SET/NET/TAIT 2026
8.02K subscribers
1.76K photos
3 videos
499 files
1.36K links
महाराष्ट्रातील विविध विद्यापीठातील पीएच.डी प्रवेश परीक्षा(PET), NET-SET परीक्षा, CTET ,TET व TAIT परीक्षा तयारी करण्यासाठी अद्ययावत माहिती व मार्गदर्शन
Download Telegram
UGC NET 2021

परीक्षेच्या तयारीसाठी जॉइन करा- https://t.me/phd07
UGC NET JRF Age limit

परीक्षेच्या तयारीसाठी जॉइन करा- https://t.me/phd07
UGC NET May 2021

परीक्षेच्या तयारीसाठी जॉइन करा- https://t.me/phd07
डॉ .जयंत विष्णू नारळीकर हे आगामी अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष असणार आहेत . त्यायोगे मराठी सारस्वतांच्या मांदियाळीत विज्ञान साहित्याचा एक प्रकारे सन्मान होणार आहे . डॉ . नारळीकर यांच्याशी माझा परिचय , चाळीस वर्षांपूर्वी मी कलकत्यात असताना झाला होता . त्यावेळी ते कलकत्यातल्या गोलपार्क येथील रामकृष्ण मिशनच्या भव्य सभागृहात संपन्न होत असलेल्या चर्चासत्राचे प्रमुख पाहुणे म्हणून कलकत्यात आलेले होते . त्यांचे समारोपाचे भाषण संपताच मी त्यांना भेटलो होतो आणि नुकतेच प्रकाशित झालेले माझे मुंबई - रोम - मुंबई मोटरसायकल प्रवासाचे पुस्तक , ' अष्टचक्री रोमायण ' त्यांच्या हातात सुपूर्द केले होते . दुसऱ्याच दिवशी , विमानाने मुंबईला परतत असताना त्यांनी ते पुस्तक विमानातच बसल्याबसल्या वाचून काढले होते आणि घरी परतताच मला त्वरेने स्वहस्ते पत्र लिहून आपला छानसा अभिप्राय कळवला होता . त्यानंतर माझा मुक्काम कलकत्यात असतानाच , १९८५ साली " रथीन्द्रनाथ टागोर पुरस्कार " डॉ .जयंत नारळीकर याना दिला जाणार असल्याचे मला कळताच मीच त्यांना ती आनंदवार्ता सर्वप्रथम कळवली होती . रथीन्द्रनाथ हे रवीन्द्रनाथ टागोर यांचे सुपुत्र आणि शांतिनिकेतनच्या विश्वभारती विद्यापीठाचे पहिले उपकुलगुरू होते . त्यांच्या च्नावे प्रतिवर्षी दिला जात असलेला हा पुरस्कार राष्ट्रीय दर्जाचा आणि अत्यंत प्रतिष्ठेचा पुरस्कार मानला जातो . त्याहीवेळी डॉक्टर जयंत नारळीकर यांचे मला त्यांच्याच हस्ताक्षरात छानसे पत्र आले होते . त्यांची ती दोन्ही पत्रे मोलाचा ठेवा समजून मी आजपर्यंत जपून ठेवली आहेत .
तीन वर्षांपूर्वी , २०१७ सालच्या जानेवारीत , साहित्य अकादमीच्या मुंबई शाखेच्या सभागृहात आयोजित " लेखक आपल्या भेटीला " या उपक्रमात मला त्यांचे विचार ऐकायला मिळाले होते . त्यावेळी ते म्हणाले होते , " सुबोध भाषेत सुरस विज्ञान-कथा निर्माण होणे ही काळाची गरज आहे . लालित्यपूर्ण लेखनाची कला ज्यांना अवगत झाली आहे त्यांनी विज्ञान-कथा लिहाव्यात , जेणेकरून सर्वसामान्य वाचकांना विज्ञानाची ओळख सहजपणे होईल . विज्ञान-कथा या साहित्यप्रकाराला नियतकालिकांच्या संपादकांच्या लेखी फारशी मान्यता असल्याचे चित्र आज दिसत नाही , ही दुर्दैवाची बाब आहे .अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनातही विज्ञान-कथाकारांना यथायोग्य व्यासपीठ दिले जात नाही . वास्तविक , विज्ञान-कथा हे देखील अस्सल साहित्याचेच एक महत्वाचे अंग आहे . विज्ञान साहित्य हे रंजक आणि प्रबोधनात्मक या दोन्ही प्रकारचे असू शकते . त्यामुळे साहित्य-संमेलनाच्या मंडपात विज्ञान-कथांना दुय्यम दर्जाची वागणूक न देता , त्यांचा योग्य सन्मान व्हायला हवा आणि त्यांना संमेलनांच्या उपद्वारातून नव्हे तर मुख्य-द्वारातून प्रवेश मिळाला पाहिजे " असे आग्रही प्रतिपादन त्यांनी केले होते .
आपल्यातील लेखक कसा जागा झाला याबद्दल सांगत असताना त्यांनी आपल्या बालपणाच्या बनारसमधल्या अनेक आठवणींना उजाळा दिला होता . नाथमाधव यांना " वीरधवल " या कादंबरीचे कथानक , ज्या मूळ इंग्रजी कादंबरीवरून सुचले होते त्या इंग्रजी कादन्बरीचा शोध त्यांनी प्रत्यक्ष इंग्लंड-अमेरिका या देशातल्या मोठमोठ्या ग्रंथालयात जाऊन घेतला होता , अखेर ती कादंबरी त्यांना मुंबई-विद्यापीठाच्या ग्रंथालयातच मात्र जीर्ण - शीर्ण अवस्थेत सापडली होती , त्याची सुरस कथा त्यांनी अगदी विनोदी पद्धतीने तेव्हा सांगितली होती . जागतिक कीर्तीचे शास्त्रज्ञ म्हणून ते ओळखले जाऊ लागल्यानंतरच्या काळात , एके दिवशी त्यांनी आपली एक विज्ञान-कथा कुठल्याश्या स्पर्धेसाठी पाठवली तेव्हा आपल्या नावाच्या दबदब्यामुळे परीक्षकांवर उगाच दडपण यायला नको आणि आपल्या कथालेखनाचा खरा दर्जा आजमावता यावा या उद्देशाने त्यांनी जयंत विष्णू नारळीकर या आपल्या नावातल्या आद्याक्षरांचा क्रम उलटा करून नारायण विनायक जगताप या काल्पनिक नावाने ती कथा स्पर्धेसाठी पाठवून दिली होती . तरीही त्याच कथेला प्रथम क्रमांक घोषित झाल्यानंतर मात्र त्यांनी गौप्यस्फोट केला आणि आपणच त्या कथेचे जनक आहोत ते उघड केले होते . वैज्ञानिक केवळ दुर्बोध लेखन करतो असे मुळीच नाही . तसेच ललित लेखन करण्यात वाकबगार असलेल्या वैज्ञानिकाचे समग्र लेखन सुबोध आणि लालित्यपूर्ण असेलच असेही नाही ; हे स्पष्ट करताना डॉ . नारळीकर यांनी एक गंमतीदार किस्सा सांगितला होता . लुई कॅरॉल या इंग्रज लेखकाचे ' अ‍ॅलीस इन वंडरलॅन्ड ' हे अतिशय रंजक , सुरस पुस्तक इंग्रजी भाषेतल्या बालसाहित्यातला मोठा ठेवा आहे परंतु तेच पुस्तक आपल्या बालपणी वाचल्यावर इंग्लंडची व्हिक्टोरिया राणी इतकी खुश झाली होती की तिने उत्साहाच्या भरात त्या लेखकाची सगळी पुस्तके मागवून घेतली होती . तिला बिचारीला हे ठाऊक नव्हते की लुई कॅरॉल हा एक महान गणिती होता आणि त्याची इतर सगळ
ीच पुस्तके ही अंकगणित ,बीजगणित आणि भूमिती या विषयांवरची होती ! " असे अनेक किस्से आणि गमतीजमती मला त्या कार्यक्रमात डॉक्टरसाहेबांकडून ऐकायला मिळाल्या होत्या . अलीकडच्या काळातल्या मंगळावरील मोहिमांबद्दलच्या एका प्रश्नाला अत्यंत तर्कशुद्ध ,सुस्पष्ट आणि परखड उत्तर देताना डॉ .नारळीकर म्हणाले होते की कोणत्याही ग्रहावर माणसाला जिवंत राहण्यासाठी अनुकूल असे वातावरण आणि तापमान जोवर आढळत नाही किंवा तसे ते कृत्रिमरीत्या त्या ग्रहांवर तयार होत नाही , तोवर अश्या ग्रहांवर वस्ती करण्याचे माणसांचे मनसुबे सत्यात उतरणे अगदी अशक्य नसले तरी अवघड निश्चित आहे ."असो .
डॉ ,जयंत नारळीकर यांना गणिताचे बाळकडू त्यांच्या वडिलांकडून मिळाले होते .त्यांचे वडील गणितातले रँग्लर होते .त्यांच्या मातोश्री सुमतीबाई या संस्कृतच्या विदुषी होत्या . जयंत नारळीकर हे १९ जुलै १९३८ रोजी कोल्हापुरात जन्मले होते .त्यांचे वडील हे बनारस हिंदू विद्यापीठात गणिताचे प्राध्यापक असल्याने जयंतराव यांचे शिक्षण बनारसला झाले . उच्च शिक्षणासाठी केम्ब्रिजला गेल्यावर तेही ' रँग्लर ' झाले . केम्ब्रिज विद्यापीठात प्रोफेसर फ्रेड हॉइल यांच्यासोबत १९६६ साली त्यांनी केलेल्या मौलिक शास्त्रीय संशोधनाचे आणि मांडलेल्या सिद्धांतांचे जगभर कौतुक झाले आणि जयंतराव प्रसिद्धीच्या झोतात आले . मुंबईच्या टाटा इंस्टिट्युट ऑफ फंडामेंटल रिसर्च मध्ये त्यांनी काही वर्षे अध्यापन केले . " पद्मभूषण " हा सन्मान त्यांना प्राप्त झाला तेव्हा ते अवघ्या सत्तावीस वर्षांचे होते . कालांतराने त्यांचा गौरव " पद्म विभूषण " हा पुरस्कार देऊन करण्यात आला . त्यांच्या सुविद्य पत्नी , मंगला नारळीकर ( पूर्वाश्रमीच्या मंगला सदाशिव राजवाडे ) या गणित विषयात डॉक्टरेट मिळवलेल्या विदुषी असून त्या मुंबई आणि पुणे विद्यापीठात गणित विषयाच्या प्राध्यापिका होत्या , मुंबईच्या टाटा मूलभूत संशोधन केंद्रात त्याही काही वर्षे कार्यरत होत्या . त्याही उत्तम लेखिका आहेत . गणिताशी गप्पा , गणिताशी मैत्री या शीर्षकाची पुस्तके त्यांनी गणिताबद्दल लहानमुलांना वाटणारी भीती घालवण्यासाठी आणि गणिताबद्दल त्यांच्या मनात गोडी निर्माण करण्यासाठी लिहिली आहेत . विविध देशांतल्या निरीक्षणावर आधारित त्यांचे पुस्तक , " पाहिलेले देश , भेटलेली माणसे " अतिशय रंजक आणि माहितीपूर्ण आहे . नारळीकर दांपत्याला गीता ,गिरीजा आणि लीलावती अशी तीन कन्यारत्ने आहेत . डॉ .जयंत नारळीकर यांची ग्रंथनिर्मिती थक्क करणारी आहे अभयारण्य , अंतराळातील भस्मासूर , टाईम मशीनची किमया , व्हायरस , सूर्याचा प्रकोप , यक्षांची देणगी , आकाशाशी जडले नाते , नभात हसरे तारे , वामन परत न आला , अंतराळातील भस्मासुर , यासारखे त्यांचे अनेक विज्ञान कथासंग्रह प्रसिद्ध आहेत . पुण्यातल्या इंटर युनिव्हर्सिटी सेंटर फॉर अ‍ॅस्ट्रॉनॉमी अँड अ‍ॅस्ट्रोफिजिक्स ( Inter University Centre for Astronomy & Astrophysics ) अर्थात " आयुका " या संस्थेचे ते संस्थापक आणि निदेशक आहेत . " महाराष्ट्र -भूषण " या सन्मानाने ते गौरवान्वित झाले आहेत . " चार नगरातले माझे विश्व " या त्यांच्या आत्मचरित्रपर पुस्तकाला २०१५ साली साहित्य अकादमी पुरस्कार प्राप्त झाला आहे . त्यामुळेच , नाशिकमध्ये होणाऱ्या आगामी , ९४ व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदी झालेली त्यांची निवड अतिशय स्वागतार्ह आहे . डॉ .जयंत नारळीकर यांचे मनापासून अभिनंदन ! - प्रवीण कारखानीस
=======================================
लेखक - श्री.प्रवीण कारखानीस
=======================================
NET/SET paper 1
Environment
NET/SET paper 1
Environment
*'पेट पहिल्या पेपर‘ला ११ हजार विद्यार्थ्यांची उपस्थिती*

- ‘ऑनलाईन पेट‘ला प्रतिसाद

औरंगाबाद, दि.३० : डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा वि़द्यापीठाच्यावतीने ऑनलाईन ‘पीएच.डी‘ एंट्रन्स टेस्ट शनिवारी (दि.३०) घेण्यात आली. ४२ विषयासाठी ११ हजार ६६९ जणांनी नोंदणी यापैकी ११ हजार १५४ विद्यार्थी परीक्षेस उपस्थित होते. तर ६१४ विद्यार्थी अनुपस्थित होते. गेल्या चार वर्षापासून रखडलेल्या पेट-५ चा कार्यक्रम नवर्षांच्या पुर्वसंध्येला घोषित करण्यात आला. यावेळी पेट ऑनलाईन घेण्याचा निर्णय मा.कुलगुरु डॉ.प्रमोद येवले यांनी घेतला. प्रकुलगुरु डॉ.शाम शिरसाठ यांच्यासह अधिष्ठाता, अधिका-यांची बैठक घेऊन आढावा घेण्यात आला. २७, २८ व २९ जानेवारी रोजी ‘मॉक टेस्ट‘ घेण्यात आली. सकाळी १० ते १ दरम्यान ३० जानेवारी २०२१ रोजी ‘पेट‘ पहिला पेपर ऑनलाईन पध्दतीने परीक्षा घेण्यात आला. १ फेब्रुवारी रोजी निकाल घोषित करण्यात येईल. २१ फेब्रुवारी रोजी दुसरा पेपर घेण्यात येईल. तर १४
फेब्रुवारी रोजी निकाल लागेल. दोन्ही पेपरचा निकाल २८
फेब्रुवारी रोजी लागेल. प्रमाणपत्र वितरीत करण्यात येतील. पेट उत्तीर्ण तसेच संशोधनासाठी पात्र (सेट, नेट, एम.फिल, पाच वर्षाचा अध्यापनाचा अनुभव आदी) विद्यार्थ्यांची नोंदणी मार्चमध्ये पीएच.डीसाठी नोंदणी तर एप्रिल महिन्यात संशोधन मान्यता समितीच्या बैठका घेण्यात येणार आहेत. ४२ विषयात ‘पेट‘ होणार असून विषयनिहाय रिक्त जागा व गाईडची संख्याही प्रकाशित करण्यात येणार आहे.

‘पेट‘चा दुसरा टप्पा १ मार्च ते एप्रिल दरम्यान आयोजित करण्यात आला आहे. या टप्प्यात ‘पेट‘ उत्तीर्ण झालेले तसेच ‘पेट‘मधून सुट मिळालेले दुस-या टप्प्यात नोंदणी करण्यासाठी पात्र असणार आहेत. यामध्ये नेट, सेट, स्लेट, सीएसआयआर, जेआरएफ, गेट, जीपॅट, एफआयपी तसेच ‘सीईटी‘ मार्फत प्रवेश घेऊन पदवी प्राप्त एम.फिल विद्याथ्र्यांना प्रवेश घेता येईल. १ ते १५ मार्च दरम्यान ऑनलाईन नोंदणी करता येईल. तर २० मार्च पर्यंत विद्यापीठात ‘हार्ड कॉपी‘ जमा करता येईल. तसेच एप्रिल महिन्यात संशोधन व अधिमान्यता समितीच्या आरआरसी बैठक होणार आहे, असे परीक्षा व मुल्यमापन मंडळाचे संचालक डॉ.योगेश पाटील यांनी कळविले आहे.

………
*संजय शिंदे*
जनसंपर्क अधिकारी,
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ, औरंगाबाद
अभिमानास्पद 🙏🏼

हृदयेश्वर सिंह भाटी. वय वर्षं 18. वयाच्या चौथ्या वर्षी एक दिवस अचानक चालता चालता तो पडला. मग समजला त्याला जन्मतः असलेला ड्यूशिन मस्कुलर डिस्ट्रोफी नावाचा आजार. आयुष्यं बघताबघता व्हीलचेअरवर आलं. शरीर 80 % लकवाग्रस्त झालेलं. शरीर म्हणून वाट्याला फक्त थरथरणारी बोटं, आणि अत्यंत कुशाग्र बुद्धी सोबतीला होती...

वाट्याला आलेलं परावलंबी जीवन बघून आपल्यासारख्या एखाद्यानं हाय खाल्ली असती. पण हृदयेश्वरनं आपल्या वाट्याला आलेल्या त्याच थरथरत्या बोटांच्या आणि बुद्धिमत्तेच्या जोरावर एक खेळ शोधून काढला. सोंगट्या गोलाकार ठेऊन सहा जणांत खेळता येणारा बुद्धिबळाचा खेळ.
आणि वयाच्या 9व्या वर्षी 3 पेटंट स्वतःच्या नावावर करून देशातला सर्वात कमी वयाचा पेटंटधारक बनला. जगातला सर्वात लहान दिव्यांग पेटंटधारकही आहे तो.
आज त्याने बनवलेल्या 'पॉवर व्हील चेअर ऍक्सेसीबीलिटी व्हेईकल मेकॅनिझम' जगातल्या हजारो व्हीलचेअरवरचं आयुष्यं जगणाऱ्या लोकांना मदत करत आहे.
कालच त्याला मा. राष्ट्रपतींच्या हस्ते त्याला प्रधानमंत्री राष्ट्रीय बाल पुरस्कारानं सन्मानित केलं गेलं.

आयुष्यात बऱ्याच वेळी आपल्याला पूर्णतः असहाय्य वाटू लागतं, पूर्णतः पराभूत झाल्यासारखं वाटतं...ज्याक्षणी सर्वकाही संपतंय की काय अशी अनामिक भीती वाटु लागती, आणि पुढचा मार्ग अस्पष्ट होईल...दिसेनासं होऊ लागतं
तेव्हा...जरासुध्दा कच न खाता, माघार न घेता फक्त हृदयेश्वर सारख्या नीडर लढवय्यांकडे बघावं. नव्या दमानं, नव्या उमेदीनं, नव्या उत्साहानं तो तुम्हाला जगण्याचं नवं बळ देईल, कारण आयुष्यात अपमान,अपयश आणि पराभव ह्या गोष्टी पण गरजेच्या असतात. त्यातुन जागी होते जिद्द आणि मग उभा राहतो आपल्यातलाच खंबीर आणि अभेद्य माणुस...
कारण जीवनात येणारी प्रत्येक वादळं, संकटं, अडचणी ही आपल्याला उध्वस्त करण्यासाठीच नसतात, तर आपण काय आहोत याची जाणीव करून देण्यासाठीही असतात...

साभार - अनुप देवधर ©
Forwarded from SET/NET/TAIT 2026
NET/JRF/SET/PET/Ph.D 2021
पेपर पहिला-अध्यापन व संशोधन अभियोग्यता- संपूर्ण मार्गदर्शक 4e
डॉ.शशिकांत अन्नदाते | स्वाती शेटे
Fully Updated & Revised Forth Edition 2021-2022
समाविष्ट घटक: 1.अध्यापन अभियोग्यता, 2.संशोधन अभियोग्यता, 3.आकलनपर उतारे 4.संप्रेषण 5.तार्किक व गणितीय योग्यता 6.तर्कसंगत युक्तिवाद 7.सामग्रीचे विश्लेषण व अर्थनिर्वचन 8.माहिती व संज्ञापन तंत्रज्ञान 9.लोक विकास व पर्यावरण 10.उच्च शिक्षण प्रणाली
11.मागील सेट प्रश्नपत्रिका
वरील सर्व घटकांचे आकृती, तक्ते याद्वारे मुद्देनिहाय विश्लेषण व घटकनिहाय 300 वस्तुनिष्ठ सराव प्रश्न
Forwarded from SET/NET/TAIT 2026
SET/NET/TAIT 2026
Photo
English/ Hindi Medium
Forwarded from SET/NET/TAIT 2026
*PET Exam 2021*

*संगणक-महत्वपूर्ण प्रश्नोत्तरे* *(Computer- Important questions)*
Join - https://t.me/phd07

१) तात्पुरता प्रोग्राम साठवून ठेवावयाचा असल्यास कोणत्या मेमरीचे उपयोग होतो ?
अ) RAM √
ब) ROM
क) CD
ड) DVD

२) इंटरनेटवरील हवी असणारी माहिती कमी वेळेत पुरविणारे सर्च टूल कोणते ?
अ) सर्च इंजिन
ब) डिक्शनरी
क) डिरेक्टरी √
ड) वेब डिरेक्टरी

३) व्यक्तिगत संगणकाच्या ज्या सर्किट बोर्ड वर अनेक चिप्स बसविलेले असतात त्याला काय म्हटले जाते
अ) मायक्रोप्रोसेसर
ब) सिस्टीम बोर्ड
क) डॉटर बोर्ड
ड) मदर बोर्ड। √

४). ALU चे योग्य विस्तारित रूप खालीलपैकी कोणते?
अ) American Logic Unit
ब) Alternate Local Unit
क) Alternating Logic Unit
ड) Arithmetic Logic Unit √

५). HTML हे खालील पैकी कोणती लँग्वेज आहे ?
अ) मार्कअप लैंग्वेज √
ब) मशीन लैंग्वेज
क) नॉन प्रोसिजरल
ड) कमर्शियल लँग्वेज

६). जेव्हा आपल्या ई-मेल अकाउंट वर मागितले नसलेल्या आणि मिळालेल्या ई-मेल येतात , तेव्हा त्याला काय म्हणतात ?
अ) स्पॅम √
ब) सेंट
क)लर्क
ड)यापैकी नाही

७). खालीलपैकी कोणते साधन डेटाचे अधिक वेगाने वहन करते?
अ) ट्विस्टड वायर
ब) को एक्सेल केबल
क) मोबाईल
ड) फायबर ऑप्टिक केबल √

८). ज्या सॉफ्टवेअरद्वारे वेबसाईट मध्ये प्रवेश करून माहिती पाहता येते त्यास खालीलपैकी काय म्हणतात?
अ) सर्वर
ब) ब्राउजर √
क) इंटरनेट
ड) डब्ल्यूडब्ल्यूडब्ल्यू

९). खालीलपैकी कोणते साधन डेटाच्या वहणाचे नियंत्रण करते ?
अ) मोडेम
ब) राउटर √
क) हब
ड) स्वीच

१०) माहिती पाठवण्यापूर्वी तिचे तुकड्यात रूपांतर करण्यात येते अशा तुकड्यास खालीलपैकी काय म्हणतात?
अ) पॅकेट √
ब) बीट
क) बाईट
ड) निबल

यासारखी महत्वपूर्ण माहिती प्राप्त करण्यासाठी खालील टेलिग्राम चॅनेल जॉइन करू शकता.
https://t.me/phd07
Shivaji University, Kolhapur
Central Placement Cell

NET - SET workshop paper 1
विषय- संप्रेषण

मार्गदर्शक
डॉ.शशिकांत अन्नदाते
https://youtu.be/DCVls8oUeV4
Forwarded from SET/NET- 2026