​​⚫️ Bugungi sanada, ya’ni 1938 yilning 4 oktyabr sanasida  tuhmat va nohaq ayblar bilan qatl qilingan bir guruh millat ziyolilari: Fitrat, Abdulla Qodiriy, Cho‘lpon, Po‘lat Soliyev, Gʻozi Olim Yunusov, Abdulhay Tojiyev, Akbar Islomov, Anqaboy Xudoybaxtov, Sanjar Siddiq, Qurbon Beregin, A’zam Ayyub, Otajon Hoshimov.  

     Oxiratlari obod bo‘lsin.

💬📹📹@mutolaa_sehri

Qaniydi uchrasa shunday bir odam...
Sen yoqa boʻlganda u ham yeng boʻlsa.
Yoshi, martabasi teng boʻlmasa ham,
Albatta sen bilan koʻngli teng boʻlsa.

Qaniydi uchrasa shundayin bir zot,
Gaplashsak jaydari yoronlarga xos.
Deylik: yulduzlarda bormikan hayot,
Qaysi darmondori qaysimizga mos.

Qaniydi uchrasa shunday suhbatdosh,
Bir-birin asabin arralashmasa.
Biri koʻz boʻlganda, biri boʻlsa qosh,
Suhbatga gʻiybat hech aralashmasa.

🪶 Abdulla Oripov (#nazm)

💬📹📹@mutolaa_sehri

Adabiyot yo‘nalishida 2026-yilgi Nobel mukofoti kanadalik adib Enn Karson (Anne Carson)ga nasib etdi.

U Klassik adabiy an’analar bilan ijodiy uyg‘unlikda zamonaviy adabiyotning yangi shakllarini yaratgan jasoratli va o‘ziga xos ijodi uchun taqdirlandi.

Bu yilgi Nobel mukofoti laureati Anne Carson 1950-yilda Kanadaning Toronto shahrida tug‘ilgan. 1981-yilda u klassika yo‘nalishidagi doktorlik dissertatsiyasini “Odi et Amo Ergo Sum” nomi bilan nashr ettirgan. Shundan buyon u butun ijodiy faoliyati davomida nazmda tarjimonlik va turli universitetlarda dars berish bilan shug'illanib keladi. #NobelPrize

Siz bu ijodkorni qaysi kitoblarini o'qigansiz?

💬📹📹@mutolaa_sehri

Uolter Tevisning "Qirolichaning yurishi“ romani haqida

Amerikalik yozuvchi Uolter Tevis (1928–1984) qalamiga mansub „The Queen’s Gambit“ romani ilk marta 1983-yilda nashr etilgan. Oʻzbek tiliga „Qirolichaning yurishi“ nomi bilan tarjima qilingan.

Yetimxonaga tushib qolgan qiz...uning yertoʻlada keksa farroshdan shaxmat oʻrganishi... qatʼiyatli va beshafqat yurishlar...gʻalaba....magʻlubiyat... ayriliq... yolgʻizlik...oʻziga ishonch...
Asar yuqoridagi barcha mavzularni qamrab oladi. Insonning oʻz ishini puxta oʻrganishi uning barcha muvaffaqiyatlari siri ekanini anglatadi.

Asar bosh qahramoni Elizabet (Bet) Harmon kentukkilik yetim qiz. Uning ota-onasi avtohalokatga uchragan, oʻzi esa Metuen-Xoum nasroniylik yetimxonasiga tushib qolgan. Yetimxonadagi taqiqlar, qatʼiy tartiblar, erkinlikning yoʻqligi yosh qizda odamlarga nisbatan ishonchsizlik va nafratni oshiradi. Unga tasalli beradigan narsa – farrosh janob Sheybeldan oʻrgangan oʻyini (shaxmat).

U oʻyinni tezda oʻrganib oladi, avval Sheybelning oʻzini, soʻngra shtatdagi koʻplab chempion erkaklarni tor-mor etadi. Asar bir savolga javob berishga intiladi: Sharqiy Yevropa mamlakatlarida ayollar shaxmat oʻynayotgan va yutuqlarga erishayotgan davrda nima uchun rivojlangan Amerikada ayollar bu oʻyinda arzirli natijaga erishmagan?

Asarda tez erishilgan yutuqlar insonni havolantirib yuborsa, oqibati yaxshi tugamasligi ham uqtirib oʻtiladi. Jumladan, qahramonimiz Elizabetning oʻgay onasi vafot etgach, tushkunlikka tushgan Harmon ichkilikka ruju qoʻyadi, ammo bu omil uning isteʼdodiga koʻlanka soladi, xayolida oʻynaydigan shaxmat partiyalarini esidan chiqarib ayanchli magʻlubiyatlarga sabab boʻladi.

Umuman olganda, asar bitta chempion qizning shakllanishi, inqirozi, qayta tiklanishi va gʻalaba qozonishi haqidagina emas, balki insonning hayotda oʻz oʻrnini topishi uchun tinimsiz kurashlar ichida chiniqishi haqida.

Asar asosida ishlangan mini-serial (2020) ham mashhurlikka erishgan.

🪶 Azamat Fayzullayev

💬📹📹@mutolaa_sehri

Adabiyot yo'nalishida Nobel mukofoti olgan ayollar soni 19ta bo'libdi.

💬📹📹@mutolaa_sehri

“Hilol-Nashr” o‘zining 15 yoshini nishonlayotgan ekan.

Nashriyot haqida fikringizni izohda qoldirishingiz mumkin

💬📹📹@mutolaa_sehri

“QO'RQMA” ROMANI MUALLIFI VA “KITOBXON OILA” G‘OLIBLARIGA UY BERILADI

Prezident Shavkat Mirziyoyev “Qo‘rqma” romani muallifi, yosh yozuvchi Javlon Jovliyevning ijodiy mehnatini e’tirof etib, unga Toshkent shahridan ikki xonali uy ajratish bo‘yicha topshiriq berdi.

Uchrashuvda yozuvchi davlat rahbariga O‘zbekiston ayollarining yuz yillik hayoti haqida hikoya qiluvchi yangi — “Katta qizlar” romanini sovg‘a qildi.

Shuningdek, respublika miqyosidagi “Kitobxon oila” tanlovida sovrindor bo‘lgan oilaga ham poytaxtdan ikki xonali uy beriladi.

Bugundan hamma "Kitobxon oila" bo'lishga kirishsin )

💬📹📹@mutolaa_sehri

🗓 #bugun #kun_tarixi

25-oktyabr Pirimqul Qodirov (1928-2010) tavallud topgan kun

Pirimqul Qodirov 1928 yil 25 oktyabrda Tojikiston Respublikasining Shahriston tumanidagi Kengko‘l qishlog‘ida tug‘ilgan. O‘rta Osiyo universitetining sharqshunoslik fakultetini tugatgan (1951).

Roman va qissalari:
⏺«Uch ildiz» (1958),
⏺«Qora ko‘zlar» (1966),
⏺«Olmos kamar» (1976),
⏺«Yulduzli tunlar» (1979),
⏺«Avlodlar dovoni», (1989),
⏺«Ona lochin nidosi» (2000)
⏺" Erk" va b.

Unvon va mukofotlari:
⏺O‘zbekiston xalq yozuvchisi (1988).
⏺O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi (1978).
⏺Hamza nomidagi O‘zbekiston Davlat mukofoti laureati (1981),
⏺«El-yurt hurmati» (1998),
⏺«Buyuk xizmatlari uchun» (2006)
⏺«Shuhrat» medali (1994)

❔ Siz yozuvchining qaysi asarlarini o'qigansiz?

💬📹📹@mutolaa_sehri

📖 “Uchinchi dunyodan birinchi dunyoga” kitobi haqida

1965 yil. Jahon xaritasida yangi davlat – Singapur paydo bo‘ldi. Bu davlat juda qashshoq, kichik bo‘lib, oltin, neft, gaz, umuman shu kabi tabiiy boyliklari yo‘q edi. Aholi turli millat va tillarga bo‘lingan, iqtisod o‘lgan, ishsizlik avjida. Ko‘pchilik bu davlat mustaqil bo‘lganidan so‘ng uch yil ham yashamaydi degan xulosaga kelgandi.

Ammo Singapurning o‘sha paytdagi hukumat rahbari Li Kuan Yu bu fikrni amalda inkor qildi. U kitobida shunday yozadi: “Bizning eng katta boyligimiz – odamlarimizning ongi va mehnati”.

Shu ishonch bilan u Singapurni 30 yil ichida uchinchi dunyodan birinchi dunyoga aylantirdi.

📖 Eng xavfli dushman...

Ushbu kitob quruq, oldi-qochdi siyosatga bag‘ishlanmagan. Unda halol rahbarlik, mas’uliyat va vijdon bilan ko‘p narsa qilish mumkinligi haqida gap boradi. Asarda Li Kuan Yu o‘z hayoti orqali mamlakatni qanday isloh qilganini, qanday qarorlar unga qimmatga tushganini, lekin natija berganini yozib qoldiradi.

Li Kuan Yu korrupsiyani davlatning eng xavfli dushmani sifatida ko‘rdi. U agar rahbar pora olsa, butun tizim chiriydi deb hisoblagan. Halollik – siyosiy barqarorlikning yagona kafolati ekanini aytib o‘tadi.

Shu maqsadda u Korrupsiyaga qarshi mustaqil byuro, hatto bosh vazirning o‘zi haqida ham tekshiruv o‘tkazish huquqiga ega bo‘lgan tashkilot faoliyatini yo‘lga qo‘ydi.

Li Kuan Yu davlat xizmatchilari maoshini xususiy sektor darajasiga yetkazdi, ammo har qanday noqonuniy daromad uchun og‘ir jazo belgilandi. Mansabdor pora talab qilmaslikka, boshqalar esa uni bermaslikka o‘rgandi, odatlandi.

Singapurda bugun korrupsiya deyarli yo‘q darajada.

📖 Jamiyatga fikrlaydigan insonlar kerak

U ta’lim tizimini tubdan isloh qildi: nazariy bilimdan amaliy malakaga o‘tish siyosati boshlandi.

Li Kuan Yu “Bizga amaliy fikrlaydigan insonlar kerak edi”, deb yozadi. Shu bois, har bir bitiruvchi iqtisod uchun foyda keltirdi. Bundan tashqari, ta’limdagi adolat prinsipiga ham katta e’tibor berdi: hech bir bola kambag‘allik yoki millati sababli ta’limdan chetda qolmasligi kerak edi. Har bir bola o‘z iqtidoriga ko‘ra imkoniyat oldi.

(Oq-qora fon: Kattakonning farzandi, qarindoshi, degan gaplar jamiyatda imtiyoz bermadi).

Li Kuan Yu uchun o‘qituvchilik – faqat kasb emas, millatning ustuni edi. O‘qituvchiga munosib maosh berilmasa, yurt kelajagi xavf ostida qolishi mumkinligini aytib o‘tdi. Jamiyatda o‘qituvchining darajasi oshdi.

📖 Singapur moʻjizasining poydevori

Kitobda intizom – iqtisodiy muvaffaqiyatning asosi ekani haqida gap boradi. Li Kuan Yu jamiyatdagi tartib – erkinlikning dushmani emas, balki uning kafolati. Agar odamlar qonunga itoat qilmasa, demokratik qadriyatlar ham yetarli samara bermaydi, deb hisoblaydi.

📖 Qat’iy jamoat tartibi o‘rnatildi:

➡️– ko‘chaga chiqindilarni tashlash, jamoat joylarida odobsiz harakatlar uchun qattiq jarimalar joriy etildi;
➡️– xizmatchilardan tortib vazirlargacha, barcha fuqarolar uchun bir xil qonun ishlardi;
➡️– kechikish, va’dabozlik, loqaydlik kabi holatlar davlat idoralarida yo‘q darajada edi.

Uning fikricha, tartib nafaqat jamoat joylarida, balki fikrlash tarzida ham bo‘lishi kerak. Shuning uchun maktablardan boshlab bolalarga vaqtini tejash, mas’uliyat va jamoat mulkiga ehtirom kabi qoidalar o‘rgatilgan. Bu g‘oya nafaqat siyosiy yoki iqtisodiy, balki ma’naviy islohot ham edi.

📖 Xulosa

“Uchinchi dunyodan birinchi dunyoga” kitobi rahbarlar, siyosatchilar va islohotchilar uchun juda kerakli asar. Bu kitobdan faqat tarix emas, rahbarlik madaniyatini o‘rganish mumkin. Uning har bir sahifasida bir millatning irodasi, bir insonning vijdoni aks etgan.

Li Kuan Yu bizga bir haqiqatni o‘rgatdi: agar odam o‘z mamlakati, xalqini sevsa, uning taqdiriga befarq bo‘lmasa, u hatto quyoshsiz orolni ham yorug‘ dunyoga aylantira oladi.

🪶 Isomiddin Po‘latov

💬📹📹@mutolaa_sehri