Forwarded from MPSC SIMPLIFIED(official) (Nagesh Patil)
🟪 सिम्प्लिफाईड चालू घडामोडी डायरी अंक 18 व 19 वा
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🔹पुस्तकाची वैशिष्ट्ये:-
» 1 जानेवारी ते 10 जुलै 2021 दरम्यानच्या घडामोडींचा समावेश
» केंद्रीय अर्थसंकल्प २०२१
» केंद्राचा आर्थिक पाहणी अहवाल
» महाराष्ट्राचा अर्थसंकल्प २०२१
» महाराष्ट्राचा आर्थिक पाहणी अहवाल
» १५ व्या वित्त आयोगाचा अंतिम अहवाल
» भारतातील कोविड -१९ लसीकरण
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
◼️ विविध परीक्षांमध्ये 'चालू घडामोडी डायरी' च्या मागील आवृत्तीमधून आलेले प्रश्न
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
• राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ - १५ पैकी १४ प्रश्न
• संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०१९ - १५ पैकी १४ प्रश्न
• वनसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ - २५ पैकी १८ प्रश्न
• संयुक्त गट क पूर्व परीक्षा २०१९ - १५ पैकी १३ प्रश्न
• संयुक्त गट ब मुख्य परीक्षा २०१९ - १० पैकी ७ प्रश्न
• महाराष्ट्र अभियांत्रिकी सेवा २०१९ - ७ पैकी ७ प्रश्न
• राज्यसेवा मुख्य परीक्षा २०१९ - ५० प्रश्न
• राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० - १९ + प्रश्न
➖➖➖➖➖➖➖➖
🔲 मार्गदर्शक
डॉ.अजित प्रकाश थोरबोले
(उपजिल्हाधिकारी)
◼️लेखक
बालाजी सुरणे सर
दिव्या महाले - सुरणे (STI)
ONLINE BOOKING
www.simplifiedcart.com
www.simplifiedcart.com
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🔹पुस्तकाची वैशिष्ट्ये:-
» 1 जानेवारी ते 10 जुलै 2021 दरम्यानच्या घडामोडींचा समावेश
» केंद्रीय अर्थसंकल्प २०२१
» केंद्राचा आर्थिक पाहणी अहवाल
» महाराष्ट्राचा अर्थसंकल्प २०२१
» महाराष्ट्राचा आर्थिक पाहणी अहवाल
» १५ व्या वित्त आयोगाचा अंतिम अहवाल
» भारतातील कोविड -१९ लसीकरण
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
◼️ विविध परीक्षांमध्ये 'चालू घडामोडी डायरी' च्या मागील आवृत्तीमधून आलेले प्रश्न
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
• राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ - १५ पैकी १४ प्रश्न
• संयुक्त गट ब पूर्व परीक्षा २०१९ - १५ पैकी १४ प्रश्न
• वनसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ - २५ पैकी १८ प्रश्न
• संयुक्त गट क पूर्व परीक्षा २०१९ - १५ पैकी १३ प्रश्न
• संयुक्त गट ब मुख्य परीक्षा २०१९ - १० पैकी ७ प्रश्न
• महाराष्ट्र अभियांत्रिकी सेवा २०१९ - ७ पैकी ७ प्रश्न
• राज्यसेवा मुख्य परीक्षा २०१९ - ५० प्रश्न
• राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० - १९ + प्रश्न
➖➖➖➖➖➖➖➖
🔲 मार्गदर्शक
डॉ.अजित प्रकाश थोरबोले
(उपजिल्हाधिकारी)
◼️लेखक
बालाजी सुरणे सर
दिव्या महाले - सुरणे (STI)
ONLINE BOOKING
www.simplifiedcart.com
www.simplifiedcart.com
🟪१०५ वर्षीय धावक मान कौर यांचे निधन
▪️वयाच्या ९३व्या वर्षी कारकिर्दीस सुरुवात
▪️त्यांनी २०१७ वर्ल्ड मास्टर्स गेम्समध्ये १०० मी. व २०० मी. प्रकारात सुवर्णपदक जिंकले
▪️त्यांना २०२० मध्ये नारी शक्ती पुरस्कार
▪️" मिरॅकल ऑफ चंदीगड " नावाने परिचित
▪️त्यांना " लॉरीयस बेस्ट स्पोर्टींग मोमेंट
२०१७ " पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले होते
▪️त्या ऑकलंडच्या स्काय टॉवर येथे स्काय वॉक करणाऱ्या जगातील वयोवृद्ध व्यक्ती
▪️वयाच्या ९३व्या वर्षी कारकिर्दीस सुरुवात
▪️त्यांनी २०१७ वर्ल्ड मास्टर्स गेम्समध्ये १०० मी. व २०० मी. प्रकारात सुवर्णपदक जिंकले
▪️त्यांना २०२० मध्ये नारी शक्ती पुरस्कार
▪️" मिरॅकल ऑफ चंदीगड " नावाने परिचित
▪️त्यांना " लॉरीयस बेस्ट स्पोर्टींग मोमेंट
२०१७ " पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले होते
▪️त्या ऑकलंडच्या स्काय टॉवर येथे स्काय वॉक करणाऱ्या जगातील वयोवृद्ध व्यक्ती
🟪भारत-चीन यांच्यात आज चर्चेची १२ वी फेरी
भारत आणि चीन यांच्यात आज, शनिवारी लष्करी पातळीवरील चर्चेची बारावी फेरी होणार आहे. चर्चेला सकाळी साडेदहा वाजता चीनकडील बाजूला प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेजवळ असलेल्या मोल्दो या ठिकाणी सुरुवात होईल.
चर्चेत हॉट स्प्रिंग आणि गोगरा येथे असलेल्या चिनी सैनिकांच्या छावण्या हा प्रमुख विषय असेल. तेथून चीनने माघार घेतलेली नाही.
चीनने अलीकडेच पूर्व लडाखमध्ये काही ठिकाणी घुसखोरी केल्यामुळे या चर्चेला महत्त्व प्राप्त झाले आहे. सीमेवरील अनेक संघर्ष बिंदूवर चीनने अतिक्रमण करून तेथे कुमक वाढवली आहे.
भारत आणि चीन यांच्यात आज, शनिवारी लष्करी पातळीवरील चर्चेची बारावी फेरी होणार आहे. चर्चेला सकाळी साडेदहा वाजता चीनकडील बाजूला प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेजवळ असलेल्या मोल्दो या ठिकाणी सुरुवात होईल.
चर्चेत हॉट स्प्रिंग आणि गोगरा येथे असलेल्या चिनी सैनिकांच्या छावण्या हा प्रमुख विषय असेल. तेथून चीनने माघार घेतलेली नाही.
चीनने अलीकडेच पूर्व लडाखमध्ये काही ठिकाणी घुसखोरी केल्यामुळे या चर्चेला महत्त्व प्राप्त झाले आहे. सीमेवरील अनेक संघर्ष बिंदूवर चीनने अतिक्रमण करून तेथे कुमक वाढवली आहे.
🟪एच १ बी’ व्हिसासाठी दुसरी सोडत.
अमेरिकेत वास्तव्यासाठी महत्त्वाच्या असलेल्या एच १ बी या व्हिसासाठी दुसरी सोडत काढण्यात येणार आहे. अशा प्रकारे दुसरी सोडत काढण्याची ही दुर्मीळ घटना आहे. एच १ बी व्हिसा हा माहिती तंत्रज्ञान कर्मचाऱ्यात लोकप्रिय आहे.
सोडत पद्धतीने या व्हिसासाठी आलेले अर्ज मंजूर केले जात असतात. आता दुसरी सोडत काढण्याचा निर्णय घेण्यात आला असल्याने ज्यांना पहिल्या सोडतीत संधी मिळाली नाही त्यांना दुसऱ्या सोडतीत संधी मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
अमेरिकी नागरिकत्व व स्थलांतर सेवेने म्हटले आहे, की एच १ बी व्हिसासाठी संगणकाच्या मदतीने पहिली सोडत यादृच्छिक पद्धतीने काढण्यात आली होती, पण त्यात एच १ बी व्हिसा पुरेशा संख्येने दिले गेले नाहीत त्यामुळे एच १ बी व्हिसा आणखी काही प्रमाणात देण्यासाठी त्यातीलच उर्वरित अर्जातून दुसरी सोडत काढण्याचा निर्णय घेण्यात आला. एच १ बी हा अस्थलांतरित व्हिसा असून त्यामुळे अमेरिकी कंपन्या भारत व इतर देशातील कर्मचाऱ्यांना कामावर ठेवू शकतात.
अमेरिकेत वास्तव्यासाठी महत्त्वाच्या असलेल्या एच १ बी या व्हिसासाठी दुसरी सोडत काढण्यात येणार आहे. अशा प्रकारे दुसरी सोडत काढण्याची ही दुर्मीळ घटना आहे. एच १ बी व्हिसा हा माहिती तंत्रज्ञान कर्मचाऱ्यात लोकप्रिय आहे.
सोडत पद्धतीने या व्हिसासाठी आलेले अर्ज मंजूर केले जात असतात. आता दुसरी सोडत काढण्याचा निर्णय घेण्यात आला असल्याने ज्यांना पहिल्या सोडतीत संधी मिळाली नाही त्यांना दुसऱ्या सोडतीत संधी मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
अमेरिकी नागरिकत्व व स्थलांतर सेवेने म्हटले आहे, की एच १ बी व्हिसासाठी संगणकाच्या मदतीने पहिली सोडत यादृच्छिक पद्धतीने काढण्यात आली होती, पण त्यात एच १ बी व्हिसा पुरेशा संख्येने दिले गेले नाहीत त्यामुळे एच १ बी व्हिसा आणखी काही प्रमाणात देण्यासाठी त्यातीलच उर्वरित अर्जातून दुसरी सोडत काढण्याचा निर्णय घेण्यात आला. एच १ बी हा अस्थलांतरित व्हिसा असून त्यामुळे अमेरिकी कंपन्या भारत व इतर देशातील कर्मचाऱ्यांना कामावर ठेवू शकतात.
🟪मारुती चितमपल्ली यांना जीवनगौरव पुरस्कार
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर सोलापूर विद्यापीठाचा यंदाचा प्रतिष्ठेचा ‘जीवनगौरव पुरस्कार’ अरण्यऋषी मारुती चितमपल्ली यांना जाहीर झाल्याची माहिती कु लगुरू डॉ. मृणालिनी फडणवीस यांनी दिली. डॉ. चितमपल्ली यांनी निसर्ग, पक्षी, वन आणि साहित्य क्षेत्रात दिलेल्या अतुलनीय योगदानाबद्दल त्यांना हा पुरस्कार देऊ न सन्मानित करण्यात येणार आहे.
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर सोलापूर विद्यापीठाच्या वर्धापनदिनी दरवर्षी विविध पुरस्कार दिले जातात. या पुरस्कारांची घोषणा कुलगुरू डॉ. फडणवीस यांनी केली आहे. यात सोलापूर ही जन्मभूमी व कर्मभूमी असणाऱ्या महनीय व्यक्तीस जीवनगौरव हा प्रतिष्ठेचा पुरस्कार देऊ न त्यांचा सन्मान केला जातो. यंदाच्या या जीवनगौरव पुरस्काराचे मानकरी चितमपल्ली ठरले आहेत. ५१ हजार रुपये रोख, स्मृतिचिन्ह, गौरवपत्र असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे.
रविवारी (१ ऑगस्ट) सकाळी अकरा वाजता विद्यपीठाच्या मुख्य सभागृहात निवडक मान्यवरांच्या उपस्थितीत पुरस्कार वितरण सोहळा पार पडणार आहे. या कार्यœमास भारतीय विश्वविद्यालय संघाचे अध्यक्ष कर्नल डॉ. जी. तिरुवसगम यांची ऑनलाइन माध्यमातून प्रमुख उपस्थिती राहणार आहे.
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर सोलापूर विद्यापीठाचा यंदाचा प्रतिष्ठेचा ‘जीवनगौरव पुरस्कार’ अरण्यऋषी मारुती चितमपल्ली यांना जाहीर झाल्याची माहिती कु लगुरू डॉ. मृणालिनी फडणवीस यांनी दिली. डॉ. चितमपल्ली यांनी निसर्ग, पक्षी, वन आणि साहित्य क्षेत्रात दिलेल्या अतुलनीय योगदानाबद्दल त्यांना हा पुरस्कार देऊ न सन्मानित करण्यात येणार आहे.
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर सोलापूर विद्यापीठाच्या वर्धापनदिनी दरवर्षी विविध पुरस्कार दिले जातात. या पुरस्कारांची घोषणा कुलगुरू डॉ. फडणवीस यांनी केली आहे. यात सोलापूर ही जन्मभूमी व कर्मभूमी असणाऱ्या महनीय व्यक्तीस जीवनगौरव हा प्रतिष्ठेचा पुरस्कार देऊ न त्यांचा सन्मान केला जातो. यंदाच्या या जीवनगौरव पुरस्काराचे मानकरी चितमपल्ली ठरले आहेत. ५१ हजार रुपये रोख, स्मृतिचिन्ह, गौरवपत्र असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे.
रविवारी (१ ऑगस्ट) सकाळी अकरा वाजता विद्यपीठाच्या मुख्य सभागृहात निवडक मान्यवरांच्या उपस्थितीत पुरस्कार वितरण सोहळा पार पडणार आहे. या कार्यœमास भारतीय विश्वविद्यालय संघाचे अध्यक्ष कर्नल डॉ. जी. तिरुवसगम यांची ऑनलाइन माध्यमातून प्रमुख उपस्थिती राहणार आहे.
🟪हिंद महासागर क्षेत्रात 36 वा भारत-इंडोनेशिया CORPAT नौसरावयाचे आयोजन.
30 जुलै आणि 31 जुलै 2021 रोजी हिंद महासागर क्षेत्रात आयोजित करण्यात आलेला भारत आणि इंडोनेशिया या देशांच्या नौदलांचा 36 वा समन्वयित गस्त (Coordinated Patrol -CORPAT) सराव पार पडला.
या वार्षिक सागरी कार्यक्रमात भारताचे INS सुरयू आणि इंडोनेशियाचे KRI बुंग टोमो या जहाजांनी भाग घेतला.
दोनही देश 236 नाविक मैल (nautical miles) पसरलेली त्यांच्यामधील आंतरराष्ट्रीय सागरी सीमेवर त्यांच्या-त्यांच्या बाजूने गस्त घालण्याचा सराव केला आणि त्यादरम्यान आपापसात समन्वय साधण्याचा देखील सराव केला.
बेकायदेशीर मासेमारी, मादक पदार्थांची तसेच इतर साहित्यांची तस्करी, सशस्त्र दरोडा, सागरी दहशतवाद अश्या कृतींना आळा घालण्यासाठी दोनही बाजूंना सशक्त करण्यामध्ये असा कार्यक्रम मदत करतो.
▪️इंडोनेशिया देश.
इंडोनेशिया हा आग्नेय आशियामधील अनेक बेटांनी बनलेला एक प्रजासत्ताक देश आहे. जावा बेटावरील जकार्ता ही इंडोनेशियाची राजधानी आहे. देशाचे राष्ट्रीय चलन रुपिया हे आहे.
इंडोनेशियाच्या उत्तरेस दक्षिण चिनी समुद्र व प्रशांत, पूर्वेस प्रशांत आणि दक्षिणेस व पश्चिमेस हिंदी महासागर आहे. मलाया द्वीपकल्पाच्या पूर्वेकडे न्यू गिनी बेटांपर्यंत इंडोनेशियाचा प्रदेश पसरला असून त्यामध्ये जावा, सुमात्रा, मादुरा, नुसा तेंगारा (बाली ते तिमोरपर्यंतचा द्वीपसमूह), मोलूकू (मोल्यूकस), सूलावेसी (सेलेबीझ), कालीमांतान (बोर्निओचा भाग), पश्चिम ईरीआन (न्यू गिनीचा पश्चिम भाग), तिमोर बेटाचा काही भाग व सुमारे तीन हजार लहान बेटे यांचा समावेश होतो. आशिया व ऑस्ट्रेलिया ह्यांना सांधणारा पूल समजला जाणाऱ्या या देशात भौगोलिक, समाजिक व आर्थिक विविधता तसेच वैचित्र्य भरपूर आहे.
30 जुलै आणि 31 जुलै 2021 रोजी हिंद महासागर क्षेत्रात आयोजित करण्यात आलेला भारत आणि इंडोनेशिया या देशांच्या नौदलांचा 36 वा समन्वयित गस्त (Coordinated Patrol -CORPAT) सराव पार पडला.
या वार्षिक सागरी कार्यक्रमात भारताचे INS सुरयू आणि इंडोनेशियाचे KRI बुंग टोमो या जहाजांनी भाग घेतला.
दोनही देश 236 नाविक मैल (nautical miles) पसरलेली त्यांच्यामधील आंतरराष्ट्रीय सागरी सीमेवर त्यांच्या-त्यांच्या बाजूने गस्त घालण्याचा सराव केला आणि त्यादरम्यान आपापसात समन्वय साधण्याचा देखील सराव केला.
बेकायदेशीर मासेमारी, मादक पदार्थांची तसेच इतर साहित्यांची तस्करी, सशस्त्र दरोडा, सागरी दहशतवाद अश्या कृतींना आळा घालण्यासाठी दोनही बाजूंना सशक्त करण्यामध्ये असा कार्यक्रम मदत करतो.
▪️इंडोनेशिया देश.
इंडोनेशिया हा आग्नेय आशियामधील अनेक बेटांनी बनलेला एक प्रजासत्ताक देश आहे. जावा बेटावरील जकार्ता ही इंडोनेशियाची राजधानी आहे. देशाचे राष्ट्रीय चलन रुपिया हे आहे.
इंडोनेशियाच्या उत्तरेस दक्षिण चिनी समुद्र व प्रशांत, पूर्वेस प्रशांत आणि दक्षिणेस व पश्चिमेस हिंदी महासागर आहे. मलाया द्वीपकल्पाच्या पूर्वेकडे न्यू गिनी बेटांपर्यंत इंडोनेशियाचा प्रदेश पसरला असून त्यामध्ये जावा, सुमात्रा, मादुरा, नुसा तेंगारा (बाली ते तिमोरपर्यंतचा द्वीपसमूह), मोलूकू (मोल्यूकस), सूलावेसी (सेलेबीझ), कालीमांतान (बोर्निओचा भाग), पश्चिम ईरीआन (न्यू गिनीचा पश्चिम भाग), तिमोर बेटाचा काही भाग व सुमारे तीन हजार लहान बेटे यांचा समावेश होतो. आशिया व ऑस्ट्रेलिया ह्यांना सांधणारा पूल समजला जाणाऱ्या या देशात भौगोलिक, समाजिक व आर्थिक विविधता तसेच वैचित्र्य भरपूर आहे.
🟪उडान योजनेच्या अंतर्गत 780 हवाई मार्गांना मान्यता.
▪️भारताला हवाई मार्गाने देशातील सर्व प्रदेशांशी जोडण्याच्या सातत्यपूर्ण प्रयत्नातून उडान (UDAN) योजनेच्या अंतर्गत आतापर्यंत 780 मार्गांना मान्यता देण्यात आली आहे. त्यापैकी 359 हवाई मार्ग वर्तमानात कार्यरत केले गेले आहेत.
▪️ठळक बाबी.
कोविड महामारीच्या काळात, विमान कंपन्यांद्वारे मालाची हाताळणी 2 टक्क्यांवरून 19 टक्क्यांपर्यंत वाढली.
भारतात हवाई मालवाहतुक करणाऱ्या कंपन्यांची संख्या वाढविण्यात आली असून सध्या 28 संचालक कंपन्या मान्य करण्यात आल्या आहेत.
योजनेच्या अंतर्गत 59 नवीन विमानतळांची स्थापना करण्यात आली आहे.
▪️उडान (उडे देश का आम नागरिक) योजना.
भारत सरकारची उडान (उडे देश का आम नागरिक) या नावाची प्रादेशिक जोडणी योजना (RCS) एप्रिल 2017 मध्ये सुरू करण्यात आली. भारतातील सामान्य नागरिकांना विमान प्रवास व्यापक आणि स्वस्त करण्याच्या उद्देशाने या योजनेची रचना करण्यात आली आहे.
या योजनेच्या अंतर्गत पहिल्या फेरीत 5 हवाईसेवा कंपनींना 128 मार्गिका प्रदान करण्यात आल्या आहेत. योजनेच्या अंतर्गत निवडलेल्या विमान कंपन्यांना त्यांच्या एकूण प्रवासभाड्यापैकी 50 टक्के भाडे केंद्र आणि राज्य सरकाराकडून अनुदान किंवा व्यवहार्यता तूट निधीदान (VGF) स्वरुपात मिळण्याचे प्रस्तावित आहे.
▪️भारताला हवाई मार्गाने देशातील सर्व प्रदेशांशी जोडण्याच्या सातत्यपूर्ण प्रयत्नातून उडान (UDAN) योजनेच्या अंतर्गत आतापर्यंत 780 मार्गांना मान्यता देण्यात आली आहे. त्यापैकी 359 हवाई मार्ग वर्तमानात कार्यरत केले गेले आहेत.
▪️ठळक बाबी.
कोविड महामारीच्या काळात, विमान कंपन्यांद्वारे मालाची हाताळणी 2 टक्क्यांवरून 19 टक्क्यांपर्यंत वाढली.
भारतात हवाई मालवाहतुक करणाऱ्या कंपन्यांची संख्या वाढविण्यात आली असून सध्या 28 संचालक कंपन्या मान्य करण्यात आल्या आहेत.
योजनेच्या अंतर्गत 59 नवीन विमानतळांची स्थापना करण्यात आली आहे.
▪️उडान (उडे देश का आम नागरिक) योजना.
भारत सरकारची उडान (उडे देश का आम नागरिक) या नावाची प्रादेशिक जोडणी योजना (RCS) एप्रिल 2017 मध्ये सुरू करण्यात आली. भारतातील सामान्य नागरिकांना विमान प्रवास व्यापक आणि स्वस्त करण्याच्या उद्देशाने या योजनेची रचना करण्यात आली आहे.
या योजनेच्या अंतर्गत पहिल्या फेरीत 5 हवाईसेवा कंपनींना 128 मार्गिका प्रदान करण्यात आल्या आहेत. योजनेच्या अंतर्गत निवडलेल्या विमान कंपन्यांना त्यांच्या एकूण प्रवासभाड्यापैकी 50 टक्के भाडे केंद्र आणि राज्य सरकाराकडून अनुदान किंवा व्यवहार्यता तूट निधीदान (VGF) स्वरुपात मिळण्याचे प्रस्तावित आहे.
🟪भारतातील 14 व्याघ्र प्रकल्पांना “जागतिक संवर्धन निश्चिती / व्याघ्र दर्जा (CA|TS)” याची मान्यता.
वाघांचे उत्तमप्रकारे संरक्षण आणि संवर्धन केल्याबद्दल, देशातील 14 व्याघ्र प्रकल्पांना “जागतिक संवर्धन निश्चिती / व्याघ्र दर्जा (CA|TS)” (Global Conservation Assured | Tiger Standards) अशी मान्यता मिळाली आहे.
▪️मानस, काझीरंगा आणि ओरांग (आसाम)
▪️सातपुडा, कान्हा आणि पन्ना (मध्यप्रदेश)
▪️पेंच (महाराष्ट्र)
▪️वाल्मिकी व्याघ्र प्रकल्प (बिहार)
▪️दुधवा (उत्तरप्रदेश)
▪️सुंदरबन (पश्चिम बंगाल)
▪️पारंबीकुलम (केरळ)
▪️बंदिपूर व्याघ्र प्रकल्प (कर्नाटक)
▪️मदुमलाई आणि अन्नामलाई (तामीळनाडू)
“जागतिक संवर्धन निश्चिती / व्याघ्र दर्जा
▪️(CA|TS)” विषयी.
CA|TS या संज्ञा ‘मान्यता’ अथवा दर्जा निश्चित करण्यासाठीचे साधन म्हणून वापरण्यास ‘व्याघ्र अस्तित्व असलेल्या देशांच्या जागतिक संघटनेने (TRCs) मंजूरी दिली असून ते निकष व्याघ्र तसेच संरक्षित प्रदेशाच्या तज्ञांनी ठरवले आहेत.
2013 साली या दर्जाची अधिकृत घोषणा करण्यात आली होती. त्यानुसार, व्याघ्र प्रजाती (मार्जार कूळ) याच्या प्रभावी व्यवस्थापनासाठीचा किमान दर्जा निश्चित करण्यात आला आहे. तसेच, त्या संबंधित संवर्धन क्षेत्रात, हा दर्जा सांभाळला जातो आहे की नाही, याचे मूल्यांकन केले जाते. यामध्ये असे निकष आहे, ज्याअंतर्गत व्याघ्र प्रकल्पांमध्ये होणारे व्यवस्थापन संवर्धनासाठी पूरक आहे की नाही हे तपासले जाते.
▪️पार्श्वभूमी
दरवर्षी 29 जुलै या दिवशी ‘आंतरराष्ट्रीय व्याघ्र दिवस’ साजरा करतात. 2021 साली हा दिवस “त्यांचे अस्तित्व आपल्या हातात आहे” (Their Survival is in our hands) या संकल्पनेखाली पाळण्यात आला.
वाघांचे उत्तमप्रकारे संरक्षण आणि संवर्धन केल्याबद्दल, देशातील 14 व्याघ्र प्रकल्पांना “जागतिक संवर्धन निश्चिती / व्याघ्र दर्जा (CA|TS)” (Global Conservation Assured | Tiger Standards) अशी मान्यता मिळाली आहे.
▪️मानस, काझीरंगा आणि ओरांग (आसाम)
▪️सातपुडा, कान्हा आणि पन्ना (मध्यप्रदेश)
▪️पेंच (महाराष्ट्र)
▪️वाल्मिकी व्याघ्र प्रकल्प (बिहार)
▪️दुधवा (उत्तरप्रदेश)
▪️सुंदरबन (पश्चिम बंगाल)
▪️पारंबीकुलम (केरळ)
▪️बंदिपूर व्याघ्र प्रकल्प (कर्नाटक)
▪️मदुमलाई आणि अन्नामलाई (तामीळनाडू)
“जागतिक संवर्धन निश्चिती / व्याघ्र दर्जा
▪️(CA|TS)” विषयी.
CA|TS या संज्ञा ‘मान्यता’ अथवा दर्जा निश्चित करण्यासाठीचे साधन म्हणून वापरण्यास ‘व्याघ्र अस्तित्व असलेल्या देशांच्या जागतिक संघटनेने (TRCs) मंजूरी दिली असून ते निकष व्याघ्र तसेच संरक्षित प्रदेशाच्या तज्ञांनी ठरवले आहेत.
2013 साली या दर्जाची अधिकृत घोषणा करण्यात आली होती. त्यानुसार, व्याघ्र प्रजाती (मार्जार कूळ) याच्या प्रभावी व्यवस्थापनासाठीचा किमान दर्जा निश्चित करण्यात आला आहे. तसेच, त्या संबंधित संवर्धन क्षेत्रात, हा दर्जा सांभाळला जातो आहे की नाही, याचे मूल्यांकन केले जाते. यामध्ये असे निकष आहे, ज्याअंतर्गत व्याघ्र प्रकल्पांमध्ये होणारे व्यवस्थापन संवर्धनासाठी पूरक आहे की नाही हे तपासले जाते.
▪️पार्श्वभूमी
दरवर्षी 29 जुलै या दिवशी ‘आंतरराष्ट्रीय व्याघ्र दिवस’ साजरा करतात. 2021 साली हा दिवस “त्यांचे अस्तित्व आपल्या हातात आहे” (Their Survival is in our hands) या संकल्पनेखाली पाळण्यात आला.