🧭 Assalomu alaykum, yaxshimisiz?

Axloq nima, u qayerdan va qanday paydo bo‘lgan? Bu ishlab chiqilgan standartmi yoki insoniy fazilat? Bu savollar sizni ham hech bo‘lmasa bir marta o‘ylantirgan. Va bu yaxshi.

Birinchi savolga dunyoda necha kishi bo‘lsa, shuncha xil javob olish mumkin. Ammo 1000KITOB loyihasi doirasida tarjima qilingan “Etika: asoslar” asari turli falsafiy yo‘nalishlardagi to‘g‘rilik, axloq tushunchasi va uning atrofidagi tortishuvlarni xolis va tushunarli izohlab beradi.

Muallif unda axloqqa oid turli falsafiy yondashuvlar, jumladan, fazilat etikasi, Kant etikasi, ilohiy buyruq nazariyasi va feministik etika bilan tanishtirish orqali axloq nazariyasidagi asosiy g‘oyalar va dalillarni o‘rganadi.

Yozuvchining yondashuvi betaraf va akademik: u muayyan etik qarashni tan olmaydi, aksincha, har bir nazariyani baholab chiqadi. Bu esa kitobni nafaqat talaba va o‘qituvchilar uchun, balki falsafa yoki axloqiy tanlovlar bilan qiziqadigan har qanday o‘quvchi uchun foydali qiladi. Shuningdek, kitob sohani endi o‘rganishni boshlaganlar uchun jiddiy yo‘llanma bo‘ladi.

🎓 Muallif haqida

Juliya Drayver – AQShning Dartmut kolleji falsafa professori. U “Uneasy Virtue” hamda “The Journal of Philosophy”, “The Philosophical Quarterly” va “Noûs” kabi yirik va nufuzli jurnallardagi ko‘plab maqolalar muallifi hisoblanadi.

Tarjimon: Jamshid Muslimov.

Sahifalarimizga ulaning va ulashing👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

🔬 Hammasi o‘sha bitta olmadan boshlanganmidi?

Nyutonning boshiga olma tushgandan keyin nima bo‘lgani haqidagi gaplarni eshitgansiz. Bundan tashqari juda ko‘p afsonalar ham bor. Aslida-chi, ilm-fanda hammasi shunday osonmi? Loyiha ushbu savolga javob beruvchi “Fandagi inqilob” kitobini tarjima qildi.

XVI–XVII asrlar insoniyatning shu qadar qizg‘in izlanishlariga guvoh bo‘ldiki, bu davr bashariyat tarixida “Ilmiy inqilob” nomi bilan muhrlandi. Oksford universiteti nashriyotining “Qisqa tanishtiruv” turkumidagi kitoblardan biri bo‘lmish qo‘llanmada ilmiy inqilobni shakllantirgan asosiy omillar va olim-u mutafakkirlar haqida qisqacha ma’lumot beriladi. Kopernik, Galiley va Nyuton kabi shaxslarning fanga ta’siri va ilmiy tafakkur tadriji tahlil qilinadi. Mazkur asar kitobxonga ilm-fan tarixidagi muhim voqealarni tushunish imkonini beradi.

Unda muallif yulduzlar haqidagi fanlar (astronomiya, astrologiya va kosmologiya), yer haqidagi fanlar (geografiya, geologiya, gidravlika, pnevmatika), materiya va harakat haqidagi fanlar (alkimyo, kimyo, kinematika, fizika), hayot haqidagi fanlar (tibbiyot, anatomiya, biologiya, zoologiya) hamda boshqa ko‘plab sohalardagi qiziqarli yutuqlarni tadqiq etadi. Hikoyalar tarixiy shaxslarning o‘z nuqtayi nazaridan bayon etiladi, ularning kelib chiqishi, yashagan davri, mulohazalari va intilishlari alohida ta’kidlanadi, shu bilan birga fan tarixi haqidagi eskirgan afsonalar ham bartaraf etiladi.

🎓 Muallif haqida

Lourens Prinsipe – Jon Hopkins universitetining fan va texnologiya tarixi va kimyo kafedrasi gumanitar fanlar professori. U, shuningdek, hozirda Jon Hopkinsdagi fanlararo tadqiqot markazi bo‘lgan Charlz Singltonning Zamonaviy Yevropani o‘rganish markazi direktori.

Tarjimon: Shaaxmat Mutalov.

Sahifalarimizga ulaning va ulashing👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

🏦 Dollar nega tushib ketyapti?

Banklar iqtisodiy o‘sish, kapital taqsimoti, raqobatbardoshlik va moliyaviy barqarorlik uchun markaziy ahamiyat kasb etadi. Moliyaviy tahlil sohasidagi texnologik yutuqlar va moliyaviy tartibga solishning erkinlashtirilishi tufayli bank sektorining sarmoyalari XXI asr boshlarida milliy iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirishda hal qiluvchi rol o‘ynadi. 2007-yildagi jahon moliyaviy inqirozi esa bank tizimining zaif tomonlarini ochib tashladi.

Aynan mana shundan so‘ng banklar va boshqa moliya institutlarining ko‘lami, qamrovi, boshqaruvi, faoliyati, xavfsizligi va barqarorligi qayta ko‘rib chiqilishi kerakligi ko‘rinib qoldi. 1000KITOB loyihasi doirasida tarjima qilingan “Bank ishi” (Oksford universitetining “O‘ta qisqa tanishtiruv” turkumiga oid) kitobi bank olamini o‘rganib, markaziy banklarning milliy va jahon iqtisodiyotidagi rolini tasvirlaydi hamda bank sohasiga yuklatilgan nazorat va tartibga solishning kuchayishini tahlil qiladi. Mualliflar kelajakka nazar tashlab, mualliflar bank sohasini isloh qilish istiqbollari, bir-biri bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan bank va suveren qarz inqirozlarini hal qilish istiqbollarini ko‘rib chiqishadi.

Kitob orqali bank o‘zi nima, uning qanday turlari bor, u nima vazifani bajaradi, pulni qayerdan oladi, kreditlarni qanday beradi, monetar siyosat nima, Markaziy bank nima ish qiladi kabi murakkab savollarga oson tilda javob topish mumkin.

🎓 Mualliflar haqida

Jon Goddard – Uelsdagi Bangor universitetining Bangor biznes maktabida moliyaviy iqtisodiyot professori va maktab rahbari o‘rinbosari lavozimlarida faoliyat yuritadi.

Jon Uilson – Shotlandiyadagi Sent-Endryus universitetining Boshqaruv maktabida Bank va moliya fanlari professori hamda Ilmiy tadqiqot bo‘limi direktori lavozimlarida faoliyat yuritadi. U, shuningdek, aksiyadorlar va kooperativ moliya institutlari, korporatsiyalar va uy xo‘jaliklari duch keladigan muammolarni o‘rganuvchi Mas’uliyatli bank va moliya markazi direktori hisoblanadi.

Tarjimon: Farida Shukurova.

Sarlavhadagi savolning javobini esa biz bilmaymiz.

Sahifalarimizga ulaning va ulashing👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X

👨‍💻 ISBN nima?

Haqiqiy kitobxon nafaqat kitobning ichini, balki uning orqa tarafini ham o‘qiydi. Hech bo‘lmasa bir marotaba bo‘lsa ham kitoblarning orqa tarafidagi ISBN yozuvli barkodga ko‘zingiz tushgan. Bu – International Standart Book Number, ya’ni kitobning xalqaro standart tartib raqami. Boshqacha aytganda har bir kitobga beriladigan 13 xonali unikal “pasport”.

ISBN chakana savdo tarmoqlarida tarqatish va nashr bilan ishlashni avtomatlashtirish uchun zarur. Ushbu standart 1966-yilda Buyuk Britaniyada Gordon Fosterning to‘qqiz xonali standart kitob raqamiga asoslangan holda ishlab chiqilgan. 1970-yilda biroz o‘zgarish bilan ISO 2108 xalqaro standarti sifatida qabul qilindi. 2007-yildan boshlab 13 xonali shtrix kodiga mos keladigan xalqaro standart kitob raqamining yangi standarti joriy etilgan.

U turli axborot resurslarida ma’lum bir nashr haqida ma’lumotni tezda qidirish, kitoblar tartibini yaxshilash va ularning savdosini nazorat qilish imkonini beradi.

Keling, endi ushbu raqamlarni birma-bir ko‘rib chiqamiz. Deylik, qo‘lingizdagi kitob orqasida 13 xonali raqam yozilgan. Masalan, 978-9943-30-123-4. Bu yerda birinchi uchta raqam (978) – xalqaro prefiks. Undan keyingi to‘rt xonali raqam esa mamlakat kodi, 9943 aynan O‘zbekistonga tegishli. 30 – nashriyot kodi, 123 – kitob kodi, 4 – nazorat raqami.

Ba’zi kitoblarda bu boshqacharoq, ya’ni 10 xonali raqam bo‘lishi mumkin, chunki ayrim davlatda prefikssiz yozish mumkin.

🇺🇿 Bu raqamni O‘zbekistonda kim beradi?

Prezident Farmoni bilan nashrlarga universal o‘nlik klassifikatsiya va kutubxona-bibliografik klassifikatsiya indekslari hamda nashrlarga kitobning xalqaro standart tartib raqamini va davriy nashrning xalqaro standart tartib raqami (ISSN)ni berish bo‘yicha Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi tomonidan davlat xizmatlari ko‘rsatish belgilangan.

Sahifalarimizga ulaning va ulashing👇

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | X