ERTAK VA HAQIQAT TOʻQNASHUVI

Kichkinaligimda Zumradni juda yaxshi ko'rardim. Nimagaligini bilmayman, hamma yaxshi ko'rardi uni. Endi-endi tushunayotgandekman, axir Zumrad zo'r qiz-da, kelin qilsa qilgulik😏
•Zulmga chidaydi;
•Unga qarshilik ko'rsatmaydi;
•Birovga aytib ham bermaydi;
•Qoziga arz qilib bormaydi;
•Men nimani xohlayman, deb emas, qo'ni-qo'shni, el-olam nima deydi, deb yashaydi; •hamma haqoratlarga indamaaaay ketaveradi.
Dadasiyam shu ahvol.
Umuman, Zumrad obrazida mazlum bo'lish fazilatdek koʻrsatilgan.

Qimmat esa - yomon, chunki u ish qilmaydi, tetik, tambal va shartaki, kamiga himoyachisi ham bor. Himoyachisi - ayasi.

Bir kuni qayerdandir sehrgar kampir paydo bo'ladi, Zumradga uy tozalatib yaxshi qizligiga ishonch hosil qilgach, unga oq ot, sarpo-surug' va kuyov topib beradi.
Navbat Qimmatni sinovdan o'tkazishga kelganda unga uy supirtirib, idish yuvdirolmaydi,demak - u yomon qiz. Shunga Qimmat bilan ayasini sandiqqa qamab jazolaydi.))

Hazil ham o'z yo'liga, ammo zulm ko'rish va unga indamay ketishni fazilat deb singdirish - odam farzandiga qilingan zulmning kattalaridan. Bu qo'rqoqlikni hushyorlik, haqni aytishni esa fitnakashlik deb o'rgatish kabilarda ko'riladi.

"Zumrad va Qimmat" - shunchaki ertak, o'ziga ishonchi past qizlarni, haqiqat uchun kurashmaydiganlarni tarbiyalovchi ertak. Hayotda esa, Sehrgar kampir hech qachon kelmaydi. Odamlar ichida sizga yordam bera oladigan bir kishi bo'lsa,u ham Sizsiz.

Bizni O'zigagina qullik qilishimizni buyurgan Zot aziz kitobida nima deydi:
{....لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ}
"Zulm qilmassiz, va sizlarga ham zulm qilinmas"
Baqara surasi, 279-oyat.
Musulmonchilik va o'zbekchilkni ajratib olishga juda muhtojmiz.

✍Robiyaxon Najmiddinova

Facebook sahifasidan olindi
https://t.me/YaqinOzbek

Bolalar uchun ertaklar, o'zbek va jahon ertaklaridan qiz bola qahramonlar haqida yaqinda so'rovnoma o'tkazdim, boshlangich sinf qizchalari bilan.

Ayni, ayni shu masala: Zumrad, Zolushka, Qizil qalpoqcha, Dyuimchaxon, ...Buratino va Kolobok ham bor orasida.

Maqsad -qizlarning ijtimoiy emotsional bilimlarini oshirish edi. Ijtimoiy emotsional ko'nikmalar-bu insonni o'zini o'zi anglashi, hissiyotlarini boshqarishi, boshqalar bn munosabatga kirishishi...)

Ha, aksar qizchalar, qizil qalpoqcha, va Zumradni o'ziga qahramon sanaydi. Savolnoma shuni ko'rsatdi.

Keyingi savol:

1. Bu qizlar hayotini o'zi boshqara oladimi? Yoki boshqalar qo'liga/zulmiga topshirib qo'ydimi?

2. Zumrad nima qilishi mumkin edi? O'gay onasi bilan gaplashib kelishsa (gap qaytarmagan holda), o'zini himoya qilsa, va dadil bo'lsa bo'larmidi? Otasi-chi? Xotini bilan kompromisga borishi mumkinmidi?
Qizil qalpoqcha-chi? Ko'chada bo'ri bilan gaplashib to'g'ri qildimi? Qayerga ketayotgani? Nima uchun...hammasini aytib berdi bo'riga? Bu to'g'rimi?

3. Hayotda ham shunaqa insonlar bormi? Bo'ri hayotda kim? Bu begona erkak, sizdan manzil so'raydi, siz bilan gaplashadi. O'gay ona hayotda kim? Bu ko'chada sizga nisbatan bezorilik, qo'pollik qiladiganlar.

Ularga chiqishingiz emas, ijtimoiy ko'nikmalarni ishga solib yo'l tutishingiz kerak.

Hamma biladi: ohirgi paytda pedofillarning qo'lida qurbon bo'layotgan qizchalar soni ko'paymoqda...

Siz hozir qaynonangiz bilan munosabatni o'ylayotgandirsiz, lekin pedofillarni qo'lida qurbon bo'lgan qizchalarning ham ayrimlariga/aksariyatiga shu ijtimoiy ko'nikma yetishmagan.

Biz kattalarga itoat qilish kerak manosiga bergan tarbiyamiz-qizlarimizni begona erkak/ayollarga itoat qilib yo'liga tushishiga olib keladi.

Qizlarni ongini rivojlantirib, ko'zini ochib tarbiyalash kerak. O'gʻil bollarni ham.

Bugun ko'r-ko'rona itoat davri emas, bugun ongli tarzda ish tutadigan fikr yuritadigan davr, onalar!

Savollarni oxirgisi shu edi:

Hayotda siz kimdandir qo'rqib, kimgadir itoat qilib, chidab yashasangiz sizga yo'q joydan bir sandiq tilla beradimi kimdir? YO'Q

Zolushka kabi bo'lsangiz, sizni shaxzoda olib ketadimi? YO'Q

Qizil qalpoqcha kabi bo'riga manzilni va hamma maʼlumotlarni aytsangiz, u sizni va buvijoningizni yeb qo'ysa, ovchilar sizni bo'rini qornidan chiqara oladimi? YO'Q.

Bolalarga aytib bergan ertakdan to'gʻri xulosa chiqarishni o'rgataylik, ertak aytgach hayotga qiyoslaylik, qahramonni qaysi ishi to'g'ri-yu, qay biri noto'gʻri deb savol-javob qilaylik, onalar.

Hayotda shunday vaziyat bo'lsa san nima qilar eding deb bollarimizga tanqidiy fikrlashni o'rgataylik.

✍Dilfuza Karimova

https://t.me/YaqinOzbek

#bola_tarbiyasi #mumguilt #aybdorlik #stressmanagement

Savol: Men salga lov etib yonib ketaman, o‘ylamay tez reaksiya qilib yuboradigan odamman.  Men hissiyotga tez berilaman, o‘zimni bosib turolmayman va tez asabiylashaman.  4 farzandning onasi bo‘lganimdan keyin tushundimki, men ona bo‘lishga umuman loyiqmas ekanman.  Endi shu vaziyatda tiqilib qolgandekman, chiqish yo‘lini topolmay sarsonman.Bolalarim mendan yaxshiroq onaga loyiq deb o‘ylayman.  Qanday qilib yaxshilanishim mumkin?  Men yaxshiroq ona bo‘lishni xohlayman.

Javob:

Alloh ahvolingizni oson qilsin. Ko‘plab onalar  xuddi siz kabi bir xil bosqichni boshlaridan kechirmoqda. Siz bunday vaziyatda yolg‘iz emasligingizni bilish loaqal taskin beradi. Umringizning bu fasli sizga nimalarnidir o‘rgatmoqchi bo‘lyapti, inshaalloh. Avvalgi postlarimda/vebinarlarda jamlangan tavsiyalarimni batafsilroq va misollar bilan umumlashtiraman. Keyin sizga oxirgi xabarni qo‘shaman, inshaalloh.

Birinchidan, o‘z-o‘zini tarbiyalash va reaksiya bildirishga bo‘lgan kuchli istakni to‘xtata olish uchun ham sizda avvalo mehr-muhabbat zaxirasi bo‘lishi lozim. Hammamiz ham farzandlarimizdan biroz xoli qolib, o‘zimiz sevgan mashg‘ulot bilan vaqt o‘tkazishga muhtojmiz.  Har bir onada bolalaridan boshqa qiziqish va sevimli mashg‘ulotlar, yaqin munosabatlar va do‘stlik rishtalari bo‘lishi kerak. Bular bizga ruhiy va hissiy ozuqa beradi.  Ayniqsa, ko‘pchiligimiz yadroviy ( faqat ota-ona va boladan tashkil topgan) oila sifatida yashayotganimiz uchun aksariyat hollarda qarindosh-urug‘dan, katta oiladan uzoqdaligimiz sababli  o‘zimizni yolg‘iz va tashlab qo‘yilgandek his qilamiz. Bu hissyot ayniqsa musofirlikda katta shaharlarda yashayotganlarda ko‘proq kuzatiladi. Tan olishimiz kerakki, ko‘pchiligimiz yolg‘iz qolganmiz va bolalarni yolg‘iz tarbiyalaymiz (katta oilaning  ya’ni bobo -buvi,amma-xolaning yordami yo‘q). Demak bunday vaziyatda, ichki o‘zligimizni, ruhiy holatimizni tarbiyalash va muvozanatga solish juda qiyin bo‘ladi. 

Yotoqxonangizda yolg'iz choy iching, yolg‘izlikda Qur’on o‘qing, ertalab/kechqurungi zikrlarni qiling, yaqin  dunonangizga telfon qilib gaplashing, aka-uka yoki opa-singillaringiz bilan  yuzma-yuz koʻrishib yoki onlayn gaplashing, fikringizni kundalik tutib yozib yuring,  biror kun ovqat qilishdan dam olib tashqaridan dostavka qildiring. Mana shu narsalarni kerak bo‘lsa oldindan rejalashtiring.  Demak, birinchi qoida - hissiy va ruhiy "idishingizni "  to‘ldiradigan narsalarni ko‘proq bajaring (hatto u uy ichida bo‘lsa ham, mabodo bolalarga qarab turadigan odam topilmasa ham) va buning uchun o‘zingizni aybdor his qilmang. Bo'sh choynakdan ming urinsangiz ham choy chiqmaganidek, sizning ichki ruhiy-hissiy "idish"ingiz bo'sh bo'lsa siz sabrli, rahm-shafqatli, mehribon bo'la olmaysiz.

2. Farzandlaringizdan kutadigan  umidlaringizni qayta ko‘rib chiqing.  Biz, albatta, farishtasimon itoatkor bolalar haqida qandaydir xayoliy fantaziyalar qilamiz va ayni paytda ko‘z oldimizdagi voqe’lik xayolimizdagi bu fantaziyalardan tobora uzoqlashib borayotganga o‘xshab, ko‘proq g‘azablanamiz.  Yuqori standartlarga ega bo‘ling, lekin ayni paytda realistik ham bo‘ling.  Farzandlaringizni bir biriga yoki boshqalarnikiga solishtirmang. Ularning farqlari bor chunki ular alohida shaxs. Bu farqlarni tushunish va qabul qilish kerak.

(Davomi bor)

Iroda Ahmed
@YaqinOzbek

Davomi...

3. O‘zingizdagi "ichki bola "bilan aloqada bo‘ling -  juda yosh va himoyasiz ojiz bo‘lish nimani anglatishini eslang. Qanchalik ko‘p eslasangiz, bolangizga hamdardlik ko‘rsatish shunchalik oson bo‘ladi.  Bolalar ikkita asosiy narsaga muhtoj: o‘zini xavfsiz his qilish/ kattalar e’tirofini qozonish , ular tomonidan tasdiqlanish. Bolalar o‘zlarining sevimli ekanligini eshitishlari kerak. Bolalar o‘zlarini yaxshi tutishlari uchun ularni biz ko‘rayotganimiz, tinglayotganimiz va tushunayotganimizni  his qilishlari kerak. Ularni shappallash, hadeb bir narsani buyurib egovlash va tahdid qilish uzoq muddatda ish bermaydi.  Esingizda bo‘lsin, biz hech qachon kimnidir o‘zini yomon his qildirish orqali odobli qila

olmaymiz.

4. Va nihoyat, ilm oling. Tarbiya masalasida  qanday yondashuvlar va uslublarni o‘zlashtirmoqchi ekanligingiz va bu borada qanday yo‘l tutish haqida chuqur bilimga ega bo‘ling.  Men ba’zi narsalarga munosabatimni o‘zgartirishim kerakligiga amin bo‘lganimda - mening birinchi ishim har doim o‘qishim kerak o‘lgan kitoblar ro‘yxatini tuzish edi. Bu borada iloji boricha ko‘proq o‘rganish katta yordam beradi. Hozirgi kunda hamma ma’lumot shundoq qo‘limizda turibdi, biz tarbiya haqida onlayn kitoblar, jurnallar va maqolalarni o‘qish va tajribali ota-onalar bilan suhbatlashish yoki tarbiya bo‘yicha mutaxassislarning videolarini tomosha qilish orqali ko‘proq bilib olishimiz mumkin. Esingizda bo‘lsin, bilim bizga ko‘proq tanlovlar bersa-da, bu, albatta, bizni mukammal ota-onaga aylantirmaydi.

Shunday ekan mukammallikdan voz keching. Men o‘zim sekin- asta tuzalayotgan perfeksionist ya’ni mukammalchiman. Ana shu"mukammal shaxs yoki holat" degan tushunchadan voz kechish farzandlarimiz bilan ruhiy bog‘lanish va mustahkam munosabat o‘rnatish yo‘lidagi eng muhim qadam ekanligiga ishonaman.

Nihoyat, afsuski, biz chalg‘ituvchi narsalar haddan ziyod ko‘p bo‘lgan davrda yashayapmiz.  Turmush tarzimiz juda mashg‘ul va juda stressli chunki moddiy jihatdan qiladigan ishlarimiz juda ko‘p va moddiy tomonlama juda ko‘p narsaga erishishni istaymiz.  Biz o‘zimizni boshqalarga solishtiramiz va dunyo ishlarida raqobatlashamiz.  Mana shu o‘ta band va tartibsiz hayotimiz o‘rtasida, ko‘pchiligimiz o‘z "Men"imiz haqida o‘ylash, o‘z "Men"imizni bilish, o‘z "Men"imizni kashf qilish uchun deyarli hech qachon vaqt ajratmaymiz.

O‘ylab ko‘ring, ko‘pchiligimiz kundalik hayotimizda nima istayotganimizni yoki nimani xohlamasligimizni bilolmay, shunchaki sarson-sargardon bo‘lib ketamiz, faqat o‘zimiz duch kelgan vaziyatlarga reaksiya- munosabat bildiramiz xolos. Holbuki, bizning butun hayotimiz maqsad sari yo‘naltirilgan boʻlishi kerak. Biz harakat qilishimiz, voqealarning OQIBATI emas, balki SABABI bo‘lishimiz kerak. Buning uchun biz kimligimizni kashf qilishimiz, dunyodagi o‘z o‘rnimizni topishimiz va hayotda aynan nimani xohlayotganimizni bilishimiz kerak. Alloh taolo insonlarni yaratishidagi bir go‘zallik shuki- hayotning har qanday daqiqasida bizda TANLOV borligidir. Bizda har doim tanlov bo‘ladi. Shuning uchun yaxshi tanlov qiling, lekin birinchi navbatda siz yaxshi qaror qabul qilishingiz kerak.

Kim ekaningizni hal qilib oling. Sizning MENingizni, kimligingizni nima belgilashini hal qiling, eng so‘ngi moddada kiyinish, qimmat ulov haydash yoki shunga o‘xshash moddiy narsalarmi yoki avvalo ruhiy xotirjamlikmi? Hayotdan nima istashingizni hal qilib oling. Bu Yaratguvchingiz bilan munosabatlaringizni mustahkamlaydi. Yaratuvchimiz bilan munosabatlarimizni yaxshilash esa hamma narsaning boshlanishi bo‘ladi, inshaalloh.

Iroda Ahmad

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz uchun👇👇
@olimaonalar

#Screen_Time #Ekran_Vaqti
#Homeschooling #Farzand_Tarbiyasi

Smartfon, telvizor, kompyuter, planshet va shu kabilarning hammasidan foydalanishga umumiy ekran vaqti deb qaraladi. Bolalarning ekran vaqti cheklanishi lozim. Xohlaganicha ko‘rishi, butunlay nazoratsiz tashlab qo‘yish bolaga nisbatan zulm bo‘ladi chunki buning zarari ko‘p. Afsuski ko‘p xonadonlarda ekran bolani ovutib band qilib turish uchun asosiy vosita bo‘lib qolgan.

Biznikida ham cheklov bor. Masalan kichkinalar kuniga bir soat yutub ko‘radi. 12 yoshli o‘g‘lim bir soat Xbox jihozida o‘ynashi va bir soat smartfonida bo‘lishi mumkin, smartfonni kuniga 5 soat davomida ishlatishi mumkin ya’ni o‘sha bir soat vaqtini shuncha muddat davomida bo‘lib ishlatishi mumkin keyin telfoni o‘chib qoladi, shunday qilib qo‘yganman.

Katta bolalarga ham cheklov qo‘yganman. Ularda planshet va smartfon bor.

Shu o‘zlariga ajratilgan vaqtdan tashqari hammamiz oilaviy turkcha serial ko‘ramiz. Kuniga bir soat bir yarim soat bo‘lishi mumkin. Demoqchimanki, istagan paytida istaganicha ekranga qarolmaydi.

Kichkinalarim ekran vaqtidan oldin darslarini qilib olgan bo‘lishi kerak. O‘rganib qolishgan, tezroq darsimni qilib olsam keyin ko‘raman deb shoshiladi. Yodlagan suralarini bir qaytarib olishi kerak, kitobchalar o‘qishi va berilgan vazifalarni qilishi kerak. O‘g‘lim oshxonani tozalab, darslarini qilgan bo‘lishi kerak.

Xullas, ekran vaqtini mukofot va jazo sifatida foydalansa bo‘ladi. Agar vazifasini bajarmasa ekran vaqti qisqartiriladi yoki o‘sha kunga mahrum qilinadi.

Bugungi ekran vaqti boshqa kunga ko‘chirilmaydi

Masalan, bugun aylangani borib ekrandan foydalanishga vaqti bo‘lmadi, shu vaqtni ertagalik vaqtga qo‘shib berilmaydi. Har kunning ekran vaqti o‘sha kun uchun xolos.

Siz ham ekran vaqtini belgilang, xohlaganicha o‘ziga tashlab qo‘ymang, sekin asta nazoratga oling.

Alloh barchamizga oson qilsin.

Iroda Ahmed

https://t.me/YaqinOzbek

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz uchun👇👇
@olimaonalar

Nega bolalar rasmli kitobni qayta-qayta o'qishni istaydi? Buning yaxshi tomoni bormi?

Aslida bola rasmli kitobni qayta-qayta o'qiyotganida u har xil kitob o'qiyotgan bo'ladi. Kattalar uchun bu rasmi bor bir hikoya bo'lishi mumkin. Lekin bolaning kuchli tasavvur qilish qobiliyati tufayli unga yoqqan kitobni u 100 marta o'qisa ham, xayolida turlicha hikoyalar tuza oladi.

Buning sababi bolalar kitobning verbal kuchidan ko'ra vizual kuchidan ta'sirlanadilar. Bu ayniqsa, televizor va keyinchalik kompyuter va telefonda katta bo'glan avlodlarga tegishli.

Rasmli kitoblarda rasm va matnning o'zaro o'yini bolalar xayolida ko'plab hikoyalar to'qilishiga imkoniyat ochib beradi,

Rasmli kitobni "o'qish" jarayonida bola matnni rasm bilan bog'laydi va teskarisiga rasmni matn bilan bog'laydi. Ikki jarayon har gal turlicha natijalarni chiqaradi. Eng muhimi, bu jarayonda bolaning xayolini chegaralash mutloq mumkin emas.

Yaqinda menga bir video yuborishdi. Unda bog'chaopa bolajonlarga "Tomchi qayerga ketdi?" rasmli kitobimni juda qiziqarli tarzda o'qib berayotgan ekan. Lekin! u rasmlarni bolalarga ko'rsatib bolalar xayolini chegaralab qo'yayotgan edi.

Bog'chaopa "Tomchi juda qiziquvchan qozichoq ekan", deya "u buloqlarga qiziqar ekan", deb bolaning xayolini chegaralab qo'ydi. Bu yerda bola Tomchi nimaga qiziqishini o'zi istaganicha xayolida tasvirlashi kerak va bunda kosmosdan tortib chumoli singari xayollar bolada paydo bo'lishi mumkin. Bu xayollar uyg'onishiga pedagog ta'sir etishni bilishi kerak.
Yoki
Bog'chaopa "Bunyod bilan Tomchi haqiqiy do'st, deb o'qidi. Bu yerda qo'shimcha qilib bog'chaopa "ular bir-birini juda yaxshi ko'rar edi", deb o'z fikrini qo'shib qo'ydi. Lekin bolalar boshqa fikrga ham kelishlari mumkin. Ularning tasavvurini chegaralash mumkin emas.

Pedagog bolalar bilan rasmli kitob mutolaa qilayotganida ularga o'z fikrini aytishdan ko'ra, bolaning fikrini so'rashi muhim! Ularning tasavvurini qo'zg'atishi, qitiqlashi muhim.

Yuqoridagi misollarda "Tomchi nimaga qiziqardi?", "Sen ham Tomchiga o'xhshab bunga qiziqasanmi? ", "Nega bunday deb o'ylayapsan", "Tomchi bilan Bunyod bir-birga qanday munosabatda?", "Tomchi Bunyoddan qo'rqadimi?" kabi savollar bilan bolani suhbatga chorlashi va tasavvurini kuchaytirishga imkon berishi kerak.

Shuning uchun rasmli kitoblarda matn kam bo'lishiga qaramay u haqda bolalar bilan soatlab suhbatlar qursa bo'ladi. Chunki bolalarning fantaziya va tasavvuri juda kuchlidir. Aynan shu qobilyatlarni rivojlantirish ham rasmli kitoblarning maqsadi hisoblanadi.
Buning uchun pedagog bolalar xayoli va tasavvurini chegaralamay, balki suhbat va mutolaa davomida yuzaga chiqarishni bilishi kerak.

Rasmli kitoblarni qayta-qayta oq'igan bola aslida aqlli va tasavvuri chegaralanmagan boladir. Agar bola rasmli kitobni qayta ko'rishni istamayotgan bo'lsa, rasmlarni uzoq tomosha qilmayotgan bo'lsa, rasm va matn haqida suhbat qilishni istamayotgan bo'lsa, demak uni ko'p chegaralaydilar. Pedagoglar shunga ahamiyat berishlari lozim.

®Dinara Muminova

@ummu_umarbaby

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz uchun👇👇
@olimaonalar

10962. Ҳар бир буюк шахснинг ортида аёл эмас балки, она (номли буюк шахс) туради. Суфёни Саврийни онаси тарбия қилган, вояга етказган. Имом Бухорийни онаси тарбия қилиб етиштирган. Имом Шофеийни онаси тарбиялаган. Шом аҳлининг имоми саналган Авзоийни онаси тарбиялаган. Қустантиния(Истанбул)ни фатҳ этган Муҳаммад Фотиҳни онаси тарбиялаган. Шунинг учун бир аёл дема, балки она дегин.

Абу Исҳоқ Ҳувайний.

@arabicuz

iOS | Android

Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube

БИЗ БОЛАЖОН ЭМАСМИЗ

Биз болажон халқ эмасмиз ёхуд боланинг бегонаси бўларкан.
Эрталаб янгиликлар лентасида «Самарқандда болаларга берилиши керак бўлган 12 кг гўшт суякка айланиб қолдими?» деган хабарни ўқиб болажон халқлигимиз эсимга тушиб кетди.

Нимагадир мана шундай хабарларга дуч келганимда болажон халқмиз, деган иборани ким биринчи бўлиб айтган экан, деб ўйлайман.

Бизда болани севиш қаергача? Туғилгуничами?

Тўғри, биз боланинг дунёга келишини интиқиб кутамиз, кетма-кет дунёга келтиришни ўйлаймиз. Лекин боланинг соғлиғи, унинг сифатли овқатланиши, сифатли таълим олиши борасида бу ибора сираям ўзини оқламайди.

Боланинг бегонаси бўлмайди, деган ибораям бор. Бошқа мамлакатларни билмадиму, лекин бизнинг юртда бегона болалар кўп. Масалан, ота-она ажрашса бола ўша куни буви ва бувага бегонага айланади. Ҳатто бола онаси билан қоладиган бўлса, ўша куни она-бола кўчага қувиб чиқарилади. Энди осонгина ажралишларни айтинг, қайнота-қайноналарга келин ёқмай қолса, боласи борлигига ҳам қарамай ўзининг эгосини қондириш учун ўғлини осонгина ажратиб бошқасига осонгина уйлантириб қўйишади. Кечагина «келиним туғмади» деб бутун оламга жар солган қайнона келин туққач, бола ҳам кўзига кўринмай ажратиб юбориши оддий ҳолга айланган.

Жорий йилнинг биринчи ярмида Ўзбекистон бўйича никоҳдан ажралишлар сони жами 25 400 тани ташкил этган. 1 нафар фарзанд билан никоҳдан ажралишлар сони 13 186 тани, 2 ва ундан ортиқ фарзанд билан ажралишлар 5 505 тани ташкил этган. Демак, 30 мингга яқин бола яқин қариндошларига аллақачон бегонага айланди...

Болалар бегона эканлиги боғчадаёқ аён бўлади. Айрим боғчаларда болалар учун ажратилаётган озиқ-овқатлар талон-тарож қилинади. Ё бўлмаса, сифатсиз ва муддати ўтган овқатни ҳеч ўйланмай «ўтказишади». Ўтган йили 16-18 сентябрь оралиғида Қарши ва Фарғонадаги боғчаларда оммавий заҳарланиш содир бўлди, ундан сал олдинроқ Наманганда торт еган 15 нафар бола шифохонага ётқизилган, деган хабарлар интернет сайтларни «безаб» турибди. Янаям даҳшатлиси ўша вақт оралиғида Ангренда бир йўла уч боғчада тарбияланувчилар заҳарланган... Эътибор берсангиз, катта-катта маъракаларда ёки тўйларда эмас, айнан боғчаларда заҳарланишлар кўп учрайди. Чунки маъракаю тўйларда сархил емаклар тайёрланади-да. Боғчаларда эса болалар на овқатнинг айниганини ёки на бузилганини айтиб бераолади.

Биз болажон халқ эмасмиз. Ҳатто бизга ўзимизникидан бошқа болалар беш бегона...

Хитойда ўз ҳамкасбидан қасос олмоқчи бўлиб, 25 нафар болани заҳарлаган боғча тарбиячисига нисбатан шу йил июль ойида ўлим жазоси жорий этилди. У 13 июль куни қатл этилди, деб ёзади The Paper.

Жиноятга тарбиячининг болалар боғчасидаги ҳамкасби билан келишмовчилиги сабаб бўлган.

Ванг Юн биринчи инстанция суди томонидан ўлимга ҳукм қилинди. Оммавий заҳарланишдан кейин болалар боғчаси ёпилган.

Бизда болалар боғчаси ёпилиши уёқда турсин айбдорларга оғирроқ жазо ҳам берилаётгани йўқ.

Хўш, болаларнинг ўлимига фақат тиббиёт айбдорми? Йўқ, нафақат тиббиёт, балки ёш она ва ёш онанинг соғлиғи ҳақида қайғурмаган ота-она, янги келинни аямаган қайнона-қайнота, эр айбдор.

Ижтимоий тармоқларда жуда кўп аёлларнинг дардини эшитишимизга тўғри келади: Уларнинг барчаси жисмоний чарчоқдан тортиб, руҳий изтиробларгача? Энг ажабланарлиси, бўлғуси онанинг соғлиғини емириб ундан соғлом бола кутишлари...

Бола туғилди. Унинг кийим кечаги, унга аталган тадбирларга пул ҳавога совурилади, лекин унинг соғлиғи, руҳиятидаги ўзгаришлар яна эътиборсиз қолдирилади.

Хорижликнинг 3 ёш боласи отасини ток урганда қандай қилиб ёрдам бериш кўникмаси шаклланганда, биздаги уч ёш бола бир дона конфетга эришиш учун ерга думалаб йиғлаётган бўлади. Хорижликлар уч ёш бола билан катта одамдек гаплашиб, уни катта одамдек эшитиб – «мен»ини шакллантирган бир пайтда бизникилар уч ёш болани эшитиш, тинглаш, уни қабул қилиш ўрнига фақат конфет бериб овутаётган бўлади. Бизнинг болажонлигимиз мана шундай акс этади...

Куз яқинлашаяпти, буёғи қиш. Энди хабар ленталарини ис гази билан боғлиқ фожеалар тўлдиришни бошлайди. Бир оиладан болажонларнинг қаторлашиб вафот этишини энг даҳшатлиси оддий қабул қиладиган бўлдик.

Яна хабарлар лентасини варақлаймиз, ис гази деб қидирувга берсангиз аянчли воқеалар, фактлар кўзингизни ис газидек ёшлантиради, ачитади, бўғади.

Ижтимоий тармоқлар орқали аноним мактубларни ўқийман: «Менга маслаҳат беринг уч болам билан эрим уйдан ҳайдаб чиқарди, буёғи қиш, болаларимнинг кийими йўқ, энг кичигим 6 ойлик, қандай пул топсам бўлади», «Опам уч боласини менга ташлаб ишлашга хорижга кетди, болаларга қарашга имконим йўқ, етимхонага топширмоқчиман», «Қўшним ичиб олиб икки боласини уради, бечоралар мактабгаям бормайди, бир неча йиллардан бери шу аҳвол», «Келиним болаларини бизга ташлаб ўзи турмушга чиқиб кетди, кичкинаси 8 ойлик...»

Биз болажон халқ эмасмиз. Бизга ҳатто қўшнининг боласи бегона...

Dok-1 Maks дорисидан 60 дан ошиқ бола ўлди. Уч кун олдин Чустда 70 нафардан ортиқ болалар йод перепаратларини қабул қилгач мазаси бўлмай шифохонага ётқизилди.

Болалар соғлиғини хавф остига қўйиш эвазига овқатни, дорини бизнесга айлантираётганлар, даромад олаётганларни ким деб аташ мумкин? Ўғли ва келини ажрашса неварасидан бир хабар олмайдиган катталарни-чи? Боғчада болалар учун ажратилган озиқ-овқатларнинг баракасини учираётган юҳоларнинг ҳам болалари бордир? Ис газидан ўлаётган болажонларни индамай томоша қилаётган газ сотарларга ҳаво етишмай қолган пайтлар ҳам бўлармикан?

Ҳали буёқда автоҳалокат, деган фожеани таҳлил қилмадик. Ундаги рақамлар, кулфатлар ҳеч ҳам болажон халқ эмаслигимизни англатиб турибди. Ўзбекистонда йўл-транспорт ҳодисалари натижасида 5 ёшдан 14 ёшгача бўлган болалар ўлими Европа давлатларига қараганда 4 баробар кўп...

Шундан кейин ҳам айта оламизми биз болажон халқмиз деб ёки боланинг бегонаси бўлмайди деб сиз айта оласизми?

✍Барно Султонова
@yaqinozbek

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz uchun👇👇
@olimaonalar

Quronni tôliq yod olgan bola😊
Hammamizning ham farzandimiz shunaqa hofizi Quronlardan bôlsin ☺️

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz uchun👇👇
@olimaonalar

#диққат

❗️"Болам бир ярим метр нарини кўра олмаяпти"-Фарзандини телефон билан овутган она доди

Ҳозир бола хархаша қилса қўлига телефон бериб қўядиганлар кўп.
Афсуски, бу ҳолатнинг хунук оқибатларини кўряпмиз.
Яқинларга жўнатиб, огоҳлантириб қўямиз.

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz uchun👇👇
@olimaonalar

Hattoki siz uchun eng qiyin va musibatli bôlgan holatda ham siz uchun ulkan hayrlar bor 🥹
Shu kabi ilmlarni ulashayotgan ustozlarimozdan Alloh rozi bôlsin 😊

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz uchun👇👇
@olimaonalar

# HasanxonYahyo_ustoz

Farzand tarbiyasida erga bôlgan itoatning ahamiyati haqida .Albatta eshitib fikr yuriting 😊

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz uchun👇👇
@olimaonalar

#Rayyona
#shaxsiy


Bola uyda nimani kôrsa shuni eslab qolib taqlif qilishni boshlaydi .Katta qizim kechqurun ertak eshitmasdan uxlamaydi yoki men yoki adasi albatta ertak aytib beramiz va bu vaqtda kichkina qizimni ham uxlatayotgan bôlaman u eshitib yotadi 😊Opasi uyda yôqligida kitoblarini olib shunaqa qilib etib ôtiradi ☺️Mashaalloh
Ôzimni kitobsevar deb ayta olmayman lekin imkon qadar bolalarni kitobga mehr qôyishlari uchun harakat qilaman 😅Shu bilan birga ôzimda ham shu kônikmani shakllantirish harakatidaman 😅
Farzandingizga ertak aytib berishni bugundan boshlang,kitobingiz bôlmasa shunchaki islomiy odoblarni ertak,hikoya shaklida aytib bersangiz ham juda ajoyib ôrnak bôladi 😊

@olimaonalar

Paygambarlar qissalarini @aqlli_bolajonn
Kanalidan olsangiz boladi 😊

Qiziqarli applikatciyalar yasaymiz.
#siz_uchun_foydali
@aqlli_bolajonn

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz uchun👇👇
@olimaonalar

📹 Буюкларнинг ОНАлари қандай бўлишган?
| "Қориялар гулшани" дастури |
Нодира Эркинжонова

Yaqinlaringizga ham jônatib qôying 😊

Olim yetishtirmoqchi bólgan onalarimiz uchun maxsus kanal 👇👇
@olimaonalar

#аёл_ҳам_одам
Қуйида ҳавола қилаётган постим аёллар гуруҳида аноним тарзда улашилган экан.
Ўқиб юрагим оғриди. Ўтмиш кунларим эсимга тушди. Жисмоний ва руҳий шиддат туфайли мен ҳам катта ўғлимни етти ойлигида дунёга келтирганман. Бош миясида травма билан туғилиб, жуда қийналган. Олти ойлик бўлгунига қадар уйқу нима билмасди. 20 соатлаб йиғлаган вақтлари бўларди.
Митти вужуди игналардан илма-тешик бўлиб кетарди. Энг кучли тинчлантирувчилар ҳам таъсир қилмасди😥😥
Эсласам... ҳалиям юрагим увишади. Шукрки, ҳаммаси ўтмишда қолди.
Аммо мана бу пост қалбимни қаттиқ ларзага солди. Чунки бу ҳикояда бир эмас, икки инсон ҳаёти увол бўлибди. Эсиз...
Албатта ўқинг!
Эринманг!

Гуруҳнинг аноним аъзосидан:
"Шунчалар ичим портлаганидан ёзяпман.
Азиз ота-оналар, ўғлингизни уйлантирганингиздан кейин унинг хотинига чўри, хизматкордек муносабатда бўлишни бас қилинг!
Унинг нима ейиши, нима дейиши, нима кийиши, қачон уйғониши, қачон ухлаши, тунда нима қилиши, қайси жинсдаги болани туғиши, қачон туғишини белгилаб бериш ва назорат қилишни тўхтатинг!
У вояга етган шахс, одам, ўғлингизнинг жуфти ҳалоли, невараларингизнинг онаси.

Нега ёзяпман?
Бугун 32 ёшли қариндошимиз вафот этди.
Орқасидан бўзлаганча ота-онаси, фарзандлари, ака-ука, опа-синглиси қолди.

Нега эри, қайнона, қайнотаси демадим.
Чунки эр ўзига хотин топади. Қайнона-қайнотага бошқа келин келади.

Сабаб нима эди?
Келин наркоздан кейин комага тушган, қайтиб кўзини очмаган. Наркоз кесарево қилишгани учун берилган, чунки етти ойлик бола онанинг қорнида ўлиб қолган.

Етти ойлик ҳомила билан келинини хизматини қилдириш учун қишлоққа олиб келган қайнота.
Дамас автомашинасида салкам 100 км йўл юрилган. Келгунча аёл қийналган, қон босими 240 га кўтарилиб кетган, бола билан онанинг ҳаёти хавф остида қолган. Врачлар ёрдам беришга киришганда бола ўлган бўлган. Онани сақлаб қолиш учун болани кесарево қилишган. Афсуски, онаниям сақлаб қолишолмади.

Икки ой ўтиб туғилиши кутилаётган уч қиздан кейинги ўғил фарзанд бўлган.(Ҳадеб қиз туққанидан хижолат бўлган ва ўғил туғиш учун ҳаётини гаровга қўйган ўзбек аёли😢)

Ахир учта қизни туғиб, катта ҳовлини тиндириб-тинчитиб, ҳамманинг кўнглига йўл топгунча, 32 ёшида қон босими орттирволган бояқиш аёл.

Бугун онаниям, боланиям тобутда қабристонга олиб кетишди.

Шунчалар жонлари арзонмиди?
Ҳовлининг ишлари қолиб кетса нима бўларди?
Мол қаралмаса, томорқа йиғилмаса дунё тўхтармиди? Икки ойгина шаҳарда яшаса, соғлигига қараса, осмон узилиб, ерга тушармиди?

Қизнинг онасини овозиям чиқмай қолган, фақат оломондан: Қизим қандай одам эди, деб сўраяпти..😢😢😢😢😢😢😢 Эҳҳ, одамлар қизимни яхши десинлар, деб туққанмидингиз.
Ҳеч бир онани фарзандидан айирмасин.

Жаноза ўқилганда имом, марҳуманинг ҳолида оламдан ўтганда, шаҳидлар мақомида, оламни тарк этди, дейилади дедилар.

Орадан бир ой, боринг ана бир йил вақт ўтар.
Одамлар гапириш учун бошқа мавзу топишади.
Аммо муштипар она, учта мурғак қизлар оналарини энди қайтиб топишолмайди."

✍Sitora Alixonzoda

https://t.me/YaqinOzbek