Кәріз-тазарту құрылыстарын салу және жаңғырту: биыл Атырау, Қызылорда, Қарқаралы және Қаражал қалаларында жаңа нысандар іске қосылады

📌 Үкімет отырысында өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Қуандық Қажкенов коммуналдық саланың басты проблемалық мәселелерінің бірі – қалалық кәріз-тазарту құрылыстарының жағдайы екенін хабарлады, олардың басым бөлігі 50 жылдан астам уақыт бұрын салынған және елді мекендердің санитарлық-эпидемиологиялық жағдайына тікелей әсер етуде.

Оның айтуынша, 2025 жылы Ақтау және Леңгір қалаларында жаңа кәріз тазарту құрылғылары іске қосылды. Осы жылдың соңына дейін Атырау, Қызылорда, Қарқаралы және Қаражал қалаларында тағы төртеуін іске қосу жоспарлануда.

Жалпы алғанда 45 КТҚ салу және жаңғырту жобасын жүзеге асыру қарастырылуда, ол жұмыстарға халықаралық қаржы ұйымдарының несиелері, «Бәйтерек» холдингі арқылы облигациялық несиелер, мемлекеттік-жеке меншік әріптестік мехнизмі және арнайы трансферттер сияқты әртүрлі қаржыландыру көздері тартылады. Оның ішінде 7 жоба Еуропа қайта құру және даму банкіжәне Азия даму банкі несиесі арқылы жүзеге асырылады.

Жобаны өтінімнен бастап нысанды пайдалануға беруге дейінгі бүкіл өмірлік циклді қамтитын кешенді тәсілді қамтамасыз ету мақсатында 2025 жылғы қарашадан бастап Ұлттық жоба аясында Біртұтас электрондық платформа іске қосылды.

Қазіргі таңда Министрліктің құзыреті аясында 89 жоба тіркелген, оның ішінде сумен жабдықтау бойынша – 52, су бұру бойынша – 37 жоба. Ал инфрақұрылымы анағұрлым тозған, «қызыл аймаққа» жататын, табиғи монополия субъектілері жүзеге асырып жатқан 31 жоба приоритетті деп айқындалды.

Строительство и модернизация канализационно-очистных сооружений: в текущем году введут новые объекты в Атырау, Кызылорде, Каркаралинске и Каражале

📌 На заседании Правительства вице-министр промышленности и строительства Куандык Кажкенов сообщил, что одной из ключевых проблем коммунальной отрасли остается состояние городских канализационно-очистных сооружений (КОС), большинство из которых были построены более 50 лет назад и напрямую влияют на санитарно-эпидемиологическую обстановку в населенных пунктах.

По его словам, в 2025 году уже введены в эксплуатацию КОС в Актау и Ленгере. До конца текущего года планируется запуск еще четырех объектов – в Атырау, Кызылорде, Каркаралинске и Каражале.

В целом предусмотрена реализация 45 проектов по строительству и модернизации КОС с использованием различных источников финансирования, включая займы международных финансовых организаций, облигационные займы через Холдинг «Байтерек», ГЧП и целевые трансферты, в том числе 7 проектов планируется реализовать за счет займов Европейского банка реконструкции и развития и Азиатского банка развития.

Для обеспечения комплексного подхода, охватывающего весь жизненный цикл проектов – от подачи заявки до ввода объектов в эксплуатацию или передачи после долгосрочной эксплуатации на баланс субъектов естественных монополий, – в рамках Национального проекта с ноября 2025 года запущена Единая электронная платформа.

На сегодняшний день в системе зарегистрировано 89 проектов, из них 52 – по водоснабжению и 37 – по водоотведению. В качестве приоритетных определен 31 проект, реализуемых субъектами естественных монополий с наиболее изношенной инфраструктурой, отнесенной к «красной зоне».

Су арналарын цифрландыру: елімізде 2028 жылға қарай 3,6 млн «ақылды» су есептеу құрылғылары қолданысқа беріледі

📌 Үкімет отырысында өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Қуандық Қажкенов Цифрландыру сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін жаңғыртудың ажырамас бөлігі екенін атап өтті. Сондай-ақ ол – коммуналдық инфрақұрылымды тұрақты пайдаланудың, жүйелі басқарудың, бақылаудың және шығындарды азайтудың қажетті шарты.

Оның айтуынша, сол себепті де байланыс арналары арқылы көрсеткіштерді автоматты түрде жинауға арналған телеметрия технологиясы бар автоматтандыру жүйелеріне (ТП АБЖ) және есепке алу аспаптарына қойылатын талаптарды стандарттау бойынша жұмыстар жүргізілуде. Ұлттық жоба аясында су арналары кәсіпорындарының процестерін кезең-кезеңімен автоматтандыру көзделген.

2026-2028 жылдары 3,6 млн-нан астам «ақылды» су есептеу құрылғыларын орнату жоспарлануда, бұл су шығындарын айтарлықтай оңтайландыруға және жабдықтың қызмет ету мерзімін ұзартуға мүмкіндік береді.

💬Отандық және халықаралық сарапшылармен бірге Астана, Шымкент, Орал, Екібастұз және Шахтинск сынды 5 қаладағы су арналары қызметінің жұмысын бағалау жүргізілді. Оның нәтижесінде процестерді оңтайландыру бойынша ұсыныстар дайындалды, біртұтас цифрлық шешімдерді және кезең-кезеңімен енгізуді қарастыратын техникалық-экономикалық негіздемені дайындау үшін техникалық тапсырма әзірленді.

Сумен жабдықтау аспаптарын орнату бойынша өтінімдерді қалыптастыру мақсатында әкімдіктер мен табиғи монополия субъектілерімен жұмыс жүргізілуде💬, — деп атап өтті ол.

Сонымен қатар Мемлекет басшысысының 2025 жылғы 8 қыркүйектегі Жолдауының аясында су секторына халықаралық тәжірибе мен біліктілікті тартуды туралы міндет қойылған болатын. Осы мақсатта былтыр ірі халықаралық желілік операторлар – Veolia, Suez және Aqualia компанияларымен ынтымақтастық туралы меморандумдарға қол қойылды. Мұндағы формат активтерді беру емес, мемлекет бақылауын сақтай отырып, басқарушылық құзіреттер мен халықаралық үздік тәжірибелерді енгізуге бағытталған.

Қазіргі уақытта еліміздің су инфрақұрылымын басқарудағы тәжірибесі мен құзыреттілігін кеңейту үшін бірнеше азиялық компаниялармен келіссөздер жалғасуда.

Цифровизация водоканалов: 3,6 млн «умных» счетчиков появятся в стране к 2028 году

📌 На заседании Правительства вице-министр промышленности и строительства Куандык Кажкенов подчеркнул, что цифровизация является неотъемлемой частью модернизации систем водоснабжения и водоотведения и необходимым условием обеспечения устойчивой эксплуатации, системного управления, контроля и снижения потерь в коммунальной инфраструктуре.

По его словам, в связи с этим проводится работа по стандартизации требований к системам автоматизации (АСУ ТП) и приборам учета с технологией телеметрии для автоматического сбора показаний через каналы связи.

В 2026-2028 годах планируется установить более 3,6 млн «умных» счетчиков воды, что позволит существенно оптимизировать расходы воды и увеличить срок службы оборудования.

💬Совместно с отечественными и международными экспертами проведена оценка деятельности водоканалов в 5 городах – в Астане, Шымкенте, Уральске, Экибастузе и Шахтинске. По ее итогам подготовлены рекомендации по оптимизации процессов и разработано техническое задание на подготовку технико-экономического обоснования, предусматривающее единые цифровые решения и поэтапность внедрения.

Ведется работа с акиматами и субъектами естественных монополий по формированию заявок на приборизацию водоснабжения💬, — отметил он.

Кроме того, в рамках Послания Главы государства от 8 сентября 2025 года поставлена задача по привлечению международного опыта и компетенций в водный сектор. В прошлом году подписаны меморандумы с крупными международными сетевыми операторами Veolia, Suez и Aqualia. Формат сотрудничества не предполагает передачу активов, а направлен на внедрение управленческих решений и передовых практик при сохранении государственного контроля.

В настоящее время продолжаются переговоры с рядом азиатских компаний, чтобы расширить опыт и компетенции в управлении водной инфраструктурой страны.

Қазақстан Үкіметі жер қойнауын зерттеудің жаңа кезеңіне кірісуде: геологиялық барлауға 240 млрд теңге бөлінеді

📌 Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың ел аумағын геологиялық зерделеуді қазіргі заманғы геологиялық барлау әдістерімен қамтуды ұлғайту жөніндегі тапсырмаларын орындау шеңберінде Қазақстан Үкіметі биыл жер қойнауын зерттеудің жаңа кезеңіне анағұрлым егжей-тегжейлі ауқымда кіріседі.

📊 Мәселен, қойылған міндеттерді ескере отырып, өткен жылы 100 мың шаршы шақырым жалпы алаңда 1:50.000 масштабты геологиялық түсірілім жүргізуге 20 жоба әзірленді, одан кейін жыл сайын 30 мың шаршы шақырым болатын ең перспективалы учаскелер қамтылды. Салыстыру үшін айтатын болсақ, кеңес заманында жасалған картаның бұрынғы масштабы 1:200.000 болды.

🔹 Таяудағы үш жылда жоғарыда аталған 20 жобаны жүзеге асыру үшін, сондай-ақ аз зерттелген шөгінді бассейндер аумағында сейсмикалық барлау жұмыстарын жүргізуге, қазіргі заманғы геологиялық инфрақұрылымды құруға 240 млрд теңге немесе шамамен $500 млн бағыттау жоспарланып отыр, жалпы соңғы 15 жылда $469 млн салынды.

🔍 Жобаларға Жерді қашықтықтан зондтау деректерін талдау, аэрогеофизикалық және геохимиялық зерттеулер, далалық жұмыстар кешені кіреді.

✔️ Учаскелер тізбесін қалыптастыру кезінде қорлардың сарқылу факторлары, жер қойнауын пайдаланушылардың болмауы не ең аз саны және пайдалы қазбалардың басым түрлері бойынша перспективалылығы ескерілді. Нәтижесінде мыс, алтын, қорғасын, мырыш, сирек жер элементтері, барит, боксит кен орындарын анықтау бойынша әлеуеті жоғары алаңдар анықталды.

⚙️ Бұдан бөлек, аз зерттелген мұнай-газ перспективалы – Солтүстік Торғай, Шу-Сарысу және Сырдария бассейндерінде сейсмикалық барлау жұмыстарын жүргізу жоспарлануда. Сондай-ақ зертханалық-талдамалық базаны жаңғырту және геологиялық деректерді цифрландыру көзделуде.

🔺Осы масштабта жер қойнауын геологиялық зерттеуге көшу Еуропалық Одақ, Канада, Австралия, Қытай елдерінің халықаралық тәжірибесіне сәйкес келетін геологиялық болжамдардың дәлдігін едәуір арттыруға мүмкіндік береді. Аймақтық картаға егжей-тегжейлі түсіру перспективалы аумақтарды анықтау, геологиялық және инвестициялық тәуекелдерді азайту және кейіннен геологиялық барлау мен пайдалы қазбаларды өндіруге жеке инвестицияларды тарту үшін базалық негіз болады.

📱 @KZgovernment

Правительство Казахстана приступает к новому этапу изучения недр: 240 млрд тенге выделяется на геологоразведку

📌 В рамках исполнения поручений Главы государства Касым-Жомарта Токаева по увеличению охвата геологической изученности территории страны современными методами геологоразведки, в текущем году Правительство Казахстана приступает к новому этапу исследования недр в более детальном масштабе.

📊 Так, с учетом поставленной задачи в прошлом году было разработано 20 проектов на проведение геологической съемки масштаба 1:50.000 на общей площади 100 тыс. км² с последующим ежегодным охватом по 30 тыс. км² наиболее перспективных участков. Для сравнения – прежний масштаб картирования, разработанный в советское время, составлял 1:200.000.

🔹 В ближайшие три года для реализации вышеуказанных 20 проектов, а также на проведение сейсморазведочных работ на территории малоизученных осадочных бассейнов, создание современной геологической инфраструктуры планируется направить 240 млрд тенге, или порядка $500 млн. Для сравнения за последние 15 лет было вложено $469 млн.

🔍 Проекты включают анализ данных дистанционного зондирования Земли, аэрогеофизические и геохимические исследования, комплекс полевых работ.

✔️ При формировании перечня участков учитывались факторы истощения запасов, отсутствие либо минимальное количество недропользователей, и перспективность по приоритетным видам полезных ископаемых. В результате были определены площади, обладающие высоким потенциалом выявления месторождений меди, золота, свинца, цинка, редкоземельных элементов, барита, бокситов.

⚙️ Кроме того, планируется проведение сейсморазведочных работ в малоизученных нефтегазоперспективных бассейнах – Северо-Торгайском, Шу-Сарысуйском и Сырдарьинском. Также в планах – модернизация лабораторно-аналитической базы и цифровизация геологических данных.

🔺 Переход к геологическому изучению недр в данном масштабе позволит существенно повысить точность геологических прогнозов, что соответствует международной практике стран Европейского союза, Канады, Австралии, Китая. Детальное региональное картирование является базовой основой для выявления перспективных территорий, снижения геологических и инвестиционных рисков и последующего привлечения частных инвестиций в геологоразведку и добычу полезных ископаемых.

📱 @KZgovernment