Y COMBINATOR’NING STARTAPLAR UÇUN YANGI SÖROVLARI: 
Y Combinator hamkorlari e’tibor qaratayotgan yönalişlar yangi kompaniyalarga juda zarur bölgan ön bitta asosiy iqtisodiy tösiq va texnologik imkoniyatni körsatadi.

1. Kosmosga keng yöl oçilgan dunyodagi startaplarŞ SpaceX har yili minglab Starship parvozlarini amalga oşirişni rejalaştirayotgan bir paytda, har bir kilogramm yukni kosmosga olib çiqiş xarajatlari 100 barobar yoki undan köproq arzon bölişi kutilmoqda. Bir martalik Starship narxi allaqaçon köp martalik Falcon 9 xarajatlariga yaqinlaşdi, ammo uning yuk kötariş qobiliyati ança yuqori. Endi asosçilar tez rivojlanayotgan orbital iqtisodiyot uçun maxsus biznes modellarini yaratişlari kerak.

2. Soatiga 15 dollar oladigan ekspertŞ Sun’iy intellekt işçilar örniga diplomsiz xodimlarni mutaxassisga aylantirişi mumkin. Ma’muriy xodimlarni maxsus AI bilan qurollantirgan holda, mutaxassis bölmagan işçilar ham kompaniyalarni birlaştiriş, ta’minot zanjirini optimallaştiriş, soliq deklaratsiyalarini töldiriş, suğurta da’volari, tibbiy tölovlar va immigratsiya kabi iş jarayonlarini böşata oladi.

3. Amerikada işlov berilgan robotlarŞ 2025-yilda Amerikada sanoat robotlarini örnatiş körsatkiçi 12 foizga oşgan bölsa-da, mahalliy işlov beriş hali ham çet el ta’minot zanjirlariga, xususan, Xitoyning nodir yer metallaridan tayyorlangan magnitlariga qattiq boğliq bölib qolmoqda. Yangi federal qoidalarga köra, mobil robotlar tarkibidagi mahalliy butlovçi qismlar uluşi hozirda 65 foizdan oşişi, 2029-yilga kelib esa 75 foizga yetişi şart. Mahalliy magnitlar, motorlar, tölqinli reduktorlar, enkoderlar, datçiklar va tutqiçlar (gripperlar) işlab çiqarişda katta imkoniyatlar mavjud.

4. Ravon yozadigan katta til modellari (LLM)Ş Dasturlaş va matematika uçun işlatiladigan standart mustahkamlab öqitiş (RL) rağbatlantiriş signallari hozirgi til modellarining yoziliş uslubi va ohangini bir qolipga solib, ularni robot kabi gapiradigan qilib qöydi. Katta SI laboratoriyalar adabiy nozikliklardan köra mantiqiy mulohaza yuritiş va agentlik iş jarayonlariga köproq e’tibor qaratmoqda. Bu odamlar bilan jozibali muloqot qilişga möljallangan modellarni yaratuvçi startaplar uçun ajoyib imkoniyatdir.

5. Davlat nafaqalari uçun Plaid tizimi: Davlat imtiyozlari dasturlariga ariza topşiriş bir-biri bilan boğlanmagan idoralar portallarida hujjatlarni qayta-qayta qölda kiritişni talab qiladi. Bu esa keçikiişlar va yiliga yarim trillion dollarlik firibgarliklarga olib keladi. Rozilik asosidagi yagona API qatlami tasdiqlangan daromad, soliq va yaşaş joyi haqidagi ma’lumotlarni töğridan-töğri manbalardan olişi mumkin. Bu esa 2027-yilgi majburiy Medicaid qayta tekşiruvlaridan voz keçib, bir vaqtning özida bir neçta dasturlar böylab lahzalik tekşiruvlarni amalga oşiriş imkonini beradi.

6. Jismoniy infratuzilmani quriş uçun Uoll-strit: GPU klasterlari, ma’lumotlar markazlari va daromad keltiruvçi robotlar parki kabi jismoniy SI infratuzilmasi an’anaviy banklar moliyalaştira olmaydigan darajada katta böşlanğiç sarmoyani talab qiladi. Startap asosçilari jismoniy SI iqtisodiyotiga moslaştirilgan yangi moliyaviy vositalar, ixtisoslaşgan kreditlaş tizimlari, uskunalarni lizingga beriş tuzilmalari, GPU put-opsionlari va sekyuritizatsiya mexanizmlarini yaratişlari mumkin.

7. Vertikal fundamental modellar: Işlab çiqariş, energetika, biologiya kabi ixtisoslaşgan sohalar katta hisob-kitob xarajatisiz (inferens) qaror qabul qiliş ehtimolliklari va prognozlarini taqdim etadigan sohaga xos fundamental modellarni talab qiladi. Tekşirilişi mumkin bölgan vertikal rağbatlar va bir bosqiçli arxitekturadan foydalangan holda, uşbu yengil modellar bir neça barobar kamroq hisob-kitob quvvati bilan umumiy maqsadli modellarning aniqligiga tenglaşadi yoki undan özib ketadi.

8. Şahar hokimiyati uçun sun’iy intellekt: Ruxsatnomalar beriş, hududiy rejalaştirişni körib çiqiş, 311 xizmati murojaatlari va davlat inspeksiyalari quriliş va mahalliy biznes uçun katta qiyinçiliklarni keltirib çiqarmoqda. Çizmalarni tekşiriş va arizalarni körib çiqişni avtomatlaştiriş ruxsatnomalarni tasdiqlaş vaqtini 90 foizga qisqartirişi mumkin. Bu esa Amerikaning 19,000 ta munitsipalitetida har yili yangi mulk soliğidan 16 milliard dollar qöşimça daromad keltirişi mumkin.

9. Ma’lumotlar markazlari ta’minot zanjiri: Global miqyosda SI ma’lumotlar markazlarining qurilişi tarixda eng katta kapital xarajatlar loyihasi hisoblanadi. GPU’lardan taşqari jismoniy ta’minotda ham jiddiy muammolar mavjud: kuç transformatorlari yetkazib beriş muddati uç yilga uzaytiriladi, taqsimlaş qurilmalari va suyuq sovitiş tizimlari allaqaçon sotib bölingan, mamlakat içida teksturali elektr texnik pölat taqçilligi kuzatilmoqda. Startaplar ma’lumotlar markazi ta’minot zanjirining barça jismoniy qismlarida yangiliklarni yaratişi mumkin.

10. Air-Gapped iqtisodiyot uçun sun’iy intellekt: Mudofaa pudratçilari, moliya institutlari, şifoxonalar va yadroviy obektlar kabi öta muhim sohalar maxfiy ma’lumotlarni bulutli API’larga yubora olmaydi. Ilğor SI imkoniyatlarini mahalliy xavfsizlik devorlari (fayervollar) ortiga olib kiriş uçun korxonaning özida örnatiladigan modellar, xavfsizlikni avtomatlaştirilgan akkreditatsiyadan ötkaziş vositalari, mahalliy apparat ta’minotini joylaştiriş va taşqi tarmoqdan uzilgan xavfsiz infratuzilma kerak.

11. Öz intellektingizga egalik qiling: Oçiq vaznli (open-weight) modellar eng yaxşi yopiq API’lar bilan tenglaşar ekan, kompaniyalar tokenlarni ijaraga olişdan voz keçib, özlarining şaxsiy intellektlariga egalik qilişmoqda. Bizneslarga kundalik iş jarayonlarini baholaş mezonlariga (bençmark) va iş tajribasini öqitiş ma’lumotlariga aylantiradigan, şuningdek, ma’lumotlar ustidan töliq nazoratni saqlab qolgan holda moslaştirilgan (fine-tuned) modellarni yangilab boradigan dasturlar kerak.

Töliq röyxat: ycombinator.com/rfs

@nuruddinblogs

Xöş döstlar, another day, another leak.

Bugun har xil info botlarda SafeRoad ma’lumotlari sizib çiqqanini yozişdi.

Tekşirib kördik, juda köp saytlar, şu jumladan delever, lada auto, SafeRoad, InDrive, Kiwitaxi, Fargo(balki Shipox orqali), maktab.uz, Andalus, Urbandiler uz ma’lumotlari ham bor.

Umid qilamizki hozirgi paytda bu buglarni tegişli servislar yopişadi, afsuski buni köçirmalari internetda tarqab ketdi.

@nuruddinblogs

https://t.me/safeservice/381

Saferoad hozirgina raddiya berib bu assossiz ma’lumotlar biz işga tuşgunça olingan ma’lumotlarni tarqatişyapti depti, meni 2026-yil örtasida moshina olgan tanişimni texpassporti faqat ularda borligini qanday tuşuntirsak ekan?

@nuruddinblogs

Apple ilk sensorli ekranli MacBook’ni rasman taqdim etdi!

Asosiy yangiliklar:
• Yorqin ranglar va yuqori kontrastli 14 yoki 16 dyuymli OLED displey;
• Klaviatura va taçpadga qöşimça tarzda sensorli boşqaruv. macOS’da barmoq atrofida oçiladigan maxsus aylanma menyular paydo böladi;
• M5 Pro va M5 Max çiplari — şuningdek, Apple M1 avlodiga nisbatan unumdorlik 13(!) barobarga oşişini va’da qilmoqda;
• Oğirligi 1,3 kg bölgan yanada yupqa va yengil korpus hamda takomillaştirilgan sovitiş tizimi;
• Ekrandagi odatiy notch örniga Dynamic Island;
• 24 soatgaça quvvat olmasdan işlaş, şuningdek, Thunderbolt, HDMI, SDXC, MagSafe portlari hamda quloqçinlar uçun port.

M5 Pro örnatilgan 14 dyuymli versiya narxi $2899 (Yoki ZörTV dagi prodyusser akani 10 kunlik oyligini) ni taşkil etadi.

Hozirda oldindan buyurtmalar qabul qilinmoqda, sotuvlar 6-noyabrdan boşlanadi.

@nuruddinblogs

Dasturçilar: Işlarimni AI olib qöysa, ustaçilik qilarman, har xolda xavfsizroq

Robotlar:

@nuruddinblogs