کانال وحید احسانی
924 subscribers
87 photos
18 videos
27 files
574 links
فعّال فرهنگی-اجتماعی، دکتری توسعه کشاورزی، کارشناس معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه رازی

@vahidehsani_vh

ارسال پیام به‌صورت ناشناس:

http://t.me/HidenChat_Bot?start=128610692
Download Telegram
سلام و درود،
معرّفی چند کانال تلگرامی مرتبط (با ارزشیابی/اثربخشی علم و پژوهش) و مفید:
👇👇👇👇👇👇👇👇

1- کاربردی سازی علوم انسانی (بردار)
https://telegram.me/appliedhumanities

2- اثربخشی تحقیقات علوم انسانی و اجتماعی
https://telegram.me/researchimpact

3- پویش ملّی دوباره دانشگاه
https://telegram.me/dobarehdaneshgah

4- علم سنجی (ساینسومتریکس)
https://telegram.me/scientometric
.
نقش تعیین کنندۀ «اندیشه» در «وضعیّت اقتصادی-اجتماعی جامعه»
وحید احسانی

1- مقدّمه
نوشتار حاضر، در واکنش به دو جریان افراطی سیل آسا که در فضای عمومی جامعۀ ما شکل گرفته و روز به روز مجال را برای سایر دیدگاه ها تنگتر میکنند، نگاشته شده است. البته، دو جریان مورد نظر «باطل محض» یا «سیاه مطلق» نیستند، بلکه حقایقی را شامل شده و از برخی جنبه ها با واقعیّت همخوانی دارند؛ مشکل اصلی ناشی از «زیاده روی و افراط» در آنهاست.
بدین منظور، ذیل چند زیرعنوان مرتبط و سلسله وار، گفتارهای تأمّل برانگیزی از برخی اندیشمندان و صاحبنظران نقل و در پایان، برخی نکات به عنوان جمع بندی و نتیجه گیری مطرح شده است. بدین ترتیب، بخش اصلی نوشتار حاضر از نقل قول های ارزشمندی از برخی صاحبنظران تشکیل شده که بدون شرح و تفصیل ذکر شده اند.
در ادامه، دو جریان افراطی مورد نظر –که البته میتوان آنها را نمودهای متفاوتی از یک مشکل واحد دانست- تشریح شده اند.

1-1 جبهه گیری افراطی در مقابل «تفریط در عمل گرایی»
در ایران یک توافق جمعی نسبت به این مشکل ایجاد شده که: «متأسّفانه بیشتر مسئولان، دانشگاهیان، اصحاب رسانه، صاحبان تریبونها و حتّی مردم کوچه و بازار فقط اهل حرّافی، نقّادی، فلسفه بافی، نظریه پردازی و ادّعا بوده و اهل عمل نیستند». در واکنش به این ایراد همه گیر، جریان متّضادی شکل گرفته که به سرعت در مقابل هر گونه به اصطلاح «حرّافی و نظریه پردازی» جبهه گرفته و از حرّافان و فلسفه بافان، «عمل» یا لااقل «راه حل عملیاتی» مطالبه میکند. در این شرایط، هر کس در خصوص مسائل و مشکلات صحبت کند امّا برای رفع آنها آستین بالا نزده و یا لااقل خیلی سریع راه حل عملیاتی مربوطه را ارائه نکند، در معرض متّهم شدن به «حرّافی» و یا حتّی «سیاه نمایی» قرار می گیرد و کسی حال و حوصلۀ گوش دادن به این «به اصطلاح حرّافی ها» و «نظریه پردازیها» و یا مطالعۀ کتابهایی که با این رویکرد نوشته شده اند را ندارد؛ همگان فقط خواهان «سرعت عمل در رفع مشکلات» و «اصلاح هر چه سریع‌تر امور» هستند. گاهی اوقات، اتّهام «حرّافی و فلسفه بافی» به یک پتک تبدیل شده و سریعاً بر دهان هر نقّادی که بلافاصله راه حل عملیاتی و زودبازده خود را ارائه نکند کوبیده میشود.
در متن حاضر، ضمن قبول مشکل «حرّافی و فلسفه بافی» یا «توقّف در نظریه پردازی»، به یک بعد دیگر از موضوع «ارتباط میان نظر و عمل» پرداخته شده که علی رغم اهمیّت بنیادینش، در ایران به شدّت مورد غفلت است (چه در میان عوام و به ویژه در سطح رسانه های عمومی و چه در محیط دانشگاهی). ... مشکل مورد نظر (یا جنبۀ اخیرِ ناشی از عدم رعایت تعادل میان نظر و عمل) «اصرار بر ورود به عرصۀ عمل، بدون احساس نیاز به حصول اشراف نظری قابل قبول بر مسائل» و نیز «عدم توجه به ریشه های نگرشی/ذهنی مسائل و مشکلات جامعه» است.

2-1 ریشۀ همۀ مشکلات را به «اخلاق، تقوی و اصلاح رفتار افراد» ربط دادن.
جریان افراطی دیگری که در بطن جامعه شکل گرفته و به شکل فزآینده ای مجال را برای دیدگاه های دیگر تنگ میکند، دیدگاهیست که ریشۀ نهایی تمامی مشکلات مزمن جامعه را مسائلی چون «بی تقوایی» و «بی اخلاقی» معرّفی میکند. از نقطه نظر این دیدگاه، هر گونه گفتگو و تلاش برای یافتن ریشه های مسائل و مشکلات جامعه فقط به این نقطه ختم میشود که «بحث و گفتگو فایده ندارد، تا وقتی ما اخلاق خودمان را اصلاح نکنیم هیچ چیز درست نمیشود، باید هر کسی از خودش شروع کند، باید به همان چیزهایی که میدانیم عمل کنیم. اگه هر کسی وظیفۀ خودش و همان درست و نادرستهایی که خودش میداند را در عمل پیاده کند، مملکت گلستان میشود».
همانطور که پیش از این بیان شد، «افراط» در دیدگاه بالاست که مشکل ساز میشود، وگر نه هیچ کس نمیتواند اهمیّت مسائلی چون «تقوی»، «اخلاق» و «لزوم اصلاح رفتار» را منکر شود.

2- گفتارهایی از برخی صاحبنظران که با دو جریان افراطی بالا همخوانی ندارند

همانطور که پیش از این بیان شد، این بخش از متن از نقل قولهایی از برخی دانشمندان و صاحبنظران تشکیل شده که تقریباً بدون هرگونه کم و کاست و یا توضیح اضافه، ذیل چند زیرعنوان مجزّا و البته همراستا، ارائه شده اند .

(این مقاله در سایت فرهنگی نیلوفر منتشر شده است. جهت مطالعۀ ادامۀ مطلب، به لینک زیر مراجعه کنید)👇👇👇👇
http://neeloofar.org/critic/124-article/1827-thought-and-economic-situation.html

چنانچه این مطلب را مفید می دانید، لطفا باز نشر دهید.
تاریخ انتشار : 1397/04/08
https://telegram.me/notesofvahidehsani
Forwarded from | نیلوفر |
Thought-and-economic-situation.pdf
712.8 KB
نقش تعیین کنندۀ «اندیشه» در «وضعیّت اقتصادی-اجتماعی جامعه»

@neeloofaran
برشی از یک کتاب)

پاره ای از مکتوب سیّد جمال الدّین اسدآبادی که به یکی از دوستان خود نوشته است:

«... شما تا قوه دارید در نسخ عاداتیکه میانه سعادت ایرانی سد سدید گردیده کوشش نمائید نه در نیستی صاحبان عادات. هر گاه بخواهید به اشخاص مانع شوید وقت شما تلف میگردد؛ اگر بخواهید به صاحب عادت سعی کنید باز آن عادت دیگرانرا بر خود جلب میکند ... "

منبع: کتاب تاریخ بیداری ایرانیان، تألیف ناظم الاسلام کرمانی، چاپ هفتم 1384، صفحۀ 68.

https://telegram.me/notesofvahidehsani
هیچ فکر کرده ایم که:

«چون شرایط زندگی مان مناسب نیست، بحران ها احاطه مان کرده اند، جو بی ثباتی و ناامنی حکم فرماست، نگرانی های روزانه یک لحظه ذهنمان را آرام نمی گذارند و ...، کتاب نمی خوانیم»

یا

«چون ملّت اهل مطالعه ای نبوده و نیستیم، در نتیجه، بحران ها دست از سرمان بر نمی دارند، شرایط زندگی مان سامان نمی یابد، همواره در شرایط حسّاس کنونی به سر می بریم، تمام عمر را زیر بار سنگین نگرانی های امروز و فردا سر می کنیم و ... » ؟؟؟!!!
🤔

https://telegram.me/notesofvahidehsani
درمان ناکارآمدی در ایران
(قسمت اوّل)
ناکارآمدی: معضلی بدون «راهکار عملیاتی»!

وحید احسانی


برای حل هر مشکل (چه در سطح فردی و چه در سطح اجتماعی) راهکار یا راهکارهایی وجود دارد که با عمل به آن راهکارها، مشکل مورد نظر مرتفع می­ گردد، امّا در خصوص معضل ناکارآمدی، قضیه تا حدودی متفاوت است.

از آنجا که نظام هستی بر پایۀ قوانین و روابطی (سنّت­ های الهی، روابط علّت و معلولی) ایجاد شده و پابرجاست، هر مشکلی نتیجۀ برخی علل و عوامل بوده و لذا به منظور رفع هر مشکل باید اقداماتی انجام داد تا در نتیجۀ آن اقدامات، علل و عوامل پیدایش مشکل مورد نظر مرتفع شده و نهایتاً مشکل از میان برود، امّا چنانچه فرد یا جامعه ­ای دچار معضل ناکارآمدی (عدم اثربخشی اقدامات) شود، هر اقدامی هم که جهت رفع این معضل انجام دهد ناکارآمد خواهد بود. به عبارت دیگر، ماهیّت ناکارآمدی به گونه­ ایست که می ­توان آن را به یک چرخۀ باطل، سیاه چالۀ گریز ناپذیر یا معضل بدون راهکار تشبیه کرد. معضل ناکارآمدی مانند بیماریِ فرضیِ «عدم واکنش به داروها» است که هر دارویی هم برای درمان آن استفاده شود، مشمول «عدم واکنش» شده و بی­ فایده خواهد بود. البته، از مطالب بالا نمی ­توان نتیجه گرفت که ناکارآمدی یک «درد بی درمان» است، چرا که هر درمانی از «راهکار عملیاتی» یا «اقدام و عمل» آغاز نمی­ شود. درمان کردن بعضی دردها و رفع کردن برخی مشکلات، پیش از پرداختن به اقدام و عمل، مستلزم برخی تحوّلات درونی است؛ تحوّلاتی مانند یک چرخش بینش، تغییر رویکرد یا امثال آن.

(جهت مطالعۀ متن کامل، به لینک زیر مراجعه کنید)
👇👇👇👇👇👇👇👇

https://telegra.ph/-08-12-27

چنانچه این مطلب را مفید می دانید، لطفا باز نشر دهید.
تاریخ انتشار در کانال: 1397/05/21

«ادامه دارد»
https://telegram.me/notesofvahidehsani
درمان ناکارآمدی در ایران
(قسمت دوّم)
درمان ناکارآمدی مستلزم یک تحوّل درونی است

وحید احسانی

ناکارآمدی از آن دسته معضلاتی است که رفع کردن آنها، پیش از پرداختن به راهکار عملیاتی، مستلزم وقوع یک تحوّل درونی بنیادین است. در این بخش، «تحوّل درونی» مورد نظر، از 3 منظر متفاوت تشریح شده است که عبارتند از ادبیات موفّقیت، ادبیات توسعه و ادبیات عرفانی-اسلامی.

1- تبدیل شدن یک فرد «غیرموثّر» به یک انسان «موثّر» از نقطه نظر ادبیات موفّقیّت

کاوی، یکی از صاحب­ نظران شناخته شدۀ ادبیات موفّقیت، اوّلین ویژگی از 7 ویژگیِ اصلیِ مردمان موثّر را عامل بودن دانسته و معتقد است تبدیل شدن از یک انسان غیر عامل به یک انسان عامل مستلزم «نوشیدن داروی تلخ» است:

«اگر سال­ های سال برای خودتان دلایل بی شماری گرد آورده باشید که چرا بدبخت هستید –مخصوصاً اگر شخص یا اشخاص یا اوضاع و شرایطی بیرون از وجود خودتان را مسئول یا مسبب این بدبختی پنداشته باشید- عامل بودن ابداً آسان نیست. باید داروی تلخ را ببلعید. امّا به محض فرو دادن آن، به رهایی هیجان انگیزی دست می­ یابید که هرگز پیش از آن نچشیده بودید» (کاوی، 1383: 61).
منظور کاوی از «نوشیدن داروی تلخ» آن است که فردِ ناموفق بپذیرد که عامل اصلیِ بدبختی­ اش انتخاب­ های خودش بوده ­اند. به عبارت دیگر، به خود بقبولاند که خودش انتخاب کرده بوده که بدبخت باشد؛ صرفاً پس از نوشیدن این داروی تلخ است که این توانایی را به دست خواهد آورد که «انتخاب کند که بدبخت نباشد»:

«اگر شخصی نتواند صادقانه بگوید: «آنچه امروز هستم به دلیل انتخاب­ های دیروز من است» این را نیز نمی­ تواند بگوید که: «و اکنون دیگر گونه انتخاب می­کنم»» (همان: 59).

2- اوّلین گام جوامع عقب مانده برای تبدیل شدن به جوامع پیشرفته، از نقطه نظر ادبیات توسعه

استیگلیتز، صاحب ­نظر برجستۀ ادبیات توسعه، ضمن تبیین وضعیّتی که از آن با عنوان «دانش بنیان شدن» یاد می­کنیم به تشریح رشد معجزه آسای کشورهای شرق آسیا پرداخته و توضیح می­دهد: ....

(جهت مطالعۀ متن کامل، به لینک زیر مراجعه کنید)
👇👇👇👇👇👇👇👇

https://telegra.ph/-08-12-25
چنانچه این مطلب را مفید می دانید، لطفا باز نشر دهید.
تاریخ انتشار در کانال: 1397/05/21

«ادامه دارد»
https://telegram.me/notesofvahidehsani
درمان ناکارآمدی در ایران
(قسمت سوم)
«پذیرش مسئولیت خود» چقدر تلخ است؟

وحید احسانی


با وجود تأثیرات شگرف «داروی تلخ» مورد نظر، چرا بسیاری از افراد و جوامع آن را ننوشیده و خود را از باتلاق عذاب آور بدبختی و عقب ماندگی نمی رهانند؟ مهم ترین علّت مربوطه، «تلخی» داروی مورد نظر است، امّا مگر این دارو چقدر تلخ است که بسیاری افراد و جوامع، یک عمر زندگی بی ثمر و ناکارآمد را بر یک بار نوشیدن داروی تلخ ترجیح می دهند؟ آیا میزان تلخی این دارو برای همۀ افراد و جوامع یکسان است؟ چه عواملی بر میزان تلخی این تحوّل نجات بخش تأثیرگذارند؟

مسلّماً، هر چه وضعیّت موجود نامطلوب تر و هر چه مسئولیّت افراد مورد نظر در پیدایش آن وضعیّت بیشتر باشد، تلخی داروی تحوّل آفرین بیشتر خواهد بود. البته، این دارو ذاتاً تلخ است (یعنی تحت بهترین شرایط ممکن نیز تلخ است)، امّا در برخی شرایط تلخی آن خیلی بیشتر می شود. به عنوان مثال، ...

(جهت مطالعۀ متن کامل، به لینک زیر مراجعه کنید)
👇👇👇👇👇👇👇👇
https://telegra.ph/-08-23-19

چنانچه این مطلب را مفید می دانید، لطفا باز نشر دهید.
تاریخ انتشار در کانال: 1397/06/01

«ادامه دارد»
https://telegram.me/notesofvahidehsani
درمان ناکارآمدی در ایران
(قسمت چهارم)
چه کسانی باید داروی تلخ را بنوشند؟

وحید احسانی


بدیهی است وقتی یک شخص بخواهد تحوّل مورد نظر در سلسله نوشتار حاضر را تجربه کُند، خود او باید داروی تلخ را بنوشد، امّا در خصوص یک جامعه با این پرسش مواجه می شویم که «از میان کل جمعیّت کشور، چه کسانی باید داروی تلخ را بنوشند؟».

احتمالاً در نگاه اوّل، پاسخ این پرسش واضح و بدیهی به نظر می رسد، امّا مسئله به این سادگی ها هم نیست[1] (لااقل نگارنده این طور می پندارد). در این قسمت، تلاش شده نشان داده شود که پرسش مورد نظر، بر خلاف دیدگاه احتمالی بیشتر هم وطنان عزیزم، پرسشی جدّی بوده و پاسخ دادن به آن هم کار ساده ای نیست (چه از حیث درک عوامل موثر بر مسئله و چه از حیث توانایی کنار آمدن با گزینه های مختلف). بدین منظور، این قسمت به طرح پرسش های گوناگونی که ناظر بر ابعاد مختلف مسئله هستند اختصاص داده شده است. هدف آن است که پیش از پرداختن به پاسخ (در قسمت بعدی)، ذهن مخاطبان با پرسش مورد نظر و پیچیدگی های آن آشنا و درگیر شود.

جامعه ای که پس از سال ها اصرار متعصّبانه (احتمالاً ایدئولوژیک) بر برخی اصول خود ساخته و حذف سخت گیرانۀ ناصحان و منتقدان به بن بست رسیده و زمین و زمان خطاب به آن فریاد برآورده اند که: «به لبۀ پرتگاه رسیده ای»، دو راه در پیش دارد: یا ادامۀ رویکرد خود مطلق انگارانۀ گذشته که معادل سقوط در قعر دره است و یا اصلاح مسیر اشتباه گذشته که در اوّلین قدم مستلزم «نوشیدن داروی تلخ» است. در چنین شرایطی، معمولاً تلخی داروی مورد نظر در بیشترین حدّ ممکن است چرا که علی القاعده در طول مسیر اشتباه گذشته، ظلم های زیادی روا داشته شده و مردمان بسیاری به فقر و فلاکت کشیده شده اند. در اینجا پرسش اساسی این است که «چه کسانی از جمعیّت مثلا یکصد میلیونی جامعۀ مورد نظر باید داروی تلخ را بنوشند؟».

چنانچه بخواهیم در راستای یافتن پاسخ، ابتدا مسئله را ساده کرده باشیم، باید ببینیم که چه کسانی مقصر بوده اند یا به عبارتی، چه کسانی در قرار گرفتن در یک مسیر اشتباه، پیش رفتنِ چشم و گوش بسته در آن مسیر و رسیدن به نقطۀ نامطلوب موجود (لب پرتگاه) نقش داشته اند (چه به صورت مستقیم و چه غیرمستقیم)؟

مسلّماً، چنانچه بررسی جامعۀ مورد نظر نشان دهد که طی دهه های گذشته، به جز عدّۀ اندکی (احتمالاً سردمداران سیاسی، متولّیان دین رایج یا هر دو گروه)، سایرین وظایف اجتماعی خود را به نحو مطلوب انجام داده اند، مقصّر اصلی همان عدّۀ قلیل خواهند بود، امّا مسئله وقتی پیچیده تر می شود که بیشتر مردم در انجام وظایف اجتماعی خود کوتاهی کرده باشند. به عنوان مثال، ...

(جهت مطالعۀ متن کامل، به لینک زیر مراجعه کنید)
👇👇👇👇👇👇👇👇
https://telegra.ph/-08-23-22
چنانچه این مطلب را مفید می دانید، لطفا باز نشر دهید.
تاریخ انتشار در کانال: 1397/06/01

«ادامه دارد»
https://telegram.me/notesofvahidehsani
درمان ناکارآمدی در ایران
(قسمت پنجم)
«انگشت های اتّهام» و «مردمی که غیب می شوند»!

وحید احسانی

اگر یک آدم فضایی در برهه های مختلف تاریخ سرزمین مان به کشور ما بیاید متوجه می شود که در فاصلۀ هر دو برهۀ کوتاه مدّت تاریخی، بخشی از جامعه غیب می شوند، زیرا در هر بار حضور در جامعه متوجه می شود که تمامی مردم، چنان انگشت اتّهام خود را مسلّح کرده و به دنبال مقصّر اشتباه رخ داده در برهۀ گذشته می گردند که گویی عدّۀ قابل توجّهی که در آن دوران با تمام وجود از تصمیم اشتباه مورد نظر حمایت و پشتیبانی می کردند غیب شده اند!

آدم فضایی مورد نظر که در روز 28 مرداد 1332 با چشمان خود دیده بود که علاوه بر معدود نظامیان و اوباشان مزدور دربار، بخش قابل توجّه و تأثیرگذاری از مردم (شامل مریدان و مقلّدان آن دسته از روحانیان که ضدّ مصدّق شده بودند و همچنین، کسانی که تحت تأثیر تبلیغات رسانه های درباری، مصدّق را مقصّر مشکلات اقتصادی شناخته بودند) بر علیه دولت به خیابان ها ریخته، مرگ بر مصدّق سر داده و در پایان روز، شکست دولت ملّی را جشن گرفته بودند، در حضور بعدی با تعجّب مشاهده کرد که همگان، واقعۀ آن روز را کودتا (که به معنای تغییر دادن دولت در بیخبری مردم، به صورت بی سر و صدا و نگهانی توسّط نظامیان است) نامیده و باعث و بانی آن را لعن و نفرین می کنند، لذا با خود فکر می کرد که: «مردمی که دیروز مرگ بر مصدّق می گفتند کجا هستند؟ آیا غیب شده اند؟»!

آدم فضایی مورد نظر که در سال های پس از انقلاب نیز به ایران آمده و غلیان حسّ انتقام گیری در مردم و حمایت و خوشنودی بخش عمده ای از آنها از اعدام ها، تخریب ها (تخریب مجسمه ها و مقبره های مربوط به رژیم سابق) و تسخیرها (مانند تسخیر سفارت آمریکا) را مشاهده کرده بود، در سفرهای بعدی با تعجّب می دید که ...

(جهت مطالعۀ متن کامل، به لینک زیر مراجعه کنید)
👇👇👇👇👇👇👇👇
https://telegra.ph/-08-24-32
چنانچه این مطلب را مفید می دانید، لطفا باز نشر دهید.
تاریخ انتشار در کانال: 1397/06/02

«ادامه دارد»
https://telegram.me/notesofvahidehsani
🔻توسعه علم با رویکردی غیرعلمی در ایران: مطالعۀ موردی: نظام پاداش دهی رسمی

🔻وحید احسانی و سیّدمحمّدباقر نجفی

🔹در این مقاله ابتدا با مرور منابع مستند علمی نشان داده شده که از حدود 50 سال پیش، نتایج حاصل از پژوهش های معتبر ثابت کرده است که مشوّق/محرّک های بیرونی (شامل مشوّق های مالی) در بهترین حالت می توانند در فعّالیّت های ساده ای که نیازمند به کارگرفتن توانایی های ذهنی (به ویژه خلاقیّت) نیستند، سرعت و کمیّت انجام کار توسّط کارکنان را بهبود بخشند، امّا در مقابل، در خصوص فعّالیّت هایی که مستلزم کاربرد مهارتهای ذهنی هستند، این نوع مشوّق ها نه تنها عملکرد فعّالان (کارکنان) را بهبود نمی بخشند، بلکه کیفیت انجام کارها را تنزّل می دهند.

🔹این در حالیست که سیاست گذاران و تصمیم سازان نظام آموزش و پژوهش کشور طی دهه های اخیر تلاش کرده اند از طریق محرّک/مشّوق های بیرونی (شامل اجبار و مشوّق های مالی) فعّالان نظام آموزش و پژوهش کشور (پژوهشگران، اعضای هیأت علمی، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و غیره) را به فعّالیّت بیشتر واداشته و از این طریق نظام آموزش و پژوهش کشور را توسعه دهند.

🔹در بخش دوّم مقاله، با تأکید بر «نظام پاداش دهی رسمی به کار گرفته شده در نظام آموزش و پژوهش کشور» به یک تناقض بسیار تأمل برانگیز در این نظام پرداخته شده که طی آن سیاست گذاران و برنامه ریزان نظام آموزش و پژوهش از یک سو، پژوهشگران (اعضای هیأت علمی و غیره) را به شدّت به انتشار مقاله در مجلات معتبر (بر اساس شاخص های علم سنجی مربوطه) سوق داده و به افزایش تعداد مقالات منتشر شده در این دسته مجلات افتخار می کنند امّا از سوی دیگر، در فرآیند تصمیم سازی برای نظام آموزش و پژوهش، به یافته های پژوهشی مربوطه ای که در معتبرترین مجلات علمی منتشر شده اند هیچ وقعی ننهاده، حتّی بر خلاف آنها تصمیم گیری می کنند.

🔹در بخش سوّم مقاله، بر اساس مسیر تاریخی که نظام آموزش و پژوهش کشور تا بدین مرحله طی کرده است، سناریوهای اصلی پیش روی این نظام تشریح شده و روند تغییرات آتی (با تأکید بر نظام پاداش دهی رسمی به اعمال شده در آن) در صورت حرکت در جهت هر یک از این سناریوها مورد بررسی قرار گرفته است.

🔹در پایان، بر اساس محتوی و یافته های مقاله نتیجه گرفته شده است که :
1- نظام پاداش دهی رسمی به کارگرفته شده در نظام آموزش و پژوهش کشور «غیرعلمی» (در تضاد با یافته های معتبر علمی-پژوهشی) است. این مسئله حاکی از آن است که فرآیند سیاستگذاری و برنامه ریزی در نظام آموزش و پژوهش کشور مبتنی بر علم و دانش (دانش بنیان) نیست. وقتی سیاستها و تصمیمات اتّخاذ شده در «نظام آموزش و پژوهش» مبتنی بر «علم و دانش» نباشد، اوّلاً، می توان نتیجه گرفت که هیچ بخش دیگری از جامعه (اقتصاد، فرهنگ، سیاست و غیره) نیز دانش بنیان نیست و ثانیاً، نمی توان انتظار داشت مجموعه فعّالیّت های این نظام آموزش و پژوهش -که خود بر اساس علم و دانش اداره نمیشود- بتواند در دانش بنیان شدن اقتصاد و جامعه ایفای نقش کند.

2- اصلاح سازوکار پاداش دهی رسمی نظام آموزش و پژوهش کشور صرفاً در صورتی متصوّر است که این اصلاح خرد در قالب جزئی از یک اصلاح کلان و بنیادی جهت فاصله گرفتن از مسیر «نفت بنیان» و نزدیک شدن به مسیر «دانش بنیان» محقق شده باشد. دستیابی به این هدف خود مستلزم آن است که جامعه (شامل سیاستگذاران و مدیران نظام آموزش و پژوهش) از غرور و افتخار کردن به رشد شاخصهای کمّی نظام آموزش و پژوهش دست برداشته و به "وضعی که در آن به سر میبریم و به فقری که به آن دچاریم" تذکّر پیدا کند.

مقالۀ بالا، در فصلنامۀ اقتصاد و جامعه پذیرش و در نوبت چاپ قرار گرفته است. باوجود این متن کامل نسخۀ زودآیند آن قابل جستجو و دریافت است.

💢 پویش ملی دوباره دانشگاه به دنبال اصلاح روال‌های حاکم بر سیاست‌های وزارت علوم است.
http://dobaredaneshgah.ir

🆔 https://t.me/dobarehdaneshgah
Forwarded from سیاست نامه علم و فناوری (AliAkbar Asadi)
❇️❇️❇️ از «بازیچۀ قدرت» تا «بنیانِ جامعه»: تحوّل جایگاه «دانشمندان و نوآوران» طی فرآیند «دانش بنیان شدن جوامع» و درس هایی برای ایران

وحید احسانی 1؛ سیّد محمّد باقر نجفی2؛ مرتضی کوکبی3
1دکتری توسعۀ کشاورزی از دانشگاه بوعلی سینا، پژوهشگر همکار دانشگاه رازی
2استادیار گروه علوم اقتصادی دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه رازی
3استاد بازنشستۀ گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده
در دهه های اخیر، به موازات توجه جهانی به اهمیت ویژۀ دانش، در میان سیاست گذاران و مسئولان ایران نیز اجماعی در مورد اهمیت علم و دانش شکل گرفته است و همگی بر لزوم دانش بنیان شدن اقتصاد و جامعه تأکید دارند؛ اما فقدان شناخت صحیح وضع موجود و وضع مطلوب، سیاست گذاری و برنامه ریزی برای دانش بنیان شدن ایران را با مشکلاتی مواجه کرده است. هدف از پژوهش حاضر، کاستن از خلأ معرفتیِ موجود در این دو زمینه، گسترش شناخت پیش نیازهای نهادی تحقق جامعۀ دانش بنیان و بررسی یکی از روابط نهادی علّی حاکم بر آن با تمرکز بر جایگاه دانشمندان و نوآوران در جامعه است. بدین منظور، با استفاده از چارچوب نظری نهادی و روش تاریخی تطبیقی، نخست جایگاه دانشمندان و نوآوران کشورهای صنعتی پیش و پس از دانش بنیان شدن جامعه بررسی شده است و سپس با مقایسۀ این دو، تحول جایگاه دانشمندان و نوآوران این کشورها طی فرایند دانش بنیان شدن جامعه تبیین شده است. همچنین با استفاده از شواهد تاریخی، جایگاه دانشمندان و نوآوران در گذشتۀ ایرا نزمین (از پایان عصر زرین فرهنگ و تمدن اسلامی تا پیروزی انقلاب اسلامی) بررسی شده است. یافته ها حاکی از آن بود که اولاً، تحقق بالاترین سطح امنیت و آزادی عمل برای دانشمندان و نوآوران یکی از ارکان اصلی دانش بنیان شدن جوامع صنعتی بوده است و ثانیاً، مسیر تاریخی طی شده در ایران، جامعه را به سمت فاصله گرفتن از وضع مطلوب سوق می دهد. ضروری است این نتایج اولاً به رسمیت شناخته شود و ثانیاً، در سیاست گذاری ها، برنامه ریزی ها و پایش های مربوطه لحاظ شوند.

http://stpl.ristip.sharif.ir/article_20268.html
در سیرۀ معصومین (ع) کدام اصل بوده است: انقلاب یا اصلاحات مدنی؟
وحید احسانی

1- مقدمه / طرح بحث
وقتی با جامعۀ نامطلوبی مواجه ایم که در آن ظلم و تبعیض زیاد و آزادی کم است، اصل بر کدام است: اصلاحات از بالا یا از پایین؟ رفرم سخت یا اصلاحات نَرم؟ تقابل با نظام سیاسی حاکم یا حرکت های مدنی در چارچوب نظام سیاسی موجود؟ تغییرات رادیکال و کوتاه مدّت یا اقدامات تدریجی و بلند مدّتی مانند آموزش؟ تلاش برای براندازی حکومت ظالمانه یا تلاش برای آگاهی بخشی به مردم؟

پیش از پرداختن به پاسخ پرسش های بالا بر اساس سیرۀ معصومین (ع)، لازم است در خصوص پرسش رایجی که بد مطرح شده و لذا بحث مورد نظر را به انحراف کشیده است صحبت شود.

2- پرسش رایج منحرف!
سالیان درازیست که در میان ما، پیرامون این پرسش که «چرا امام حسن (ع) قیام نکرد؟» و پرسش های مشابه آن بحث های مفصّلی مطرح شده است. منظور از «پرسش های مشابه»، مطرح کردن همین پرسش در خصوص سایر امامان (ع) است.

از نظر نگارنده، این پرسش در چارچوب پیش فرض های خاصّی شکل گرفته که لااقل محل بحث هستند، امّا از آنجا که پیش فرض های مورد نظر در لایه های زیرین نظام اندیشگری رایج در میان ما عمومیت دارند، متوجه حضور و نقش آنها نمی شویم. در ادامه، دو پیش فرض مربوطه که البته با یکدیگر همپوشانی دارند توضیح داده شده اند.

1-2 اصل بر قیام است!
قالب کلّی پرسش مورد نظر به این شکل است: «چرا فلان شخص، فلان کار را انجام نداد؟». این پرسش وقتی موضوعیّت پیدا می کند که اصولاً انتظار برود که «فلان شخص، فلان کار را انجام بدهد». به عنوان مثال وقتی در ساعت 2 بامداد چشم باز کرده و می بینیم که هم اتاقی مان بیدار است از او می پرسیم: «چرا نمی خوابی؟»، زیرا اصل بر این است که «شب ها بخوابیم»، و لذا اگر همین اتّفاق در ساعت 9 صبح به وقوع بپیوندد دیگر نمی پرسیم: «چرا نمی خوابی؟»، بلکه بر عکس، اگر ببینیم هنوز بیدار نشده است احتمالا می پرسیم که «چرا خوابی؟» یا «چرا بیدار نمی شوی؟». در غیر این صورت، چنانچه در ساعاتی که اصولا وقت خوابیدن نیست بپرسیم «چرا نمی خوابی؟»، مخاطب مان به جای مطرح کردن دلایل و استدلال های نخوابیدن خود، صرفاً با تعجّب از ما خواهد پرسید که «خواب؟! چرا بخوابم؟!».

به همین ترتیب، وقتی در خصوص امامی که در حال آموزش دادن و تربیت هزاران شاگرد است می پرسیم «چرا قیام نکرد؟» به معنای آن است که ....

(جهت مطالعۀ متن کامل، به یکی از لینک‌های زیر مراجعه کنید)
👇👇👇👇👇👇👇👇
https://telegra.ph/-09-20-22
https://neeloofar.org/110797
چنانچه این مطلب را مفید می دانید، لطفا باز نشر دهید.
تاریخ انتشار در کانال: 1397/06/29

https://telegram.me/notesofvahidehsani
.
امام حسین (ع)، گفتگوهای روزانه در خصوص مسائل و مشکلات جامعه و مطالعه

1- بیشتر ما بخش عمده ای از زمان روزانه مان را به بحث و گفتگو در خصوص مسائل و مشکلات جامعه و راه درمان آنها اختصاص می دهیم: در میهمانی ها، محل کار، تاکسی، اتوبوس و غیره و غیره.

2- فکر می کنم همگی قبول داشته باشیم که به طور کلّی، تمام بحث و گفتگوها را می توان به دو دستۀ «گفتگوهای عالمانه» و «گفتگوهای غیرعالمانه» تقسیم کرد. به زبان ساده، وقتی نسبت به موضوعی که در خصوص آن بحث می کنیم عالم باشیم، گفتگویمان عالمانه خواهد بود و بالعکس.

3- چگونه می توانیم مشخص کنیم که گفتگوهای روزانۀ ما در خصوص مسائل و مشکلات کشور چقدر «عالمانه» یا «غیر عالمانه» هستند؟

4- بیشتر ما سیّدالشّهداء (ع) را امام و پیشوای خود دانسته و با عشق و علاقه در انواع مراسم عزاداری محرّم شرکت می کنیم. امام حسین (ع) می فرمایند: «از نشانه های عالم، نقد سخن و اندیشۀ خود و آگاهی از نظرات مختلف است» (بحارالانوار، جلد 75، ص 119). فکر می کنم واضح باشد که منظور از «آگاهی از نظرات مختلف»، آشنا بودن با نظرات مختلف مطرح شده توسّط «متخصصان و صاحب نظران امر» است و نه مثلا نظرات همکاران، بستگان، سوپری سر کوچه، هم تاکسی یان (کسانی که در تاکسی با آنها مواجه می شویم)، هم صفان (کسانی که در صف های مختلف با آنها همراه می شویم) و سایر هم صحبتان روزانه.

5- دانشمندان علوم اجتماعی پس از ده ها سال تحصیل و پژوهش، در راستای تبیین مسائل و مشکلات جامعه کتاب های قابل توجّهی نوشته اند. برخی از این دست کتابها توسّط دانشمندان بین المللی و برخی دیگر توسّط صاحب نظران ایرانی نگاشته شده اند. برخی از کتاب های مورد نظر در خصوص ویژگی های مشابه عموم جوامع عقب مانده و برخی دیگر با تمرکز بر مسائل و مشکلات ایران و چگونگی اصلاح آنها به رشتۀ تحریر درآمده اند.

6- بیشتر این کتابها در کتابخانه های عمومی (یا سایر کتابخانه ها) قابل دسترسی هستند. هزینۀ عضویت سالیانه در کتابخانه های عمومی ده هزار و پانصد تومان (معادل چند بستنی یا چیپس و پفک) است. سیستم کتابخانه های عمومی یکپارچه بوده و با عضویت در یکی از آنها، می توان از تمامی کتابخانه های عمومی سراسر کشور کتاب به امانت گرفت.

7- در مورد مسائل و مشکلات جامعه با همدیگه گفتگو کنیم، اما در این خصوص #کتاب هم بخوانیم.

https://telegram.me/notesofvahidehsani
علّت تفاوت فاحش در زندگی ما و آنها

وحید احسانی

جبرئیل امین برای فرشتگانی که در حال قالب گیری گِل های آدمیان بودند توضیح داد که: «این آدمیان در کشورهای بسیار متفاوتی خواهند زیست؛ در برخی کشورها سطح رفاه، بالا، نظم و قانون، حکم فرما، محیط زیست، پاک و زیبا، انسانها، محترم و خلاصه زندگی بسیار خواستنی و فرح بخش بوده و در برخی کشورهای دیگر، گرفتاری ها، فراوان، نگرانی ها، کمر شکن، فقر و نابسامانی، زیاد، محیط زیست، آلوده و خلاصه زندگی بسیار سخت و رنج آور خواهد بود».

فرشتگان پرسیدند: «کدام یک از این آدمها در کشورهای مطلوب و کدامها در کشورهای نامطلوب خواهند زیست».

جبرئیل پاسخ داد: «برای تعیین این مهم، باید ابتدا یکبار آنها را زنده کرده و از خود آنها بپرسید که "در تجربۀ زندگی در دنیا، بیش از هر چیز دیگر، خواهان چه چیزی هستند"، بعد، بر اساس پاسخی که به این پرسش می دهند، به شما خواهم گفت که کدام یک از آنها باید به کدام نوع از کشورها گسیل شوند».

فرشتگان تک تک قالب های گِلی را به نوبت زنده کرده و سئوال مورد نظر را از آنان پرسیدند. در پاسخ به این پرسش، برخی بر «رفاه هر چه بیشتر، راحتی، خوش گذرانی و تکنولوژی های مربوطه» تأکید داشتند و برخی دیگر بر «شکوفا کردن حداکثری قابلیّت های نهفته در ساحت اندیشه، شناخت هر چه بیشتر قوانین حاکم بر عالم هستی، بالفعل کردن اراده ای که مرز مشخّصی ندارد، بروز هر چه نمایان تر مقام خلیفه الّهی و امثال آن». فرشتگان، آدمیان قالب گرفته شده را بر اساس پاسخی که داده بودند به دو گروه تقسیم کرده و دوباره از جبرئیل پرسیدند: «حالا به ما بگو کدام گروه باید به کشورهای مطلوب و کدام گروه باید به کشورهای نامطلوب گسیل شوند؟».

جبرئیل به فرشتگان پاسخ داد: ...

(جهت مطالعۀ متن کامل، به لینک زیر مراجعه کنید)
👇👇👇👇👇👇👇👇
https://telegra.ph/-10-05-42

چنانچه این مطلب را مفید می دانید، لطفا باز نشر دهید.
تاریخ انتشار در کانال: 1397/07/14

https://telegram.me/notesofvahidehsani