📢Anatomiyaning nevrologiya bo'limini nevropatolog tomonidan klinik xolatlar bilan qiziqarli hamda mukammal o'rganish niyatida yurganlar diqqatiga ‼️

Nevrologiya bo'limi bo'yicha online kurs guruhi tashkilanmoqda 🚫

♨️Kurs davomida
➖ Videodars
➖ Konspekt
➖ Testlar
➖ Ustoz nazorati va neyroklinik taxlil

⏰Dars vaqti: Guruh bilan kelishilgan
xolda belgilanadi

‼️ Guruhga 5 ta talaba olinadi so'ng qat'iy rejimda o'qitiladi

☑️ ᴏʏʟɪᴋ ᴛᴏ'ʟᴏᴠ - 300 ᴍɪɴɢ sᴏ'ᴍ
[To'lovlar oldindan to'lanadi]

☑️ Kurs davomiyligi - 3 oy

➡️ Murojaat uchun:
✈️@medical_planet_admin🪐

🌐 Medical_planet 👩‍🚀

🔤🔤🔤🔤🔤🔤🔤🔤🔤

☑️ OSTEOLOGIYA

☑️ NEVROLOGIYA 1-qism

☑️ NEVROLOGIYA 2-qism

☑️ FIZIOLOGIYA 1-QISM

☑️ FIZIOLOGIYA 2-QISM

Hozirda barcha o'qishlarda o'tilayotgan bo'limlar bo'yicha mundarija, qidirib topolmayotganlar uchun

☑️ BO‘YIN CHIGALI — PLEXUS CERVICALIS

Bo‘yin chigali — Plexus cervicalis orqa miya nervlarining oldingi tarmoqlaridan hosil bo‘ladi.

🟠Hosil bo‘lishi: C1–C4 bo‘yin orqa miya nervlarining oldingi tarmoqlari.

🟧Joylashuvi: bo‘yinning chuqur qismida, M. sternocleidomastoideus mushagi ostida, umurtqalarning yon tomonida.

✅Asosiy vazifasi: bo‘yin terisi, ensaning ayrim qismlari va bo‘yin mushaklarini innervatsiya qilish; diafragma faoliyatida qatnashish.

Bo‘yin chigali tarmoqlari 2 guruhga bo‘linadi:
1️⃣Sezuvchi tarmoqlar — Rami cutanei.
2️⃣Harakatlantiruvchi tarmoqlar — Rami musculares.

☑️ BO‘YIN CHIGALINING SEZUVCHI TARMOQLARI

Bo‘yin chigalining sezuvchi nervlari bo‘yin terisi va boshning ayrim sohalaridan sezgi impulslarini olib keladi.

1️⃣Kichik ensa nervi — N. occipitalis minor
⚫️ Asosan C2 dan.
🟧 Quloq orqasi va ensaning lateral qismlari terisini innervatsiya qiladi.

2️⃣Katta quloq nervi — N. auricularis magnus
⚫️C2–C3.
🟧Quloq suprasi, quloq orqasi va quloqoldi sohasi terisining bir qismini innervatsiya qiladi.

3️⃣Bo‘yinning ko‘ndalang nervi — N. transversus colli
⚫️C2–C3.
🟧Bo‘yinning oldingi yuzasi terisini innervatsiya qiladi.

4️⃣O‘mrov usti nervlari — Nn. supraclaviculares
⚫️C3–C4.
🟧O‘mrov sohasi, yelkaning yuqori qismi va ko‘krakning yuqori oldingi sohasi terisini innervatsiya qiladi.

☑️ BO‘YIN CHIGALINING HARAKATLANTIRUVCHI TARMOQLARI

Harakatlantiruvchi tarmoqlar bo‘yin mushaklari va diafragma faoliyatida qatnashadi.

1️⃣Bo‘yin halqasi — Ansa cervicalis

⚫️Asosan C1–C3 tolalaridan hosil bo‘ladi.
🟧Yuqori ildizi — Radix superior ansae cervicalis.
🟧Pastki ildizi — Radix inferior ansae cervicalis.

💯 Innervatsiyasi:
◾️ M. sternohyoideus — to‘sh-tilosti mushagi.
◾️M. sternothyroideus — to‘sh-qalqonsimon mushak.
◾️M. omohyoideus — kurak-tilosti mushagi.

✅Bu mushaklar tilosti suyagi va hiqildoqning harakatlarida, ayniqsa yutish jarayonida qatnashadi.

2️⃣Diafragma nervi — N. phrenicus

🟠C3–C5 bo‘yin orqa miya nervlari tolalaridan hosil bo‘ladi. Asosiy hissasi C4 dan keladi.

🫁 Asosiy vazifasi:
◾️Diafragmaning asosiy harakatlantiruvchi nervi.
◾️Diafragma qisqarishini ta’minlab, nafas olishda qatnashadi.
◾️Diafragmaning markaziy qismining sezgir innervatsiyasida ham qatnashadi.

3️⃣Mushak tarmoqlari — Rami musculares
◾️ Mm. scaleni — narvonsimon mushaklar.
◾️M. levator scapulae — kurakni ko‘taruvchi mushak.
◾️Bo‘yinning ayrim umurtqaoldi mushaklari.

M. sternocleidomastoideus va M. trapezius asosan qo‘shimcha nerv — N. accessorius (XI) orqali harakatlantiriladi; C2–C4 nervlari ularga sezgir-proprioseptiv tolalar beradi.

🌐Medical_planet👩‍🚀

☑️KO‘KRAK NERVLARI — NERVI THORACICI

Ko‘krak nervlari 12 juft orqa miya nervlaridan iborat:

🟧 N. thoracicus I–XII — T1–T12.

Har bir orqa miya nervi orqa va oldingi tarmoqlarga bo‘linadi:
▪️ Ramus posterior — orqa tarmoq.
▪️ Ramus anterior — oldingi tarmoq.

Ko‘krak nervlarining oldingi tarmoqlari asosan qovurg‘alararo nervlarni hosil qiladi. Ular odatda alohida chigal hosil qilmaydi.

☑️V. QOVURG‘ALARARO NERVLAR — NERVI INTERCOSTALES

📌 Ko‘krak nervlarining oldingi tarmoqlari T1–T11 qovurg‘alararo nervlar sifatida davom etadi.

▪️ T1 — birinchi ko‘krak nervi.
▪️ T2–T6 — yuqori va o‘rta qovurg‘alararo nervlar.
▪️ T7–T11 — pastki qovurg‘alararo nervlar.
▪️ T12 — qovurg‘a osti nervi
(N. subcostalis).

🟧Joylashuvi:
Qovurg‘alararo nervlar qovurg‘alar orasida, qovurg‘aning pastki chetidagi egat — Sulcus costae bo‘ylab qon tomirlari bilan birga o‘tadi.

🟠Qovurg‘a egatidagi asosiy tuzilmalar yuqoridan pastga:
🩸 V – A – N
▪️ Vena intercostalis — vena.
▪️ Arteria intercostalis — arteriya.
▪️ Nervus intercostalis — nerv.

☑️QOVURG‘ALARARO NERVLARNING INNERVATSIYASI

♨️ Harakatlantiruvchi:
▪️ Mm. intercostales externi — tashqi qovurg‘alararo mushaklar.
▪️ Mm. intercostales interni — ichki qovurg‘alararo mushaklar.
▪️ Mm. intercostales intimi — eng ichki qovurg‘alararo mushaklar.
▪️ Ko‘krak devorining boshqa ayrim mushaklari.

🫁 Bu mushaklar nafas olish va chiqarishda ko‘krak qafasi harakatlariga yordam beradi.

♨️ Sezuvchi:
▪️ Ko‘krak devori terisi.
▪️ Qovurg‘alararo sohalar terisi.
▪️ Ko‘krakning oldingi va yon yuzasidagi teri sohalari.

🟧Qovurg‘alararo nervlarning oldingi teri tarmoqlari — Rami cutanei anteriores, lateral teri tarmoqlari esa — Rami cutanei laterales deyiladi.

☑️ KO‘KRAK NERVLARINING MUHIM XUSUSIYATLARI

1️⃣Birinchi ko‘krak nervi — T1
▪️ Oldingi tarmog‘ining katta qismi yelka chigalini hosil qilishda qatnashadi.
▪️ Qolgan qismi birinchi qovurg‘alararo nerv sifatida davom etishi mumkin.

2️⃣Ikkinchi ko‘krak nervi — T2
▪️ Uning lateral teri tarmog‘i — N. intercostobrachialis qo‘ltiq va yelkaning medial yuqori qismi terisi sezgisida qatnashadi.

3️⃣T7–T11 nervlari
▪️ Qovurg‘alararo sohalardan qorin devoriga davom etadi.
▪️ Qorin mushaklari va terisining bir qismini innervatsiya qiladi.
▪️ Shu sababli ular ko‘krak-qorin nervlari sifatida ham qaraladi.

4️⃣O‘n ikkinchi ko‘krak nervi — T12
▪️ 12-qovurg‘a ostidan o‘tadi.
▪️ N. subcostalis deb ataladi.
▪️ Qorin devorining mushaklari va terisini innervatsiya qilishda qatnashadi.

🤩KLINIK AHAMIYATI

☑️N. phrenicus shikastlanishi: diafragma harakatining susayishi yoki falajiga olib kelishi mumkin.

☑️Qovurg‘alararo nervlar shikastlanishi: ko‘krak devorida og‘riq, uvishish yoki sezuvchanlikning o‘zgarishiga sabab bo‘lishi mumkin.

☑️Interkostal nevralgiya: qovurg‘alararo nervlar yo‘nalishi bo‘ylab og‘riq kuzatilishi bilan tavsiflanadi.

🌐Medical_planet👩‍🚀

😎Renin-Angiotenzin-Aldosteron tizimi

🤔 To'liq mexanizm birgina rasmda sxematik ko'rinishda to'liq va batafsil tushuntirilgan ko'ring va o'rganib oling

🌐Medical_planet🐱

☑️ BEL CHIGALI — PLEXUS LUMBALIS

📌Joylashuvi: bel umurtqalari sohasida, katta bel mushagi — m. psoas major ichida va uning atrofida joylashgan.

🤔 BEL CHIGALINING HOSIL BO‘LISHI

🔶 Bel chigali — plexus lumbalis asosan L1–L4 orqa miya nervlarining oldingi shoxlaridan hosil bo‘ladi.

🟧Bel chigalining nervlari o‘zaro tutashib, bir necha asosiy tarmoqlarni hosil qiladi.

◾️ L4 nervining yuqori qismi bel chigalida qatnashadi, pastki qismi esa L5 nervi bilan qo‘shilib, truncus lumbosacralis — bel-dumg‘aza poyasini hosil qiladi. Bu poya dumg‘aza chigalining shakllanishida ishtirok etadi.


🟣 BEL CHIGALINING ASOSIY TARMOQLARI

1️⃣ N. iliohypogastricus
[Yonbosh-qorin usti nervi]

Manbasi: asosan Th12–L1.

➡️ Katta bel mushagining lateral chetidan chiqib, belning kvadrat mushagi — m. quadratus lumborum oldingi yuzasi bo‘ylab yo‘naladi. Keyinchalik qorin devori mushaklari orasidan o‘tadi.

🔹 Tarmoqlari:

❗️R. cutaneus lateralis — lateral teri tarmog‘i.
❗️R. cutaneus anterior — oldingi teri tarmog‘i.
❗️Mushak tarmoqlari.

🟠 Harakatlantiruvchi innervatsiyasi:

❗️M. obliquus internus abdominis — qorinning ichki qiyshiq mushagi.
❗️M. transversus abdominis — qorinning ko‘ndalang mushagi.

🤩Sezuvchi innervatsiyasi: qorin pastki qismining terisi va yonbosh usti sohasining ayrim qismlari.

☑️Vazifasi: qorin devorini mustahkamlash va teri sezgisini ta’minlashda qatnashadi.

2️⃣ N. ilioinguinalis
[Yonbosh-chov nervi]

Manbasi: L1.

➡️ Katta bel mushagining lateral chetidan chiqadi, belning kvadrat mushagi va qorinning ko‘ndalang mushagi sohasidan o‘tadi. Keyinchalik chov kanaliga kiradi va uning yuzaki halqasi orqali tashqariga chiqadi.

🟠 Harakatlantiruvchi innervatsiyasi:
❗️Qorinning ichki qiyshiq mushagi.
❗️Qorinning ko‘ndalang mushagi.

🤩 Sezuvchi innervatsiyasi:

❗️Chov sohasi terisi.
❗️Sonning yuqori medial qismidagi terining bir qismi.
❗️Erkaklarda olat ildizi va yorg‘oqning oldingi qismining ayrim sohalari.
❗️Ayollarda katta jinsiy lablar va qov sohasi terisining bir qismi.

3️⃣ N. genitofemoralis
[Jinsiy-son nervi]

Manbasi: L1–L2.

➡️Katta bel mushagining oldingi yuzasidan pastga qarab yo‘naladi va ikki tarmoqqa bo‘linadi.

🔹 R. genitalis — jinsiy tarmoq:

❗️Chov kanaliga chuqur chov halqasi orqali kiradi.
❗️Erkaklarda m. cremaster — moyakni ko‘taruvchi mushakni innervatsiya qiladi.
❗️Tashqi jinsiy a’zolar terisining ayrim qismlariga sezuvchi tolalar beradi.

🔹 R. femoralis — son tarmog‘i:

❗️Chov boylami ostidan son sohasiga o‘tadi.
❗️Sonning yuqori oldingi qismi terisini innervatsiya qiladi.

4️⃣N. cutaneus femoris lateralis
[Sonning lateral teri nervi]

Manbasi: L2–L3.

➡️ Katta bel mushagining lateral chetidan chiqadi, yonbosh mushagi — m. iliacus yuzasi bo‘ylab yo‘naladi va odatda chov boylami ostidan, oldingi yuqori yonbosh o‘sig‘i — spina iliaca anterior superior yaqinidan son sohasiga o‘tadi.

☑️Vazifasi:

❗️Sonning oldingi-lateral yuzasi terisidan sezgi olib keladi.
❗️Harakatlantiruvchi tolalarga ega emas.

5️⃣N. femoralis
[Son nervi]

Manbasi: L2–L4.

Bel chigalining eng yirik tarmog‘i hisoblanadi.
➡️ Katta bel mushagining lateral chetidan chiqadi, yonbosh-bel mushagi — m. iliopsoas orasidan pastga yo‘naladi va chov boylami ostidan mushakli lakuna — lacuna musculorum orqali songa o‘tadi.

🔶Asosiy tarmoqlari:

A) Rami musculares — mushak tarmoqlari
Quyidagi mushaklarni innervatsiya qiladi:

❗️M. iliacus — yonbosh mushagi.
❗️M. sartorius — tikuvchilar mushagi.
❗️M. quadriceps femoris — sonning to‘rt boshli mushagi.
❗️M. pectineus — taroqsimon mushak; innervatsiyasi o‘zgaruvchan bo‘lib, son nervidan ham tolalar olishi mumkin.

B) Rami cutanei anteriores — oldingi teri tarmoqlari
Sonning oldingi yuzasi terisini innervatsiya qiladi.

C) N. saphenus — yashirin nerv
Son nervining eng uzun sezuvchi tarmog‘i hisoblanadi.

Son kanalidan o‘tib, tizza va boldirning medial tomoni bo‘ylab yo‘naladi.

🤩 Innervatsiyasi:

❗️Tizza bo‘g‘imi atrofidagi terining bir qismi.
❗️Boldirning medial yuzasi.
❗️Oyoq panjasining medial chetidagi terining bir qismi.

🟠 Harakatlantiruvchi vazifasi:

❗️Sonni bukishda qatnashadi.
❗️Tizza bo‘g‘imida boldirni yozishni ta’minlaydi.

6️⃣N. obturatorius
[Yopqich nerv]

Manbasi: L2–L4.

➡️ Katta bel mushagining medial chetidan chiqadi, kichik chanoqning yon devori bo‘ylab yo‘naladi va yopqich kanal — canalis obturatorius orqali songa o‘tadi.

🔶 Asosiy tarmoqlari:

A) R. anterior — oldingi tarmoq

❗️M. adductor longus — uzun yaqinlashtiruvchi mushak.
❗️M. adductor brevis — kalta yaqinlashtiruvchi mushak.
❗️M. gracilis — nozik mushak.
❗️M. obturatorius externus — tashqi yopqich mushakning innervatsiyasida qatnashadi.

B) R. posterior — orqa tarmoq

❗️M. obturatorius externus.
❗️M. adductor magnusning yaqinlashtiruvchi qismi.

🤩 Sezuvchi innervatsiyasi: sonning medial yuzasidagi terining kichik qismi va son bo‘g‘imi sohasining ayrim qismlari.

☑️Asosiy vazifasi: sonni tananing o‘rta chizig‘iga yaqinlashtirish — adduksiya.

7️⃣Rami musculares
[Mushak tarmoqlari]

Quydagi muskullarni inervatsiya qiladi:
❗️M. psoas major — katta bel mushagi.
❗️M. psoas minor — kichik bel mushagi, mavjud bo‘lsa.
❗️M. quadratus lumborum — belning kvadrat mushagi.

🌐Medical_planet🐱

🔠🔠🔠🔠🔠🔠🔠🔠🔠🔠🔠⭐️

🎚️ bo'yicha kontentlar🟣

✅ Artrologiyaga kirish

😘1-dars🤔
▶️Videodars

✅ Umurtqa pog'onasi o'zaro
birlashuvi

😘 2-dars🤔
▶️Videodars

✅ Ensa suyagi va 1-bo'yin
umurtqasi birlashuvi va 1-bo'yin
umurtqasi va 2- bo'yin umurtqasi
birlashuvi

😘 3-dars🤔
▶️Videodars

✅ Qovurg'alarning umurtqa
suyaklar va to'sh suyagi bilan
birlashuvi

😘4-dars🤔
▶️Videodars

✅ O'mrov suyagi va to'sh suyagi
o'zaro birlashuvi. O'mrov suyagi
va kurak suyagi birlashuvi

😘5-dars🤔
▶️Videodars


✅ Yelka bo'g'imi, tirsak bo'g'imi

😘6-dars🤔
▶️Videodars

✅ Bilak+kaftusti+kaft+barmoq
suyaklari orasidagi bo'g'im

😘7-dars🤔
▶️Videodars

✅ Yonbosh suyagi va dumg'aza
suyagi birlashuvi

😘8-dars🤔
▶️Videodars

✅ Chanoq son bo'g'imi, tizza
bo'g'imi , katta va kichik boldir
suyaklari o'zaro bo'g'imi

😘 9-dars🤔
▶️Videodars

✅ Oyoq panja suyaklarning o'zaro
birikishi

😘10-dars🤔
▶️Videodars

✅ Chakka va pastki jag' suyagi
o'zaro birlashuvi, bosh choklari

😘11-dars🤔
▶️Videodars

"📎Har bir o‘rganilgan sahifa – kelajakdagi bir hayotni saqlab qolish uchun qo‘yilgan qadamdir.🎅"

🐦Do'stlaringizga ulashib ularning
ilm olishiga o'z hissangizni
qo'shing⚙️

📱 Medical_planet💡

💛💛💛

🩺Miyadagi patalogik holatlarni MRTdagi o'zgarishlarini o'rganamiz‼️

📱 Medical_planet👩‍🚀