Davolash turlari

Etiotropkasallik sabablarini yo'qotishga
qaratilgan. Masalan, bazan davolash uchun margimushning organik so'zakni davolash uchun sulfanflamid moddalami’ qo'llash — etiotfopdavolash turiga misol bo'Ia oladi. Ular ushbu kasallik sababchilariga — mikroorganizmlarga ta’sir ko'rsatadi.
Etiotrop ta’sir dori moddalarning eng qimmatli xususiyatidir.
2. Simptomatik davolash — ba’zi dori moddalami ta’siri kasallik belgilari(simptomlari)ni yo'qotishga qaratilgan bo'ladi. Masalan, haroratni tushiradigan, ogʻriq qoldiradigan vositalar shular
jumlasidandir. Simptomatik dorilar ta’sirida bemoming faqat ahvoli yaxshilanib qolmay, balki uning hayoti saqlanib qolishi mumkin. Lekin ular kasallikning asosiy sababiga ta’sir ko'rsatmaydi. Masalan, og‘riq tufayli paydo bo'lgan shokda kuchli og'riq qoldiradigan moddalar qo'llaniladi, chunki bu holatdagi kuchli og'riq organizmga, avvalo nerv sistemasiga halokatli ta’sir ko'rsatishi mumkin.
3. O'rin bosuvchi davolash. Organizmda fiziologik faoliyatni idora etishda ishtirok etadigan moddalar kamayib ketsa, ulaming o'mini bosuvchi moddalar yuboriladi, bunda asosan gormon va vitaminlar qo'llaniladi. Masalan, oshqozon osti bezining Langergans
orolchalaridan insulin gormoni ishlab chiqishi kamaysa, qandli diabet yuzaga keladi, ushbu kasallikda uning o'rnini bosuvchi dori sifatida gormonal modda — insulin qo'llaniladi.
4. Profilaktik davolash. Dori moddalarining kasalliklarining oldini olish uchun qo'llanishi profilaktik davo deb ataladi. Masalan, atrofmuhit, teri, shilliq qavatlardagi mikroorganizmlami yo'q qilish uchun dezinfeksiya va antiseptika maqsadlarida ishlatiladigan moddalar
qo'llaniladi, bular yuqumli kasalliklaming oldini oladi.

@pathology_mediators

🔻Asosiy kanallarimiz:
Mediators team | YouTube
Rakhmatovs | YouTube

Nefron. Genle qovuzlog'i osmosis o‘zbek tilida


Youtube orqali koʻrish

Olingan manba:Rakhmatovs

Piyelonefrit buyrakning bakteriyalar keltirib chiqaradigan yuqumli kasalligi bo‘lib, kosacha-qovoq tizimi (siydik uchun rezervuar) va buyrak to‘qimasiga (parenximaga) ta’sir qiladi. Piyelonefritni tashxislash va davolash bilan nefrolog shug‘ullanadi.
piyelonefrit ko‘pincha 18-30 yoshdagi ayollarda (menarxe, jinsiy hayotning boshlanishi, homiladorlik tufayli) va 60 yoshdan oshgan erkaklarda (ko‘pincha prostatit tufayli) uchraydi.

Kasallik siydikning normal chiqib ketishi izdan chiqqan mahallarda boshlanadi. Ko‘pincha siydik-tosh kasalligi, immunitet buzilishlari, qandli diabet, surunkali kasalliklar yoki o‘tkir sistitdan keyin paydo bo‘ladi.

Homilador ayollarda piyelonefrit gormonal o‘zgarishlar natijasida yuzaga kelishi mumkin, bunda katta bachadon siydik chiqishini izdan chiqaradi.
Piyelonefritning belgilari
Piyelonefritning o‘tkir xili to‘satdan boshlanadi va quyidagilar bilan birga davom etib boradi:

Bosh og'rig'i
Qusadigan ko‘ngil aynish
Ishtaha pasayishi
Isitma
Yuqori ter ajralishi
Bemor belda og‘riq sezadi, odatda bir tomonlama. Ko‘zdan kechirishda bel soxasini taqillatganda noqulaylik va o‘tkir og‘riq aniqlanadi.

Asoratlanmagan shaklida siydikning buzilishi kuzatilmaydi, ammo siydik loyqa, pushti yoki qizg‘ish bo‘lishi mumkin.


@pathology_mediators

🔻Asosiy kanallarimiz:
Mediators team | YouTube
Rakhmatovs | YouTube

Eritrositlardan bilirubin hosil bo'lishi murakkab jarayon bo'lib, asosan retikuloendotelial tizim (makrofaglar, ayniqsa taloq, jigar va suyak iligida) hujayralarida sodir bo'ladi.
Quyida ushbu jarayonning asosiy ketma-ketligi keltirilgan:
Bilirubin hosil bo'lish jarayoni
Eritrositlarning parchalanishi:
Yoshi o'tgan yoki shikastlangan eritrositlar (qizil qon tanachalari) makrofaglar tomonidan olib tashlanadi va parchalaydi.
Eritrositlarning gemoglobini (temir o'z ichiga olgan oqsil) o'z tarkibiy qismlariga ajraladi: globin (oqsil) va gem (temir o'z ichiga olgan pigment).
Gemning biliverdinga aylanishi:
Globin parchalab tashlanib, aminokislotalarga aylanadi va qayta ishlatiladi.
Gem molekulasi gem oksigenaza fermenti ta'sirida oksidlanadi, natijada temir (qayta ishlatiladi) ajralib chiqadi va yashil rangli pigment bo'lgan biliverdin hosil bo'ladi. Bu jarayonda uglerod monoksidi ham ajralib chiqadi.
Biliverdinning erkin (konjugatsiyalanmagan) bilirubinga aylanishi:
Biliverdin reduktaza fermenti ta'sirida biliverdin sariq rangli pigment - konjugatsiyalanmagan bilirubinga (yoki erkin bilirubin) qaytariladi.
Bu bilirubin suvda erimaydi (gidrofob) va qon plazmasida albumin oqsili bilan bog'lanib jigarga tashiladi.
Jigarda bilirubinning konjugatsiyalanishi va chiqarilishi
Jigarga o'tish:
Albumin bilan bog'langan konjugatsiyalanmagan bilirubin jigarga yetkaziladi.
Jigar hujayralarida (gepatotsitlarda) bilirubin albumindan ajralib chiqadi va hujayra ichiga o'tadi.
Konjugatsiyalanish (bog'lanish):
Jigar hujayralarida uridin difosfat-glyukuronil transferaza (UDPGT) fermenti ta'sirida konjugatsiyalanmagan bilirubinga glyukuron kislotasi qo'shiladi.
Natijada konjugatsiyalangan bilirubin (yoki to'g'ri bilirubin) hosil bo'ladi. Bu bilirubin suvda eriydi (gidrofil).
Bilirubinning chiqarilishi:
Konjugatsiyalangan bilirubin jigar hujayralaridan faol ravishda o't yo'llariga ajralib chiqadi va o't tarkibida ingichka ichakka tushadi.
Ichakdagi metabolizm:
Ichakda bakteriyalar ta'sirida konjugatsiyalangan bilirubindan urobilinogen hosil bo'ladi.
Urobilinogenning katta qismi ichakda sterkobilinogenga, so'ngra sterkobilinga aylanadi va axlat bilan tashqariga chiqib ketadi (axlatga jigarrang tus beradi).
Kichik bir qismi qonga so'riladi, uning bir qismi buyraklar orqali urobilin shaklida siydik bilan chiqariladi (siydikka sarg'ish tus beradi).

@physiology_mediators

🔻Asosiy kanallarimiz:
Mediators team | YouTube
Rakhmatovs | YouTube