Allohning 99 go'zal ismlarini birga yod olamiz | 99 beatiful names of Al...
https://youtube.com/watch?v=n4cM_UNQLDM&feature=share

#hissiybilimdonlik #konstruktivmuloqot

Bolalarda empatiya hisini qanday rivojlantirish mumkin?

Chet davlatlarda qanaqa bilmadim-u, lekin bizning maktablarda bullying juda avj olgan. Bolaning biror "kamchiligini" sezib qolishsa, darrov sinfdoshlari mazax qiladi, tahqirlaydi, ajratib qo'yadi. Aslida, ko'p hollarda u kamchilik ham bo'lmaydi. Shunchaki asab tizimi xususiyatlaridan kelib chiqqan o'ziga xos xususiyati bo'ladi. Masalan, kamgap qizlarni "pismiq"deyishadi, ta'sirchanlarini "yig'loqi" deya ustidan kulishadi. Konsultatsiya olish uchun kelgan bolalar orasida bullying qurbonlari anchagina. Natijada bolalar tushkunlikka tushib qoladi, demak, men normal emas ekanman deb o'ylashni boshlaydi.
9yosh qizdan qo'rquvlaringni rasmda ifodalab bera olasanmi deb so'raganimda, o'zining qulog'ini yopib turgani, orqasida 3-4 bolalar uni "yig'loqi" deb masxaralayotganini chizib bergandi.

Nimaga bolalar tengdoshlariga nisbatan shafqatsiz, hamdardlik hisi yo'q?! Chunki aksar kattalar farzandiga xuddi shunday munosabat qiladi. Biror kamchiligini sezsa oilaning boshqa azolari ko'pchilik oldida muhokama qiladi, dakki beradi.
Ba'zi oilalarda bolalar yiqilib tushsa ham gap eshitadi. Ota-ona farzandi uni xavotirga qo'ygani uchun uni koyidi. Yoki doktorga borganda bola qo'rqib yig'layotgani uchun ham gap eshitadi. Bolaning joni og'riyapdi, unga dalda kerak. Lekin aksar hollarda "ovozingni chiqarma", "og'il bolalar yig'lamaydi", "hamma uyat qilmoqda", "hamma ustingdan kulmoqda" deya dakki eshitadi. Hislari eshitilmagan, aksincha, mazax qilingan bola qanday qilib boshqalar kechinmalari tushunsin?! U ham keyinchalik ongostida qolib ketgan reaksiyani takrorlaydi.

Tengdoshi ustidan kuladi. Bu narsa do'stiga og'ir botishini o'ylab ko'rmaydi. Chunki bu ko'nikma shakllantirilmagan bo'ladi.
Aslida, kap-katta odamlarda ham empatiya (o'zgalar kechinmalarini his qila olishi) ko'nikmasi yaxshi shakllanmagan. Ba'zi odamlarga vaziyat taqazosi bilan yoki to'lib turgan vaqting og'ir holatingni etasan. Vaqt o'tib shu holatingni kulgiga olib yoki shunchaki eslatishadi. Odam biror dardini etdimi bu uning nozik nuqtasi oradan payt o'tib o'sha odam o'zi eslamayotgan vaqtida shu holatni yana eslatish to'g'ri emas. Har holda o'sha holatini kimdirdan qayta eshitish odamga yoqimli bo'lmaydi. Afsuski, bolalarga nisbatan ham ko'pincha xuddi shunaqa munosabat qilib qo'yamiz.

Asosiy mavzudan biroz og'ib ketdim.
Xullas, bolalarda empatiya hisini rivojlantirish uchun nima qilish kerak?

1. 3yoshdan bolada hissiy bilimdonlik malakasi shakllana boshlaydi.

Iloji boricha bolaga har bir emotsiyaning mohiyatini, bu hislarni qanday vaziyatlarda tuyushimiz haqida tushuntirish berishimiz kerak. Bola qandaydir his tuyayotgan bo'lsa, uning nomini etishimiz, holatiga aniqlik kiritish lozim. Bola o'z emotsiyalarini anglash, konstruktiv usulda ifodalash ko'nikmasini shakllantirsa, o'zgalar hisini tushunish darajasi ham oshib boradi. ( Farzandingizga hislarni anglatishida hissiyotlar kartasi, rasmli kitoblar, ertak, multfilmlardan foydalanishingiz mumkin.)

2. Bolaning hayvonot olami, o'simliklar, tabiat bilan munosabati yaxshilanishiga ko'mak berish lozim. Bola hayvonlarning ham joni borligini, ularga ozor yetkazsa, jonzotlar ham azob chekishini his qilsin. O'simliklarga yetishtirishga qiziqsa, undan ham yaxshi. Suv quysin, tagini chopsin.

3. Farzandimiz kimdir(ukasi, do'sti, singlisi v.h.)ni xafa qilgan, beshafqat munosabatda bo'lgan payti "uning o'rniga o'zini qo'yib ko'r senga kimdir shunaqa qilganida qanaqa holatga tusharding?" deya so'rab turishimiz lozim. Alloh rahmli hamda mehribon ekanligini chiroyli misollar bilan so'zlab berib, birovning ustidan kulish yaxshi amal emasligini aytishimiz, bu borada o'zimiz ham o'rnak bo'lishimiz lozim.

Bolada empatiya hisini rivojlantirish uchun nimalar qilish mumkin? Fikrlaringizni yozib qoldiring.

Dildora Umarova

@olimaonalar

#psixologiya

Erim bolalar kelajagiga befarq va ma’suliyatsiz. Bunday erkaklarni oʻzgartirish mumkinmi?

Bunday holda ayyolarimiz erlari va bolalarini pozitsiyasini almashtirib qoʻygan boʻlishadi. Erlarini qilgan ishlarini tahlil qilib kamchiliklarini topishga harakat qilishadi.

Bunday vaziyatda biror ishni boshlab yarimini oʻzingiz va qolganini eringiz tugatib qoʻyishlarini soʻrang. Natijada siz yoningizda bir suyanch, ishlaringizda sizga koʻmak beruvchi shaxs borligini his qilasiz.

©Muxtasar Nazarova

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz uchun👇👇
@olimaonalar

#ona_madrasa

Har bir ayol modomiki ona bo'lgan ekan albatta farzandlariga , xossatan qizlariga ta'lim tarbiya berishi kerak . Yoshligidan nima yaxshi nima yomon , qizlar qanday sifatlarga ega bo'lish kerak o'rgatishi lozim . Hayo , iffat , o'zini tutish nima ekanini ta'lim bersalar qizlari balog'atga yetganda " to'g'ri yur " , " kimlar bilan yuribsan" , " nima qilyapsan " , degan savollarga muhtoj bo'lmaydi in shaa Alloh .

©ummahatulummah

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz uchun👇👇
@olimaonalar

#savol

Gunoh emasmi?

Assalomu alaykum! 7 va 10 yoshli o‘g‘illarim men bilan namoz o‘qishni boshlashdi. Hadeb tahorat olishga biroz dangasalik qilishadi. Shunda men ularga "Har bir tahorat uchun tog‘dek savob olasan, jannatga tushadi tahoratlilar" deyman (erinmasligi uchun). Balki savobi men aytgan darajada emasdir. Yolg‘on gapirib bolalarni undash gunohmasmi?

«Zikr ahlidan so‘rang» hay’ati:

– Va alaykum assalom! Yolg‘on gapirmang. Bor narsaga o‘rgating. Vallohu a’lam!

Giyosiddin Yusuf

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz uchun👇👇
@olimaonalar

Машааллоҳ

Қайта қайта эшитдим.
Бу видеони албатта кўринг.

Қариндошлар, Синфлар ва маҳаллангиз гуруҳларига ҳам ташлаб қўйинг.
Катта савобга эга бўлинг.

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz kanali ulanib oling 👇👇
@olimaonalar

Bolam menga bee’tibor demang!!!

Shunchaki 2 daqiqa farzandingizni tomosha qiling...

U nimalar bilan band? Nimalar qilyapti? Faqat telefondan boshini ko’tarmaydimi?

Unda aybdan qidirmasdan, bir o’zingizni qilayotgan ishlaringizga ham razm soling.

Qachon farzandingiz bilan birga o’ynadingiz?

Qachon birga kitob o’qidingiz?

Bolam hali kichkina nimani ham tushunardi demang. O’qib beravering kitobni.

Hech bo’lmasa sizning ko’zingiz orqali tushunib oladi...

Ishlarim ko’p edi, telefon bilan aldab ishlarimni yakuniga yetkazib olaman desangiz, bolangizni robot qilib qo’yadi.

Shu kerakmi sizga...?

@olimaonalar

#mashq

Oddiy qalqmlar yordamida aql charxlovchi mashq🧩

@olimaonalar

Ota onalarimiz uchun ajoyib tavsiya 😊
Farzandingiz kelajagi uchun harakatni hozirdan boshlang va inshaalloh albatta natijasini kôrasiz 🥰

@olimaonalar

Pedagogika sohasida yangilik kiritish vaqti kelganga ôxshaydi 😊
Balki shu usulni qôllasak farzandlarimiz ilmga kôproq qiziqar 😊

@olimaonalar

Farzandingizga kerakli ilmlarni yoshligidan boshlab ôrgating .
Zero bu bilimlar unga umri davomida kerak bôladi.

@olimaonalar

#tavsiya

Farzandlaringiz aqlli bôlishini hohlaysizmi😉

@olimaonalar

Bolangizni tushunishida muommosi bo’lsa bu o’yin aynan siz uchun 💚
Bu o’yin onson tuyilishi mumkin , lekin tushunmaydigan bolalar uchun murakkab 😫
Shu ketma ketlikda qilib ,ko’ring .
Boladagi o’zgarishni albatta sezasiz 🥰

@olimaonalar