🔹Мұнай-газ химиясы өнімін қайта өңдеу: Жаңа заң отандық өндірушілерді қалай ынталандырмақ

✔️2026 жылғы 6 ақпанда ҚР Энергетика вице-министрі Санжар Жаркешов «Астана – жаңа қала» арнайы экономикалық аймағында орналасқан «Арыстан» полимерлі құбырлар шығару зауытына барды.

✔️Астана құбыр зауыты полимерлі құбыр жүйелерін шығаратын жетекші отандық өндірушілердің бірі болып табылады. Кәсіпорын полимерлі шикізатты терең өңдеуге маманданған және мұнай-газ секторы, ТҮКШ, өнеркәсіп пен АӨК-ке арналған өнімдердің кең түрін шығарады. Зауыттың 15 экструзиялық желісінің өндірістік қуаттылығы жылына 60 мың тоннаны құрайды.

✔️Сапар барысында вице-министр технологиялық процестің негізгі кезеңдерімен, өндірістің оқшаулану деңгейімен, сондай-ақ инженерлік инфрақұрылымды салу мен жаңғыртуда қолданылатын өнімдердің ассортиментімен танысты.

✔️Зауыт басшылығымен өткен кездесуде құбыр саласын дамытудың өзекті мәселелері мен оларды жүйелі түрде шешу бойынша ұсыныстар талқыланды.

«Қазақстан өңдеу саласына және қосылған құны жоғары өнім шығаруға басымдық береді. Біз ішкі тұтыну көлемінен бірнеше есе асатын, полимер өнімдерін шығаратын қуатты мұнай-газ химиясы зауыттарын салып жатырмыз. Ел үшін экономикалық тиімділікті және бюджетке түсетін түсімдерді барынша арттыру үшін полимер өнімдерін қайта өңдеушілерді қолдау маңызды, себебі негізгі маржиналдылық осы сегментте шоғырланған. Алайда қазір полимерлі құбыр өнімдерін қайта өңдеуші-өндірушілер ішкі нарықта бірқатар қиындықтарға тап болуда — бұл жиі импортталатын шойын және бетон құбырлармен бәсекелестік, жосықсыз өндірушілердің бағаны негізсіз төмендетуі және соның салдарынан өнім сапасының нашарлауы. Осындай мәселелермен күресу үшін Энергетика министрлігі 2026 жылы қабылданатын «Мұнай-газ химиясы өнеркәсібі туралы заңды» әзірлеуде. Біз үшін елде жоғары маржиналды және экспортқа бағдарланған өндірістерді іске қосуға қолайлы жағдай жасау маңызды», — деп атап өтті Санжар Жаркешов.

📌Аралау қорытындысы бойынша вице-министр мұнай-газ химиясын дамытудың және полимерлі шикізатты терең өңдеудің стратегиялық маңыздылығын атап өтіп, мұндай өндірістердің экономиканы әртараптандыруға және елдің тұрақты өнеркәсіптік дамуын қамтамасыз етуге қосатын үлесіне тоқталды.

⚜️Энергетика министрлігі 2030 жылға дейінгі көмір генерациясын дамыту жоспарын таныстырды

▪️Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, ҚР Үкіметі Энергетика министрлігі арқылы көмір генерациясын дамыту жөніндегі ұлттық жобаны әзірлеуде. Энергетика министрлігі дөңгелек үстел отырысында сарапшылық қауымдастыққа 2030 жылға дейінгі көмір генерациясын дамыту жөніндегі Ұлттық жоспардың жобасын таныстырды.

▪️Жобаның бастапқы құны 8 трлн теңгеден асады деп бағаланып отыр. Ұлттық жоспар елдегі энергия тапшылығын шешуге және ескірген стансаларды жаңартуға бағытталған.

«Ұлттық жоба саладағы барлық бағыттарды кешенді әрі жан-жақты дамытуға бағытталған. Бұл инвестиция тартудан бастап, отын-логистикалық инфрақұрылымды дамытуға және кадрлық әлеуетті күшейтуге дейінгі теңдестірілген тәсіл. Мұндай жүйелі әдіс экономиканың мультипликативтік әсерін қамтамасыз етіп, елдің тұрақты дамуына үлес қосады», — деді Энергетика министрі Ерлан Ақкенжанов.

▪️Жоспарға алты ірі энергетикалық нысанның құрылысы кіреді: Екібастұз МАЭС-3 (ГРЭС), сондай-ақ Курчатов, Көкшетау, Семей, Өскемен және Жезқазған стансалары. Сонымен қатар, Екібастұз МАЭС-2 және Ақсу МАЭС сияқты жұмыс істеп тұрған стансаларды техникалық жаңғырту қарастырылған.

▪️Жаңа жобаларды жүзеге асыру үшін инвесторларды тендер арқылы таңдау механизмдері қолданылады. Ал қолданыстағы стансаларды жаңарту үшін министрлікпен инвестициялық келісімдер жасалады. Бұл шаралар жобаны іске асыру процесінің ашықтығын қамтамасыз етіп, ұзақмерзімді келісімдер шеңберінде болжанатын тарифтерді сақтай отырып, инвестициялардың қайтарымдылығын қамтамасыз етеді.

«Жобада басты назар «таза көмір» негізіндегі нысандарға, заманауи технологияларды қолдануға аударылған. Біздің мақсат — моральдық және физикалық ескірген қуаттарды жоғары тиімділік коэффициентіне ие заманауи энергетикалық блоктармен кезең-кезеңімен алмастыру. Бұл экологиялық талаптар мен энергетикалық қауіпсіздік арасындағы тепе-теңдікті сақтауға мүмкіндік береді», — деді ведомство басшысы.

▪️Жаңа қуаттарды тиімді енгізу үшін көмір өндіру және теміржол инфрақұрылымын дамыту жоспарларын үйлестіру қажет. Министрлік көмір өндірісін ұлғайту және теміржол желісіндегі өткізу қабілеті шектеулі учаскелерді («тар тұстарды») жою мәселелерін талқылады.

▪️Жобаның әлеуметтік бөлігінде персоналды қорғау шаралары мен «Отбасы банк» АҚ-пен бірлесіп арнайы тұрғын үй бағдарламаларын іске қосу қарастырылған. Ұсынылған ұсыныстар барлық мүдделі тараптармен пысықталғаннан кейін Ұлттық жобаны соңғы нұсқада бекітуге негіз болады.

⚜️Минэнерго РК представило проект Нацплана по развитию угольной генерации: 7,6 ГВт новых и модернизированных мощностей

▪️АСТАНА, 9 февраля — По поручению Главы государства Правительством РК в лице Минэнерго ведется разработка национального проекта по развитию угольной генерации. Министерство энергетики на круглом столе представило экспертному сообществу проект Национального плана по развитию угольной генерации до 2030 года.

▪️Концепция, предварительная стоимость реализации которой оценивается более чем в 8 трлн тенге, направлена на долгосрочное решение проблемы энергодефицита и глубокую модернизацию изношенных мощностей страны.

«Национальный проект ориентирован на комплексное и всестороннее развитие всей отрасли. Речь идет о сбалансированном подходе, охватывающем привлечение инвестиций, развитие топливно-логистической инфраструктуры и укрепление кадрового потенциала. Такой системный подход обеспечит мультипликативный эффект для экономики и внесет вклад в устойчивое развитие страны в целом», — заявил Министр энергетики Ерлан Аккенженов в ходе обсуждения проекта.

▪️Обсуждаемый план включает строительство шести крупных энергообъектов, в числе которых Экибастузская ГРЭС-3 и станции в Курчатове, Кокшетау, Семее, Усть-Каменогорске и Жезказгане. Одновременно с этим рассматривается вопрос технической реновации действующих станций, таких как Экибастузская ГРЭС-2 и ГРЭС Аксу.

▪️Для реализации новых проектов будут использоваться механизмы тендерного отбора инвесторов, а для обновления действующих объектов — инвестиционные соглашения с Министерством. Эти инструменты призваны обеспечить прозрачность процесса реализации и гарантированный возврат инвестиций при сохранении прогнозируемых тарифов в рамках долгосрочных контрактов.

«Особое внимание в проекте уделяется объектам на базе «чистого угля» с применением передовых технологий. Наша задача — поэтапное замещение морально и физически устаревших мощностей современными энергоблоками с высоким коэффициентом полезного действия и минимальными выбросами. Мы намерены соблюсти баланс между экологическими требованиями и энергобезопасностью», — подчеркнул глава ведомства.

▪️Успешная интеграция новых мощностей потребует синхронизации с планами по угледобыче и развитию железнодорожной инфраструктуры. В частности, министерство обсуждает необходимость существенного увеличения объемов добычи угля и расшивки «узких мест» на железнодорожных путях.

▪️В социальном блоке проекта — меры по защите персонала и запуск специализированных жилищных программ совместно с АО «Отбасы банк». Представленные предложения станут основой для окончательного формирования Национального проекта после проработки со всеми заинтересованными сторонами.