MPSC SIMPLIFIED(official)
34.4K subscribers
34.8K photos
52 videos
3.69K files
9.49K links
simplified चा टेलिग्राम ग्रुप
(आपल्या मित्रांना जॉईन करा)

+ सिम्प्लिफाइड स्टडी
+newspaper सिम्प्लिफाइड
+job सिम्प्लिफाइड
+daily चालू घडामोडी टेस्ट
+अभ्यास आधारित टेस्ट


https://telegram.me/mpscsimplified
Download Telegram
🟪 Simplified Publication ची सर्व पुस्तके महाराष्ट्रात सर्वत्र उपलब्ध आहेत.
महाराष्ट्रातील विक्रेत्यांचे जिल्हानिहाय संपर्क क्रमांक👆
🔵आजचा अभ्यास
#Study_Simplified
दिनांक :- 18/07/T20
दिवस :- 30 वा

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
1⃣ राज्यसेवा पूर्व परीक्षा 2020
🔘 Strategy Video Link👇

https://youtu.be/yHxmvEHba_Y
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
🔳विषय= महा.भा.जग भूगोल [दिवस 01]
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
🔵 महा.भा.जग भूगोल आजचा अभ्यास घटक👇
━━━
༺༻━━━
राजकिय भूगोल महाराष्ट्र, भारत, जग=
जिल्हा,राज्य- निर्मिती, महारष्ट्र प्रशासकीय विभाग माहिती, जग- शेजारील देशा सोबतचे राजकिय संबध.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
✅दररोज किमान 03 तास CSAT चा सराव करणे.सराव दु.2.00pm ते 5.30pm याच वेळेत करावा.
✅ दररोज सामान्य विज्ञानाचा एक घटक अभ्यासणे
✅ मागील प्रश्नपत्रिका सोबत ठेवणे.
✅ चालू घडामोडीचा रोज 30 ते 45 मि. अभ्यास करावा.
━━━༺༻━━━
◼️CSAT सिम्प्लिफाईड पुस्तक विषयी-
https://youtu.be/3HpmtK6pLAA
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
🔷Join करा👉@mpscsimplified
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
🔳 MPSC | Simplified Strategy राज्यसेवा पूर्व परीक्षा 2020 | Play List Link👇
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
https://www.youtube.com/playlist?list=PLQbxgDZvWRH7PGvKtnCn9u0SuL4HQx8Ya
━━━༺༻━━━
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
🔳 COMBINE | Simplified Strategy संयुक्त पूर्व परीक्षा 2020 | Play List Link👇
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
https://www.youtube.com/playlist?list=PLQbxgDZvWRH6QLsv0eCdy7tAJhECEk_hC
━━━༺༻━━━
🔵आजचा अभ्यास
#Study_Simplified
दिनांक :- 18/07/T20
दिवस :- 30 वा

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
2⃣ COMBINE Exam संयुक्त पूर्व परीक्षा 2020 [गट-ब]
🔘 Strategy Video Link👇
https://youtu.be/DPOcqNILUA0
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
🔳विषय=भारतीय अर्थशास्त्र [दिवस 01]
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
🔵 अर्थशास्त्र आजचा अभ्यास घटक👇
━━━༺༻━━━
अर्थशास्त्राची संकल्पना, भारतीय अर्थव्यवस्थेची वैशिष्ट्ये, अर्थव्यवस्थेचे प्रकार, अर्थव्यवस्थेचे विविध प्रकार, भारताचे जागतिक अर्थव्यवस्थेमधील स्थान व महत्त्व, भारताचा GDP त्याचे क्षेत्रीय घटक.
राष्ट्रीय उत्पन्न मोजण्याच्या संकल्पना, सध्याच्या चालू किंमती व स्थिर किंमती, राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या विविध शृंखला व हरित GDP.
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
✅ दररोज सामान्य विज्ञानाचा एक घटक अभ्यासणे.
✅ दररोज 90 मिनिटे कायदे व संगणकाचा अभ्यास करणे.
✅ मागील प्रश्नपत्रिका सोबत ठेवणे.
✅ चालू घडामोडीचा रोज 30 ते 45 मि. अभ्यास करावा.
━━━༺༻━━━
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
🔷Join करा👉@mpscsimplified
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
🔳 MPSC | Simplified Strategy राज्यसेवा पूर्व परीक्षा 2020 | Play List Link👇
▬▬▬▬
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
https://www.youtube.com/playlist?list=PLQbxgDZvWRH7PGvKtnCn9u0SuL4HQx8Ya
━━━༺༻━━━
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
🔳 COMBINE | Simplified Strategy संयुक्त पूर्व परीक्षा 2020 | Play List Link👇
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
https://www.youtube.com/playlist?list=PLQbxgDZvWRH6QLsv0eCdy7tAJhECEk_hC
━━━༺༻━━━
🔳Join करा Simplified Publication Discussion Group- Link👇
@simplified_publication
📌📌अक्षय ऊर्जा क्षेत्रातील गुंतवणूकीच्या संधी शोधण्यासाठी NTPC आणि NIIF यांच्यात करार.📌📌

👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇

♒️NTPC मर्यादित या देशातील सर्वात मोठ्या सार्वजनिक वीज निर्मिती कंपनीने भारतातील अक्षय ऊर्जा, वीज वितरण यासारख्या क्षेत्रात गुंतवणूकीच्या संधी शोधण्यासाठी राष्ट्रीय गुंतवणूक व पायाभूत सुविधा कोष (NIIF) सोबत सामंजस्य करार केला आहे.

♒️या सामंजस्य कराराच्या माध्यमातून भारतातील शाश्वत आणि मजबूत ऊर्जा क्षेत्रातील पायाभूत सुविधांच्या विकासामध्ये आणखी सुलभता येणार आहे. NIIFच्या सहकार्याने NTPC त्याचे तांत्रिक कौशल्य वापरुन भांडवल उभे करणार आहे, जे अक्षय ऊर्जा क्षेत्राला पुरवले जाणार.

💮NTPC मर्यादीत विषयी...

♒️NTPC मर्यादीत (पूर्वीचे राष्ट्रीय औष्णिक ऊर्जा महामंडळ) ही ऊर्जा मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्यरत असलेले केंद्रीय सार्वजनिक उपक्रम आणि भारतातली सर्वात मोठी वीज निर्मिती कंपनी आहे. 7 नोव्हेंबर 1975 रोजी कंपनीची स्थापना झाली आणि त्याचे मुख्यालय नवी दिल्लीत आहे.

♒️NTPCची एकूण स्थापित क्षमता 62110 मेगावॅट एवढी आहे आणि त्याच्या व्यवस्थापनाखाली 70 वीजनिर्मिती केंद्रे आहेत ज्यामध्ये 25 अनुदानित आणि संयुक्त उपक्रम, 24 औष्णिक, 13 अक्षय ऊर्जा, 7 संयुक्त नैसर्गिक वायू / द्रव इंधन ऊर्जानिर्मिती केंद्रे आणि 1 जलविद्युत प्रकल्प आहेत. 2032 सालापर्यंत 30 गीगावॅट अक्षय ऊर्जानिर्मिती क्षमता प्रस्थापित करण्याचे उद्दिष्ट NTPCने ठेवले आहे.

💮NIIFL विषयी...

♒️राष्ट्रीय गुंतवणूक व पायाभूत सुविधा कोष मर्यादित (NIIFL) याची स्थापना वर्ष 2015 मध्ये झाली आणि मुंबईत त्याचे कार्यालय आहे. ही संस्था फंड ऑफ फंड्स, मास्टर फंड आणि स्ट्रॅटेजिक ऑपर्चुनिटीज फंड हे तीन कोष व्यवस्थापित करते. संस्थेनी 3.3 अब्ज डॉलरपेक्षा जास्त भंडावलाचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.
🦋🦋कोचीन शिपयार्ड लिमिटेड नॉर्वेच्या ॲस्को मेरीटाईम कंपनीसाठी वीजेवर चालणारे स्वयंचलित जहाज तयार करणार.🦋🦋

👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇

🌸नॉर्वेतील किरकोळ विक्री क्षेत्रातील सर्वात मोठ्या नोर्जेस ग्रूपेन ए.एस.ए. या कंपनीची उपकंपनी असलेल्या ॲस्को मेरीटाईम ए.एस. या कंपनीचे कंत्राट कोचीन शिपयार्डने मिळवले आहे.

🌸कोचीच्या कोचीन शिपयार्ड लिमिटेड या भारतीय जहाजबांधकाने नॉर्वेच्या ॲस्को मेरीटाईम ए.एस. संस्थेसोबत दोन विजेवर चालणाऱ्या स्वयंचलित जहाज / बोटी बनविण्यासाठी आणि त्यांचा पुरवठा करण्यासाठी आणि तशाच प्रकारच्या नौका बनविण्याच्या करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या आहे.

🔶ठळक बाबी...

🌸हे जगातील पहिले विजेवर चालणारे स्वयंचलित जहाज असणार, ज्याची लांबी 67 मीटर असून त्याची 1846 kWh एवढी बॅटरी क्षमता असणार आहे.
कार्यरत झाल्यावर जगातील व्यापारी जहाज क्षेत्रात ही स्वयंचलित जहाजे शून्य कार्बन उत्सर्जनासहीत एक नवा मापदंड तयार करतील.

🌸विजेवर चालणारे जहाज बांधणीचा प्रकल्प हा नॉर्वेच्या सरकारचा एक महत्वाकांक्षी प्रकल्प असून ओस्लोजवळील समुद्रधुनीतून जाणारा सरकार पुरस्कृत कार्बन-उत्सर्जन रहित परिवहन प्रकल्प आहे.

🌸काँगसबर्ग (स्वयंचलित जहाजांसाठी तंत्रज्ञान पुरविणारी कंपनी) आणि विल्यमसेन (नौवहन क्षेत्रातील सर्वात मोठी कंपनी) यांच्या संयुक्त विद्यमाने तयार झालेल्या मास्टरली एएस या पहिल्या तंत्रज्ञान व्यवस्थापन आणि स्वयंचलित वाहने बनविणाऱ्या कंपनीच्या व्यवस्थापनाखाली ही जहाजे चालवली जातील.
💫💫संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह लडाख व जम्मू-काश्मीर दौऱ्यावर💫💫

👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇

🔥भारत व चीनमध्ये निर्माण झालेल्या तणावपूर्ण परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर देशाच्या लष्करी सिद्धतेचा आणि एकूण परिस्थितीचा आढावा घेण्यासाठी साठी केंद्रीय संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह आजपासून दोन दिवसीय दौऱ्यासाठी लडाखला पोहचले आहेत. या दरम्यान ते लडाख व जम्मू-काश्मीरमधील परिस्थितीचा आढावा घेणार आहेत.

🔥त्यांच्याबरोबर संरक्षण दलांचे प्रमुख जनरल बिपीन रावत बिपीन रावत आणि लष्कर प्रमुख जनरल मनोज नरवणे हे देखील आहेत. आज (शुक्रवार) हे सर्वजण लडाखचा दौरा करणार असून उद्या (शनिवार) जम्मू-काश्मीरला असणार आहेत.

🔥संरक्षणमंत्री लडाख सेक्टरमध्ये ‘एलएसी’ व काश्मीरमध्ये ‘एलओसी’वरील परिस्थितीचा आढावा घेणार आहेत. या दोन दिवसीय दौऱ्यासाठी आज सकाळी त्यांचे लेह विमानतळावर आगमन झाले.

🔥या दौऱ्यावर निघण्या अगोदर संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह म्हणाले होते की, मी सीमेवरील परिस्थितीचा आढावा घेण्यासाठी व त्या ठिकणी तैनात असलेल्या जवानांशी संवाद साधण्यासाठी जात आहे.
✈️✈️मर्यादित आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा आजपासून.✈️✈️

👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇

♟करोनाच्या आपत्तीनंतर बंद करण्यात आलेली आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा शुक्रवारपासून सुरू होत असल्याची घोषणा नागरी विमान वाहतूकमंत्री हरदीप पुरी यांनी पत्रकार परिषदेत केली.

♟अमेरिका आणि फ्रान्स या दोन देशांसाठी मर्यादित स्वरूपात विमानसेवा पुरवली जाणार आहे. दिल्ली ते लंडन या हवाई मार्गावर दररोज दोन विमान उड्डाणांबाबत ब्रिटनशीही चर्चा केली जात आहे. जर्मन विमान कंपनी लुफ्थान्साने सेवा द्यावी अशी विनंती जर्मनीला करण्यात आली असून ही चर्चाही अंतिम टप्प्यात आहे.

♟करोनामुळे २३ मार्चपासून आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा बंद करण्यात आली होती. द्विपक्षीय संमतीनेच आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा सुरू करावी लागेल, असे हरदीप पुरी यांनी सांगितले.
💉💉जगाला करोनाची लस पुरवण्याची भारताची क्षमता - बिल गेट्स.💉💉

👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇

💊सध्या जगभरात करोनाचा प्रादुर्भाव वाढत आहे. अनेक देश करोनावरील लस विकसितही करत आहेत. रशिया, अमेरिका यांसारख्या देशांना सुरूवातीच्या टप्प्यात यात यशही मिळालं आहे. भारतातदेखील शास्त्रज्ञ दिवसरात्र एक करून लस विकसित करण्याचं काम करत आहे.

💊अशातच मायक्रोसॉफ्टचे सह-संस्थापक बिल गेट्स यांनी पुन्हा एकदा भारताची स्तुती केली आहे. “भारतातील औषध उद्योग केवळ आपल्या देशासाठीच नाही तर संपूर्ण जगासाठी करोनावरीस लस तयार करण्यास सक्षम आहे. भारतात करोनाची लस विकसित करण्यासाठी भारतीय औषध कंपन्या एक महत्त्वपूर्ण कार्य करत आहेत,” असं बिल गेट्स म्हणाले.

💊“भारत हा मोठ्या आकाराचा आणि अधिक लोकसंख्या असलेला देश आहे. त्यामुळे भारताला या संकटात मोठ्या आव्हानाचा सामना करावा लागत आहे,” असं गेट्स यावेळी म्हणाले. ‘COVID-19: India’s War Against The Virus’ या डिस्कव्हरीवरी प्लस वाहिनीवरील एका डॉक्युमेट्रीमध्ये त्यांनी भारताच्या प्रयत्नांचं कौतुक केलं आहे.

💊“भारतात औषधं आणि लस तयार करणाऱ्या कंपन्या अनेक कंपन्या आहेत ज्या संपूर्ण देशाला मागणीनुसार पुरवठा करू शकतात. जगाच्या तुलनेत भारतात सर्वाधिक लसींची निर्मिती होते हे आपल्याला माहितच आहे. सीरम इन्स्टीट्युट यात आघाडीवर आहे,” असंही त्यांनी नमूद केलं.
🌸💕चीनला 4 हजार कोटींचे नुकसान होणार.💕🌸

👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇

◾️देशातील सर्वात मोठी व्यापारी संघटना असणाऱ्या ‘कन्फेडरेशन ऑफ ऑल इंडिया ट्रेडर्स’ने (कैट म्हणजेच CAIT ) आता रक्षाबंधन हे पूर्णपणे भारतीय राखी वापरुनच साजरं करण्याचं आवाहन केलं आहे.

◾️3 ऑगस्ट रोजी रक्षाबंधन असून कोणीही चिनी मालापासून बनवलेल्या राख्या वापरु नयेत असं आवाहन कैटने केलं आहे.

◾️‘भारतीय सामान आमचा अभिमान’ या मोहिमेअंतर्गत 10 जूनपासून कैटकडून बहुआयामी राष्ट्रीय मोहीम सुरु करण्यात आली आहे. ही मोहीम सुरु केल्यानंतर रक्षाबंधन हा पहिला मोठा सण असेल ज्यामुळे चिनी उत्पादकांना मोठा आर्थिक फटका बसणार आहे.

◾️कैटने व्यक्त केलेल्या अंदाजानुसार यंदा चिनी राख्यांवर बंदी घातल्यास चीनला 4 हजार कोटींचे नुकसान होणार आहे.
🌞🌞परदेशी विद्यार्थ्यांना मायदेशी पाठवण्याचा निर्णय माघारी- ट्रम्प प्रशासन.🌞🌞

👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇

☘ऑनलाइन वर्गात शिकणाऱ्या अमेरिकी विद्यापीठातील परदेशी विद्यार्थ्यांच्या मायदेशी पाठवण्याचा निर्णय ट्रम्प प्रशासनाने रद्द केला आहे.

☘तर हार्वर्ड, एमआयटी यासह अनेक विद्यापीठांनी या निर्णयाविरोधात स्थलांतर व अंतर्गत सुरक्षा विभागाविरोधात न्यायालयात दावे दाखल केले होते. या निर्णयाचा सर्वात मोठा फटका भारतीय विद्यार्थ्यांना बसणार होता.

☘तसेच उन्हाळी शैक्षणिक सत्रात जे विद्यार्थी ऑनलाइन वर्गासाठी हजेरी लावणार असतील त्यांना देशातून परत पाठवण्याचा निर्णय अमेरिकेच्या स्थलांतर विभागाने 6 जुलै रोजी घेतला होता.

☘सप्टेंबर ते डिसेंबर दरम्यानच्या शैक्षणिक सत्रात करोना संसर्गाच्या भीतीने अनेक विद्यापीठांनी ऑनलाइन वर्ग सुरू करण्याचे नियोजन केले असताना ट्रम्प प्रशासनाने जे परदेशी विद्यार्थी ऑनलाइन वर्गास हजेरी लावणार असतील त्यांना मायदेशी पाठवण्याचा निर्णय घेतला होता.

☘त्यानंतर दोन आठवडय़ांनी या निर्णयावर माघार घेण्यात आली असून एमआयटी, हार्वर्ड विद्यापीठ यांच्यासह एकूण दोनशे शिक्षण संस्थांनी याविरोधात न्यायालयात खटले दाखल केले होते.

☘तसेच या निर्णयावर आंतरराष्ट्रीय पातळीवर टीका झाली होती. या निर्णयाला विरोध करण्यात 17 राज्ये, गुगल, मायक्रोसॉप्ट, फेसबुक यासारख्या कंपन्याही सहभागी होत्या.
☄☄इंडियन प्रीमियर लीगचा कृती आराखडा निश्चित करण्यात येणार.☄☄

👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇

🌟करोनाची साथ वाढत असताना भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाच्या (बीसीसीआय) शुक्रवारी होणाऱ्या कार्यकारिणी समितीच्या ऑनलाइन बैठकीत इंडियन प्रीमियर लीगचा (आयपीएल) कृती आराखडा निश्चित करण्यात येणार आहे.

🌟भारतीय क्रिकेटची सुधारित कार्यक्रमपत्रिका आणि देशांतर्गत क्रिकेटचा हंगाम यासह विषयपत्रिकेमधील 11 मुद्दय़ांवर बैठकीत चर्चा होईल.

🌟भारताच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामाला आधीच कात्री लावण्यात आली आहे. मर्यादित षटकांच्या तीन मालिकांवर त्याचा परिणाम झाला आहे.

🌟श्रीलंका आणि झिम्बाब्वेचे दौरे आणि मायदेशात होणारी इंग्लंडविरुद्धची मालिका रद्द करण्यात आली आहे.

🌟‘आयपीएल’च्या आयोजनासाठी सर्व पर्यायांचा आम्ही गांभीर्याने विचार करीत आहोत. पहिला पर्याय हा भारतातच स्पर्धा आयोजनाचा आहे.

🌟करोनाची साथ नियंत्रणात न आल्यास संयुक्त अरब अमिराती आणि श्रीलंकेचाही विचार करता येईल. पण स्पर्धा देशाबाहेर गेल्यास खर्चही वाढेल, अशी माहिती ‘बीसीसीआय’च्या पदाधिकाऱ्याने दिली.
🟤🔺भारतीय संघाच्या क्रिकेट हंगामाची आज निश्चिती.🔺🟤

👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇

*⃣करोनाची साथ वाढत असताना भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाच्या (बीसीसीआय) शुक्रवारी होणाऱ्या कार्यकारिणी समितीच्या ऑनलाइन बैठकीत इंडियन प्रीमियर लीगचा (आयपीएल) कृती आराखडा निश्चित करण्यात येणार आहे. भारतीय क्रिकेटची सुधारित कार्यक्रमपत्रिका आणि देशांतर्गत क्रिकेटचा हंगाम यासह विषयपत्रिकेमधील ११ मुद्दय़ांवर बैठकीत चर्चा होईल.

*⃣भारताच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामाला आमर्यादित षटकांच्या तीन मालिकांवर त्याचा परिणाम झाला आहे. श्रीलंका आणि झिम्बाब्वेचे दौरे आणि मायदेशात होणारी इंग्लंडविरुद्धची मालिका रद्द करण्यात आली आहे.

*⃣‘आयपीएल’च्या आयोजनासाठी सर्व पर्यायांचा आम्ही गांभीर्याने विचार करीत आहोत. पहिला पर्याय हा भारतातच स्पर्धा आयोजनाचा आहे. परंतु करोनाची साथ नियंत्रणात न आल्यास संयुक्त अरब अमिराती आणि श्रीलंकेचाही विचार करता येईल. पण स्पर्धा देशाबाहेर गेल्यास खर्चही वाढेल, अशी माहिती ‘बीसीसीआय’च्या पदाधिकाऱ्याने दिली.
Forwarded from MPSC SIMPLIFIED(official) (डॉ.अजित थोरबोले)
स्पर्धा परीक्षेची तयारी करणारे उमेदवार आणि अधिकारी विनंती,,

12 वी नंतर मुलांना स्पर्धा परीक्षेत येण्यास प्रोत्साहन देऊ नका...चांगले graduation करण्यास त्याला सांगा..
बारावीचा रिझल्ट लागलेल्या मुला-मुलींसाठी आणि त्यांच्या पालकांसाठी एक कळकळीची विनंती/महत्त्वाचा सल्ला (जरूर सगळ्यांसोबत शेअर करा.) - संदिपकुमार साळुंखे, भा. रा. से., अतिरिक्त आयकर आयुक्त, औरंगाबाद.

बारावीच्या बोर्डाच्या आणि इतर प्रवेश परीक्षांमध्येही ज्यांना चांगले गुण मिळतात त्यांनी कुठे प्रवेश घ्यायचा हे साधारणतः ठरलेले असते. मात्र खरी समस्या उभी राहते ती मध्यम गुण मिळालेल्यांची. ज्यांना साधारणतः ७० ते ८५% दरम्यान गुण मिळालेले असतात त्यांची परिस्थिती ना धड इकडचे ना तिकडचे अशी होते. अशावेळी समाजातील अनेक घटकांकडून अशा मुलींना आणि त्यांच्या पालकांना एक सल्ला हमखास दिला जातो तो म्हणजे कला शाखेला प्रवेश घेऊन आतापासून स्पर्धा परीक्षा/MPSC/UPSC चा अभ्यास करा. मी स्वतः एक वरिष्ठ अधिकारी म्हणून आणि या क्षेत्राचे जवळचे निरीक्षण करणारा एक सजग नागरिक/ पालक म्हणून तुम्हाला सांगू इच्छितो की केवळ स्पर्धा परीक्षा द्यायच्या म्हणून अमुक एका शाखेला प्रवेश घ्यायचा असा निर्णय कोणत्याही परिस्थितीत अजिबात घेऊ नका. जे लोक असा सल्ला देतात ते त्या सल्ल्याच्या समर्थनार्थ असा मुद्दा मांडतात की कला शाखेला किंवा इतर तत्सम शाखांना जास्त अभ्यास करावा लागत नाही त्यामुळे अगदी पहिल्या वर्षापासून स्पर्धा परीक्षांचा अभ्यास करता येईल. दुसरे कारण असे सांगितले जाते की कला शाखा करणाऱ्यांना स्पर्धा परीक्षांमध्ये फायदा मिळतो कारण त्यासंबंधी प्रश्न जास्त असतात. या व्यतिरिक्त अजून एक-दोन काही कारणे सांगू शकतात. मात्र ही कारणे अत्यंत फोल आहेत. हा सल्ला कसा धोकादायक आहे ते खालील गोष्टींवरून तुमच्या लक्षात येईल
१) एक म्हणजे कला शाखा किंवा इतर कुठल्याही तत्सम शाखेला प्रवेश घेतला तर स्पर्धा परीक्षांसाठी त्याचा उपयोग होतो हे गृहीतक अत्यंत चुकीचे आहे. अलीकडच्या काळात एमपीएससी/यूपीएससी आणि जवळजवळ इतर सर्व स्पर्धा परीक्षांमध्ये एप्टीट्यूड टेस्ट म्हणजे कलचाचणी, सामान्य गणित, सामान्य विज्ञान, बुद्धिमापन चाचणी यासारख्या विषयांना फार महत्त्व प्राप्त झालेले आहे. कला शाखेशी संबंधित इतिहास, भूगोल, अर्थशास्त्र हे घटक अर्थातच सर्व परीक्षांमध्ये असतातच पण त्यांचा विशेष सखोल अभ्यास या परीक्षांसाठी नसतो. त्यामुळे कला शाखेला जाऊन स्पर्धा परीक्षांमध्ये फार फायदा होईल असे अजिबात नाही. ही गोष्ट अगदी पक्की ध्यानात ठेवा.
२) दुसरे म्हणजे कला शाखेला किंवा तत्सम एखाद्या शाखेला जाऊन भरपूर वेळ मिळेल हेही गृहीतक चुकीचे असते. शेवटी कुठल्याही शाखेला प्रवेश घेतला तरी त्या शाखेच्या वेळोवेळी होणाऱ्या परीक्षा तर आपल्याला द्याव्या लागतातच. मुख्य म्हणजे खूप जास्त वेळ उपलब्ध असला तर उलट अनेक जण अभ्यास तितक्या जोमाने करत नाहीत.. कारण "आहे अजून भरपूर वेळ, करून घेऊ नंतर" अशी थोडीशी मनाची स्थिती तयार होत जाते आणि उलट हळूहळू एक प्रकारचे शैथिल्य तरुणांमध्ये येत जाते.
३) तिसरी गोष्ट म्हणजे स्पर्धा परीक्षांमध्ये यशस्वी होऊच अशी शंभर टक्के खात्री कोणीही देऊ शकत नाही. हो हे अगदी खरे आहे. अनेक यशस्वी विद्यार्थी आपल्या भाषणांमध्ये असे सांगतात की तुम्ही जर कष्ट केले तर स्पर्धा परीक्षांमध्ये तुम्ही शंभर टक्के यशस्वी व्हालच. एक मोटिवेशन म्हणून हे विधान ठीक आहे. परंतु स्पर्धा परीक्षा ही शेवटी स्पर्धा परीक्षा असते. त्यात पास-नापास असा काही भाग नसतो. शंभर जागा असतील तर तुम्हाला पहिल्या शंभरमध्ये आपला नंबर आणणे भाग असते. तुमचा 101 वा क्रमांक असेल आणि तुम्हाला फर्स्टक्लास असेल तरी त्याचा काही उपयोग नसतो, कारण शंभर जागांच्या स्पर्धेमध्ये तुम्ही पहिल्या शंभरात आला नाहीत म्हणजे तुम्ही रेसमधून बाहेर झालात. याचा अर्थ असा की स्पर्धा परीक्षांमध्ये शंभर टक्के यश मिळेल अशी खात्री कोणालाही देता येत नाही. पदवीच्या दुसऱ्या किंवा तिसऱ्या वर्षाला थोडी प्रगल्भता आल्यावर मुलांना हे कळायला लागते. मग अशावेळी मुलांमध्ये नैराश्य येण्याची शक्यता असते की स्पर्धा परीक्षांमध्ये यशाची शंभर टक्के खात्री नाही आणि दुसरीकडे आपण ज्या शाखेचे शिक्षण घेत आहोत त्यालाही पुढे भविष्य नाही. अशा परिस्थितीत मुलांना नैराश्य येण्याची शक्यता असते.
४) चौथी गोष्ट म्हणजे आत्ता तुम्ही बारावी झालेला आहात म्हणजे तुम्ही किमान तीन ते चार वर्षानंतर पहिल्यांदा स्पर्धा परीक्षा देण्यासाठी पात्र ठराल. तोपर्यंत स्पर्धा परीक्षांच्या स्वरूपामध्ये कोणता बदल झालेला असेल हे आपण आताच सांगू शकत नाही. त्यामुळे आतापासूनच अभ्यास करण्याचा तसा फारसा उपयोग नाही.
५) पाचवी गोष्ट म्हणजे समजा काही कारणाने, दुर्दैवाने किंवा नशिबाचा भाग म्हणून आपली स्पर्धा परीक्षांमधून निवड झाली नाही तर आपल्याला आयुष्य काही सोडून देता येणार नाही. म्हणजे आपल्याला पोटापाण्याचा, उपजीविकेचा काही ना काही खटाटोप करावा लागे
६) सहावी गोष्ट अशी की दुसऱ्या कौशल्याधारित व व्यावसायिक पदवी अथवा पदविका यांचा अभ्यास करताना स्पर्धा परीक्षांचा अभ्यास अजिबातच होणार नाही असे काही नसते. मुळात पदवीला प्रवेश घेतल्यानंतर सामान्यतः वर्तमानपत्र वाचणे, मासिके वाचणे व सद्य घडामोडींबाबत स्वतःला अद्ययावत ठेवणे आणि आधुनिक भारताचा इतिहास, भारतीय राज्यघटना, भारतीय राज्यव्यवस्था, भारताचा भूगोल यासारख्या मूलभूत विषयांचा अभ्यास करून ठेवणे एवढे जरी केले तरी सुद्धा भरपूर असते आणि हे कुठल्याही पदवीच्या कालावधीत आरामाने करता येऊ शकते. किंबहुना पदवीच्या विषयांचा कंटाळा आला की ही पुस्तके धरून बसायची असा दिनक्रम ठेवला तर माणूस फ्रेश राहतो आणि नकळतपणे जवळपास 30 ते 40 टक्के अभ्यासही पदवीच्या काळात पूर्ण होऊ शकतो आणि यासाठी विशिष्ट अशा पदवीला प्रवेश घेतला पाहिजे असे अजिबात नाही. एवढा अभ्यास जर पदवीच्या काळात करून ठेवला तर पदवी आटोपल्यावर किंवा पदवीच्या शेवटच्या सेमिस्टरमध्ये अत्यंत गांभीर्याने अभ्यास सुरू केला तरीसुद्धा भविष्यात स्पर्धा परीक्षांमध्ये यश मिळू शकते.
७) सध्या बाजारात स्पर्धा परीक्षांचे फाउंडेशन कोर्स, इंटिग्रेटेड कोर्स आणि अजून काही काही अनेक प्रकारचे तीन चार वर्षाचे कोर्सेस अनेक क्लासेस उपलब्ध करून देतात आणि काही वेळा असे होऊ शकते की त्या जाहिरातबाजीला बळी पडून आपण तो क्लास करता यावा म्हणून कला शाखेला किंवा इतर तत्सम शाखेला प्रवेश घेऊ शकतो. मात्र हे लक्षात ठेवावे की वर सांगितलेल्या कारणांमुळे तसे करण्याची अजिबात गरज नाही.
म्हणून सर्व विद्यार्थी मित्र मैत्रिणी व पालकांना माझी कळकळीची विनंती आहे की केवळ भविष्यात स्पर्धा परीक्षा द्यायच्या आहेत म्हणून अमुक एका शाखेला प्रवेश घ्यायचा असे कोणत्याही परिस्थितीत करू नका. अर्थात याचा अर्थ असा नाही की कला शाखा किंवा इतर तत्सम शाखेला प्रवेश घेऊ नये. एखाद्याला कला शाखेची आवड असेल किंवा इतर कुठलीही पदवी आपल्याकडून होणार नाही असे त्याला स्पष्ट कळत असेल तर त्याने कला शाखा किंवा कॉमर्स किंवा इतर कुठल्याही शाखेला प्रवेश घ्यायला हरकत नाही. माझे म्हणणे एवढेच आहे की आवड नसताना आणि इतर पदवी करण्याची क्षमता असताना उगाचच कोणीतरी सांगते म्हणून स्पर्धा परीक्षांसाठी अमुक एका शाखेला प्रवेश घ्यावा हे अजिबात करू नये. आताच्या घडीला आपल्याला जे आवडते, ज्या शाखेची आपल्याला मनापासून आवड आहे, ज्या शाखेमुळे आपल्याला उपजीविकेची खात्री मिळू शकते किंवा किमान मूलभूत आत्मविश्वास निर्माण होऊ शकतो अशाच शाखेला प्रवेश घ्या. बाकी स्पर्धा परीक्षांशी संबंधित अभ्यास नंतर तुम्हाला करता येईलच तो तुम्ही फार तर पदवीच्या शेवटच्या वर्षाला सुरुवात करा. परंतु कोणत्याही परिस्थितीत मी वर सांगितल्या प्रमाणे आपल्या पायावर कुऱ्हाड मारून घेऊ नका.
संदिपकुमार साळुंखे, भा. रा. से.
अतिरिक्त आयकर आयुक्त, औरंगाबाद