🟧आंतरराष्ट्रीय भ्रष्टाचारविरोधी दिन: 9 December
दरवर्षी 9 डिसेंबर हा दिवस आंतरराष्ट्रीय भ्रष्टाचारविरोधी दिन (किंवा लाचलुचपत प्रतिबंधक दिन) म्हणून जगभरात साजरा करतात.
यावर्षी, हा दिवस 'रिकव्हर विथ इंटेग्रिटी' या विषयाखाली साजरा करण्यात आला आहे. याशिवाय, जगभरात “युनायटेड अगेन्स्ट करप्शन” या नावाने एक जागतिक मोहीम चालवली जात आहे.
☑️भ्रष्टाचार म्हणजे काय?
भ्रष्टाचार ही एक किचकट सामाजिक, राजकीय आणि आर्थिक बाब आहे जी सर्व देशांवर नकारात्मक परिणाम करते. भ्रष्टाचार लोकशाही संस्थेची अधोगती करते, आर्थिक विकास धीमा करते आणि सरकारी अस्थिरतेला हातभार लावते.
कर्मचाऱ्यांकडून होण्याची शक्यता असलेल्या भ्रष्टाचाराचा उल्लेख कौटिल्याच्या अर्थशास्त्रात करण्यात आला आहे. न्या. पी.बी. सावंत चौकशी आयोगाने सादर केलेल्या चौकशी अहवालात भ्रष्टाचाराच्या व्याख्येत लाचखोरीबरोबर जबाबदारीच्या पदावर असलेल्या व्यक्तीची बेपर्वाई, अपव्यय, पक्षपातीपणा यांचाही समावेश करण्यात आला आहे.
☑️पार्श्वभूमी
31 ऑक्टोबर 2003 रोजी संयुक्त राष्ट्रसंघाने भ्रष्टाचाराच्या विरोधात एक दिवस पाळण्यासाठी यासंबंधीचा ठराव मंजूर केल्यानंतर दरवर्षी हा दिवस साजरा केला जातो.
प्रत्येक वर्षी एक लक्ष कोटी (महादम / ट्रिलियन) डॉलर एवढी लाच जगभरात दिली जाते, तर अंदाजे 2.6 महादम डॉलरचा भ्रष्ट व्यवहार होतो. ही रक्कम जागतिक सकल राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या (GDP) 5 टक्क्यांपेक्षा जास्त आहे. संयुक्त राष्ट्रसंघ विकास कार्यक्रम (UNDP) याच्यानुसार, विकसनशील देशांमध्ये, भ्रष्टाचाराचा निधी हा अधिकृत विकास सहाय्याच्या 10 पटीने अधिक आहे.
भारतात ‘भारतीय दंडविधान संहिता 161’ यामध्ये भ्रष्टाचारविरोधी तरतूद आहे. त्याच्या अनुषंगाने ‘भ्रष्टाचारविरोधी कायदा-1988’ तयार करण्यात आला.
दरवर्षी 9 डिसेंबर हा दिवस आंतरराष्ट्रीय भ्रष्टाचारविरोधी दिन (किंवा लाचलुचपत प्रतिबंधक दिन) म्हणून जगभरात साजरा करतात.
यावर्षी, हा दिवस 'रिकव्हर विथ इंटेग्रिटी' या विषयाखाली साजरा करण्यात आला आहे. याशिवाय, जगभरात “युनायटेड अगेन्स्ट करप्शन” या नावाने एक जागतिक मोहीम चालवली जात आहे.
☑️भ्रष्टाचार म्हणजे काय?
भ्रष्टाचार ही एक किचकट सामाजिक, राजकीय आणि आर्थिक बाब आहे जी सर्व देशांवर नकारात्मक परिणाम करते. भ्रष्टाचार लोकशाही संस्थेची अधोगती करते, आर्थिक विकास धीमा करते आणि सरकारी अस्थिरतेला हातभार लावते.
कर्मचाऱ्यांकडून होण्याची शक्यता असलेल्या भ्रष्टाचाराचा उल्लेख कौटिल्याच्या अर्थशास्त्रात करण्यात आला आहे. न्या. पी.बी. सावंत चौकशी आयोगाने सादर केलेल्या चौकशी अहवालात भ्रष्टाचाराच्या व्याख्येत लाचखोरीबरोबर जबाबदारीच्या पदावर असलेल्या व्यक्तीची बेपर्वाई, अपव्यय, पक्षपातीपणा यांचाही समावेश करण्यात आला आहे.
☑️पार्श्वभूमी
31 ऑक्टोबर 2003 रोजी संयुक्त राष्ट्रसंघाने भ्रष्टाचाराच्या विरोधात एक दिवस पाळण्यासाठी यासंबंधीचा ठराव मंजूर केल्यानंतर दरवर्षी हा दिवस साजरा केला जातो.
प्रत्येक वर्षी एक लक्ष कोटी (महादम / ट्रिलियन) डॉलर एवढी लाच जगभरात दिली जाते, तर अंदाजे 2.6 महादम डॉलरचा भ्रष्ट व्यवहार होतो. ही रक्कम जागतिक सकल राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या (GDP) 5 टक्क्यांपेक्षा जास्त आहे. संयुक्त राष्ट्रसंघ विकास कार्यक्रम (UNDP) याच्यानुसार, विकसनशील देशांमध्ये, भ्रष्टाचाराचा निधी हा अधिकृत विकास सहाय्याच्या 10 पटीने अधिक आहे.
भारतात ‘भारतीय दंडविधान संहिता 161’ यामध्ये भ्रष्टाचारविरोधी तरतूद आहे. त्याच्या अनुषंगाने ‘भ्रष्टाचारविरोधी कायदा-1988’ तयार करण्यात आला.
🟧फोर्ब्सच्या 100 सामर्थ्यशाली महिलांच्या यादीत अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन.
‘फोर्ब्स’ या नियतकालिकाने 2020 वर्षासाठी तयार केलेल्या जगभरातील 100 सामर्थ्यशाली महिलांच्या यादीत केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन, एचसीएल कॉर्पोरेशनच्या सीईओ रोशनी नाडर मल्होत्रा, बायोकॉन कंपनीच्या संस्थापक किरण मजुमदार-शॉ यांचा समावेश आहे.
तर या तिघींचा गेल्या वर्षीच्या यादीतही समावेश होता. यंदाच्या यादीत निर्मला सीतारामन या 41 व्या क्रमांकावर असून, रोशनी नाडर मल्होत्रा यांनी 55 वे व किरण मजुमदार-शॉ यांनी 68 वे स्थान पटकावले आहे.
तसेच फोर्ब्सच्या यादीत जर्मन चॅन्सलर अँजेला मर्केल या सर्वोच्च स्थानी आहेत. मर्केल यांनी यादीत प्रथम क्रमांक 2006 सालापासून कायम राखला आहे.
तर त्याला अपवाद 2010 सालाचा होता. त्यावर्षी बराक ओबामा यांच्या पत्नी मिशेल ओबामा यांना हे स्थान देण्यात आले होते. या यादीत युरोपियन सेंट्रल बँकेच्या अध्यक्ष ख्रिस्तीन लगार्डे या दुसऱ्या क्रमांकावर व अमेरिकेच्या नव्या उपराष्ट्राध्यक्ष कमला हॅरिस या तिसऱ्या क्रमांकावर आहेत.
‘फोर्ब्स’ या नियतकालिकाने 2020 वर्षासाठी तयार केलेल्या जगभरातील 100 सामर्थ्यशाली महिलांच्या यादीत केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन, एचसीएल कॉर्पोरेशनच्या सीईओ रोशनी नाडर मल्होत्रा, बायोकॉन कंपनीच्या संस्थापक किरण मजुमदार-शॉ यांचा समावेश आहे.
तर या तिघींचा गेल्या वर्षीच्या यादीतही समावेश होता. यंदाच्या यादीत निर्मला सीतारामन या 41 व्या क्रमांकावर असून, रोशनी नाडर मल्होत्रा यांनी 55 वे व किरण मजुमदार-शॉ यांनी 68 वे स्थान पटकावले आहे.
तसेच फोर्ब्सच्या यादीत जर्मन चॅन्सलर अँजेला मर्केल या सर्वोच्च स्थानी आहेत. मर्केल यांनी यादीत प्रथम क्रमांक 2006 सालापासून कायम राखला आहे.
तर त्याला अपवाद 2010 सालाचा होता. त्यावर्षी बराक ओबामा यांच्या पत्नी मिशेल ओबामा यांना हे स्थान देण्यात आले होते. या यादीत युरोपियन सेंट्रल बँकेच्या अध्यक्ष ख्रिस्तीन लगार्डे या दुसऱ्या क्रमांकावर व अमेरिकेच्या नव्या उपराष्ट्राध्यक्ष कमला हॅरिस या तिसऱ्या क्रमांकावर आहेत.
🟧माउंट एव्हरेस्टची उंची वाढली! नेपाळ-चीनने जाहीर केली नवी उंची
नेपाळमध्ये २०१५ साली झालेल्या भूकंपानंतर जगातील सर्वात उंच शिखर असलेल्या माउंट एव्हरेस्टची उंची घटल्याचा दावा केला जात होता.
या दाव्यात किती तथ्य आहे हे पाहण्यासाठी चीन आणि नेपाळने माउंट एव्हरेस्टची उंची नव्याने मोजली. मात्र, एव्हरेस्टची उंची वाढली असल्याचे समोर आले आहे.
माउंट एव्हरेस्टची नवी उंची आता ८८४८.८६ मीटर इतकी असल्याचे नेपाळ आणि चीनने जाहीर केले आहे.
नेपाळचे परराष्ट्र मंत्री प्रदीप ज्ञावली आणि चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी यांनी संयुक्तपणे ही घोषणा केली आहे.
नेपाळमध्ये २०१५ साली झालेल्या भूकंपानंतर जगातील सर्वात उंच शिखर असलेल्या माउंट एव्हरेस्टची उंची घटल्याचा दावा केला जात होता.
या दाव्यात किती तथ्य आहे हे पाहण्यासाठी चीन आणि नेपाळने माउंट एव्हरेस्टची उंची नव्याने मोजली. मात्र, एव्हरेस्टची उंची वाढली असल्याचे समोर आले आहे.
माउंट एव्हरेस्टची नवी उंची आता ८८४८.८६ मीटर इतकी असल्याचे नेपाळ आणि चीनने जाहीर केले आहे.
नेपाळचे परराष्ट्र मंत्री प्रदीप ज्ञावली आणि चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी यांनी संयुक्तपणे ही घोषणा केली आहे.
Forwarded from MPSC SIMPLIFIED(official) (Nagesh Patil)
Forwarded from MPSC SIMPLIFIED(official) (Nagesh Patil)
Forwarded from MPSC SIMPLIFIED(official) (Nagesh Patil)
Forwarded from MPSC SIMPLIFIED(official) (Nagesh Patil)