⚜️Энергетика министрлігі 2030 жылға дейінгі көмір генерациясын дамыту жоспарын таныстырды

▪️Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, ҚР Үкіметі Энергетика министрлігі арқылы көмір генерациясын дамыту жөніндегі ұлттық жобаны әзірлеуде. Энергетика министрлігі дөңгелек үстел отырысында сарапшылық қауымдастыққа 2030 жылға дейінгі көмір генерациясын дамыту жөніндегі Ұлттық жоспардың жобасын таныстырды.

▪️Жобаның бастапқы құны 8 трлн теңгеден асады деп бағаланып отыр. Ұлттық жоспар елдегі энергия тапшылығын шешуге және ескірген стансаларды жаңартуға бағытталған.

«Ұлттық жоба саладағы барлық бағыттарды кешенді әрі жан-жақты дамытуға бағытталған. Бұл инвестиция тартудан бастап, отын-логистикалық инфрақұрылымды дамытуға және кадрлық әлеуетті күшейтуге дейінгі теңдестірілген тәсіл. Мұндай жүйелі әдіс экономиканың мультипликативтік әсерін қамтамасыз етіп, елдің тұрақты дамуына үлес қосады», — деді Энергетика министрі Ерлан Ақкенжанов.

▪️Жоспарға алты ірі энергетикалық нысанның құрылысы кіреді: Екібастұз МАЭС-3 (ГРЭС), сондай-ақ Курчатов, Көкшетау, Семей, Өскемен және Жезқазған стансалары. Сонымен қатар, Екібастұз МАЭС-2 және Ақсу МАЭС сияқты жұмыс істеп тұрған стансаларды техникалық жаңғырту қарастырылған.

▪️Жаңа жобаларды жүзеге асыру үшін инвесторларды тендер арқылы таңдау механизмдері қолданылады. Ал қолданыстағы стансаларды жаңарту үшін министрлікпен инвестициялық келісімдер жасалады. Бұл шаралар жобаны іске асыру процесінің ашықтығын қамтамасыз етіп, ұзақмерзімді келісімдер шеңберінде болжанатын тарифтерді сақтай отырып, инвестициялардың қайтарымдылығын қамтамасыз етеді.

«Жобада басты назар «таза көмір» негізіндегі нысандарға, заманауи технологияларды қолдануға аударылған. Біздің мақсат — моральдық және физикалық ескірген қуаттарды жоғары тиімділік коэффициентіне ие заманауи энергетикалық блоктармен кезең-кезеңімен алмастыру. Бұл экологиялық талаптар мен энергетикалық қауіпсіздік арасындағы тепе-теңдікті сақтауға мүмкіндік береді», — деді ведомство басшысы.

▪️Жаңа қуаттарды тиімді енгізу үшін көмір өндіру және теміржол инфрақұрылымын дамыту жоспарларын үйлестіру қажет. Министрлік көмір өндірісін ұлғайту және теміржол желісіндегі өткізу қабілеті шектеулі учаскелерді («тар тұстарды») жою мәселелерін талқылады.

▪️Жобаның әлеуметтік бөлігінде персоналды қорғау шаралары мен «Отбасы банк» АҚ-пен бірлесіп арнайы тұрғын үй бағдарламаларын іске қосу қарастырылған. Ұсынылған ұсыныстар барлық мүдделі тараптармен пысықталғаннан кейін Ұлттық жобаны соңғы нұсқада бекітуге негіз болады.

⚜️Минэнерго РК представило проект Нацплана по развитию угольной генерации: 7,6 ГВт новых и модернизированных мощностей

▪️АСТАНА, 9 февраля — По поручению Главы государства Правительством РК в лице Минэнерго ведется разработка национального проекта по развитию угольной генерации. Министерство энергетики на круглом столе представило экспертному сообществу проект Национального плана по развитию угольной генерации до 2030 года.

▪️Концепция, предварительная стоимость реализации которой оценивается более чем в 8 трлн тенге, направлена на долгосрочное решение проблемы энергодефицита и глубокую модернизацию изношенных мощностей страны.

«Национальный проект ориентирован на комплексное и всестороннее развитие всей отрасли. Речь идет о сбалансированном подходе, охватывающем привлечение инвестиций, развитие топливно-логистической инфраструктуры и укрепление кадрового потенциала. Такой системный подход обеспечит мультипликативный эффект для экономики и внесет вклад в устойчивое развитие страны в целом», — заявил Министр энергетики Ерлан Аккенженов в ходе обсуждения проекта.

▪️Обсуждаемый план включает строительство шести крупных энергообъектов, в числе которых Экибастузская ГРЭС-3 и станции в Курчатове, Кокшетау, Семее, Усть-Каменогорске и Жезказгане. Одновременно с этим рассматривается вопрос технической реновации действующих станций, таких как Экибастузская ГРЭС-2 и ГРЭС Аксу.

▪️Для реализации новых проектов будут использоваться механизмы тендерного отбора инвесторов, а для обновления действующих объектов — инвестиционные соглашения с Министерством. Эти инструменты призваны обеспечить прозрачность процесса реализации и гарантированный возврат инвестиций при сохранении прогнозируемых тарифов в рамках долгосрочных контрактов.

«Особое внимание в проекте уделяется объектам на базе «чистого угля» с применением передовых технологий. Наша задача — поэтапное замещение морально и физически устаревших мощностей современными энергоблоками с высоким коэффициентом полезного действия и минимальными выбросами. Мы намерены соблюсти баланс между экологическими требованиями и энергобезопасностью», — подчеркнул глава ведомства.

▪️Успешная интеграция новых мощностей потребует синхронизации с планами по угледобыче и развитию железнодорожной инфраструктуры. В частности, министерство обсуждает необходимость существенного увеличения объемов добычи угля и расшивки «узких мест» на железнодорожных путях.

▪️В социальном блоке проекта — меры по защите персонала и запуск специализированных жилищных программ совместно с АО «Отбасы банк». Представленные предложения станут основой для окончательного формирования Национального проекта после проработки со всеми заинтересованными сторонами.

🔹Энергия нарығындағы ірі компаниялар қуат көздерін жаңғырту жоспарларын таныстырды

✔️Астана, 2026 жылғы 9 ақпан – Көмір генерациясын дамытуға арналған Ұлттық жоба аясында дөңгелек үстел өтті. Іс-шараға салалық министрліктердің басшылары, ірі энергия өндіруші компаниялар, жер қойнауын пайдаланушылар және қаржы институттарының өкілдері қатысып, энергетиканың базалық саласын дамытуға қатысты өзекті мәселелерді талқылады.

✔️Дөңгелек үстелде электр стансаларын жаңғырту, көмір өндіру көлемін ұлғайту және өндірістегі көміртек шығарындыларын азайту мәселелері бойынша стратегиялық сессиялар өтті.

✔️Алдымен «ОАЭК» АҚ акционері Сергей Кан қолданыстағы көмір электр стансаларын жаңғырту жоспарларымен бөлісті. Жобалар өндірістік шығарындыларды азайтуға және экологиялық көрсеткіштерді жақсартуға бағытталған. Стансалардың қуатын ұлғайту қосымша эмиссиялардың алдын алу үшін заманауи технологияларды енгізуді талап етеді. Осы мақсатта тиімділігі 92 пайыздан жоғары селективті каталитикалық тазалау жүйелерін, 99,9 пайыз тиімділігі бар электрофильтрлерді және әктас негізіндегі күкіртсіздендіру жүйелерін қолдану болжанған. Ұзақмерзімді стратегияның негізгі бағыты көмірқышқыл газын ұстау және сақтау технологиясын енгізу болмақ. Бұл бағыттағы алғашқы ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жоба KІNG компаниясы тарапынан технологиялық серіктес SLB-мен бірлесіп жүзеге асырылды.

✔️Өз кезегінде «Kazakhmys Energy» ЖШС бас директоры Темірлан Өтегенов 2032 жылға дейін көмір генерациясын дамытуға арналған стратегиялық жоспарлар туралы айтты. Аталған жоспар аясында жаңа қуат көздерін салуға және қолданыстағы нысандарды жаңғыртуға 1,2 трлн теңгеден астам инвестиция тарту көзделген. Негізгі жоба ретінде Курчатов қаласында қуаты 700 МВт болатын көмір электр стансасын салу жоспарланып отыр. Қолданыстағы активтерді жаңғырту бағдарламасы электр энергиясын өндіру көлемін 390 МВт-қа арттыруға мүмкіндік береді. Бағдарлама аясында Топар МАЭС-інде жаңа блок салу, сондай-ақ Жезқазған және Балқаш жылу электр орталықтарын жаңғыртып, әр стансаның қуатын 65 МВт-қа ұлғайтатын жаңа турбоагрегаттар орнату ойластырылған.

✔️«Қазақстан коммуналдық жүйелері» ЖШС акционері Дінмұхамед Ыдырысов даму стратегиясын таныстырып, көмір генерациясын Қазақстанның теңгерімді энергетикалық жүйесінің негізгі элементі ретінде қарастыратынын атап өтті. 2009-2015 жылдары «Тарифті инвестицияға айырбастау» бағдарламасы аясында Қарағанды ЖЭО-3 кеңейтіліп, қуаты 670 МВт-қа жеткізілген және елдегі ең ірі жылу электр орталығына айналған. Осы табысты тәжірибеге сүйене отырып, топ қазіргі уақытта өз активтерін ауқымды жаңғырту жұмыстарын жалғастыруда. Қазіргі таңда Қарағанды қаласында ЖЭО-3-ті кеңейтудің келесі кезеңі жүзеге асырылып жатыр. Жоба аясында №7 турбоагрегат пен №9 қазанагрегатын салу көзделген. Бұл шаралар энергияға деген өсіп келе жатқан сұранысты қамтамасыз етуге және экологиялық көрсеткіштерді жақсартуға жағдай жасайды. Сонымен қатар Шығыс Қазақстан облысында Өскемен ЖЭО-сын кеңейту жұмыстары жүргізілуде. Жоба аясында турбоагрегат пен қазанагрегат орнату жоспарланып отыр. Бұл шара қаланың жылу тапшылығын жоюға және шығарындыларды азайтуға бағытталған.

✔️Басқосуда «Қаражыра» АҚ бас директоры Ильяр Низамов та көмір саласын дамытуға арналған кешенді жоспарын ұсынды. Жоспарға сәйкес, «Қаражыра» разрезінде көмір өндіру көлемі 2029 жылға қарай 73%-ға өсіп, жылына 14,2 млн тоннаға жетеді. Өндіріс көлемін арттыру Семей, Өскемен және Курчатов қалаларында салынып жатқан жаңа жылу электр орталықтарын отынмен қамтамасыз ету үшін қажет. Аталған стансалардың жалпы жылдық көмірге сұранысы шамамен 6 млн тоннаны құрайды. Жоспардың жүзеге асырылуы жаңа көмір генерациясы үшін сенімді негіз қалыптастырып, Шығыс Қазақстан мен Абай облысының энергетикалық қауіпсіздігін ұзақмерзімге қамтамасыз етеді.

🔸Крупнейшие игроки энергорынка представили планы по модернизации мощностей

✔️9 февраля в Астане прошел круглый стол, посвященный теме национального проекта по развитию угольной генерации. Встреча объединила руководителей профильных министерств, крупнейших энергопроизводящих предприятий, недропользователей и представителей финансовых институтов для совместной выработки стратегии развития этой базовой отрасли энергетики.

✔️В рамках круглого стола состоялись стратегические сессии по обсуждению актуальных вопросов по модернизации станций, наращиванию добычи угля и декарбонизации производства.

✔️Акционер АО «ЦАЭК» Сергей Кан поделился планами по модернизации существующих угольных станций, в части снижения выбросов. Масштабное расширение требует внедрения современных технологий для предотвращения дополнительных выбросов. Для достижения этих целей планируется использование селективной каталитической очистки с эффективностью более 92%, электрофильтров с эффективностью 99,9% и систем десульфуризации на основе известняка. Ключевым звеном долгосрочной стратегии станет технология улавливания и хранения углерода, первый НИОКР-проект по которой уже реализован КИНГ совместно с технологическим партнером SLB.

✔️Генеральный директор ТОО «Kazakhmys Energy» Темирлан Утегенов рассказал о стратегических планах по развитию угольной генерации до 2032 года, предусматривающие инвестиции в размере более 1,2 трлн тенге в строительство новых и модернизацию существующих мощностей. Ключевым проектом станет строительство КЭС в городе Курчатов мощностью 700 МВт. Программа модернизации действующих активов обеспечит прирост генерации на 390 МВт и включает строительство нового блока на ГРЭС Топар, а также обновление Жезказганской и Балхашской ТЭЦ с установкой новых турбоагрегатов, увеличивающих мощность каждой станции на 65 МВт.

✔️Акционер ТОО «Казахстанские коммунальные системы» Динмухамет Идрисов представил свою стратегию развития, в которой рассматривает угольную генерацию как базовый элемент сбалансированной энергосистемы Казахстана. Опираясь на успешный опыт 2009–2015 годов, когда в рамках программы «Тариф в обмен на инвестиции» Карагандинская ТЭЦ-3 была расширена до 670 МВт и стала крупнейшей теплоэлектроцентралью страны, группа продолжает масштабную модернизацию своих активов. В настоящее время в Караганде реализуется следующий этап расширения ТЭЦ-3, включающий строительство турбоагрегата №7 и котлоагрегата №9, что позволит покрыть растущий спрос и улучшить экологические параметры. Параллельно в ВКО ведется расширение Усть-Каменогорской ТЭЦ с установкой турбоагрегата и котлоагрегата, что направлено на ликвидацию теплового дефицита города и снижение удельных выбросов.

✔️Генеральный директор АО «Каражыра» Ильяр Низамов представил комплексный план развития угольной отрасли, предусматривающий масштабное увеличение добычи на разрезе «Каражыра» на 73% — до 14,2 млн тонн угля в год к 2029 году. Столь значительный рост производства необходим для обеспечения топливом новых генерирующих мощностей в регионах, включая строящиеся ТЭЦ в Семее, Усть-Каменогорске и Курчатове, суммарная годовая потребность которых составит около 6 млн тонн угля. Реализация этих мер позволит создать надежный фундамент для новой угольной генерации и гарантировать энергетическую безопасность Восточного Казахстана и области Абай в долгосрочной перспективе.