ایران پیشاصفوی، متوجه می‌شویم که قرن‌ها پیش از صفویه، باورهای شیعی و معنویت امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب در چهارچوب ادبیات پارسی میان مردم رد و بدل می‌شد.

وقتی از فردوسی می‌خوانیم:

«بر این زادم و هم بر این بگذرم
چنان دان که خاک پی حیدرم.»

ارتباط فرهنگی زبان پارسی و تشیع برای ما بیشتر مشخص می‌شود. همچنین انتقال مضامین شیعی با زبان پارسی، نشان از این دارد که مردم عادی نیز مایل به بهره‌مندی از فرهنگ شیعی بودند. «موزه‌ی جیبی ۱۳» به نمونه‌ای از این نسخه می‌پردازد.

نشر مسیر | ناشر مسیر و میراث انسانی | مسیر را ورق بزن!

@masirpub
masirpub.com

موزه‌ی جیبی ۱۷ تلاشی است برای روایت بخشی از تاریخ عزای حسینی در ایران پیشاصفوی؛ از خلال سه واژه‌ی «حسین»، «شهید» و «کربلا» که بر آثار تاریخی مهم جامعه (مانند سکه‌ها و کتیبه‌های عمومی) نقش بسته‌اند. این کتاب نشان می‌دهد که چگونه یاد شهادت امام سوم شیعیان، قرن‌ها پیش از صفویه در حافظه‌ی جمعی ایرانیان حضور داشته و در قالب میراث فرهنگی ملموس نیز تجلی یافته است.

#موزه_شیعه