MPSC SIMPLIFIED(official)
34.4K subscribers
34.8K photos
52 videos
3.69K files
9.49K links
simplified चा टेलिग्राम ग्रुप
(आपल्या मित्रांना जॉईन करा)

+ सिम्प्लिफाइड स्टडी
+newspaper सिम्प्लिफाइड
+job सिम्प्लिफाइड
+daily चालू घडामोडी टेस्ट
+अभ्यास आधारित टेस्ट


https://telegram.me/mpscsimplified
Download Telegram
🟪महामार्गावर मनुष्य आणि प्राण्यांचे मृत्यू रोखण्यासंदर्भातल्या राष्ट्रीय जागृती अभियानाचा प्रारंभ.

जैव साखळी आणि शाश्वतता मानवी आयुष्यासाठी अतिशय महत्वाच्या आहेत. रस्त्यावरचे मृत्यू रोखण्याबाबत नागरिकांमध्ये जागृती करण्याच्या आणि शिक्षणाच्या गरज लक्षात घेता, दिनांक 5 जून 2020 रोजी केंद्रीय रस्ते वाहतूक व महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांच्या हस्ते “महामार्गावर मनुष्य आणि प्राण्यांचे मृत्यू रोखणे” याच्या संदर्भातल्या राष्ट्रीय जागृती अभियानाचा प्रारंभ करण्यात आला.

🅾ठळक बाबी...

संयुक्त राष्ट्रसंघ विकास कार्यक्रम (UNDP) आणि भारत सरकारचे रस्ते वाहतूक व महामार्ग मंत्रालय यांचा हा संयुक्त कार्यक्रम आहे.

भारतात वर्षाला सुमारे पाच लक्ष रस्ते अपघात होतात. त्यामध्ये 1.5 लक्ष मृत्यू होतात. येत्या 31 मार्चपर्यंत हे प्रमाण 20 ते 25 टक्क्यांनी कमी करण्याचा प्रयत्न या उपक्रमाच्या माध्यमातून केला जाणार आहे.

सुमारे पाच हजार अपघातप्रवण ठिकाणे ओळखून त्या ठिकाणी तातडीने तात्पुरत्या आणि कायमस्वरूपी उपाययोजना हाती घेण्यात आल्या आहेत. या अपघातप्रवण भागांसाठी अल्प आणि दीर्घ कालीन कायमस्वरूपी उपाययोजनासाठी मानक संचालन पद्धती आधीच प्रसिद्ध करण्यात आल्या आहेत. आतापर्यंत नव्याने निश्चित केलेल्या 1739 अपघातप्रवण ठिकाणी तात्पुरत्या तर नव्याने निश्चित केलेल्या अशा 840 ठिकाणी कायमस्वरूपी उपाययोजना केल्या जात आहे.

राष्ट्रीय महामार्गावर अपघात प्रवण क्षेत्रांसाठी रस्ते सुरक्षा उपाय अधोरेखित करण्यात आले असून, मोडकळीला आलेल्या आणि अरुंद पुलांची पुनर्बांधणी, दुरुस्ती, रस्ते सुरक्षा तपासणी, असुरक्षित रस्त्यावरचे अपघाती मृत्यू कमी करणे, महामार्ग गस्त आणि बांधकामा दरम्यानची सुरक्षा यांचा यात समावेश आहे.

रस्ते बांधकाम तसेच विद्युत, दूरसंवाद यासह इतर पायाभूत वाहिन्यांसाठी काम करताना वन्यजीवांची हानी होऊ नये याची काळजी घेण्यासाठी देहरादून इथल्या भारतीय वन्यजीव संस्थेने यासंदर्भात प्रसिद्ध केलेल्या पर्यावरण स्नेही उपायांचा अवलंब करण्याच्या सूचना सर्व संस्थांना करण्यात आल्या आहेत.
🟪अक्षय कुमारचा कोट्याधीश जगातील श्रीमंत सेलिब्रेटींच्या यादीत समावेश

बॉलिवूडमधील यशस्वी अभिनेत्यांच्या यादीमध्ये अक्षय कुमारचे नाव सगळ्यातवर येते. 2019 मध्ये त्याने तब्बल चार हिट सिनेमा दिले आहेत. ज्यापैकी तीन सिनेमांनी 200 कोटींच्यावर कमाई केली आहे.

तर 2020मध्ये अक्षय कुमार एकमेव असा भारतीय आहे ज्याने फोर्ब्सच्या 100 श्रीमंत सेलिब्रेटींच्या यादीत स्थान मिळवलं आहे. या यादीत अक्षय कुमारचे नाव 52व्या स्थानी आहे.

2019 जून ते 2020 मे महिन्यापर्यंत अक्षय कुमारने 48.5 मिलियन डॉलर म्हणजे जवळपास 366 कोटींची कमाई केली आहे.

तसेच 2019मध्ये या यादीत अक्षय 33व्या स्थानावर होता. मागच्या वर्षीच्या तुलनेत यावर्षी अक्षय 19 अंकांनी मागे गेला आहे.

तर या यादीत जेनर, कान्ये वेस्ट, रॉजर फेडरर, क्रिस्टियानो रोनाल्डो, लिओनेल मेस्सी, टायलर पेरी, नेमार, हॉवर्ड स्टर्न, लेबरॉन जेम्स, ड्वेन जॉन्सन यांचा समावेश आहे.
🟪Jio चा सहा आठवड्यांमध्ये सहावा करार

लॉकडाउनदरम्यान रिलायन्स ग्रुपमध्ये अजून एक मोठी कंपनी गुंतवणूक करणार आहे.

तर अबू धाबीची ‘मुबादला इन्व्हेस्‍टमेंट कंपनी’ (Mubadala Investment Company)जिओ प्लॅटफॉर्म्समध्ये गुंतवणूक करणार असल्याची माहिती शुक्रवारी रिलायन्स इंडस्‍ट्रीज लिमिटेडने (RIL)दिली आहे.तसेच अबू धाबीमधील मोठी गुंतवणूक करणारी कंपनी म्हणून ‘मुबादला इन्व्हेस्टमेंट कंपनी’ ओळखली जाते.

रिलायन्स इंडस्‍ट्रीज लिमिटेडने दिलेल्या माहितीनुसार, मुबादला इन्व्हेस्‍टमेंट कंपनी जिओ प्लॅटफॉर्म्समध्ये 9,093.60 कोटी रुपयांची गुंतवणूक करेल. या गुंतवणुकीद्वारे कंपनी जिओमध्ये 1.85 टक्के हिस्सेदारी खरेदी करेल.

यासोबतच गेल्या सहा आठवड्यांमधला हा जिओचा सहावा मोठा करार ठरेल. या गुंतवणुकीसह गेल्या सहा आठवड्यांमध्ये कंपनीत जगातील विविध आघाडीच्या कंपन्यांकडून एकूण 87,655 कोटी रुपयांची गुंतवणूक झाली असल्याची माहितीही रिलायन्स इंडस्‍ट्रीज लिमिटेडने दिली.

तर यापूर्वी जिओ प्‍लॅटफॉर्म्‍समध्ये मुबादलाव्यतिरिक्त फेसबुक, सिल्‍वर लेक, व्हिस्टा इक्विटी पार्टनर्स, जनरल अटलांटिक आणि केकेआर या कंपन्यांनी गुंतवणूक केली आहे.
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
🟪 SIMPLIFIED "CURRENT AFFAIRS" LECTURE SERIES
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
🔳 1मे ते 15 मे 2020 दरम्यानच्या सर्व परीक्षाभिमुख "CURRENT AFFAIRS" चा सखोल व परिपूर्ण विश्लेषणासह समावेश केलेला आहे.
🔳प्रत्येक घटकाची पार्श्वभूमी, त्याचे महत्त्व व संकल्पनासह विश्लेषण केलेले आहे.
🔳आगामी होणार्‍या परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून अतिशय महत्त्वाचे लेक्चर आहे.
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
🎯 Lecture Video Link👇


https://youtu.be/fbzHb0VNJZY
🟪EESL आणि USAID यांचा “निकोप आणि ऊर्जा कार्यक्षम उभारणी” उपक्रम

जागतिक पर्यावरण दिनानिमित्त, ऊर्जा मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्यरत असलेल्या ऊर्जा कार्यक्षम सेवा मर्यादित (EESL) या सार्वजनिक कंपनीने अमेरिका देशाच्या USAID या संस्थेच्या MAITREE कार्यक्रमासोबत भागीदारीने “निकोप आणि ऊर्जा कार्यक्षम उभारणी” (Healthy and Energy Efficient Buildings) नावाचा एक नवा उपक्रम सुरु केला आहे.

हा कार्यस्थळ अधिक निरोगी आणि पर्यावरण पूरक बनविण्याच्या दिशेने पुढाकार घेणारा उपक्रम आहे.

🔰 ठळक बाबी...

ऊर्जा कार्यक्षमतेसाठी बाजाराचे एकत्रीकरण आणि परिवर्तन कार्यक्रम (MAITREE) अंतर्गत चालणारा हा उपक्रम ऊर्जा-मंत्रालय आणि USAID मधील अमेरिका-भारत द्विपक्षीय भागीदारीचा एक भाग आहे.

इमारतींमध्ये मानक सराव म्हणून प्रभावी ऊर्जा कार्यक्षम पद्धतींचा अवलंब करण्याला गती देणे आणि विशेषतः इमारतींमधील वातावरण थंड होण्यावर लक्ष केंद्रित करणे हे या उपक्रमाचे उद्दिष्ट आहे.

“निकोप आणि ऊर्जा कार्यक्षम उभारणी” उपक्रमाचा एक पथदर्शी उपक्रम म्हणून EESL कंपनीने स्वतःच्या इमारतीमध्ये ही रचना अंमलात आणण्यासाठी पुढाकार घेतला आहे.

EESL कार्यालयातल्या या पथदर्शी उपक्रमामुळे संपूर्ण देशभरातल्या इतर इमारतींमध्ये वापरासाठी वैशिष्ट्ये विकसित करणे त्याचबरोबर, विविध तंत्रज्ञानाचा प्रभावीपणा व खर्च-फायद्यांचे मुल्यांकन करण्यात मदत करणे आणि हवेची गुणवत्ता, आराम आणि ऊर्जा वापराचा अल्प आणि दीर्घकालीन परिणामांचे मुल्यांकन करणे या समस्यांचे निराकरण केले जाणार आहे.
EESL विषयी

ऊर्जा कार्यक्षमता सेवा मर्यादित (Energy Efficiency Services Limited -EESL) ही कंपनी भारत सरकारच्या ऊर्जा मंत्रालयाच्या अंतर्गत ऊर्जा कार्यक्षमता वाढविण्याच्या आणि देशात जगातला सर्वात मोठा ऊर्जा कार्यक्षमता पोर्टफोलिओ कार्यान्वित करण्याच्या दिशेने काम करीत आहे.

EESL ही जगातली सर्वात मोठी सार्वजनिक ऊर्जा सेवा कंपनी आहे. NTPC लिमिटेड, पॉवर फायनान्स कॉर्पोरेशन, रूरल इलेक्ट्रिफिकेशन कॉर्पोरेशन आणि पॉवरग्रिड यांचा हा संयुक्त उपक्रम आहे. कंपनीची स्थापना 10 डिसेंबर 2009 साली झाली.
🟪राष्ट्रीय आरोग्य अहवाल 2019
[National Health Profile 2019]


- केंद्रीय आरोग्य मंत्री डाॅ. हर्षवर्धन यांनी नुकतेच अहवालाचे प्रकाशन केले.
- 2005 पासून हा अहवाल प्रकाशित केला जातो. या वर्षीची ही 14 वी आवृत्ती आहे.
- केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाच्या अखत्यारीत असलेल्या Central Bureau of Health Intelligence या संस्थेने हा अहवाल तयार केला आहे.

- भारतातील आरोग्य क्षेत्रातील माहितीचे संकलन करून आरोग्य क्षेत्रात काम करत असणारे संघटना किंवा लोकांना ही माहिती उपलब्ध करून देणे हे या अहवालापाठीमागचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
- लोकसंख्या, राहणीमान, आरोग्य सुविधा इ. वेगवेगळ्या घटकांचा अभ्यास करून हा अहवाल तयार केला जातो.

✅ महत्त्वाच्या गोष्टी

- मधुमेह आणि उच्च रक्तदाब यांचे भारतीयांमध्ये प्रमाण जास्त आहे.
- डेंग्यू आणि चिकनगुनिया हे सार्वजनिक आरोग्यावर परिणाम करणारे दोन मुख्य घटक आहेत.

- जन्म दर, मृत्यू दर आणि नैसर्गिक वाढीचा दर यातील वाढ कमी झाली आहे.
- लोकांचे आयुर्मान वाढले आहे, 49.7 वर्षावरून (1970 - 75) वाढून ते आता 68.7 वर्षे (2012 - 16) एवढे झाले आहे.
- लोकसंख्येची सर्वाधिक घनता NCT दिल्ली (11320 चौकिमी) तर सर्वात कमी घनता अरूणाचल प्रदेशात (17 चौकिमी) आहे.
- अर्भक मृत्यू दरात घट झाली आहे, 2016 मध्ये हा दर 1000 बालकांमागे 33 एवढा होता. आता ग्रामीण भागात हा दर 37 तर शहरी भागात 23 आहे.

- 2017 मध्ये जन्म दर 20.2/1000, मृत्यू दर 6.3/1000 तर नैसर्गिक लोकसंख्या वाढीचा दर 13.9/1000 एवढा होता.
- सध्या भारतात 14 वर्षाच्या आतील 27% लोक, 15 ते 59 या वयोगटात 64.7% लोक तर 8.5% लोक हे 60 वर्षापेक्षा जास्त वयाचे आहेत.
- भारताचा एकूण उत्पादन दर 2.3% आहे, हाच दर ग्रामीण भागात 2.5% तर शहरी भागात 1.8% आहे.

✅ महाराष्ट्राची स्थिती

- राज्यातील संसर्गजन्य रूग्णांची संख्या 58,53,915 एवढी आहे, यामध्ये मधुमेह (155628), उच्च रक्तदाब (250875), उच्च रक्तदाब आणि मधुमेह दोन्ही (97651) तर 16880 लोकांना ह्रद्य आणि रक्तवाहिन्यांचे विकार आहेत.

- राज्यातील 14103 लोकांना तोंडाचा, गर्भाशय मुखाचा तसेच स्तनांचा कॅन्सर आहे.
- 6 महिने ते 5 वर्षे या वयोगटातील 54% बालकांत रक्ताक्षयाचे प्रमाण आढळते तर महिलांमध्ये हे प्रमाण 48% एवढे आहे.
- राज्यातील 49.3% गरोदर महिलांना रक्ताक्षय (अॅनेमिया) आहे.
- 15 ते 49 या वयोगटातील 47.9% महिला अॅनेमिया ग्रस्त आहेत.
🟪कोविड-19 रुग्णांचे नमुने घेण्यासाठी स्वदेशी ‘नासॉफरेन्जियल स्वॅब’ विकसित

CSIRची राष्ट्रीय रसायन प्रयोगशाळा (CSIR-NCL), पुणे येथील संशोधकांनी कोविड-19 रूग्णाच्या घशातून नमुने गोळा करण्यासाठी स्वदेशी “नासॉफरेन्जियल” (NP) स्वॅब विकसित केले आहे.

महामारीच्या परिस्थितीत, “नासॉफरेन्जियल” (NP) स्वॅबच्या वाढत्या मागणीच्या स्थितीत पुरवठा साखळीत विलंब होतो, किंमती वाढतात आणि गुणवत्तेमध्ये फरक पडतो. ही समस्या सोडविण्यासाठी हा शोध महत्त्वाचा ठरणार आहे.

नासॉफरेन्जियल स्वॅब एक वैद्यकीय उपकरण आहे ज्याची गुणवत्ता, पॉलिमर ग्रेड, परिमाण आणि निर्जंतुकीकरणाची कठोर वैशिष्ट्ये आहेत. NP स्वॅबमध्ये एक दंडगोलाकार प्लास्टिकची काठी असते ज्यात सिंथेटिक ब्रिस्टल्स / फ्लॉक ब्रश सारखे टोक असते. फ्लॉकिंग प्रक्रिया दांतांच्या ब्रशप्रमाणेच काठीच्या टोकावर समांतर दिशेने बारीक बारीक रेषेत मदत करतात, याशिवाय यामध्ये गोल एकसमान भूमिती आहे आणि NP स्वॅब ब्रिस्टल्स मायक्रॉन व्यासाचे असतात.
कोविड-19 तंत्रज्ञान हस्तांतरणाच्या नियमावलीनूसार नमुना संकलनासाठी स्वदेशी NP स्वॅब तयार करण्याची प्रक्रिया मुंबईच्या रसायन कंपनीकडे हस्तांतरित करण्यात आली आहे. ते दररोज 1 लक्ष NP स्वॅब्स तयार करण्यास सक्षम असतील.
🟪९ वर्षांनी अमेरिकेने रचला इतिहास, आपल्या भूमीतून पाठवले अंतराळवीर

अमेरिकेची अंतराळ संशोधन संस्था NASA ने ९ वर्षांनंतर अखेर इतिहास रचला. फ्लोरिडाच्या केप कनव्हरल येथील जॉन एफ केनेडी अंतराळ संशोधन केंद्रातून NASA-SpaceX Demo-2 mission यशस्वीरित्या लाँच करण्यात आले.

अमेरिकेने ९ वर्षांत प्रथमच आपल्या भूमीवरून अंतराळात (Astronauts) अंतराळवीर पाठवले. नासाचे अॅडमिनिस्ट्रेटर जिम ब्राइडेनस्टीन यांनी या लाँचबद्दल माहिती दिली. चंद्रावर पहिले पाऊल ठेवण्यासाठी पृथ्वीवरून याच जॉन एफ केनेडी केंद्रातून यानेने उड्डाण घेतले होते, असं ते म्हणाले.

९ वर्षांनंतर पहिल्यांदा आम्ही अमेरिकेच्या अंतराळवीरांना अमेरिकेच्या रॉकेटने आपल्या मायभूमीतून अंतराळात पाठवण्यात यशस्वी झालो. या क्षणाचे साक्षीदार बनवणाऱ्या आणि SpaceX टीमवर आम्हाला अभिमान आहे. तुम्ही आपल्या टीमला या रॉकेटमध्ये बघता तेव्ही एक वेगळीच अनुभूती होते. ही आमची टीम आहे. हे लाँच अमेरिकेचे आहे, असं नासाचे अॅडमिनिस्ट्रेटर जिम ब्राइडेनस्टीन यांनी ट्विट करून सांगितलं.

अमेरिकेच्या वेळेनुसार दुपारी ३ वाजून २२ मिनिटांनी हे रॉकेट लाँच करण्यात आले. सर्व तयारी केल्यानंतर दोन्ही अंतराळवीर SpaceX रॉकेटमध्ये उड्डाणासाठी सज्ज होते. काउंटडाऊन संपताच यानाने अवकाशाकडे झेपावले आणि अमेरिकेत आनंद वातावरण निर्माण झालं. याआधी बुधवारी खराब हवामानामुळे हे या रॉकेटचे लाँचिंग नियोजित वेळेच्या १६ मिनिटं आधी थांबवण्यात आलं होतं.

NASA साठी ऐतिहासिक क्षण

Elon Musk यांची कंपनी SpaceX चे रॉकेट दोन ज्येष्ठ अंतराळवीर Robert Behnken आणि Douglas Hurley यांना आंतरराष्ट्रीय अंतराळ केंद्रात (ISS) सोडण्यासाठी लाँच करण्यात आले.

२०११ मध्ये स्पेश शटल प्रोग्राम संपुष्टात आल्यानंतर अमेरिकेने पहिल्यांदा अंतराळात आपल्या भूमीतून अंतराळवीर पाठवले. आतापर्यंत अमेरिका रशियाच्या Soyuz केंद्राच्या मदतीने अंतराळवीर पाठवत होती. तसंच एखाद्या खासगी कंपनीच्या रॉकेटने अंतराळात जाण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.

अमेरिकेच्या इतिहासात NASA ने (नॅशनल अॅरोनॉटिक्स अॅण्ड स्पेस अॅडमिनिस्ट्रेशन ) मंगळ मोहीमेसह अनेक अंतराळ मोहीमा जॉन एफ केनेडी अंतराळ केंद्रातून आपल्या नावावर नोंदवल्या आहेत. पण २०११मध्ये या मोहीमांना ब्रेक लागला होता. त्यानंतर अमेरिका रशियाच्या मदतीने आपले अंतराळवीर अंतराळात पाठवत होती. आता NASA पुन्हा आपल्या भूमीतून अंतराळवीर अंतराळात पाठवण्यात यशस्वी झाली आहे. संपूर्ण जगाचे लक्ष अमेरिकेच्या या मोहीमेकडे होते.
🟪मातृत्व वय संबंधित बाबी तपासण्यासाठी कृती दलाची स्थापना

केंद्र सरकारने मातृत्व वय, मातामृत्यू दर कमी करण्यासाठी असलेल्या आवश्यक गोष्टी, पोषण पातळीत सुधारणा आणि इतर संबंधित बाबी तपासण्यासाठी एका कृती दलाची स्थापना केली आहे.

🔘कृती दलाची रचना

🔷अध्यक्ष - जया जेटली

सदस्य (कार्यकारी) – नीती आयोगाचे डॉ. विनोद पॉल तसेच आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय, महिला व बाल विकास मंत्रालय, उच्च शिक्षण विभाग, शालेय शिक्षण व साक्षरता विभाग, कायदा विभाग यांचे सचिव

सदस्य - नजमा अख्तर, वसुधा कामत आणि डॉ. दिप्ती शहा

🔘कृती दलाच्या जबाबदाऱ्या

विवाहाचे वय आणि मातृत्व यामधील परस्पर संबंध तपासण्यासाठी खालील विषयांचा अभ्यास करणे

माता आणि नवजात / अर्भक / मुलाची गरोदरपणी, जन्माच्या वेळी आणि त्यानंतर आरोग्य, वैद्यकीय कल्याण आणि पोषण स्थिती

शिशु मृत्यु दर (IMR), माता मृत्यु दर (MMR), एकूण प्रजनन दर (TFR), जन्माचे लिंग गुणोत्तर (SRB), बाल लिंग गुणोत्तर (CSR) इ. यासारख्या प्रमुख बाबी

या संदर्भात आरोग्य आणि पोषण संबंधित इतर कोणतेही मुद्दे
महिलांमध्ये उच्च शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी उपाय सुचविणे.

कृती दलाच्या शिफारशींचे समर्थन करण्यासाठी योग्य कायदेशीर साधने आणि / किंवा विद्यमान कायद्यांमध्ये सुधारणा सुचविणे.

कृती दलाच्या शिफारशींची अंमलबजावणी करण्यासाठी मुदतीसह तपशीलवार अंमलबजावणीची रूपरेखा तयार करणे.

नीती आयोगाकडे 31 जुलै 2020 पर्यंत अहवाल सादर करणार.

🔘 पार्श्वभूमी

1929 सालाच्या शारदा कायद्यात सुधारणा करून 1978 साली स्त्रीच्या विवाहाचे वय पंधरा वर्षांवरून अठरा वर्षे करण्यात आले. या निर्णयाचा फायदा म्हणजे कालांतराने महिलाना उच्च शिक्षण आणि व्यवसाय करण्यासाठी संधी खुल्या झाल्या. जॉईन करा टार्गेट एमपीएससी एम एच.

तरीही आजदेखील मातामृत्यू दर कमी करण्याची तसेच पोषण पातळीत सुधारणा करण्याची आवश्यकता आहे. या अनुषंगाने मुलींच्या मातृत्वामध्ये प्रवेश करण्याच्या वयाच्या संपूर्ण मुद्द्याकडे पाहिले जाणे आवश्यक आहे.
 चलन 
सर्वात विशिष्ट अर्थाने पैसे कोणत्याही स्वरूपात म्हणून वापर किंवा चलनात तेव्हा व्यवहाराचे माध्यम , विशेषत: प्रसारित banknotes आणि नाणी 
अधिक सामान्य व्याख्या अशी आहे की चलन म्हणजे सामान्य पैशाच्या पैशाची (आर्थिक युनिट्स) सामान्यतः वापरात असते.  या व्याख्येनुसार, अमेरिकन डॉलर (यूएस डॉलर), युरो , जपानी येन आणि पाउंड स्टर्लिंग ही चलनांची उदाहरणे आहेत. या विविध चलनांचे मूल्य स्टोअर्स म्हणून ओळखले जाते आणि परकीय चलन बाजारात राष्ट्रांमध्ये व्यापार केला जातो , जे वेगवेगळ्या चलनांच्या संबंधित मूल्ये ठरवतात.  या अर्थाने चलने सरकारांनी परिभाषित केल्या आहेत आणि प्रत्येक प्रकारच्या मान्यतेच्या मर्यादा आहेत.

 आर्थिक प्रणाली : अधिकृत मान्यता पैसा आणि कमोडिटी पैसा (मोठ्या वि सरकारने भौतिक मेटल साठा अर्थव्यवस्था) चलन मूल्य हमी काय अवलंबून. काही चलने काही राजकीय अधिकार क्षेत्रात कायदेशीर निविदा असतात . इतरांचा फक्त त्यांच्या आर्थिक मूल्यासाठी व्यापार केला जातो.

संगणक आणि इंटरनेटच्या लोकप्रियतेमुळे डिजिटल चलन निर्माण झाले आहे . डिजिटल नोट्स आणि नाणी यशस्वीरित्या विकसित केल्या जातील की नाही याबद्दल शंका आहे.  क्रिप्टोकरन्सीजसारख्या विकेंद्रीकृत डिजिटल चलने कायदेशीर चलन नसतात, काटेकोरपणे बोलतांना, कारण ती सरकारी नावे प्राधिकरणाद्वारे जारी केली जात नाहीत आणि कायदेशीर निविदा नाहीत. विविध देशांकडून जारी करण्यात आलेल्या बर्‍याच चेतावणींमध्ये मनी लाँडरिंग आणि दहशतवाद यासारख्या बेकायदेशीर कृतींसाठी क्रिप्टो करन्सी तयार करण्याच्या संधींची दखलही घेतली जाते . मध्ये, युनायटेड स्टेट्स आयआरएसने स्टेटमेंट जारी केले की स्पष्टीकरण दिले की आभासी चलन फेडरलच्या मालमत्तेसारखे मानले जातेआयकर उद्दीष्टे आणि प्रॉपर्टीचा समावेश असलेल्या व्यवहारावर लागू असलेल्या दीर्घकालीन कर तत्त्वांची उदाहरणे प्रदान करणे व्हर्च्युअल चलनावर लागू होते.