SET/NET/TAIT 2026
8.01K subscribers
1.76K photos
3 videos
499 files
1.36K links
महाराष्ट्रातील विविध विद्यापीठातील पीएच.डी प्रवेश परीक्षा(PET), NET-SET परीक्षा, CTET ,TET व TAIT परीक्षा तयारी करण्यासाठी अद्ययावत माहिती व मार्गदर्शन
Download Telegram
स्वयंम पोर्टलवर फ्री अँड्राईडॲप डेव्हलमेंट कोर्स सुरु होणार -केंद्रीय शिक्षणमंत्र्यांची घोषणा

https://livejanmat.com/android-app-development-course-to-start-on-swayam-portal-union-education-minister-announc
⭕️♦️ *SET परीक्षा फॉर्म भरणे चालु....*

➖️➖️➖️➖️➖
Forwarded from SET/NET- 2026
💠 नेट /सेट पेपर 1 ला 💠
-----------------------------------
👉अध्यापन अभियोग्यता
(Teaching Aptitude)
👉https://youtu.be/nNw39ovt7X8
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
सेट/नेट टेलिग्राम चॅनल
https://t.me/joinchat/AAAAAFikobkkuiy58Jn67Q
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
संशोधन पद्धती सराव प्रश्न
😎 शोधा-शोध 🧐

गरज ही शोधाची जननी आहे, बरोबर?, पण अशी गरज तर सर्वाना असते?, पण शोध मात्र एखादाच लावतो. असे का? तर त्यामागची शोध लावणाऱ्याची वैचारिक परिपक्वता महत्वाची असते.

युरेका युरेका म्हणत आर्किमिडीज आंघोळ करता करता नागडाच राजाकडे दरबारात पळत सुटला, 🤪 कारण त्याला डेन्सीटी म्हणजे घनतेचा शोध लागला होता, आणि त्याची व्याप्ती काय आहे हे समजविण्यासाठी तो उतावीळ होऊन पळत राजाकडे गेला.

जगातील नव्व्यानऊ टक्के शोध हे अपघाताने लागले आहेत. 🤠 अमुक एक शोध लावायचा आहे, म्हणून प्रयत्न करून तोच शोध लागला असे क्वचितच झाले आहे. रासायनिक (chemistry) वैज्ञानिकांची तर तऱ्हाच और, "जाते थे जपान, पहूंच गये चीन, समझ गये ना।" अशी काहीशी गत त्यांच्या बाबतीत झालेली आहे. नक्की काय करायचे हेच बहुतेकांना माहीत नव्हते, त्यांच्या डोक्यात अमुक एक रसायन बनवायचे असे काही विचार नव्हताच, उलट प्रयोगशाळेत काहीतरी उपद्व्याप करतानाच त्यांना अचानक शोध लागले आहेत.

मादाम क्युरी महान शास्त्रज्ञ या जगातील एकमेव स्त्री वैज्ञानिक आहेत ज्यांना दोनदा रसायन शास्त्राचे नोबेल पारितोषिक मिळाले. त्यांना प्रथम रेडियम या धातूचा शोध लागला, अर्थात तो ही अपघातानेच. युरेनियम खनिजातून पूर्ण युरेनियम काढल्यावर सुद्धा, त्यातून क्ष किरण निघत असल्याचे त्यांना कळले, म्हणजे अजून एकदा धातू त्यात आहे हे समजून त्यांनी त्यावर प्रयोग केले ज्यातून रेडियम धातू जगासमोर आला.

अहो, कोलंबस सुद्धा भारताचा शोध लावण्यासाठी बाहेर पडला, व अमेरिकेचा शोध लावून बसला. अलेक्झेंडर फ्लेमिंग ना पेनिसिलिनचा शोध अपघातानेच लागला, काही ठरवून घडले नाही, तो अत्यंत वेंधळा लॅब असिस्टंट होता, त्याच्या हातून एक चूक घडली व जगासमोर पेनिसिलिन आले. विजेचा शोध सुद्धा मायकल फेराडेला असाच अपघाताने लागला.

जगात कोणीही महान शास्त्रज्ञ वगैरे ठरवून झाले नाहीत, अनेक वेळेस त्यांच्या हातून चूकाच घडत गेल्या, त्याची कारणे शोधताना त्यांना अकल्पित शोध लागले, व ते महान शास्त्रज्ञ म्हणून जगासमोर नावारूपास आले.

पर्सी पेंसर रडारवर काम करत होता, तेव्हा त्याच्या खिशातील चॉकलेट बार वितळू लागला, आणि अपघाताने घरोघरी वापरात येणारा मायक्रोवेव्ह ओवनचा शोध लागला.

रॉय प्लूकेटला नॉन स्टिकचा असाच अपघाताने शोध लागला, ज्याचा वापर आपण स्वयंपाकाच्या तव्यामध्ये वापरतो.

जॉन वॉलकरला काडेपेटीतील काडीचा match stick असाच उचापती करताना शोध लागला.

सचरिन, स्क्रोच गार्ड चा शोध ही केवळ अपघातानेच लागला आहे.

वैद्यक शास्त्रात अमुलाग्र क्रांती घडवणाऱ्या क्ष किरणांचा अर्थात एक्स रे चा शोध ही विल्हेम रोहनटेनला असेच काहीतरी विचित्र करताना लागला. या न लक्षात येणाऱ्या किरणांना त्याने X ray असे नामकरण केले.

आइनस्टाइनना एकदा विचारले होते, तुम्हाला हे सर्व सुचले कसे, त्यांनी उत्तर दिले, माझ्यातील बाल बुद्धी अजून तशीच आहे, त्यातून मला प्रश्न पडतात, व उत्तरे शोधण्याची जिज्ञासा राहते. चांगला वैज्ञानिक बनण्यासाठी तुमची निरीक्षण शक्ती तीक्ष्ण असायला हवी, अँनोलॉजी म्हणजे समानता लावता आली पाहिजे, आजूबाजूला होणारे सूक्ष्म बदल लक्षात आले पाहिजेत, घडलेल्या बदलाचा आपल्या जीवनात योग्य वापर कसा करता येईल हे समजायला हवे.

फ्लेमिंगला समजले पेनिसिलिन नावाची बुरशी जीवाणूंना अर्थात बॅक्टरीयाला मारते, ही बाब लक्षात आल्यावर, त्याने माणसांना रोग पसरवणाऱ्या जीवाणूंना त्याचा वापर करून मारता येईल याची समानता शोधली, आणि अँटी बायोटिक्सचा उदय झाला.

दर दिवशी नवनवीन शोध लागत राहतात, थोडा प्रयत्न तुम्ही पण करून पहा, कदाचित तुमचे नाव ही भावी वैज्ञानिकांच्या यादीत येऊ शकते.

- विजय लिमये
चुकलेला जमाखर्च... विनीत वर्तक ©

काल एका प्रथितयश पेपरात बॉलिवूडमधे काम करणाऱ्या मॉडेलचं मनोगत वाचत होतो. कोरोनाने कश्या पद्धतीने आयुष्य होत्याचं नव्हतं केलं, गेली अनेक वर्षं आपल्या सौंदर्याने आणि अदांनी अनेकांना घायाळ करत पैश्याच्या राशीवर लोळणाऱ्या तिला, आज कुठेतरी दोन वेळच्या जेवणाची भ्रांत होती. कोरोनाचं वाढलेलं संक्रमण आणि त्यामुळे शासनाने केलेल्या लॉकडाऊनमुळे संपूर्ण चित्रपटसृष्टी आणि त्याच्याशी संलग्न असणाऱ्या उद्योगांचा बोजवारा उडालेला आहे. किंबहुना अनेक उद्योगांची आज तीच दशा आहे. हे झालं उद्योगांचं, पण स्वतःच्या जमाखर्चाचा ताळमेळ ठेवायलाही आजकाल अनेक लोकांना कठीण जात आहे. वरच्या मॉडेलचं उदाहरण त्याचेच एक प्रातिनिधिक उदाहरण आहे.

'अंथरूण पाहून पाय पसरावे' अशी एक म्हण जुन्या काळात प्रचलित होती. पण 'पॉझिटिव्ह थिंकिंग'ची दुकानं चालवणाऱ्यांनी आजच्या काळात तिचं स्वरूप बदलून 'आपलं अंथरूण मोठं करावं' असं एक नवीन स्वरूप सगळ्यांसमोर सादर केलं. अर्थात ते किती चूक आणि बरोबर याचा अर्थ यातील अभ्यासक लोक काढतील, पण ते अंथरूण मोठं करण्याच्या नादात आपल्या पायांची आपण किती दमछाक करतो आहोत, याचा विचार कोणीच केला नाही. पायाची लांबी काय प्रत्येक वर्षी वाढत नाही मग स्थिर असणाऱ्या पायांना अंथरूण तरी किती मोठं लागणार? आपल्या दैनंदिन गरजा खरे तर किती कमी असतात, पण अंथरूण मोठं करणाच्या नादात आपण त्या इतक्या वाढवून ठेवतो की त्याचं वाढलेलं स्वरूप आपल्याला भारी पडतं.

कोरोना संक्रमणामुळे संपूर्ण जगाचे ठोकताळे बदललेले आहेत आणि त्यात अजूनही बदल होत आहेत. नक्कीच त्याचा फटका आर्थिक पातळीवर आपल्यापैकी प्रत्येकाला बसलेला आहे किंवा बसणार आहे. अचानक आलेली मंदी, आटत चाललेली पैश्यांची आवक, बंद पडलेला धंदा, नोकरी टिकवण्याची धडपड ते महिन्याअखेरीला मिळणाऱ्या पगारावर अस्थिरतेचे घोंघावणारे वादळ अश्या सगळ्या पार्श्वभूमीवर पैश्याचा विनिमय ही सगळ्यांत मोठी समस्या बनत चाललेली आहे. कारण अश्या कोणत्याच परिस्थितीचा आपण ना कधी विचार केला होता, ना आपली काही तयारी होती. एकेकाळी प्रत्येक आठवड्याला माणसांनी भरून वाहणारे मॉल, चित्रपटगृहं, बीच, आणि विकेंड डेस्टिनेशन आज पूर्णपणे बंद पडलेले आहेत. पुन्हा ते कधी चालू होतील आणि त्याचं स्वरूप पूर्वीसारखं असेल का, याबद्दल आज कोणीच सांगू शकत नाही. त्यामुळे अश्या अनेक गोष्टींशी निगडीत असणारे आपण कळत नकळत या अस्थिरतेच्या चक्रात ओढले गेलो आहोत.

आज भलीमोठी कर्जं घेऊन उभारलेली घरं फक्त स्वप्नात उरली आहेत. पण कर्जाचे हफ्ते मात्र डोईजड व्हायला लागले आहेत. दुसऱ्या घराची स्वप्नं बघताना पहिल्या घराच्या खर्चाच्या शिलकीतून सगळे पैसे अंथरूण मोठं करण्यात गुंतवल्याने आता त्या मोठ्या अंथरूणाचा भार पेलवेना झाला आहे. एकतर ते स्वप्नात कुठेतरी राहिलं आहे, किंवा प्रत्यक्षात उतरलं तरी तिथे जायचे वांधे आहेत. स्टेटस, श्रीमंती आणि उच्च राहणीमान जगण्याच्या आणि दाखवण्याच्या नादात आपण आपल्या ठेवणीतल्या रकमेला कात्री लावली आहे. आज अचानक जेव्हा काही महिन्यांसाठी किंवा काही आठवड्यांसाठी आपल्या नियमित मिळकतीला कात्री लागते, तेव्हा आपण त्यातून सावरू शकत नाही हे वास्तव आज सगळीकडे प्रखरतेने दिसत आहे.

ही परिस्थिती का आली?, याचा विचार केला, तर त्याचं उत्तर आपल्या पसरवलेल्या अंथरुणात आहे, असं माझं स्पष्ट मत आहे. उद्या जर का माझी नोकरी किंवा व्यवसाय मला पुढले काही महिने अपेक्षित उत्पन्न देऊ शकला नाही, तर मी अश्या परिस्थितीत किती आठवडे अथवा महिने एक चांगलं राहणीमान जगू शकतो? हा विचार आपण आपल्या जमाखर्चात करणं बंद केलेलं आहे. माझ्यावर अडचणीची परिस्थिती आली, की जिकडे हॉस्पिटलसारखे खर्च अश्या अनपेक्षित खर्चाला आपल्याला सामोरं जावं लागलं तर त्याची काय तजवीज आपण केली आहे? याचा विचार आपण करणं गरजेचं आहे. नुसतं मेडिक्लेम आहे म्हणून पुढे जाणं खूप भारी पडू शकतं, कारण मेडिक्लेमचा क्लेम दिसतो तितका सरळ नसतो हे वास्तव आपण कधी स्वीकारणार आहोत? माझ्याकडे १ आणि २ कोटींचा मेडिक्लेम आहे असं म्हणणारे प्रत्यक्षात त्याच्या १०% रक्कम तरी खात्रीने पॉलिसी विकणाऱ्या कंपन्यांकडून मिळेल याची खात्री देऊ शकतात का? अपवाद असतील, पण अनेकदा या न त्या कारणाने क्लेमची रक्कम मिळत नाही हे वास्तव आहे. मग अश्या परिस्थितीमध्ये आपण काय करणार आहोत? आपल्याकडे काही प्लॅन बी आहे का?

आजवर जमाखर्चाच्या रकान्यात आपण आपल्या स्वप्नांसाठी जागा ठेवत आलो. पण स्वप्नांच्या मृगजळात आपण वास्तवापासून कधी लांब गेलो याच भान आपल्याला राहिलं नाही. कोरोनाने ती जाणीव आपल्याला करून दिली आहे. आज नाइके-चे शूज, गुची-ची बॅग, लिव्हाइस-ची पॅन्ट, रोलेक्स-चं घड्याळ किंवा ऍपल-चा फोन सगळं निपचित घरात पडलेलं आहे. लग्नात दाखवण्यासाठी मानपानासाठी खर्च केलेले करोडो रुपयांची आठवण आज घरातले लोक पण काढत नाहीत, तिकडे बाकीच्यांच स
ोडून द्या. आज स्वप्नातलं घर, गाडी, स्टेटस सगळं तिथल्या तिथे पसरलेलं आहे. पण त्या पसरलेल्या अंथरुणाच्या खाली विसावणारे पाय मात्र दोन वेळच्या जेवणासाठी वणवण करत आहेत. नक्की आपल्याला काय हवं, हे लक्षात आलं की मिळालेल्या अंथरुणात पण अश्या अडचणीच्या काळात सुखाने पाय पसरता येतात, फक्त आपल्याला जमा खर्चाचा हिशोब जमवता यायला हवा.

फोटो स्त्रोत :- गुगल

सूचना :- ह्या पोस्टमधील शब्दांकन (विनीत वर्तक ©) कॉपीराईट आहे.

https://vartakvinit.blogspot.com/2021/05/blog-post_21.html
🙏भविष्यात शेती करायची असेल तर यावर्षी शेतात प्रती एकर कमीतकमी २० झाडे लावा.अन्यथा हवामान बदलामुळे शेती बरबाद होईल.
🌳एक झाड 50 वर्षांत 35 लाख रूपये किंमतीचे वायु प्रदूषण टाळते.
🌳एक झाड 15 लाख रुपये किंमतीचे ऑक्सिजन उत्पादन करते.
🌳एक झाड 40 लाख रूपये किंमतीचे पाण्याचे रीसाइक्लिंग करते.
🌳एक झाड 1 वर्षांत 3 किलो कार्बनडाय ऑक्साईडचा नाश करते.
🌳एक परिपूर्ण झाड 1000 हजार माणसांचे जेवण शिजवण्यासाठी उपयोगी येते.
🌳एक झाड आसपासच्या परिसरातील तापमान 2*अंशाने कमी करते.
🌳एक झाड 12 विद्यार्थ्यांना वह्या व पुस्तके तयार करण्यासाठी उपयोगी पडते.
🌳एका झाडापासून कुटूंबा साठी लाकडी सामान तयार होते.
🌳एका झाडावर 100 पक्षी घरटे बांधून राहू शकतात व त्याच्यावर त्यांच्या 25 पिढ्या जन्माला येतात आणि मधमाश्यांचे पोळे झाडावर असल्यास तीच संख्या लाखावर जाते.
🌳एक झाड 18 लाख रूपये किंमतीचे जमिनीची धूप थांबवते.
🌳एक झाड माणसाला लहानपणीच्या पांगुळगाड्या पासुन ते आराम खुर्ची पर्यंत तसेच वार्धक्यातील हातातील काठी पासुन स्मशानातील लाकडा पर्यंत साथ देते.
🌳एक झाड आपल्या पालापाचोळयाची भर टाकून जमिनीची कस वाढवते.
🌳एक झाड फळ,फुल,बिया आपल्या साठी देते.
🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳
एक झाड 50 वर्षांत काय करत आणि आपण माणसं काय करतो याचा लेखाजोखा आम्ही मुद्दामच मांडत आहोत जेणे करून प्रत्येक माणुस ह्याचा विचार करेल.
🌳आता नाही तर कधीच नाही.
🌳तुमची आमची मुले पाठीला ऑक्सिजनचा सिलेंडर लाऊन फिरताना कशी दिसतील विचार करा.
🌳जगातील सर्व पैसा जरी एकत्र केला तरी आपण 6 महिने
पुरेल येवढा ऑक्सिजन आपण तयार करू शकत नाही.
🌳 मग मित्रांनो तुम्ही आम्हाला एक सांगा कि असं कुठलं स्त्रोत्र तुमच्या कडे आहे ज्या माध्यमातून आपण आपल्याला लागणारा ऑक्सिजन तयार करू शकतो.
🌳तासभर ऑक्सिजन विकत देणा-या डाँक्टरांना आपण देव मानतो पण आयुष्यभर फुकट आँक्सिजन देणाऱ्या झाडांची मात्र कत्तल करतो.
🌳म्हणून तर मित्रांनो संत परंपरा आपल्याला सांगुन गेली.
।। वृक्ष वल्ली आम्हा सोयरे वनचरे।।

*" निसर्ग मित्र व्हा "*

🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳