Safaviylar davlati (1502-1736)

Bugungi #Eron va unga tutash hududlarda hukmronlik qilgan davlat. Birinchi hukmdori Ismoil Safaviy, oxirgisi esa Shoh Tahmasp II.

Poytaxti dastlab Tabriz, keyinchalik Isfahon.

Ushbu davlat òz davrining qudratli davlatlaridan biri hisoblangan.

Siz eshitgan mashhur “Qizil boshlilar” qòshini aynan shu davlatniki.

@PiramidaScience

Koʻkdagi koʻk kaptar qushdekmiz jonim,
Kel birga koʻngil xushlaymiz jonim!
Mening tanishim yoʻq narigi dunyoda.
Baribir Jannatlarga tushmaymiz jonim!

© Muhammad Yusuf

#nazm

🇯🇵 “Sònggi Samuray” filmida (2003) #Yaponiya orollarining paydo bòlishi haqida shunday afsona sòzlanadi. Emishki, Tangri qilichini okean tubidan olganida qilichdan tòrtta katta tomchi dengizga tomgan ekan. Aynan shu tomchilar bugungi Yaponiyaning katta orollari ekan.

#kino #seen

@PiramidaScience

nima uchun baland binolar tomiga "H" harfi yozib qoʻyiladi?

Xalqaro Havo kodeksiga koʻra, vertolyot qoʻnishi mumkin boʻlgan binolar tomiga "H" harfi yoziladi. H bu inglizcha vertolyot - helicopter 🚁 soʻzining bosh harfidir!

@PiramidaScience

Hamma jilmayadi, hamma tabassum qiladi. Ammo bularning ortida yashirin maqsadlari bor.

#hikmat

@PiramidaScience

Омон Матжон (1943–2020)

***
Дилимнинг рангини гул билса бўлди,
Менинг кимлигимни эл билса бўлди.

Олис юлдузларга сиррим айтмирам,
Нолишимни тонгги ел билса бўлди.

Учарга ҳар қушдан пар топинмадим,
Парвозлар ҳадисин дил билса бўлди.

Жаҳолат меҳроби тошин ўпмадим,
Ўшал бағри тошим тил билса бўлди.

Дамлар шиквасига учма, омон бўл,
Фазлу камолингни эл билса бўлди.


Омон Матжон

#nazm

Òrta Osiyoni ruslar bosib olgach: qul savdosi, kòp xotinlilik bekor bòlgan.

Delimitatsiya (lotincha delimitatio „belgilash“) – davlat chegarasini qoʻshni davlatlar oʻrtasida muzokaralar yoʻli bilan umumiy holati va yoʻnalishini belgilab olish.

#atama

📹 Nega ta'lim tizimimiz jarlikda? |Qo’shtirnoqPodcast

#Xitoy’da yaratilgan kompas haqida #maqola

Eng qiziği dastlab bu kompasdan yònalishni aniqlash uchun emas, balki uy jihozlarini qanday joylashtirsa ular baxt keltirishini aniqlash uchun foydalanilgan ekan.

@PiramidaScience

Òlkamizda #Birinchi rus-tuzem maktabi 1884-yilda Toshkentda Saidğani Saidazimboy uyida ochilgan.

° Bugungi Voli saroyidan turkistonliklar ko'nglida qayg'uli xotiralargina qolgan. Turkiston xalqining bu saroyga qaysi ko'z bilan qarashini, unga qarshi bo'lgan g'azab darajasini ko'rsatish uchun yolg'iz bu saroyning ichida yashaganlardan bir nechtasining ismini eslatib o'tish kifoya etsa kerak.
° General Duxovskiy 1898-yilgi Andijon qo'zgolonidan keyin butun Andijon ulamo, ruhoniylarini masjidi jomega to'plab, hammasini tiz cho'kib sajda etishga majbur etgan. Eng ulug' sanalgan ulamolardan bir nechtasini sajdada yotgan boshi ustidan bosib o'tgan ham ana shu Duxovskiy edi. Bunday xo'rlanishni hech bir turkistonlik unutmagan bo'lsa kerak.
° General Ivanov, bu kishi Toshkentni ruslar olish paytida yosh zobit bo'Iaroq qatnashganlardan biri edi. U kishi o'z qo'li ostidagi ma'murlarga yerli xalqlarga nisbatan hech qanday achinmaslik kerakligini, unga har zamon rus mushtining kuchini ko'rsatib turish lozimligini talqin etardi. Zolim rus umumvoliylari ichida eng chirkin va g'addor bir tip - general Samsonov: "Rus mujigining oʻgʻrisi ham har qanday turkistonlikdan, uning avliyosidan ham yaxshidir" - degan kishi edi. Viloyat va rayon boshliqlariga turkistonliklarning muhojirot idorasi tarafidan ishlangan haqsizliklar ustidan keltirilgan arizalarni qabul etilmasligini ham shu zot buyurgan edi. Avliyoota masjidiga podshohning va o'zining rasmini ostirgan ana o'sha Samsonov edi.
° General Martins... turkistonliklar har bir rus zobiti va ma'murini koʻrganda turib qarshi olishga majbur, degan mashhur taniqli buyruq mana shu general Martins tomonidan chiqarilgan edi. Bu general zamonida biz turkistonliklarga o'z yurtimizning shaharlari, bog'chalari, ko'chalarida o'tirishga ruxsat berilmas edi...
° Buqalamunlikning nihoyat nodir namunasi umumiy voliy general Kuropatkin bo'Igan. U tarafdan o'z saroyida Turkiston xalqimng vakillarini "Bir qardosh" kabi qabul etgan bo'Iib ko'rinsa ham, orqadan esa, Yettisuvdagi butun qozoq, qirg'izlarni quvib, yerlarini rus muhojirlariga bo'Iib berish amrini berib turardi. Jizzax shahrining va ko'p qishloqlarning vayron etilishi, Folbaum, Ivanov, Kraselinkov va boshqalarning idorasi ostidagi jazo guruhlari tomonidan qirilgan o'n minglarcha ma'sum xalq qonining mas'uliyati ham ana shu general Kuropatkin ustidadir.

©️ Mustafo Choʻqay
"Istiqlol jallodlari" kitobidan...

#Turkiston

📹 Zumerlar avlodi: dunyoni o‘zgartirayotgan yoshlarning o‘ziga xos xususiyatlari

#Xiva xonligida doimiy yoki majburiy soliqlarning 25 ga yaqin turi mavjud edi:

Solğut - yer soliği;

Chòp puli - òtloqlardan foydalanganlik uchun olingan;

Òtov - turar joylardan olinadigan soliq turi;

Afanak puli - jarchi òz foydasiga farmonlarni e’lon qilgani uchun yiğgan soliği.

@PiramidaScience

📹 Салжуқийлар ва Ғазнавийлар давлати | Tarixiy savol