इतिहास ब्रिटीशकालीन महत्वपूर्ण कायदे

१) १७७३ रेग्युलेटिंग अॅक्ट
२) १८२२ कुळ कायदा
३) १८२९ सतीबंदी कायदा
४) १८३५ वृत्तपत्र कायदा
५) १८५४ वूड्सचा शिक्षणविषयक खलिता
६) १८५६ विधवा पुनर्विवाह कायदा
७) १८५८ राणीचा जाहीरनामा
८) १८५९ बंगाल रेंट अॅक्ट
९) १८६० इंडियन पिनल कोड
१०) १८६१ इंडियन हायकोर्ट अॅक्ट
११) १८७० आर्थिक विकेंद्रीकरण कायदा
१२) १८७८ व्हर्नाक्युलर प्रेस अॅक्ट
१३) १८८२ देशी वृत्तपत्र कायदा
१४) १८८३ इलबर्ट बिल कायदा
१५) १८८७ कुळ कायदा
१६) १८९२ कौन्सिल अॅक्ट
१७) १८९९ भारतीय चलन कायदा
१८) १९०१ पंजाब लँड एलिनेशन कायदा
१९) १९०४ भारतीय विद्यापीठ कायदा
२०) १९०४ प्राचीन वस्तुजतन कायदा
२१) १९०४ सहकारी पतसंस्था कायदा
२२) १९०९ मोर्ले मिंटो सुधारणा कायदा
२३) १९१९ मॉँटेग्यू चेम्सफोर्ड सुधारणा कायदा
२४) १९१९ रौलेक्ट कायदा
२५) १९३५ भारत सरकार कायदा
२६) १९४४ राजाजी योजना
२७) १९४५ वेव्हेल योजना

संकलन - आमगे प्रसाद

🔴 जीवनसत्वे व त्याचे स्त्रोत

सर फ्रेडीरिक गॉवलॅड हॉपकिन नावाच्या शास्त्रज्ञाने जिवनसत्वाचा शोध लावला.

सजीवांना या पोषणतत्वाची सूक्ष्म प्रमाणात गरज असली तरी, त्याच्या अभावी होणार्‍या आजाराची परिणामता फार मोठी आहे.

🛑 आपल्याला खालील जिवनसत्वाची गरज असते.

1. जिवनसत्व – अ  

शास्त्रीय नांव – रेटीनॉल  

उपयोग – डोळे व त्वचा यांच्या आरोग्याकरिता

अभावी होणारे आजार – त्वचा, रोग व रात आंधळेपणा

स्त्रोत – टमाटे, अंडी, यकृत, भाज्या फळे, आवळा, सोयाबीन, मांस

2. जीवनसत्व – ब1

शास्त्रीय नांव – थायमिन  

उपयोग – चेतासंस्थेचे आरोग्य

अभावी होणारे आजार – बेरीबेरी

स्त्रोत – धन्य, यीस्ट, यकृत,

3. जीवनसत्व – ब2

शास्त्रीय नाव – रायबोफ्लेविन  

उपयोग – चयापचय क्रियेकरिता

अभावी होणारे आजार – पेलाग्रा

स्त्रोत – अंडी, यकृत, मांस, दूध व शेंगदाणे

4. जीवनसत्व – ब3

शास्त्रीय नांव – नायसीन

उपयोग – त्वचा व केस

अभावी होणारे आजार – त्वचारोग व केस पांढरे

स्त्रोत – दूध, टमाटे, उस, यीस्ट, अंडी

5. जीवनसत्व – ब6  

शास्त्रीय नांव – पिरीडॉक्सीन  

उपयोग – रक्त संवर्धनाकरिता

अभावी होणारे आजार – अॅनामिया

स्त्रोत – यकृत व पालेभाज्या

6. जीवनसत्व – ब10  

शास्त्रीय नाव – फॉलीक  

उपयोग – अॅसीडरक्ताचे आरोग्य राखणे

अभावी होणारे आजार – अॅनामिया

स्त्रोत – यकृत

7. जीवनसत्व – क  

शास्त्रीय नांव – अॅस्कार्बिक, अॅसीड  

उपयोग –  दात व हिरड्यांच्या आरोग्याकरिता    

अभावी होणारे आजार – स्कव्हा, हिरड्या सुजणे, हिरड्यांमधून रक्त येणे   

स्त्रोत – लिंबुवगाय फळे, टोमॅटो, आवळा, संत्री, मोसंबी इत्यादि

8. जीवनसत्व – ड  

शास्त्रीय नाव – कॅल्सिफेरॉल  

उपयोग – दात, हिरड्या, हाडे व त्वचेचे आरोग्य

अभावी होणारे आजार – अस्थिचा मृदुपणा, दंतक्षय व त्वचा रोग

स्त्रोत – मासे, कोर्ड लिव्हर, ऑईल, अंडी सूर्याची कोवळी किरणे

9. जीवनसत्व – इ  

शास्त्रीय नाव – टोकोफेरॉल

उपयोग – योग्य प्रजननासाठी  

अभावी होणारे आजार – वांझपणा

स्त्रोत – अंकुरित कडधान्ये, हिरव्या पालेभाज्या

10. जीवनसत्व – के  

शास्त्रीय नाव – नॅप्थोक्विनान  

उपयोग – रक्त गोठण्यास मदत

अभावी होणारे आजार – रक्त गोठत नाही

स्त्रोत – पालेभाज्या व कोबी

🟣 महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाकडे मनुष्यबळ अपुरे .....पण विद्यार्थी संखेत मोठ्या प्रमाणात वाढ 🟣

११ ऑक्टोबरला होणारी राज्यसेवा पूर्व परीक्षा स्थगित करण्याचे कारण दिसून येत नाही. मराठा आरक्षणाबाबत राज्य शासनाशी पत्र व्यवहार करण्यात आला आहे. शासनाकडून निर्देश प्राप्त होईपर्यंत परीक्षेचा निकाल जाहीर करण्यात येणार नाही.

-सुनिल अवताडे, महासचिव, महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग

🔰 महाराष्ट्र सरकारचा खुप मोठा निर्णय - वर्ग तीन आणि चारच्या कर्मचाऱ्यांची पदे -बाह्ययंत्रणेकडून भरण्याचे आदेश 🔰

⏰ राज्य शासनातील वर्ग तीन आणि चारच्या कर्मचाऱ्यांची पदे स्थायी स्वरुपात भरण्याऐवजी

📍 आता आऊटसोर्सिंगने भरण्याचे आदेश वित्त विभागाने दिले आहेत - याचा खूप मोठा परिणाम होणार आहे

🤔 पहा कसा आहे निर्णय ?

✅ वित्त विभागाच्या आदेशात म्हटले आहे की, राज्याची प्रशासनावरील खर्च आटोक्यात आणण्यासाठी आणि विकास कामांसाठी निधी उपलब्ध व्हावा

✅ यासाठी आता नवीन वर्ग तीन आणि चारच्या पदनिर्मिती न करता बाह्ययंत्रणेकडून करा - अशा कामांसाठी आता कर्मचारी

✅ हा खासगी संस्था आणि कंत्राटदारांकडून भरण्यात येतील - तसेच त्यासाठी अंशकालिन पदवीधरांना प्राधान्य द्यावे - तसेच महत्वाचे म्हणजे ह्या सर्व नियुक्त्या करार पद्धतीने होतील.

✅ मात्र यामध्ये आपण लक्षात घ्या कि - शासनावर त्या पदाचे कोणतेही उत्तरदायित्व येणार नाही - असे वित्त विभागाचे सचिव विनायक धोत्रे यांनी स्पष्ट केले आहे

✅ तसे पाहिले तर आपल्या राज्यात फक्त चतुर्थ श्रेणीचा विचार करता - कर्मचाऱ्यांची दीड लाख पदे रिक्त आहेत

✅ गेल्या दहा वर्षांत ही पदे शासनाने भरलेली नाहीत आणि - आता ती कंत्राटदारांमार्फत भरणे अन्यायकारक ठरेल त्यामुळे वित्तविभागने

✅ हा निर्णय तात्काळ मागे घ्यावा अशी मागणी होत आहे - या निर्णयाने आता कर्मचारी भरतीला चांगला फटका बसण्याची शक्यता आहे

✅ दरम्यान वित्त विभागाचा - हा खूप मोठा निर्णय आहे

🔰 आपल्या शरीरा विषयक महत्वाची माहीती.. 🔰

🔶 मानवी डोक्याचे वजन ?
→   १४०० ग्रॅम.
 
🔶 सामान्य रक्तदाब ?
→   १२०/८० मि. मी. पा-याची उंची.

🔶 शरीरातील सर्वात मोठी पेशी ?
→   न्यूरॉन.

🔶 लाल रक्त पेशींची संख्या ?
→   पुरुष : - ५ ते ५.५ मिलियन/क्युबीक सेमी.
→   स्ञिया : - ४.५ ते ५ मिलियन/क्युबीक सेमी.

🔶 शरिरातील एकूण रक्त ?
→   ५ ते ६ लीटर.
 
🔶 सर्वात लहान हाड ?
→   स्टेटस ( कानाचे हाड )

🔶 सर्वात मोठे हाड ?
→   फिमर / थाय बोन ( मांडीचे हाड )

🔶 लाल रक्तपेशींचा जीवनकाळ ?
→   १२० दिवस.

🔶 पांढरा-या रक्तपेशींचा संख्या ?
→   ५००० ते १०००० प्रति घ. सेमी.

🔶 पांढरा-या रक्तपेशींचा जीवनकाळ ?
→   २ ते ५ दिवस.

🔶 रक्तातील प्लेटलेट्स माऊंट ?
→   २ लाख ते ४ लाख क्युबीक सेमी.

🔶 हिमोग्लोबिनचे प्रमाण ?
→   पुरुष - १४ ते १६ ग्रॅम/१०० घसेमी.
→   स्त्रिया - १२ ते १४ ग्रॅम/१०० घसेमी.

🔶 ह्रदयाचे सामान्य ठोके ?
→   ७२ ते ७५ प्रति मिनिट.

🔶 नाडी दर (पल्स रेट) ?
→   ७२ प्रतिमिनिट.

🔶 सर्वात मोठी अंत: स्ञाव ग्रंथी ?
→   थायरॉईड ग्रंथी.

🔶 सर्वात मोठा स्नायू ?
→   ग्लुटियस म्याक्सीमस.

🔶 एकूण पेशींच्या प्रकारांची संख्या ?
→   ६३९.

🔶 रक्तातील विविध श्वेपेशींची संख्या ?
→   मोनोसाईटस - ३ ते ८%.
→   बेसोफिल्स - ०.५%.
→   लिम्फोसाईटस - २० ते २५%.
→   न्यूट्रोफिल्स - ४० ते ७०%.

🔶 शरीराचे तापमान ?
→   ९८.४ डिग्री फॅरनहीट = ३१० केल्वीन = ३६.९ डिग्री सेल्सियस =६६.४ डिग्री रँकिन.

🔶 प्रौढांमधील दातांची संख्या ?
→   ३२.

🔶 लहान मुलांमधील दातांची संख्या ?
→   २० दूधाचे दात.

🔶 सर्वात पातळ त्वचा ?
→   पापणी (कंजक्टायव्हा)

🔴 राज्यसेवा परीक्षा जीवनसत्वे
व त्याचे स्त्रोत🔴

सर फ्रेडीरिक गॉवलॅड हॉपकिन नावाच्या शास्त्रज्ञाने जिवनसत्वाचा शोध लावला.

🟣1. सत्व – अ  

शास्त्रीय नांव – रेटीनॉल  
उपयोग – डोळे व त्वचा यांच्या आरोग्याकरिता
अभावी होणारे आजार – त्वचा, रोग व रात आंधळेपणा
स्त्रोत – टमाटे, अंडी, यकृत, भाज्या फळे, आवळा, सोयाबीन, मांस

🟣2. सत्व – ब1

शास्त्रीय नांव – थायमिन  
उपयोग – चेतासंस्थेचे आरोग्य
अभावी होणारे आजार – बेरीबेरी
स्त्रोत – धन्य, यीस्ट, यकृत,

🟣3. सत्व – ब2

शास्त्रीय नांव – रायबोफ्लेविन  
उपयोग – चयापचय क्रियेकरिता
अभावी होणारे आजार – पेलाग्रा
स्त्रोत – अंडी, यकृत, मांस, दूध व शेंगदाणे

🟣4. सत्व – ब3

शास्त्रीय नांव – नायसीन
उपयोग – त्वचा व केस
अभावी होणारे आजार – त्वचारोग व केस पांढरे
स्त्रोत – दूध, टमाटे, उस, यीस्ट, अंडी

🟣5. सत्व – ब6  

शास्त्रीय नांव – पिरीडॉक्सीन  
उपयोग – रक्त संवर्धनाकरिता
अभावी होणारे आजार – अॅनामिया
स्त्रोत – यकृत व पालेभाज्या

🟣6. सत्व – ब10  

शास्त्रीय नांव – फॉलीक  
उपयोग – अॅसीडरक्ताचे आरोग्य राखणे
अभावी होणारे आजार – अॅनामिया
स्त्रोत – यकृत

🟣7. सत्व – क  

शास्त्रीय नांव – अॅस्कार्बिक, अॅसीड  
उपयोग –  दात व हिरड्यांच्या आरोग्याकरिता    
अभावी होणारे आजार – स्कव्हा, हिरड्या सुजणे, हिरड्यांमधून रक्त येणे   
स्त्रोत – लिंबुवगाय फळे, टोमॅटो, आवळा, संत्री, मोसंबी इत्यादि

🟣8. सत्व – ड  

शास्त्रीय नांव – कॅल्सिफेरॉल  
उपयोग – दात, हिरड्या, हाडे व त्वचेचे आरोग्य
अभावी होणारे आजार – अस्थिचा मृदुपणा, दंतक्षय व त्वचा रोग
स्त्रोत – मासे, कोर्ड लिव्हर, ऑईल, अंडी सूर्याची कोवळी किरणे

🟣9. सत्व – इ  

शास्त्रीय नांव – टोकोफेरॉल
उपयोग – योग्य प्रजननासाठी  
अभावी होणारे आजार – वांझपणा
स्त्रोत – अंकुरित कडधान्ये, हिरव्या पालेभाज्या

🟣10. सत्व – के
 
शास्त्रीय नांव – नॅप्थोक्विनान  
उपयोग – रक्त गोठण्यास मदत
अभावी होणारे आजार – रक्त गोठत नाही
स्त्रोत – पालेभाज्या व कोबी

(०१) राज्य स्तरावर राज्य नियोजन मंडळाचे अध्यक्ष कोण असतात ?
उत्तर- मुख्यमंत्री.

(०२) लक्षद्वीप कोणत्या महासागरात आहे ?
उत्तर- अरबी समुद्र.

(०३) पारो विमानतळ कोणत्या देशात आहे ?
उत्तर- भूतान.

(०४) कर्नाळा अभयारण्य कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर- रायगड.

(०५) रोजगार हमी योजना भारतात सर्वप्रथम कोंठे सुरू झाली ?
उत्तर- महाराष्ट्र.

(०६) अग्नीपंख हे कोणाचे आत्मचरित्र आहे ?
उत्तर- ए. पी. जे. अब्दुल कलाम.

(०७) रामकृष्ण मिशन या संस्थेची स्थापना कोणी केली ?
उत्तर- स्वामी विवेकानंद.

(०८) जागतिक हास्य दिन कधी साजरा करण्यात येतो ?
उत्तर- १० जानेवारी.

(०९) रोमेश पठानिया हे नाव कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे ?
उत्तर- हाॅकी.

(१०) भारतातील प्रथम महिला भारतरत्न कोण आहे ?
उत्तर- इंदीरा गांधी.

(११) आमचा बाप आणि आम्ही हे आत्मचरित्र कोणाचे आहे ?
उत्तर- डाॅ. नरेंद्र जाधव.

(१२) भारतातील लोकसंख्येच्या दृष्टीने सर्वांत लहान राज्य कोणते ?
उत्तर- सिक्किम.

(१३) जागतिक सामाजिक न्याय दिन कधी साजरा केला जातो ?
उत्तर- २० फेब्रुवारी.

(१४) अतनू दास हे नाव कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे ?
उत्तर- तिरंदाजी.

(१५) भारतातील प्रथम महिला राज्यपाल कोण आहे ?
उत्तर- सरोजनी नायडू.

(१६) चार नगरातले माझे विश्व हे आत्मचरित्र कोणाचे आहे ?
उत्तर- जयंत नारळीकर.

(१७) महाबळेश्वर हे थंड हवेचे ठिकाणी कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
उत्तर- सातारा.

(१८) जागतिक हवामान दिन कधी साजरा करण्यात येतो ?
उत्तर- २३ मार्च.

(१९) नरेश कुमार हे नाव कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे ?
उत्तर- टेनिस.

(२०) भारताची पहिली महिला लोकसभा अध्यक्ष कोण आहे ?
उत्तर- मीरा कुमार.

(२१) उचल्या हे आत्मचरित्र कोणाचे आहे ?
उत्तर- लक्ष्मण गायकवाड.

(२२) 'जन-गण-मन' हे राष्ट्रगीत कोणी लिहिले आहे ?
उत्तर- रविंद्रनाथ टागोर.

(२३) जागतिक आरोग्य दिन कधी साजरा करण्यात येतो ?
उत्तर- ७ एप्रिल.

(२४) ओमप्रकाश दहिया हे नाव कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे ?
उत्तर- कुस्ती.

(२५) भारतातील इंग्लिश खाडी पोहणारी पहिली महिला कोण आहे ?
उत्तर- आरती शहा.

(२६) उपरा हे आत्मचरित्र कोणाचे आहे ?
उत्तर- लक्ष्मण माने.

(२७) भारताचे राष्ट्रपतीपद भूषविणारी पहिली महाराष्ट्रीयन महिला कोण ?
उत्तर- प्रतिभा पाटील.

(२८) जागतिक दूरसंचार दिन कधी साजरा करण्यात येतो ?
उत्तर- १७ मे.

(२९) दीप्ती शर्मा हे नाव कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे ?
उत्तर- क्रिकेट.

(३०) भारतातील प्रथम महिला राजदूत कोण आहे ?
उत्तर- विजयालक्ष्मी.

(३१) मुसाफिर हे आत्मचरित्र कोणाचे आहे ?
उत्तर- अच्च्युत गोडबोले.

(३२) कोणत्या तृणधान्यामध्ये सर्वांत जास्त तेल असते ?
उत्तर- मका.

(३३) जागतिक रक्तदान दिन कधी साजरा करण्यात येतो ?
उत्तर- १४ जून.

(३४) अदिती अशोक हे नाव कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे ?
उत्तर- गोल्फ.

(३५) भारतातील पहिली महिला अंतराळवीर कोण आहे ?
उत्तर- कल्पना चावला.

(३६) समिधा हे आत्मचरित्र कोणाचे आहे ?
उत्तर- साधना आमटे.

(३७) भारतातील सर्वांत मोठे प्राणीसंग्रहालय कोठे आहे ?
उत्तर- कोलकाता.

(३८) जागतिक व्याघ्रदिन कधी साजरा करण्यात येतो ?
उत्तर- २९ जुलै.

(३९) मनू भाकर हे नाव कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे ?
उत्तर- नेमबाजी.

(४०) दिल्लीच्या तख्तावरील पहिली मुस्लिम राज्यकर्ती कोण आहे ?
उत्तर- रझिया सुलताना.

(४१) नाशिक शहर कोणत्या नदीकाठी वसलेले आहे ?
उत्तर- गोदावरी.

(४२) शिवसिंग हे नाव कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे ?
उत्तर- बाॅक्सिंग.

(४३) भारतातील सर्वांत लांब नदी कोणती आहे ?
उत्तर- गंगा.

(४४) राष्ट्रीय सांख्यिकीय आयोगाचे पहिले अध्यक्ष कोण होते ?
उत्तर- प्रा. सुरेश तेंडुलकर.

(४५) जागतिक वनमहोत्सव दिवस कधी साजरा करण्यात येतो ?
उत्तर- १ आॅगस्ट.

(४६) सांगली शहर कोणत्या नदीकाठी वसलेले आहे ?
उत्तर- कृष्णा.

(४७) चिराग चंद्रशेखर शेट्टी हे नाव कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे ?
उत्तर- बॅडमिंटन.

(४८) भारतातील सर्वांत लांब लेणी कोणती आहे ?
उत्तर- अजिंठा.

(४९) काक्रापारा अणुविद्युत केंद्र कोणत्या राज्यात आहे ?
उत्तर- गुजरात.

(५०) जागतिक ओझोन दिवस कधी साजरा करण्यात येतो ?
उत्तर- १६ सप्टेंबर

महाराष्ट्रापेक्षा केरळ लोकसेवा आयोग सक्षम

MPSC सक्षम आणि गतिमान कधी होणार ❓

🔹 राज्य शासनाने एमपीएससी कडे लक्ष द्यावे. व त्याला अधिक सक्षम कसे बनिवता येईल यासाठी प्रयत्न करणे आवश्यक आहे.

🔹 घटनात्मक संस्थेला अशा प्रकारे कमकुवत न ठेवता तसेच पदे वाढविणे आवश्यक असताना पदे कमी केली जात आहे. ही खूप गंभीर बाब आहे.

🔹 मागील ८ वर्षात स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या उमेदवारांची संख्या ५ लाखांवरून थेट 26 लाखांच्या जवळपास पोहोचलेली आहे. एवढ्या मोठ्या प्रमाणात विद्यार्थ्यांची संख्या वाढून आयोगासाठी आवश्यक असणारे मनुष्यबळ राज्य शासनाकडून वाढविण्याऐवजी कमी करण्यात आलेला आहे.

🔴 का वाढली अनुपस्थिती? 🔴
----------------------------------------------------------
🔰 कोरोनामुळे लॉकडाउन जाहीर करण्यात आल्याने परीक्षेसाठी शहरात आलेले बहुसंख्य विद्यार्थी आपापल्या गावी परतले.

🔰गावाकडे गेल्यावर अनेक विद्यार्थ्यांना संदर्भ साहित्याची चणचण भासली. तसेच पोषक वातावरणाचाही अभाव होता.

🔰आयोगाने विद्यारध्यांना लांबचा प्रवास करायला लागू नये, यासाठी परीक्षा केंद्र बदलण्याची मुभा दिली होती, पण महाराष्ट्रात मुंबई, नवी मुंबई, पुणे, नागपूर, औरंगाबाद येथे परीक्षा केंद्र ोती. गावाकडे गेलेल्या अनेक विद्यार्थ्यांना ही केंद्रे लांब पडत होते.

🔰 दूरवरील केंद्रांमुळे पालकांनी परीक्षेला न पाठविण्याची भूमिका घेतली. त्याचा फटका मुलींना बसला.

🔰अनेकांना आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागत होता. यामुळे परीक्षा देणार्या विद्यार्थ्यांच्या संख्येत यंदा घट झाली.

-----------------------------------------------------------

राज्ये व राजधान्यासंपादन करा

. अरुणाचल प्रदेश - इटानगर

. आंध्रप्रदेश - अमरावती (नवीन), हैदराबाद (जुनी राजधानी)

. आसाम - दिसपूर

.उत्तर प्रदेश - लखनऊ

.उत्तराखंड - देहराडून

. ओरिसा - भुवनेश्वर

. कर्नाटक - बंगलोर

. केरळ - तिरूवनंतपुरम

. गुजरात - गांधीनगर

. गोवा - पणजी

. छत्तीसगड - अटल नगर (नया रायपूर)

. झारखंड - रांची

. तामिळनाडू - चेन्नई

. तेलंगणा - हैदराबाद

त्रिपुरा - अगरताळा

. नागालॅंड - कोहिमा

. पंजाब - चंदीगड

पश्चिम बंगाल - कलकत्ता

बिहार - पटणा

मणिपूर - इंफाळ

. मध्यप्रदेश - भोपाळ

. महाराष्ट्र - मुंबई

. मिझोराम - ऐझाॅल

. मेघालय - शिलॉंग

. राजस्थान - जयपूर

सिक्कीम - गंगटोक

. हरियाणा - चंडीगड

. हिमाचल प्रदेश - सिमला

केंद्रशासित प्रदेश आणि राजधान्यासंपादन करा
1. अंदमान-निकोबार - पोर्ट ब्लेअर
2. चंदीगड - चंदीगड

3. दमण आणि दीव - दमण दादरा व नगर हवेली - सिल्व्हासा

4. दिल्ली - नवी दिल्ली
5. पुदूचेरी - पुदूचेरी
6. लक्षद्वीप - कवारत्ती
7. जम्मू काश्मीर -श्रीनगर व जम्मू
8. लडाख - लेह

(दीव - दमण व दादरा नगर हवेली या 2 केंद्रशासित प्रदेशांचे विलीनीकरण करण्यात आले आहे. 26 जानेवारी 2020)

१०२ ली घटना दुरुस्ती
▰ १२३ ले घटना दुरुस्ती विधेयक
▰ राष्ट्रीय मागासवर्गीय आयोग
▰ स्थाऩना : NCBC Act, 1993 (Statutory)
▰ राष्ट्रीय मागासवर्गीय आयोगाला घटनात्मक दर्जा
▰ Min of social justice and empowerment
▰ 1 chairman and 4 members
▰ Chairman should be serving or retried judge of
SC or HC
▰ Term = 3 years

राज्यातील लिपिक संवर्गातील पदांची भरती प्रक्रिया महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत राबविण्याबाबत सकारात्मक विचार करणार- श्री. भरणे