⭐️Рекорд көрсеткіш: автоөнеркәсіп машина жасаудың 41%-ын қамтыды

Қазақстандағы автомобиль өнеркәсібінің үлесі 2025 жылы машина жасаудың барлық көлемінің 41%-дан астамына дейін рекордтық өсті. Бұл туралы өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев Үкіметтің экономиканы әртараптандыру мәселесі жөніндегі отырысында мәлімдеді.

«171 мыңнан астам көлік шығарылды, оның 159 мыңы – жеңіл автомобильдер», - деді Ерсайын Нағаспаев.

Оның деректері бойынша екі жоғары технологиялық өндіріс - Алматы индустриялық аймағында Chery, Haval, Changan брендтері бар ASTANA Motors Manufacturing Kazakhstan және Қостанайдағы Kia Qazaqstan зауыты пайдалануға берілді, бұл автокомпоненттерді жергілікті өндіру үшін әлеует береді.

Мәселен, өткен жылы Алматының индустриялық аймағында автомобильдер мен автосиденттерге арналған мультимедиялық жүйелер өндірісі ұйымдастырылған автокомпоненттер технопаркі іске қосылды. Саран қаласындағы «Tengri Tyres» зауытында автомобиль шиналарының өндірісі жолға қойылған. Қостанайдағы KamLitKZ-де шойын құю өндірісі ұйымдастырылды.

Сондай-ақ, Қазақстанда ауыл шаруашылығына арналған машина жасау тұрақты оң серпінді сақтап, 2025 жылдың қорытындысы бойынша 30,4%-ға өсімді көрсетті. Бұл ретте елімізде ішкі нарықты 90%-ға дейін отандық өндірушілер қамтамасыз етеді. 10 зауыт трактор және 20 кәсіпорын аспалы және тіркемелі техниканы шығарады.

⭐️Рекордный рост: автопром занял 41% машиностроения

Доля автомобильной промышленности в Казахстане в 2025 году рекордно выросла до более 41% от всего объёма машиностроения. Об этом сообщил Министр промышленности и строительства РК Ерсайын Нагаспаев на заседании Правительства по вопросу диверсификации экономики.

«Выпущено более 171 тыс. транспортных средств, из которых 159 тыс. – легковые автомобили», - сказал Ерсайын Нагаспаев.

По его данным, введены в эксплуатацию два высокотехнологичных производства - Astana Motors Manufacturing Kazakhstan с брендами Chery, Haval, Changan в Индустриальной зоне Алматы и завод Kia Qazaqstan в Костанае, что даёт потенциал для локального производства автокомпонентов.

Так, в прошлом году в Индустриальной зоне Алматы запущен технопарк автокомпонентов, где организовано производство мультимедийных систем для автомобилей и автомобильных сидений. На заводе «Tengri Tyres» в Сарани налажено производство автомобильных шин. На «KamLitKZ» в Костанае организовано производство чугунного литья.

Также сельскохозяйственное машиностроение в Казахстане сохраняет устойчивую положительную динамику, показав рост по итогам 2025 года на 30,4%. При этом в стране до 90% внутреннего рынка обеспечивают отечественные производители. Трактора выпускают 10 заводов, навесную и прицепную технику - 20 предприятий.

⚪17 негізгі жоба: Қазақстан импортқа тәуелділікті қалай төмендетуде

Мемлекет басшысының «Жасанды интеллект дәуіріндегі Қазақстан: өзекті мәселелер және оны түбегейлі цифрлық өзгерістер арқылы шешу» атты Қазақстан халқына Жолдауында берілген тапсырмаға сәйкес өңдеу өнеркәсібін одан әрі дамытуға бағытталған 17 негізгі жоба іріктелді.

Бұл туралы Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев экономиканы әртараптандыру мәселесі бойынша өткен Үкімет отырысында мәлімдеді.

Министрдің айтуынша, қазіргі уақытта 9 жоба бойынша жұмыстар жүргізілуде, оның ішінде екі өндіріс іске қосылған.

«Барлық 9 жобаны толық іске асыру нәтижесінде 7,3 млрд АҚШ доллары көлемінде өнім өндіру қамтамасыз етіледі. Бұл импортқа тәуелділікті төмендетуге және елдің экспорттық әлеуетін кеңейтуге мүмкіндік береді», – деп атап өтті Ерсайын Нағаспаев.

⚪ 17 ключевых проектов: как Казахстан снижает импортозависимость

Отобраны 17 ключевых проектов, определяющих дальнейшее развитие обрабатывающей промышленности, в рамках поручения Главы государства в Послании народу страны «Казахстан в эпоху ИИ: актуальные задачи и их решения через цифровую трансформацию».

Об этом сообщил Министр промышленности и строительства РК Ерсайын Нагаспаев на заседании Правительства по вопросу диверсификации экономики.

По его словам, по 9 проектам ведётся работа, из них запущены два производства.

«Полный запуск всех 9 проектов обеспечит объем производства в 7,3 млрд долларов, что позволит снизить импортозависимость и расширить экспортный потенциал страны», - подчеркнул Ерсайын Нагаспаев.

💡 Энергияны үнемдеу – Қазақстанның тұрақты дамуының құралы

ESG қағидаттары Қазақстанда орнықты дамудың практикалық құралына айналып, шығындарды азайтуға, тиімділікті арттыруға және экономика мен қоғам үшін ұзақ мерзімді құндылық қалыптастыруға мүмкіндік беруде. Осы бағыттағы ең нәтижелі салалардың бірі - энергия үнемдеу, өйткені бұл салада экологиялық, әлеуметтік және басқарушылық әсерлерді қысқамерзімде әрі өлшенетін деңгейде қамтамасыз етуге болады.

Мемлекет, өңірлер және бизнес арасындағы әріптестік аясында өнеркәсіп пен инфрақұрылымдағы энергия тиімділігін арттыруға бағытталған жобалар жүзеге асырылуда. Инженерлік жүйелерді жаңғырту, жарықдиодты жарықтандыруға көшу және энергияны автоматтандырылған есепке алу жүйелерін енгізу электр энергиясын тұтынуды 40-60%-ға, пайдалану шығындарын 20-30%-ға қысқартуға, ал жабдықтардың қызмет ету мерзімін 3-5 есеге арттыруға мүмкіндік береді.

Әсіресе шалғай өңірлерде энергия мен жабдықтаудың сенімділігі мен тұрақтылығын арттыруға бағытталған энергетикалық инфрақұрылымды жаңғырту жобалары дамып келеді. Кешенді шешімдер ресурстарды тұтынуды оңтайландыруға, желілерге түсетін жүктемені азайтуға және жабдықтардың тұрақты жұмысын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Энергия тұтынуды цифрлық мониторингтеу басқарушылық ашықтықты арттырып, елеулі инвестицияларсыз энергия тұтынуды қосымша 5-10%-ға қысқартуға жағдай жасайды.

Серіктестердің практикалық кейстері

«Павлодар мұнайхимия зауыты» ЖШС
Энергия тиімділігін арттыруға бағытталған кешенді бағдарламаны жүзеге асыруда. Бағдарлама аясында энергия ресурстарын тұтынуды оңтайландыруға бағытталған бірқатар нақты шаралар қолға алынған.

2023–2025 жылдары электр энергиясын тұтынуды азайту бойынша заманауи шешімдер енгізілді. Атап айтқанда, жиілікті реттейтін жетектер орнатылып, өндірістік жабдықтар жаңғыртылды.

Нәтижесінде электр энергиясын тұтыну көлемі 3,144 млн кВт-қа қысқарды.

Сонымен қатар, бу жабдықтарын жаңарту, конденсат бұру құрылғыларын енгізу және технологиялық процестерді оңтайландыру арқылы жылу энергиясын пайдалану деңгейін төмендету бойынша да жүйелі жұмыстаратқарылды.

«Қазхром» ЖШС
Қазандық пештеріндегі көмір жалынын тұрақтандыру үшін пайдаланылған мұнай өнімдерін қолдану шешімін енгізді.

• 2024 жылы мазут тұтыну 2,85%-ға (222 тонна) азайып, экономикалық тиімділік 31,747 млн теңгені құрады.
• 2025 жылы үнемдеу көлемі 450 тоннаға, экономикалық әсер 74,715 млн теңгеге жетті.
• Өтелу мерзімі 0,008 жылды құрады, бұл энергия тиімділігі шешімдерінің жоғары инвестициялық тартымдылығын көрсетеді.

Аталған кейстер энергетикалық инфрақұрылымды кешенді жаңғыртудың стратегиялық маңыздылығын растайды.

ESG бастамалары аясындағы энергия үнемдеу өзінің жоғары практикалық тиімділігін көрсетуде: ол шығындарды азайтады, жабдықтардың сенімділігі мен қызмет ету мерзімін арттырады, адамдар үшін қолайлы жағдай жасайды және Қазақстан экономикасының орнықты дамуына ықпал етеді.

Ұсынылған деректер энергия үнемдеу жәнеэнергия тиімділігін арттыру саласында «Электр энергетикасын дамыту және энергия үнемдеу институты» АҚ жүзеге асыратын мониторинг материалдары мен нәтижелері негізінде қалыптастырылды.

💡Энергосбережение как инструмент устойчивого развития Казахстана

Принципы ESG становятся практическим инструментом устойчивого развития Казахстана, позволяя снижать издержки, повышать эффективность и формировать долгосрочную ценность для экономики и общества. Одним из наиболее результативных направлений остаётся энергосбережение - сфера, где достигаются быстрые и измеримые экологические, социальные и управленческие эффекты.

В партнёрстве государства, регионов и бизнеса реализуются проекты по повышению энергоэффективности в промышленности и инфраструктуре. Модернизация инженерных систем, переход на светодиодное освещение и внедрение автоматизированных систем учёта позволяют сократить потребление электроэнергии на 40-60%, эксплуатационные расходы - на 20-30%, а срок службы оборудования увеличить в 3-5 раз.

Развиваются проекты по модернизации энергетической инфраструктуры, направленные на повышение надёжности и устойчивости энергоснабжения объектов, особенно в удалённых регионах. Комплексные решения позволяют оптимизировать потребление ресурсов, снизить нагрузку на сети и повысить стабильность работы оборудования.

Цифровой мониторинг энергопотребления усиливает управленческую прозрачность и позволяет дополнительно снижать потребление на 5-10% без значительных инвестиций.

Практические кейсы партнеров

ТОО «Павлодарский нефтехимический завод» реализует комплексную программу повышения энергоэффективности включающие мероприятия по оптимизации потребления энергоресурсов.

В 2023-2025 годах внедрены решения по снижению потребления электроэнергии, включая установку частотно-регулируемых приводов и модернизацию оборудования, что позволило сократить энергопотребление на 3,144 млн кВт.

Кроме этого, реализованы меры по снижению использования теплоэнергии за счёт модернизации парового оборудования, внедрения конденсатоотводчиков и оптимизации технологических процессов.

ТОО «Казхром» внедрило решение по использованию отработанных нефтепродуктов для подсветки угольного факела в топках котлов.

• В 2024 году потребление мазута снижено на 2,85% (222 тонны), экономический эффект составил 31,747 млн тенге.
• В 2025 году экономия достигла 450 тонн, эффект - 74,715 млн тенге.

Срок окупаемости - 0,008 года, что демонстрирует высокую инвестиционную привлекательность энергоэффективных решений.

Кейс подтверждает стратегическую значимость комплексной модернизации энергетической инфраструктуры.

Энергосбережение в рамках ESG инициатив показывает высокую практическую эффективность: оно снижает затраты, повышает надёжность и срок службы оборудования, создает комфортные условия для людей и способствует устойчивому развитию экономики Казахстана.

Представленные данные сформированы на основе материалов и результатов мониторинга, осуществляемого АО «Институт развития электроэнергетики и энергосбережения» в сфере энергосбережения и повышения энергоэффективности.