MPSC SIMPLIFIED(official)
34.4K subscribers
34.8K photos
52 videos
3.69K files
9.49K links
simplified चा टेलिग्राम ग्रुप
(आपल्या मित्रांना जॉईन करा)

+ सिम्प्लिफाइड स्टडी
+newspaper सिम्प्लिफाइड
+job सिम्प्लिफाइड
+daily चालू घडामोडी टेस्ट
+अभ्यास आधारित टेस्ट


https://telegram.me/mpscsimplified
Download Telegram
🟧CBI च्या तपासासाठी राज्यांची परवानगी आवश्यक; सर्वोच्च न्यायालयाचा मोठा निर्णय


केंद्रीय अन्वेषण विभागाच्या (सीबीआय) अधिकार क्षेत्राबाबत अनेकदा राज्यांकडून प्रश्न उपस्थित करण्यात आले आहेत. काही दिवसांपूर्वी महाराष्ट्रासह काही राज्यांनी सीबीआयच्या तपासासाठी राज्यांची परवानगी घेणं बंधनकारक केलं होतं. दरम्यान, सर्वोच्च न्यायालयानं यासंदर्भात मोठा निर्णय दिला असून आता सीबीआयच्या तपासासाठी राज्यांची परवानगी घेणं बंधनकारक असणार आहे.

दिल्लीतील विशेष पोलीस स्थापना अधिनियमात अधिकार क्षेत्रासाठी सीबीआयसाठी राज्य सरकारची परवागी घेणं आवश्यक आहे, असंही न्यायालयानं म्हटलं. दरम्यान, सीबीआयचं संचालन दिल्ली विशेष पोलीस स्थापना कायदा १९४६ च्या माध्यमातून होतं. तसंच सीबीआयला तपासापूर्वी संबंधित राज्य सरकारची परवानगी घेणं आवश्यक असल्याचं त्यात सांगण्यात आलं आहे.

महाराष्ट्रातही परवानगी बंधनकारक

पश्चिम बंगाल, राजस्थान आणि महाराष्ट्रानंतर आता केरळ राज्यानेही सीबीआयला राज्यात सामान्य परवानगीला स्थगिती दिली आहे. त्यामुळे राज्यात चौकशी करायची झाल्यास सीबीआयला केरळ सरकारची परवानगी घ्यावी लागणार आहे. सीबीआयला रोखणारं केरळ हे चौथं बिगरभाजपा सरकार असलेलं राज्य ठरलं होतं. यापूर्वी केंद्रीय अन्वेषण विभागाला (सीबीआय) असलेली सरसकट अनुमती मागे घेत महाराष्ट्र सरकारने सीबीआयला तपासबंदी केली होती. "राज्यातील प्रकरणांच्या तपासासाठी आतापर्यंत सीबीआयला सरसकट अनुमती होती. ती मागे घेण्यात आल्याने यापुढे सीबीआयला राज्यात तपासासाठी राज्य सरकारची परवानगी घ्यावी लागेल,"अशी प्रतिक्रिया राज्याच्या गृह विभागाचे अप्पर मुख्य सचिव सीताराम कुंटे यांनी दिली होती.
🟧जागतिक शौचालय दिन: 19 नोव्हेंबर

दरवर्षी 19 नोव्हेंबर या दिवशी जागतिक शौचालय संघटनेच्या (World Toilet Organization-WTO) नेतृत्वात जगभरात ‘जागतिक शौचालय दिन’ पाळला जातो. यावर्षी हा दिन ‘सस्टेनेबल सॅनिटेशन अँड क्लायमेट चेंज’ या विषयाखाली पाळला गेला.

भारतात, जलशक्ती मंत्रालयाच्या पिण्याचे पाणी व स्वच्छता विभागाकडून 19 नोव्हेंबर 2020 रोजी ‘स्वच्छ भारत मिशन-ग्रामीण’ अंतर्गत ‘जागतिक शौचालय दिन’ साजरा करण्यात आला. स्वच्छतेबाबत जनजागृती करण्यासाठी आणि स्वच्छता क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण योगदानासाठी जिल्हा/ राज्यांना पुरस्कार प्रदान करण्यात आले.

🔴पार्श्वभूमी.

दिनांक 19 नोव्हेंबर 2001 रोजी स्थापना करण्यात आलेल्या जागतिक शौचालय संघटनेचा स्थापना दिन ‘जागतिक शौचालय दिन’ म्हणून पाळला जातो.

145 देशांमध्ये केल्या गेलेल्या अभ्यासात असे आढळून आले आहे की, 58 टक्के अतिसार अस्वच्छतेमुळे होते. अतिसार या आजारामुळे 2015 साली पाच वर्षाखालील कमी वयाच्या 5,26,000 हून अधिक बालकांचा मृत्यू झाला. यावर उपाय म्हणून शौचालयाला प्रोत्साहन दिले जात आहे. संघटनेने शौचालयांची असुविधा, त्यापासुन होणारे आजार आणि मानवी जीवनाचा अविभाज्य भाग असणार्‍या शौचालयाची समस्या संयुक्त राष्ट्रसंघापुढे मांडली. संयुक्त राष्ट्रसंघाने निश्चित केलेल्या 2030 शाश्वत विकास लक्ष्य 6 (SDG-6) अंतर्गत, 2013 साली शौचालयाला मानवाची महत्त्वाची गरज म्हणून तांत्रिक आणि कायदेशीर मान्यता दिली.

जागतिक शौचालय संघटना (World Toilet Organization-WTO) ही एक आंतरराष्ट्रीय ना-नफा संस्था आहे. ही जगभरात स्वच्छता आणि शौचालय संदर्भात परिस्थितीत सुधारणेसाठी जबाबदार आहे. जॅक सिम यांनी WTO ची स्थापना दिनांक 19 नोव्हेंबर 2001 रोजी 15 सदस्य देशांसमवेत केली, जी आता 151 पर्यंत पोहचलेली आहे. संघटना जागतिक शौचालय परिषदेची आयोजक आहे. 2014 साली 18-20 नोव्हेंबर या काळात जगातला पहिला आंतरराष्ट्रीय शौचालय महोत्सव दिल्लीत आयोजित केला गेला होता.
🟧बायडेन यांच्या मंत्रिमंडळात या दोन भारतीय वंशाच्या नागरिकांना मिळू शकते स्थान

मागच्या आठवडयात अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीचा निकाल जाहीर झाला. अमेरिकेतील जनतेने सत्तांतराचा कौल देत, जो बायडेन यांच्याहाती सत्तेच्या चाव्या दिल्या आहेत. लवकरच जो बायडेन आणि कमला हॅरिस आपले मंत्रिमंडळ जाहीर करतील.

बायडेन-हॅरिस प्रशासनात दोन भारतीय वशांच्या नागरिकांकडे महत्त्वाची जबाबदारी सोपवली जाण्याची शक्यता आहे.

अमेरिकन प्रसारमाध्यमांनुसार, अमेरिकेचे माजी सर्जन जनरल विवेक मुर्ती यांचा मंत्रिमंडळात समावेश केला जाऊ शकतो. सध्या ते करोनाचा प्रसार रोखण्यासंदर्भात भावी अध्यक्ष जो बायडेन यांचे प्रमुख सल्लागार आहेत. त्यांची आरोग्य मंत्री पदावर नियुक्ती केली जाऊ शकते तसेच स्टॅनफोर्ड विद्यापीठाचे प्राध्यापक अरुण मजुमदार यांची ऊर्जा मंत्रीपदावर वर्णी लागू शकते.
🟧पूर्व लडाख सीमेवर सैनिकांसाठी सुविधायुक्त निवाऱ्याची व्यवस्था

भारत-चीन यांच्यादरम्यान पूर्व लडाखमधील सीमेवर संघर्ष अजून मिटला नसताना थंडीच्या दिवसात भारतीय लष्कराच्या जवानांना अतिथंड अशा प्रतिकूल हवामानाचा सामना करावा लागत आहे, परंतु आता तेथे सैनिकांसाठी सर्व सोयींनी युक्त अशी निवारा व्यवस्था उभारण्यात आली आहे.

अतिउंचीवरील प्रदेशास अनुकूल असा हा आधुनिक अधिवास (निवारा) आहे. थंडीच्या काळात चीनने कदाचित पुन्हा आगळिक केलीच तर या आधुनिक निवाऱ्यांचा सैनिकांना मोठा फायदा होणार आहे.

सरकारी सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार या लडाख भागात थंडीच्या दिवसात नोव्हेंबरनंतर हिमकणांचा थर हा ४० फुटांचा असतो तापमान उणे ४० अंश सेल्सियस असते. त्यातही आपले सैनिक प्राणपणाने देशाचे रक्षण करीत असतात. आता या सैनिकांच्या सोयीसाठी खास निवारे तयार करण्यात आले असून त्यामुळे या जवानांची कार्यक्षमता वाढणार आहे.

लष्कराने हे निवारे बसवण्याचे काम पूर्ण केले आहे. भारतीय लष्कराचे किमान पन्नास हजार जवान अति उंचीवरील या प्रदेशात हाडे गोठवणाऱ्या थंडीत देशाचे रक्षण करीत असतात. पूर्व लडाखमध्ये तापमान शून्याखाली जात असते.
🟧हंगेरी बुद्धिबळ स्पर्धा - मेंडोसाला जेतेपद

भारताचा १४ वर्षीय आंतरराष्ट्रीय मास्टर लायन मेंडोसाने हंगेरी येथे झालेल्या बुद्धिबळ स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले. त्याबरोबरच गोव्याच्या या युवा खेळाडूने ग्रँडमास्टर किताबासाठीचा दुसरा टप्पा पार के ला.

ग्रँडमास्टर किताब पटकावण्यासाठी मेंडोसाला आता तिसरा टप्पा पार करावा लागणार आहे. मेंडोसाचे एलो मानांकन २५१६ असून हंगेरीतील स्पर्धा त्याने ७.५ गुणांसह जिंकली. संपूर्ण स्पर्धेत त्याने एकही पराभव पत्करला नाही.

याउलट त्याने स्पर्धेत दोन ग्रँडमास्टर्सवर विजय मिळवला. या स्पर्धेतील अव्वल खेळाडू आणि हंगेरीचा ग्रँडमास्टर फोगारासी टिबोरवरील मेंडोसाचा विजय विशेष होता. नऊ फेऱ्यांच्या या स्पर्धेत मेंडोसाने सहा विजय आणि तीन बरोबरी अशी सर्वोत्तम कामगिरी केली.
🟧७४ वर्षात पहिल्यांदाच बिहारच्या कॅबिनेटमध्ये नाही एकही मुस्लीम मंत्री

बिहारचे मुख्यमंत्री म्हणून सोमवारी नितीश कुमार यांनी सातव्यांदा शपथ घेतली. याचबरोबर यावेळी अन्य १४ मंत्र्यांना देखील शपथ देण्यात आली. यानंतर परत एकदा बिहारमध्ये नितीशराज सुरू झालं. मात्र, यंदा प्रथमच बिहार कॅबिनेटमध्ये एकही मुस्लीम चेहरा नसल्याचं समोर आलं आहे. एवढच नाहीतर बिहारमधील सत्ताधारी एनडीएकडे मुस्लीम समाजाचा एकही आमदार नाही.

स्वातंत्र्यानंतर कदाचित असं पहिल्यांदाच होत असेल,की बिहारमधील सत्ताधारी आघाडी विधानसभेतील सत्तेच्या खुर्च्यांवर मुस्लीम आमदाराविना बसली आहे. टाईम्स नाऊने यासंदर्भात वृत्त दिलं आहे.

बिहारमधील एनडीएमध्ये भाजपा, जनता दल संयुक्त, हिंदुस्थान अवाम मोर्चा(सेक्युलर) व विकास इन्सान पार्टी या पक्षांचा समावेश आहे. तरी, यापैकी कोणत्याही एका पक्षाला मुस्लीम आमदाराला निवडून विधानसभेत पाठवता आलेले नाही. विशेष म्हणजे या राज्यात १६ टक्क्यांपेक्षा अधिक मुस्लीम लोकसंख्या आहे.
🟧न्यूझीलंडमध्ये महिला पोलिसांना हिजाब परिधानाची परवानगी.

न्यूझीलंडमध्ये पोलीस दलात मुस्लीम महिलांना प्रोत्साहन देण्यासाठी त्यांच्या गणवेशात ‘हिजाब’चा समावेश करण्यात आला आहे. पण हा हिजाब विशिष्ट पद्धतीचा आहे. कॉन्स्टेबल झिना अली या ‘हिजाब’ गणवेश परिधान करणाऱ्या पहिल्याच आहेत.

झिना (वय ३०) या ख्राइस्ट चर्च दहशतवादी हल्ल्यानंतर गेल्या वर्षी पोलीस दलात सामील झाल्या. त्यावेळी न्यूझीलंडमध्ये दोन मशिदींवर हल्ला करण्यात आला, त्यात ५१ जण ठार झाले होते.

या आठवडय़ात त्या पोलीस अधिकारी झाल्या असून हिजाब परिधान करणाऱ्या पहिल्या महिला पोलीस ठरल्या आहेत. झिना यांनी हा गणवेश तयार करण्यात मोठी भूमिका पार पाडली. यात धर्म व संस्कृती दोन्हींचा समावेश आहे.
🟧भारताचा ‘परम सिद्धी’ जगातला 63 व्या क्रमांकाचा सर्वात शक्तिशाली महासंगणक

भारताच्या सेंटर फॉर डेव्हलपमेंट ऑफ अॅडव्हान्स्ड कंप्यूटिंग" (C-DAC) येथे नॅशनल सुपरकंप्यूटिंग मिशन (NSM) अंतर्गत प्रस्थापित केलेल्या उच्च कामगिरी संगणन-कृत्रीम बुद्धिमत्ता (HPC-AI) महासंगणक “परम सिद्धि” याने जगातल्या अव्वल 500 सर्वात शक्तिशाली एकसंध संगणक प्रणालींच्या जागतिक क्रमवारीत 63 वा क्रमांक पटकावला आहे.

▪️ठळक बाबी

परम सिद्धी महासंगणक NVIDA डीजीएक्स सुपर पीओडी संदर्भ आर्किटेक्चर नेटवर्किंग व सी-डॅकच्या स्वदेशी विकसित HPC-AI इंजिन, सॉफ्टवेअर फ्रेमवर्क आणि क्लाऊड प्लॅटफॉर्मवर तयार करण्यात आले आहे.

ही प्रणाली सखोल शिक्षण, व्हिज्युअल संगणन, आभासी वास्तविकता, प्रवेगक संगणन तसेच ग्राफिक्स व्हर्च्युअलायझेशन अश्या प्रगत तंत्रामध्ये मदत करीत आहे.कृत्रीम बुद्धिमत्ता यंत्रणा प्रगत साहित्य, संगणकीय रसायनशास्त्र आणि खगोलशास्त्र यासारख्या क्षेत्रात विनियोगाच्या विकासाला बळकटी प्रदान करते.

त्याद्वारे औषधाची रचना व प्रतिबंधात्मक आरोग्य सेवा प्रणालीसाठी एका व्यासपिठाच्या अंतर्गत अनेक पद्धती विकसित केल्या जात आहेत तसेच मुंबई, दिल्ली, चेन्नई, पटना आणि गुवाहाटी सारख्या पूरग्रस्त मेट्रो शहरांसाठी पूर पूर्वानुमान पद्धती विकसित करण्यात येत आहेत. जलद सिमुलेशन, मेडिकल इमेजिंग, जीनोम सीक्वेन्सिंग आणि पूर्वानुमान या पद्धतींच्या माध्यमातून कोविड-19 विरूद्धच्या लढाईत संशोधन व विकासाला त्यामुळे गती प्राप्त झाली.
🟧ओर्लाडो चॅलेंजर टेनिस स्पर्धा - भारताचा प्रज्ञेश उपांत्यपूर्व फेरीत

भारताचा टेनिसपटू प्रज्ञेश गुणेश्वरनने ओर्लाडो चॅलेंजर टेनिस स्पर्धेची उपांत्यपूर्व फेरी गाठली आहे. तुंग-लिन वूने माघार घेतल्याने प्रज्ञेशला पुढे चाल देण्यात आली.

अडीच तासांपर्यंत रंगलेल्या सामन्यात प्रज्ञेशने ५-७, ७-५, २-० अशी आघाडी घेतली असताना तुंग याने माघार घेतली. प्रज्ञेश सुरुवातीला पिछाडीवर पडला होता. परंतु त्यानंतर सलग सात गेम जिंकत प्रज्ञेशने निर्णायक सेटमध्ये आघाडी राखली.
🟧महिला पोलिसाचा विशेष बढती देऊन सन्मान

दिल्लीच्या एका महिला हेड कॉन्स्टेबलने केवळ अडीच महिन्यांत 76 बेपत्ता लहान मुलांचा शोध घेतल्याबद्दल त्यांचा ‘ऑऊट ऑफ टर्न प्रमोशन’ देऊन गौरव करण्यात आला आहे.

तर या उल्लेखनीय कामगिरीबद्दल तीन महिन्यांत विशेष बढती मिळवणाऱ्या त्या पहिल्या पोलीस कर्मचारी ठरल्या आहेत.

सीमा ढाका यांना आपल्या कामाच्याप्रती निष्ठा आणि प्रामाणिकपणासाठी या विशेष बढतीनं गौरविण्यात आलं आहे.

दिल्लीचे पोलीस आयुक्त एस. एन. श्रीवास्तव यांनी बुधवारी ही घोषणा केली. पोलीस आयुक्त श्रीवास्तव यांनी काही महिन्यांपूर्वी पोलिसांसाठी एक प्रोत्साहन योजना जाहीर केली होती.
🟧व्यापारासाठी लाचखोरीमध्ये भारत 77 व्या स्थानावर

व्यापारासाठी लाचखोरी करण्याबाबत भारत 45 गुण मिळवून जगात 77 व्या स्थानावर आहे, असे एका अभ्यासातून समोर आले आहे.‘ट्रेस’ या लाचखोरीविरोधी संघटनेने 194 देश, प्रांत त्याचप्रमाणे स्वायत्त आणि निमस्वायत्त प्रदेशांमध्ये पाहणी केली.

तर या वर्षीच्या आकडेवारीनुसार, उत्तर कोरिया, तुर्कमेनिस्तान, दक्षिण सुदान, व्हनेझुएला व एरिट्रिया हे देश लाचखोरीत आघाडीवर असल्याचे, तर डेन्मार्क, नॉर्वे, फिनलण्ड, स्वीडन आणि न्यूझीलंड सर्वात तळाशी आहेत.
🟧धोकादायक साफसफाई रोखण्यासाठी 243 शहरांमध्ये ‘सफाईमित्र सुरक्षा आव्हान'

गृहनिर्माण व शहरी कामकाज राज्यमंत्री (स्वतंत्र कार्यभार) हरदीपसिंग पुरी यांच्या हस्ते ‘सफाईमित्र सुरक्षा आव्हान’चे उद्घाटन करण्यात आले. हा उपक्रम देशभरातल्या 243 शहरांमध्ये राबविण्यात येत आहे.

🔷ठळक बाबी

19 नोव्हेंबर 2020 रोजी जागतिक शौचालय दिनाच्या निमित्ताने सादर केलेल्या आव्हांनाचा उद्देश मलनिःस्सारण वाहिन्या किंवा सेप्टिक टँकची ‘धोकादायक साफसफाई’ रोखणे आणि यांत्रिकी साफसफाईला प्रोत्साहन देणे हा आहे.

सहभागी शहरांचे वास्तविक मूल्यांकन मे 2021 मध्ये स्वतंत्र संस्थेमार्फत केले जाणार आणि त्याचे निकाल 15 ऑगस्ट 2021 रोजी जाहीर केले जाणार. 10 लक्षाहून अधिक लोकसंख्या, 3-10 लक्ष दरम्यान लोकसंख्या आणि 3 लक्षापर्यंत लोकसंख्या या तीन उप-श्रेणीमध्ये शहरांना पुरस्कार दिले जाणार. तसेच सर्व विभागातल्या विजयी शहरांना एकूण 52 कोटी रुपयांची पुरस्कार रक्कम देण्यात येणार.

यानिमित्ताने आयोजित केलेल्या आभासी कार्यक्रमात मुख्य सचिव, राज्य अभियान संचालक आणि इतर वरिष्ठ राज्य / केंद्रशासित प्रदेश आणि स्थानिक प्रशासन अधिकारी यांनी एकत्र येऊन 243 शहरांच्या वतीने 30 एप्रिल 2021 पर्यंत सर्व मलनिःस्सारण वाहिन्या आणि सेप्टिक टँक साफसफाईचे काम यांत्रिकी पद्धतीने करण्याची प्रतिज्ञा घेतली आणि धोकादायक प्रवेशातून होणारे मृत्यू रोखण्यासाठी आपण वचनबद्ध असल्याचे सांगितले.

सार्वजनिक स्वच्छतेच्या हितासाठी अपरिहार्य कारणाव्यतिरिक्त कोणत्याही व्यक्तीने मलनिःस्सारण वाहिन्या किंवा सेप्टिक टँकमध्ये प्रवेश करण्याची आवश्यकता नसल्याचे सुनिश्चित करण्यासाठी केंद्र सरकार वचनबद्ध आहे. अनेकांनी अश्या कामात प्राण गमवले आहेत.
🟧या कंपन्या चालवणार देशात Private Trains?; रेल्वे लवकरच घेणार निर्णय

भारत सरकारने रेल्वेच्या खासगीकरणाला यापूर्वीच परवानगी दिली आहे. या परवानगीनंतर अनेक कंपन्यांनी प्रवासी खासगी रेल्वे चालवण्यास उत्सुकता दाखवत आपले अर्ज सादर केले आहेत.

रेल्वेच्या खासगीकरणामध्ये पहिल्या टप्प्यात 12 ट्रेन्स चालवल्या जाणार आहेत. या खासगी ट्रेन कोण चालवणार यासंदर्भात रेल्वेने अर्ज मागवले होते. याला प्रतिसाद देताना एकूण 16 खासगी कंपन्यांकडून 120 अर्ज दाखल झाले आहेत. या अर्जांची छाननी करुन त्या कंपन्यांच्या नावांना अंतिम स्वरुप देण्यास सुरूवात झाली आहे.

▪️या कंपन्यांची नावं पुढे :-

1. IRCTC
2. GMR Highways Ltd.
3. Gateway Rail Freight Ltd.
4. IRB Infrastructures Developers
5. Welspun Enterprise Ltd.
🟧UAE ने पाकिस्तानी नागरिकांना व्हिसा देणं केलं बंद

संयुक्त अरब अमिरातीने पुढील सूचना मिळेपर्यंत पाकिस्तान आणि अन्य अकरा देशातील नागरिकांना नव्याने व्हिजिट व्हिसा जारी करणं बंद केलं आहे.

UAE ने पाकिस्तानी नागरिकांसाठी व्हिजिट व्हिसा बंद केल्याच्या वृत्तावर पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने शिक्कामोर्तब केलं आहे.

तर करोना व्हायरसच्या संभाव्य दुसऱ्या लाटेच्या पार्श्वभूमीवर हा निर्णय घेण्यात आला असावा, असे एक्स्प्रेस ट्रिब्युन वर्तमानपत्राने म्हटले आहे.

तसेच मागच्या आठवडयाभरात पाकिस्तानात नव्याने दोन हजार करोना रुग्णांची नोंद झाली आहे. जून महिन्यात पाकिस्तानात करोना रुग्णांची संख्या वाढली होती. त्यावेळी यूएईने प्रवासी सेवा बंद केली होती.