یک نکته از سیاست پولی

در علم اقتصاد، معادله‌ای وجود دارد که بر اساس آن، حاصل‌ضرب سطح عمومی قیمت‌ها (که نرخ رشد آن را تورم می‌نامیم) در حجم تولید کالاها و خدمات کشور، با حاصل‌ضرب حجم پول (نقدینگی) در سرعت گردش پول برابر است. سرعت گردش پول نشان می‌دهد که هر واحد پول به‌طور متوسط چند بار در طول سال در مبادلات اقتصادی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

برای کنترل و کاهش تورم، ضروری است رشد نقدینگی مهار شود و این امر مستلزم کنترل بودجه دولت و جلوگیری از ایجاد کسری بودجه است. در شرایط کنونی، تولید کالاها و خدمات کشور در بهار ۱۴۰۵ بیش از ۱۰ درصد کاهش یافته و تورم نقطه‌به‌نقطه در مرداد و شهریور نیز به حدود ۹۰ درصد رسیده است.

از سوی دیگر، در پی جنگ و خسارات ناشی از آن، تحریم‌ها و محاصره بنادر، دولت با کسری بودجه مواجه است و خلق نقدینگی همچنان ادامه دارد. رشد نقطه‌به‌نقطه نقدینگی در نیمه نخست سال جاری، با وجود فاصله گرفتن از اوج خود، به ۵۱ درصد رسیده است.

به بیان دیگر، در سمت راست معادله، با دو تحول نگران‌کننده مواجه هستیم: کاهش بیش از ۱۰ درصدی اندازه اقتصاد و تورم حدود ۹۰ درصدی. در سمت چپ معادله نیز، به‌دلیل تداوم شرایط جنگی و تحریم‌ها، خلق نقدینگی همچنان ادامه دارد.

محدود کردن سرعت گردش پول، راهکار پایداری برای کنترل تورم نیست

به نظر می‌رسد بانک مرکزی کنترل سرعت گردش پول را یکی از معدود ابزارهای در دسترس خود می‌داند و از همین رو، اقداماتی نظیر محدود کردن خرید تتر و دلار یا اعمال محدودیت بر درگاه‌های پرداخت صرافی‌های رمزارزی را دنبال می‌کند.

بااین‌حال، تا زمانی که کسری بودجه دولت و به‌دنبال آن، خلق نقدینگی کنترل و مهار نشود، چنین اقداماتی به‌تنهایی نمی‌توانند تورم را به‌صورت پایدار کنترل کنند و صرفا ممکن است بروز موج بعدی تورمی را به تأخیر بیندازند.

📱 سایت | تلگرام | بله | اینستاگرام