#iqtibos

“Ta’lim odamlarni boshqarishni osonlashtiradi, lekin nazorat qilishni qiyinlashtiradi; boshqarish oson, qul qilish imkonsiz”.

📚 “Inson huquqlari: Qisqa tanishtiruv“ (“Human Rights: A Very Short Introduction”)
✍️ Muallif: Endryu Klephem

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#Tanishing

✍️ Bill Brayson

– jurnalist;
– 1951-yili AQSHda tug‘ilgan;
– sayyohlik, ingliz tili tarixi va boshqa yo‘nalishlarda ilmiy-ommabop kitoblar muallifi;
– Buyuk Britaniyada Oksford va Kembrijdan keyin uchinchi qadimiy universitet Darem universiteti rektori (2005-2011) bo'lgan.

Brayson murakkab mavzularni hazil-mutoyiba tilida bayon qilishi bilan mashhur. Bunda uning mahalliy gazetalardagi faoliyati ham ancha qo‘l kelgan.

Uning aksar asarlari sayohatlarga bog‘lanadi. “Yo‘qolgan qit’a: Amerika shaharchalariga sayohat”, “Bu yerda ham, u yerda ham emas: Yevropaga sayohatlar”, “Kichik oroldan qaydlar” shular jumlasidan. Ushbu kitoblar shunchaki yo‘l chizgilari emas, balki safar davomida muallif duch kelgan madaniyatlar haqida goh keskin, goh hazilomuz kuzatuvlardir.

“Kichik oroldan qaydlar” 2003-yili Butunjahon kitob kuni munosabati bilan Britaniyaning o‘ziga xosligi va millat holatini eng yaxshi aks ettirgan kitob deb topilgan.

Braysonga tom ma'noda shuhrat keltirgan asar Loyihamiz doirasida nashrga tayyorlanmoqda. Bu uning 2003-yili chop etilgan “Hamma narsaning qisqa tarixi” (“A Short History of Nearly Everything”) kitobidir. Ushbu kitob eng yaxshi ilmiy-ommabop kitob sifatida “Aventis” (2004) hamda “Dekart” (2005) mukofotlarini qo‘lga kiritgan.

Brayson til masalalariga ayricha e’tibor qaratgan. Uning ingliz tili tarixiga oid ikki asari mashhur. Bular – “Ona tili”, “Amerika mahsuloti: Ingliz tilining Qo‘shma Shtatlardagi norasmiy tarixi”. Muallif ushbu kitoblarda ingliz tilining o‘ziga xosligi va tarixini tadqiq etarkan, odatdagi uslubiga sodiq qolib, ta’limiy asarlarga hazilomuz yondashishdan o‘zini cheklamaydi.

Muallif, bulardan tashqari, “Braysonning muammoli so‘zlar lug‘ati”ni ham yaratgan. Qo‘llanma har bir til jonkuyarining ish stolida bo‘lishi kerak, deb ta'kidlanadi.

Ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarimizga ulaning va ulashing👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#1000KITOB_tarjimonlari

O‘zbekiston fanlar akademiyasi tadqiqotchisi, tilshunos, tarixchi, loyihamiz tarjimoni va eksperti Eldor Asanov antropologiyaga mohirona kirish deb e’tirof etilgan va “talabalar albatta o‘qishi shart” deb qaraladigan mana bu kitobni o‘zbek tiliga o‘girmoqda. Jarayon qanday ketyapti?

Batafsil ushbu havolada: https://youtu.be/G_oe-85q53c

Ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarimizga ulaning va ulashing👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#1000KITOB_podkasti

“Shaharsozlikni qanday qilsak, xalq boy bo‘ladi — bu kitob shuni tushuntiradi”

Podkastimizning navbatdagi sonida siyosiy fanlar doktori, "Loyihasiz tartib: Bozorlar shaharlarni qanday shakllantiradi" kitobi tarjimoni Bekzod Zakirov hamda urbanist Iskandar Soliyevlar shaharsozlik qoidalari va uning iqtisodiyot bilan bog'liqliklari, shaharsozlik bo'yicha O'zbekistondagi vaziyat va albatta loyiha hamda kitoblar tarjimasi bo'yicha suhbat qurishdi.

Batafsil: https://youtu.be/KQF2vLupfPA?si=6r5_4g2bKht03DM5

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#Tanishing

✍️ Andras Sheyo (Andras Sajo)

– Vengriyalik huquqshunos akademik;
– 1949-yili Budapeshtda tug‘ilgan;
– Markaziy Yevropa Universiteti (Central European University – CEU) professori, yuridik tadqiqotlar kafedrasi asoschisi;
– Amerika huquq instituti (1997) hamda Vengriya Fanlar akademiyasi (1995) a’zosi;
– Strasburgdagi Inson huquqlari bo‘yicha Yevropa sudi sudyasi bo‘lgan (2009–2017).

Professor Sheyo taniqli konstitutsiyachi sifatida alohida mavqega ega. Bu borada olimning bir qator davlatlar, xususan, Ukraina, Gruziya va Janubiy Afrika konstitutsiyalarini tayyorlashdagi ishtirokini ta’kidlash kifoya.

Sheyo “Konstitutsiyaviy tuyg‘ular” (2011), “Ozodlik konstitutsiyasi” (2017) kabi asarlari bilan mashhur. U 1986-yilda Vengriya Fanlar Akademiyasining Kitob mukofotini qo‘lga kiritgan.

Loyihamiz doirasida uning “Hokimiyatni tiyish: konstitutsiyaviylikka qadam” (“Limiting Government: Introduction to Constitutionalism”) kitobi nashrga tayyorlanmoqda. Kitobda olim nafaqat konstitutsiyaviylik tarixi va nazariyasini qiyoslaydi, balki davlat va jamiyat o‘rtasidagi munosabatlarni ham tahlil qiladi. AQSH, Fransiya va Veymar Konstitutsiyasi tarixiga tayanib, muvaffaqiyasizliklardan nimani o‘rganish mumkinligini yozadi. Kitobda hokimiyatlar bo‘linishi va konstitutsiyaviy nazoratning turli shakllari ham bayon etilgan.

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#chetdan_nazar

🎙O‘zbekiston xalq artisti Dilorom Karimova: "Jahon adabiyotini o‘qish, dunyo ilmidan xabardor bo‘lish inson kamolotida, ruhiyatning rivojida juda katta ahamiyatga ega. Bu isbot talab qilmaydigan gap”.

Batafsil: https://youtu.be/1rO0Qrvc258

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#Tanishing

✍️ Benedikt Anderson (1936–2015)

– Irlandiyalik siyosatshunos;
– AQSHdagi Kornell universitetida dars bergan (1965-2002), xalqaro tadqiqotlar bo‘yicha faxriy professor;
– Indoneziya jurnali bosh muharriri (1966–1984);
– Amerika san’at va fanlar akademiyasi a’zosi.

Anderson 1936-yili Xitoyda (otasining xizmat safari davrida) tug'ilgan. Otasi irland, onasi ingliz. 1941-yili Qo‘shma Shtatlarga ko‘chib o‘tgach, Kaliforniyadagi maktabda o‘qigan. 1957-yili Kembrij universitetini muvaffaqiyatli tamomlab, klassik fanlar bo‘yicha bakalavr darajasini olgan.

U millatchilikning kelib chiqishi haqidagi izlanishlari bilan mashhur. Uning dastlabki ishlari, shu jumladan doktorlik dissertatsiyasi Indoneziya siyosatiga qaratilgan.

Andersonning “Xayoliy jamoalar: millatchilik asoslari va uning tarqalishi haqida mulohazalar” (“Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism”) asari loyihamiz doirasida nashrga tayyorlanmoqda.

Ushbu nashr muallifni millatchilikni tadqiq qilgan eng ilg‘or mutafakkirlardan biri sifatida dunyoga tanitgan. Kitobda XVIII-XIX asrlarda millatchilikning rivojlanishiga olib kelgan shart-sharoit tahlilga tortiladi. Shuningdek, imperiyalar tanazzulidan so‘ng millatchilik zamonaviy dunyoni qanday shakllantirgani Osiyo, Lotin Amerikasi va Yevropa misolida bayon etilgan.

Kitob 30 dan ortiq tilga tarjima qilingan.

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#1000KITOB_tarjimonlari

Ekofaol, jurnalist va loyihamiz tarjimoni Mo‘tabar Xushvaqtova (O‘rik guli): "Suv tugamaydi, chiqindilarni ajratganimiz bilan hech nima o‘zgarmaydi deb bahslashishdan oldin bilim olish, mana shu kitobni o‘qish kerak".

Biz tarjimonimiz bilan Global isish (Global Warming) kitobi, ekologik muammolar va O‘zbekistondagi vaziyat, Loyiha hamda tarjima jarayoni haqida suhbat qurdik.

Batafsil: https://youtu.be/13mPxDmlmnQ

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#1000KITOB_podkasti

"Bu kitob ta’lim tizimimizni yaxshilashga yordam beradi"

Podkastimizning navbatdagi sonida Ta’lim yo‘llari: nazariyalar va o‘qitish uslublari (Ways of Learning: Learning theories for the classroom) kitobining tarjimoni, ta’lim bo‘yicha ekspert Komil Jalilov hamda ta’lim va pedagogika bo‘yicha mutaxassis Shokir Tursun bilan suhbatlashdik. Ekspertlar ta’lim tizimi, pedagogika hamda darsliklar bo‘yicha o‘z fikrlarini bildirishdi.

Batafsil: https://youtu.be/ZxOmpL4eQqg?si=8h2pPlIWzMj_xxPw

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

"Misinformatsiya psixologiyasi": tarjima uchun asos faktlar

📌Misinformatsiya nima?
📌Misinformatsiya, dezinformatsiya va malinformatsiya qanday farqlanadi?
📌Misinformatsiyaga ishonish va uni tarqatish sabablari nima?
📌Misinformatsiyaga qarshi qanday kurashish mumkin?

"Qirol Charlz III Drakulaning uzoq qarindoshi”. “Hukumatlar noma’lum uchar jismlar haqidagi ma’lumotlarni yashirmoqda". “COVID-19 kosmosdan kelgan…"

Bu kabi da’volar bir qarashda bema’ni ko‘rinadi, ammo ularning ba’zilari haqiqat, boshqalari esa noto‘g‘ri, yanglish ma’lumot, ya’ni "misinformativ" bo‘lishi mumkin. Misinformatsiya — yanglishtiruvchi, noto‘g‘ri axborot o‘zi qanday bo‘ladi? Kimlar ularga oson ishonadi va ishongani uchun tarqatadi? Nima uchun? Bunday holatlarda qanday yo‘l tutish kerak? Ushbu kitob shu va boshqa ko‘plab savollarga javob beradi.

Kitob kim uchun?

Kitob misinformatsiyaga qiziqadigan, lekin psixologiya, xulq-atvor ilmi va siyosatshunoslik yo‘nalishlarida ilmiy darajaga (balki, hozircha) ega bo‘lmagan kitobxonlar uchun mo‘ljallangan. Kitobdan oliy ta’limda misinformatsiya va dezinformatsiya bo‘yicha darslik sifatida foydalanish mumkin. Shuningdek, oliy o‘quv yurtlaridan tashqaridagilar (masalan, siyosatchilar, tarbiyachi-muallimlar yoki faktcheking bilan shug‘ullanuvchi tashkilotlar xodimlari hamda mutaxassis bo‘lmagan qiziquvchilar) uchun bilim manbasi bo‘lib xizmat qila oladi.

Nima haqida?

Kitob misinformatsiya bo‘yicha eng yangi tadqiqotlardan biri bo‘lib, unda misinformatsiya o‘zi nimaligi va uning tarixi; odamlar unga nima uchun ishonishi va boshqalar bilan ulashishi; misinformatsiyaga qarshi kurashish vositalari haqida so‘z boradi. Har bir masala yuzasidan hayotiy misollar orqali tushuntirishlar beriladi.

Qanday shaklda?

Kitob uch qismga bo‘lingan. Birinchi qism misinformatsiya haqida o‘quvchi bilishi kerak bo‘lgan boshlang‘ich bilimlarni o‘z ichiga oladi. Ikkinchi qismda misinformatsiyaga ishonish va uning tarqalishi haqida so‘z boradi. Nihoyat, uchinchi qism misinformatsiyaga qarshi kurashish haqida.

Nimasi bilan farqli?

Kitob nafaqat o‘qish uchun, balki qo‘llanma sifatida foydalanib, amalda misinformatsiyaga qarshi kurashish va kishining o‘zidagi misinformatsiyaga moyilliklarni aniqlash va bartaraf qilish uchun ham mo‘ljallangan. U o‘quvchini muayyan nuqtayi nazarni dastaklashga undamaydi. Aksincha, bir qancha nuqtayi nazarlarga xolislik bilan yondashib, xulosa chiqarishni uning o‘ziga qoldiradi.

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#chetdan_nazar

Oʻzbekistonda Xizmat koʻrsatgan jurnalist, "Oltin qalam" sohibasi Gulmira Musajonova: Bu loyihaning ahamiyatini muhokama qilish xuddi “Suv, havo bizga nega kerak” deb muhokama qilish kabi oʻrinsiz.

Batafsil: https://youtu.be/Ifj0YwHJzj0

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#tanishing

Mulohazalari asrlar osha eskirmagan muallif — Mark Avreliy

1000KITOB ekspertlari ham Rim imperiyasi haqida tez-tez o‘ylab turishadi. Shuning uchun ro‘yxatga imperiya tarixidagi eng buyuk besh imperatordan biri Mark Avreliyning kitobini ham qo‘shishgan)

Mark Avreliy II asrda Rim imperiyasini boshqargan. Uni hozirgacha insoniyat tarixidagi kam sonli adolatli, insoniy sifatlarga ega hukmdor sifatida eslashadi. Shuningdek u stoik falsafasi mutafakkirlardan biridir.

Kelib chiqishi asli hukmdorlar avlodidan bo‘lmagan. Tarixiy ma’lumotlarga tayansak, Avreliydan oldingi imperator farzandsizligi sababli Mark Avreliy va yana bir bolani asrab oladi. Taxt vorisi etib tayinlanganidan so‘ng bolalar ta’limiga alohida e’tibor qaratilgan. Mark afinalik ritorik Gerodos Attik, Markus Frontodan tahsil olgan.

Avreliyning imperatorlik davri og‘ir, urushlarga to‘la o‘tganiga qaramay, tarixga eng adolatli va qudratli hukmdor sifatida kirgan. Uning biz tarjima qilayotgan "O‘zimga xitob" (Meditations) asarida mas’uliyat, hokimiyatni suiiste’mol qilmaslik va vazifalariga vijdonan yondashish haqida chuqur mulohazalar keltirilgan.

Kitob dekabr oyida loyihada chop etiladi.

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#1000KITOB_tarjimonlari

Tarjimon Mirzohid Muzaffar: “Biz oʻzbek ilmiy tiliga oʻzbekchani olib kirishimiz kerak”.

Biz Mirzohid bilan Loyiha, tarjimonlik, til va tarjima qilinayotgan “Hamma narsaning qisqa tarixi” (The Short History of Nearly Everything) asari haqida suhbatlashdik.

Batafsil: https://youtu.be/JWqFxIznfmo

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring:👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#nega_aynan

“Yer tarixi: Ilk 4,5 milliard yil, fazoviy zarradan ona sayyoragacha”: tarjima uchun asos faktlar

Maktab darsliklarida Quyosh sistemasi qay tarzda yuzaga kelgani, Yerning yoshi nechidaligi, dinozavrlar, ularni qirgan asteroid va Darvin evolutsiya nazariyasi haqida umumiy maʼlumotlar beriladi. Biroq barchasi aslida ham shunday boʻlganmi? Bilganlarimiz qanchalik haqiqatga yaqin? Biz bilmagan yoki oʻzgargan faktlar bormi? Bularning bariga minerolog nigohi bilan qarashga nima deysiz?

Mazkur kitob eng kichik fazoviy zarralar yuzaga kelishidan tortib kelajakda ona sayyoramizni nimalar kutib turganigacha bahs yuritadi. Asarning oʻziga xos jihatlaridan bir shundaki, unda geosfera va biosferaning birgalikdagi evolutsiyasi oʻta qiziqarli va mufassal tarzda ochib berilgan.

Muallif Yer tarixi aslida oʻzgarishlar tarixidan iboratligini, uni oʻrganish oʻzlikni anglash bilan borabar esa-da, bu tarixning katta qismi bizga nomaʼlum ekanini taʼkidlaydi. Shunga qaramay, biz eʼtibordan chetda qoldiradigan, "oʻlik" mineral toshlarda sayyoramizning butun tarixi bitilgan boʻlishi hech gap emas.

Ilmiy-ommabop tilda yozilgan ushbu kitobdagi ilmiy tushunchalar sodda va oʻziga xos usulda yetkazib berilgan. Oʻzimiz yashab turgan sayyoraviy uyimizning oʻtmishi, buguni va kelajagiga befarq boʻlmagan kitobxonlar uchun ayni muddao.

Kitob orqali minerallar Yer yuzaga kelishida naqadar muhim ahamiyat kasb etgani, Oyning paydo boʻlishiga oid turli munozarali gipotezalar, olimlar "zerikarli million yillik" deb nom bergan davrda ham aslida ancha-muncha oʻzgarishlar sodir boʻlgani va boshqa koʻplab yangi maʼlumotlarni bilib olish mumkin. “Minerallar evolutsiyasi” deb atalgan yangi atamani kashf etasiz.

Muallifning oʻzi minerolog va astrobiolog boʻlib, u yillar mobaynida turli minerallarni toʻplash va ular ustida tadqiqotlar olib borish bilan shugʻullangan. Kitobda oʻzi boshidan kechirgan sarguzashtlar (Sahroyi Kabirdagi meteorit pullovchi savdogarlar deysizmi yoki oy zarralarini qoʻriqlagan federal agentlar deysizmi), yillar davomida o'zi, hamkasblari va boshqa ilm vakillari olib borgan izlanishlar natijalari va turli gipotezalardan misollar keltirgan.

Mutolaa orqali kitobxon Yer yagona uyimiz ekanini, uning kelajagi uchun har bir inson masʼul ekanini his etadi.

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring:👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#1000KITOB_podkasti

"Iste’dodlar — O‘zbekistonning eng katta boyligi"

Podkastimizning bu galgi mehmonlari Darajaviy qonuniyat — venchur kapitali bilan yangi kelajak sari (The Power Law: Venture Capital and the Making of the New Future) kitobi muharriri, Aloqa Ventures sherigi Davron Parmonov hamda Tahrirchi va Tilmoch loyihalari asoschisi Muhammadsaid Mamasaidov bo‘lishdi. Biz ular bilan Venchur kapitali, startaplar, sun’iy intellekt va mashinaviy tarjimaning kelajagi, shuningdek, o‘zbek tilidagi imlo muammolari va loyiha haqida suhbat qurdik.

Batafsil: https://youtu.be/X0GC4xv_XBU

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring:👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#iqtibos

Yangi tuzum olib kirgan ma’rifat o‘ziga yarasha kuch-qudrat bo‘lib, statistika qo‘mitalari aslida hisoblash imkonsiz narsalarni ham ro‘yxatga olishga intilardi. Avvalroq aytib o‘tganimizdek, maktablar katta yoshdagilar bilan bolalarning o‘zaro munosabatlari asosidagi norasmiy maskan bo‘lsa-da, yangi hukmdorlar ularni to‘laqonli “mahalliy maktab” tarzida bilib, ular borasida ham to‘liq statistik ma’lumotlar yig‘ishni talab qilardi. Ushbu ma’lumotlar o‘ta ishonchsiz bo‘lsa-da, ro‘yxatga olish jarayonining o‘ziyoq maktab tushunchasiga yangi ma’no baxsh etdi. Aholini etnik jihatdan tasniflashdan manfaatdor bo‘lgan yangi tuzum bora-bora etnik toifalarni reallashtirdi va bu kabi tasniflash mahalliy ziyolilarning o‘zlik borasidagi munozaralarida muhim va muqim o‘rin tutishi hali oldinda edi.

📚“Musulmon madaniyati islohoti siyosati: Markaziy Osiyoda jadidchilik” (“The Politics of Muslim Cultural Reform: Jadidism in Central Asia”)
✍️ Muallif: Adib Xolid

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

Tilimiz rivoji uchun har kuni harakat qilish har birimiz uchun burchdir. Bayram muborak boʻlsin!

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#1000KITOB_tarjimonlari

Xoshimbek Xatamov: Misinformatsiya nafaqat shaxsning oʻziga, balki davlatlarga ham jiddiy zarar yetkazishi mumkin.

Biz tarjimonimiz bilan Misinformatsiya psixologiyasi kitobi, uning ahamiyati, misinformatsiya va turlari hamda albatta Loyiha haqida suhbatlashdik.

Batafsil: https://youtu.be/M0QFrJNETPc

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring:👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X