Tarjima huquqi deganda nima tushuniladi? U kimdan xarid qilinadi? Tarjima huquqi nega olinishi kerak, olmasa nima bo'ladi?

Loyihaning tarjima huquqi bo'yicha menejeri, tarjimon, muharrir hamda ekspert Sardor Salim bilan suhbat qurib, yuqoridagi savollarga javob oldik.

Suhbatning to'liq shakli 🎞 sahifamizda.

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring:👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

Kitoblar qachon chiqadi? Ha demay birortasini o‘qiymizmi? Hozir qaysi jarayon ketyapti, bir yilda ulgurasizlarmi?

Shu kabi savollar bizga juda ko‘p yo‘llanmoqda. Shu sababli, endi kitoblarning qaysi jarayonda ekanligi haqida ma’lumot berib boramiz.

✅ I. Tarjimasi yakunlangan va ekspert tomonidan ijobiy baholangan kitoblar:

1.1. Concise Guide to Conservatism (Konservativ zehniyat) — Akademnashr
1.2. History (Tarix) — Akademnashr
1.3. Human Rights (Inson huquqlari) — Akademnashr
1.4. Meditations (O‘zimga) — Akademnashr
1.5. Ecology (Ekologiya) — Akademnashr
1.6. Philosophy: Basics (Falsafa: Asoslar) — Ijod nashr

➡️ Bu kitoblarning tahrir jarayoni ham boshlangan, "Falsafa"ning tahriri ham yakunlangan.

✅ II. Tarjimasi yakunlanib, ekspertiza jarayonini kutayotgan kitoblar:

2.1. Climate Change (Iqlim o‘zgarishi) — Asaxiy
2.2. Order without Design: How Markets Shape the Cities (Loyihasiz tartib: Bozorlar shaharlarni qanday shakllantiradi) — Asaxiy
2.3. Education (Ta’lim) — Akademnashr
2.4. Global Warming (Global isish) — Akademnashr
2.5. Seeing Like a State: How Certain Schemes to Improve the Human Condition Have Failed (Davlatning qarashi: Insoniyat sharoitini yaxshilashga qaratilgan ba’zi harakatlar qanday muvaffaqiyatsizlikka uchraydi) — Tirilish
2.6. Banking (Bank ishi) - Akademnashr

➡️ Ushbu kitoblar ekspertizadan o‘tganidan keyin tahrirga ruxsat beriladi.

📞 III. Tarjimasi yarmidan oshgan va so‘nggi bosqichlarga yaqinlashgan kitoblar:

3.1. Democracy (Demokratiya) — Akademnashr
3.2. Philosophy (Falsafa) — Akademnashr
3.3. Psychology (Psixologiya) —Akademnashr
3.4. The Politics of Muslim Cultural Reform: Jadidism in Central Asia (Musulmon madaniyati islohoti siyosati: Markaziy Osiyoda jadidchilik) — Akademnashr
3.5. Corruption (Korrupsiya) — Akademnashr
3.6. Human Compatible: AI and the Problem of Control (Insoniy: Sun’iy intellekt va nazorat muammosi) — Cosmos
3.7. Management Tasks, Responsibilities Practices (abridged version) (Menejment: Boshqaruv vazifalari va mas’uliyati) — Asaxiy
3.8. Naked Statistics: Stripping the Dread from the Data (Yalang‘och statistika: Ma’lumotlarni vahima libosidan xalos etish) — Tirilish
3.9. The Story of Art (San’at tarixi) — Ijod nashr
3.10. A Little History of Economics (Iqtisodiyotning muxtasar tarixi) — Asaxiy
3.11. A Short History of Nearly Everything (Hamma narsaning qisqa tarixi) — Zabarjad
3.12. How the Immune System Works (Immun tizimi qanday ishlaydi) — Cosmos
3.13. Limiting Government: Introduction to Constitutionalism (Hokimiyatni tiyish: Konstitusiyaviylikka qadam) — Tirilish
3.14. Small Places, Large Issues (Kichik joylar, katta masalalar) — Tirilish

✅ Umumiy qilib aytganda, 12 kitobning (22%) tarjimasi yakunlangan, 14 ta (28%) kitobning tarjimasi yarmidan oshgan yoki yakuniy bosqichda. Qayd etib o‘tamiz, ayrim katta hajmli kitoblarda tarjimon, muharrir va ekspertlar parallel tarzda bir vaqtda ishlashmoqda va kitob birvarakayiga nashrga tayyor holga keladi.

‼️"12 ta kitobning tarjimasi yakunlanibdi, demak ha demay chiqadi", degan fikrga kelishingizni istamagan bo‘lar edik. Chunki oldinda ularning tahrir, tahrirdan keyingi ekspertiza, tas’hih hamda nashrga tayyorlash kabi uzoq jarayonlar turibdi. Shu bosqichlardan keyin kitoblarning barchasi yil yakunida chop etiladi.

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring:👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#1000KITOB_tarjimonlari

Ta’lim bo‘yicha ekspert, tarjimon Komil Jalilov: "O‘rganish nazariyalarini bilgan o‘qituvchi dars jarayonidagi holatlarni tushunadi"

Tarjimonimizdan u kishi o‘zbek tiliga o‘girayotgan Ta’lim yo‘llari: nazariyalar va o‘qitish uslublari (Ways of Learning: Learning theories for the classroom) kitobi, O‘zbekistondagi ta’lim tizimi hamda 1000KITOB loyihasi va tarjimonlik borasidagi fikrlarini so‘radik.

Suhbatning to‘liq shaklini 🌐 sahifamizda tomosha qilishingiz mumkin.

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#1000KITOB_podkasti

– Kitoblarni tarjima qilish shartmi? Odamlar o‘zi til o‘rganib o‘qigani ma’qulroq emasmi?
– Til qachon maishiy tillar qatoriga tushib qoladi?
– Sun’iy idrok tarjimonlarni ishsiz qoldiradimi?
– Asarning biror shaxs tomonidan to‘liq tarjima qilinishi nima uchun muhim?
– O‘zbek tili ayni damda ham ilm tili emasmi?
– Nega Turkiya yo Yaponiyada kitoblar tez tarjima qilinadi va O‘zbekistondagi vaziyat nimasi bilan ularga o‘xshash?

1000KITOB podkastining ikkinchi sonida loyiha ekspertlari – siyosatshunos Hamid Sodiq va iqtisodchi Behzod Hoshimovdan yuqoridagi savollarga javob oldik.

➡️ Batafsil 🌐 sahifamizda: https://youtu.be/dPs4G8Mmwy8

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#tarjima_huquqi

✍️ “Literary Theory: A Practical Introduction” (“Adabiyot nazariyasi: amaliy kirish”, Maykl Ryan) asarining tarjima huquqi bo'yicha Wiley nashriyoti bilan shartnoma imzolandi.

📚Kitob darslik hisoblanib, talabalarni nafaqat adabiyot va madaniyatni o‘rganishga undaydi, etnik tadqiqotlarga qanday yondashish kerakligini ham tushuntiradi. U bo‘lajak adabiyotshunoslarga asosiy ko‘rsatmalarni beradi. Ushbu nashrning yana bir o‘ziga xosligi mavzuni keng qamrab olganidadir. Muallif badiiyat sirlari haqida yozayotganda kino san’atiga ham murojaat etadi.

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#iqtibos

A’molimiz nimaga ko‘ra to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri bo‘ladi? Biror ishni qilish yoki qilmaslik kerak, deganda nimani nazarda tutamiz? Qanday yashamog‘imiz lozim? Boshqalarga qanday munosabatda bo‘lmog‘imiz kerak? Bularning bari faylasuflar ming yillardan buyon muhokama qilib kelgan o‘zak savollardir. Qiynoqqa solish, qotillik, zulm, qullik, jinsiy zo‘rlik va o‘g‘rilikka qarshi kurashishdan avval ularning nega noto‘g‘ri ekanligiga asosimiz bo‘lishi kerak emasmi? Axloqiy e’tiqod ongimizga avvaldan o‘rnashgan shunchaki tushuncha xolosmi yoki uni mustahkam asoslashimiz ham mumkinmi? Falsafaning shu turdagi savollarga ixtisoslashgan sohasi odatda “etika” yoki “axloq falsafasi” deb ataladi.

📚 Falsafaga kirish (Philosophy: The Basics)
✍️ Nayjel Uorberton (Nigel Warburton)

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

#nega_aynan

📚"Vaksinalar: Har kim uchun zaruriy bilim": tarjima uchun asos faktlar

"Vaksinalar: Har kim uchun zaruriy bilim" kitobi vaksinalar hamda ularning inson salomatligiga ta’sirini tushunish uchun muhim manbadir. Nega tarjima uchun aynan shu kitobni tanladik?

Ma'lumotlarni aniq va tushunarli ifodalaydi. Kitob savol-javob shaklida yozilgan bo‘lib, murakkab ilmiy ma’lumotlarni keng auditoriyaga yetkazadi. Muallifning aniq tushuntirishlari sababli, bu sohada bilimingiz bor-yo‘qligidan qat’i nazar vaksinalar ortidagi ilmiy asoslarni tushuna olasiz. Bu, ayniqsa, yolg'on-yashiq axborot oson tarqaladigan bugungi dunyoda juda muhim.

Vaksina bilan bog‘liq mavzularni keng qamrab oladi. Kitob vaksina tarixi va ishlash mexanizmidan tortib, ishlab chiqarish va ma'qullanish jarayonlarigacha yoritadi. Shuningdek, u emlashning axloqiy jihatlari, aholi immunitetining ahamiyati va dunyoning turli hududlarida vaksina yetkazib berish muammolari haqida batafsil ma’lumot beradi.

Ommaviy xavotir va yolg'onlarni bartaraf etadi. Muallif vaksina xavfsizligi, nojo'ya ta’sirlari va vaksinalar nima uchun zarurligiga oid savollarga dalillarga asoslanib javob beradi. Shu orqali kitob vaksina haqidagi noto‘g‘ri ma’lumotlarga qarshi kurashishda ishonchli manba bo‘lib xizmat qiladi.

Emlashning aholi salomatligidagi ahamiyatini aniq yoritadi. Vaksinalar yuqumli kasalliklar oldini olish va global salomatlikni yaxshilashda eng samarali vositalardan biridir. Kitob emlash dasturlari qanday qilib chechak, poliomiyelit va qizamiq kabi kasalliklarni yo‘q qilish yoki nazorat qilganini aytib beradi. U kitobxonga nafaqat shaxsiy sog'ligi, balki butun jamiyat salomatligi oldidagi mas'uliyatini ham uqtiradi.

Ongli qaror qabul qilishni rag‘batlantiradi. Kitobni o'qigan har kim o‘zi va oilasi uchun vaksinalar haqida asosli qarorlar qabul qila oladi. Emlash bilan bog‘liq ilmiy asoslar, foyda va xavflarni tushungan holda, kitobxon sog‘liqni saqlash mutaxassislariga toʻgʻri savol bera oladi va ma’lumotlarni tanqidiy baholaydi. Muallif dunyoning turli burchaklaridagi immunizatsiya dasturlarining qiyinchiliklari va yutuqlarini muhokama qilib, emlashga global nuqtayi nazardan yondashgan. Bu vaksinalardan foydalanishdagi tafovutlarni va yuqumli kasalliklarga qarshi kurashda global hamkorlikning ahamiyatini tushunish uchun ham juda muhim.

Dolzarb va zamonaviy ma’lumotlar. Kitob bilimlarning shunday mustahkam poydevorini taqdim etadiki, yangi vaksinalar va tadqiqotlar paydo bo‘lganda ham bu bilimlar dolzarbligini yo'qotmaydi. Shaffof va faktik ma’lumotlarni taqdim etish orqali ekspertlar va keng jamoatchilik o‘rtasidagi tushunmovchilikni bartaraf etishga yordam beradi.

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X