В Актобе обсудили концептуальные вопросы внедрения нового Налогового кодекса

В Актобе прошел круглый стол, посвященный реализации норм нового Налогового кодекса. На площадке встретились депутаты Сената, представители акимата Актюбинской области, Комитета государственных доходов МФ, НПП «Атамекен» и предприниматели региона.

Первый вице-министр национальной экономики Азамат Амрин, выступая на круглом столе, подчеркнул, что ключевая задача Налогового кодекса - не просто изменить цифры в законе, а выстроить работающие механизмы, исключающие давление на бизнес.

«Для оперативной настройки реформы был создан Проектный офис, ставший штабом быстрого реагирования: уже проведено 10 заседаний, решены 64 конкретных кейса бизнеса, устранены риски при запуске ИСНА и развернута инфраструктура поддержки - от консультационной сети и call-центра до цифровых помощников, включая SalykBot», - сообщил Азамат Амрин в ходе круглого стола.

В ходе диалога был озвучен пакет точечных поправок, которые уже вступили в силу или готовятся к внесению в Налоговый кодекс. В частности, уже снята неопределенность по НДС на импорт медикаментов, а предельные цены на лекарства теперь устанавливаются без учета налога. Особое внимание уделено социальной справедливости: для лиц с инвалидностью внедряется принцип «поглощения», закрепляющий максимальный налоговый вычет вне зависимости от смены группы в течение года. Кроме того, экспортеры энергетиков будут освобождены от акцизов, а доходы от НДПИ на общераспространенные ископаемые теперь будут направляться напрямую в региональные бюджеты по месту добычи.

Отдельно Азамат Амрин остановился на итогах переходного периода, который официально завершился 1 марта 2026 года. Он подчеркнул, что режим упрощенной декларации выбрали более 1,2 млн налогоплательщиков, включая как действующих бизнесменов, так и значительное число новых налогоплательщиков. Высокую активность показал и режим для самозанятых. В то же время значительная часть бизнеса продолжает работу в рамках общеустановленного порядка, который пополнился в том числе за счет добровольных переходов и автоматического перевода тех, кто не определился с выбором.

Завершая встречу, Азамат Амрин подчеркнул, что все вопросы бизнеса, возникающие в рамках реализации норм нового Налогового кодекса, выносятся на рассмотрение Проектного офиса и обсуждаются совместно с НПП «Атамекен», предпринимателями и налоговыми консультантами.

https://t.me/presseconomy

Серик Жумангарин обсудил с ЕЭК развитие кооперационных проектов

Заместитель Премьер-министра – министр национальной экономики Серик Жумангарин встретился с членом Коллегии Евразийской экономической комиссии по промышленности и агропромышленному комплексу Гоар Барсегян.

В ходе встречи Гоар Барсегян проинформировала о реализации механизма финансовой поддержки кооперационных проектов в промышленности, предусматривающего субсидирование процентной ставки по заемным средствам, в том числе с участием казахстанских предприятий. В настоящее время в ЕЭК поступило 15 проектов, из которых 5 уже одобрены, остальные находятся на различных стадиях рассмотрения. Из числа одобренных проектов один инициирован Казахстаном, еще в двух наша страна выступает соучастником.

В частности, в январе 2025 года одобрен казахстанский кооперационный проект по организации производства сельскохозяйственной техники на базе ЧК «Kazrost Engineering Ltd.» в Акмолинской области. Проект предусматривает запуск производства кабин для зерноуборочных комбайнов в кооперации с предприятиями России и Беларуси, которые обеспечивают поставку комплектующих и технологического оборудования.

Реализация проекта позволит увеличить производственные мощности предприятия с 700 до 1000 единиц в год, провести технологическое перевооружение и модернизацию производства, а также создать 50 новых рабочих мест.

Кроме того, на рассмотрении ЕЭК находится проект по производству сэндвич-панелей в Алматинской области. Он направлен на модернизацию действующего высокотехнологичного завода и реализуется в кооперации с предприятиями России и Кыргызстана, обеспечивающими поставку материалов и выполнение строительных работ. Проект предусматривает создание не менее 30 новых рабочих мест и расширение производственных мощностей.

Отдельное внимание стороны уделили вопросам распространения механизма финансовой поддержки на агропромышленный комплекс. С казахстанской стороны Министерство сельского хозяйства проводит внутригосударственные процедуры, необходимые для подписания проекта Протокола о внесении изменений в Договор о ЕАЭС от 29 мая 2014 года в части оказания финансового содействия совместным кооперационным проектам в сфере АПК.

Серик Жумангарин подчеркнул необходимость приоритетного развития совместных проектов в сферах переработки шкур и шерсти, глубокой переработки сельскохозяйственной продукции, а также производства товаров с высокой долей импорта в Казахстане.

https://t.me/presseconomy

Ұлттық экономика министрлігі халықтың нақты табысы туралы: статистикалық деректерді талдау және Үкіметтің әл-ауқатты арттыру шаралары

Бүгін Ұлттық статистика бюросы 2025 жылғы күні бұрынғы қорытынды бойынша халықтың нақты табысы индексін жариялады. Халықтың нақты табысының төмендеуінің себебін түрлі талқылаулар мен түсіндірулердің болуын ескере отырып, Ұлттық экономика министрлігі статистикалық көрсеткіштер мен оларды қалыптастыру әдістемесін, сондай-ақ халықтың табысын арттыру жөніндегі шараларды егжей-тегжейлі талдап, ұсынып отыр.

ҰСБ деректері бойынша 2025 жылғы қаңтар-желтоқсанның қорытындысы бойынша халықтың нақты кіріс индексі өткен жылғы деңгейге 98,9%-ды көрсетті. Жан басына шаққандағы орташа табыс 238 070 теңге. Табыстың номиналды өсімі +10,2%, ал нақты өсім (инфляцияны ескергенде): -1,1%.

Нақты кірістің төмендеуі, экономиканың өсуі әлі де халықтың әл-ауқатына толық әсер етпейтіндігін көрсетеді. Яғни пайданы қайта бөлу мәселесі туындайды. Мұндай жағдай жұмыспен қамтуды арттыру, тұрақты жұмыс орындарын құру, сондай-ақ жаңартылған Халықтың табысын арттыру бағдарламасында қаралған жалақыны арттыру жөніндегі шаралардың өзектілігін көрсетеді.

***

Министерство национальной экономики о реальных доходах населения: разбор статистических данных и меры Правительства по повышению благосостояния

Сегодня Бюро национальной статистики опубликовало индекс реальных доходов населения по предварительным итогам 2025 года. На фоне разных обсуждений и трактований причин снижения реальных доходов населения Министерство национальной экономики представляет детальный разбор статистических показателей и методологии их формирования, а также меры по повышению доходов населения.

По данным БНС, индекс реальных доходов населения по итогам января-декабря 2025 года составил 98,9% к уровню предыдущего года. Средний доход на душу населения составил 238 070 тенге. Номинальный рост доходов составил +10,2%, а реальный (с учетом инфляции): -1,1%.

Снижение реальных доходов указывает на то, что рост экономики пока не полностью отражается на благосостоянии населения, то есть имеет место вопрос перераспределения прибыли. Такая ситуация подчеркивает актуальность мер по расширению занятости, созданию устойчивых рабочих мест, а также повышению заработных плат, которые уже предусмотрены в обновленной Программе повышения доходов населения.

https://t.me/presseconomy

Жылдық динамика және жекелеген мәндер

Нақты кірістер жағдайы туралы объективті көріністі тек жылдық көрсеткіш беретінін бірден атап өтеміз. Ол маусымдық ауытқулар мен бір реттік инфляциялық ахуалды жұмсартады. Бұл нақты ұзақмерзімді трендті көрсетеді. Желтоқсанда қызу талқыланған халықтың нақты табысының -6% деңгейінде төмендеуі туралы тезис жедел деректерге және «Желтоқсан-желтоқсанға» қағидаты бойынша негізделген. Яғни бір жылдағы жиынтық динамика емес, бір ай шеңберіндегі көрсеткіштің өзгеруін көрсетеді. Бір айдағы деректі (атап айтқанда, желтоқсандағы жедел деректі) экономикалық тұрғыдан жыл бойына сипаттама ретінде пайдалану негізсіз және әдіснамалық тұрғыдан дұрыс емес.

***

Годовая динамика и точечные значения

Сразу отметим, что объективную картину о ситуации с реальными доходами дает только годовой показатель. Он сглаживает сезонные колебания и разовые инфляционные всплески, показывая реальный долгосрочный тренд. Активно обсуждаемый в декабре тезис о снижении реальных доходов населения на уровне -6% был основан на оперативных данных и по принципу «декабрь к декабрю», то есть отражает изменение показателя в рамках одного месяца, а не совокупную динамику за год. Использование данных одного месяца (в частности, оперативных данных за декабрь) в качестве характеристики всего года с экономической точки зрения необоснованно и методологически неверно.

https://t.me/presseconomy

Неліктен нақты табыс ЖІӨ-мен бір уақытта өспейді

Халықтың нақты табыс индексінің төмендеу себебінің бірі, жалақы бизнестің пайдасына қарағанда баяу қарқынмен өсуде. Сарапшылардың бағалауы бойынша, компаниялардың 50%-дайы жалақыны үнемдеп, 10%-дан асырмаған. Кейбіреулері бұрынғы деңгейде қалдырған. Бұл алшақтықты тудырады: ЖІӨ өнеркәсіп, қызмет көрсету және экспорт арқылы өссе де, бірақ нақты жұмысшының жалақысына бұл ақша кідіріспен келеді.

***

Почему реальные доходы не растут одновременно с ВВП

Одна из причин снижения индекса реальных доходов населения в том, что зарплаты растут более медленными темпами, чем прибыль бизнеса. По оценкам экспертов, почти 50% компаний повышают зарплаты не более чем на 10% в виду экономии, а некоторые и вовсе оставили их на прежнем уровне. Это и создает разрыв: ВВП растет за счет промышленности, услуг и экспорта, но до зарплат конкретных работников эти деньги доходят с задержкой.

https://t.me/presseconomy

Неліктен жалақының өсу қарқыны бәсеңдеп отыр

Еңбекақы қоры компаниялардың тұрақты шығындарын білдіреді. Бюджетті қалыптастыру кезінде көбінесе ірі кәсіпорындар, шығынға ықтимал тәуекелдерді салады. Бұлар бүгінде негізінен сыртқы сипатқа тәуелді. Олардың ішінде логистикалық тізбектің үзілуі, тұрақсыз геосаяси жағдай, санкциялық шектеу, әлемдік бағалар мен валюта бағамының құбылмалылығы және басқалары бар. Бизнес әсер ете алмайтын осы факторлардың барлығы жалақыны белсенді түрде арттыру мүмкіндігін шектейді.

Жүйелік проблема: Қазақстанда жалпы экономикадағы (ЖІӨ) жалақының үлесі шамамен 31%. (2024 жылғы қорытынды бойынша). Салыстыру үшін: дамыған елдерде бұл көрсеткіш 40%-дан жоғары. Үкіметтің міндеті – кірістерді әділ бөлу, бизнес тек дивидендтерге ғана емес, кірісті еңбекақыға да көбірек жұмсауы тиіс.

Сонымен қатар, халықтың табысы жалақы есебінен ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік трансферттер мен басқа да кірістер есебінен қалыптасады. Оның динамикасы экономиканың өсу қарқынынан өзгеше болуы мүмкін.

2025 жылғы 4 тоқсанның қорытындысы бойынша жалдамалы емес жұмыстан түскен табысқа халық табысының 8,3%, зейнетақыға 17,9%, жәрдемақыға 3,3% және т. б. сәйкес келді.

***

Почему темпы роста зарплат остаются сдержанными

Фонд оплаты труда относится к постоянным издержкам компаний. При формировании бюджета предприятия, в большинстве крупные, закладывают в расходы возможные риски, которые сегодня в основном носят внешний характер. Среди них – разрывы логистических цепочек, нестабильная геополитическая ситуация, санкционные ограничения, волатильность мировых цен и валютных курсов и другие. Все эти факторы, на которые бизнес не может оказать влияния, ограничивают возможности для более активного увеличения заработных плат.

Системная проблема: в Казахстане доля зарплат в общем пироге экономики (ВВП) составляет около 31% (по итогам 2024 года). Для сравнения: в развитых странах этот показатель выше 40%. Задача правительства — сделать так, чтобы доходы распределялись справедливее, и бизнес направлял больше прибыли именно на оплату труда, а не только на дивиденды.

Кроме того, доходы населения формируются не только за счет заработной платы, но и с учетом социальных трансфертов и прочих доходов, динамика которых может отличаться от темпов роста экономики.

По итогам 4 квартала 2025 года на доходы от работы не по найму пришлось 8,3% доходов населения, пенсии – 17,9%, пособия – 3,3% и др.

https://t.me/presseconomy

Үкіметтің халықтың нақты табысын арттыру жөніндегі басымдықтары мен жоспарлары

Азаматтарымыздың нақты табысының өсуін қамтамасыз ету – мемлекеттік саясаттың басты басымдығы. Үкіметтің, Ұлттық Банктің және ҚНРДА-ның 2028 жылға дейінгі бірлескен іс-қимыл жоспары іске асырылуда. Оның мақсаты нақты кірістердің +2-3% деңгейінде өсуін қамтамасыз ету. Бұған инфляция деңгейін 2026 жылы 9-11%-ға, 2027 жылы 5,5 - 7,5% - ға, 2028 жылы 5-7% - ға дейін төмендетуге бағытталған шаралар кешені арқылы қол жеткізу жоспарлануда. Бағалар баяу өскен кезде жалақы да көп болады.
Бұл үшін бірқатар кешенді шаралар жүзеге асырылуда.

1. Теңдестірілген тарифтік саясат.

Үкімет өткен жылғы қазанда енгізген коммуналдық қызметтер мен ЖЖМ тарифін көтеру мораторийі өз міндетін орындады. Үкімет инфляцияны тұрақтандырды. Ол алтыншы ай қатарынан баяулап, өткен жылғы қыркүйектегі 12.9%-дан наурызда 11.0%-ға дейін төмендеді. Реттелетін қызметтерге қатысты бұл табиғи монополиялар субъектілерінің операциялық шығындарын оңтайландыру есебінен жүзеге асырылды.
Мораторий кезінде ҰЭМ ТМРК «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы шеңберінде қайта есептеу жүргізді.

1 сәуірден бастап тарифтік саясат ұстамды түрде жүргізілетін болады. Азаматтарға қаржылық жүктеме мейлінше аз болмақ. ӘМАТ өндірушілері үшін әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімі бағасын ұстап тұру үшін, ал олардың кеңейтілген тізіміндегі 31 түріне (бұл азық-түлік себетінің 23.4%) электр энергиясы мен темір жол тасымалы тарифті 70%-ға дейін төмендететін болады. Әлеуметтік осал топ үшін коммуналдық қызметке жұмсалатын шығынды өтеу арқылы атаулы қолдау шаралары сақталады.

Nota bene: Реттелетін қызмет тарифі мен ЖЖМ бағасының өсуінен инфляцияға салым ағымдағы жылы 0,35 пайыздық тармақтан аспайды.

2. Бюджет шығыстарын қатаңдату

Контрциклдік бюджет саясаты шеңберінде республикалық бюджет шығыстарының және Ұлттық қордан трансферттердің өсуін шектеу жөніндегі Бюджет кодексінде көзделген фискалдық қағидалардың қатаң сақталуы қамтамасыз етіледі.

Республикалық бюджет шығыстарының ұстамды өсуі және олардың тиімділігін арттыру есебінен олардың ЖІӨ-ге үлесі 2026 жылы 15,1%-ға дейін қысқарады.

Ұлттық қордан берілетін трансферттер көлемін қысқартудың жүйелі саясаты жалғастырылады. 2026 жылы соңғы 5 жылда алғаш рет республикалық бюджет Ұлттық қордан нысаналы трансферт бөлінбей, орындалуда. Салыстыру үшін: 2025 жылы 3 трлн 250 млрд теңге нысаналы трансферт бөлінді. Осылайша, ағымдағы жылы бұл қаражат фискалдық арна арқылы экономикаға қосымша инфляциялық қысым көрсетпейді. Бұл ретте Ұлттық қордан кепілдендірілген трансферт 2 770 млрд теңге мөлшерінде айқындалды.
Республикалық бюджет тапшылығы 2026 жылы ЖІӨ-ге 2,5%-дан 2028 жылы ЖІӨ-ге 0,9%-ға дейін төмендетіледі.

Бюджет шығыстарын оңтайландырудың осы көрсеткіштерінің барлығы бюджет саясатының тиімділігін арттыруға және бюджеттің кіріс базасын кеңейтуге бағытталған шараларды іске асыру есебінен қамтамасыз етілетін болады. Атап айтқанда, көлеңкелі экономикаға қарсы іс-қимыл, қолданыстағы және тиімсіз салық жеңілдіктерін тексеру, банк секторының қауіпсіздік қорын арттыру және үй шаруашылықтарының артық борыштық жүктемесіне жол бермеу, цифрлық технологияларды қолдана отырып, халықтың әлеуметтік осал топтарын атаулы қолдау шараларын күшейту жөніндегі шаралар кешені есебінен.

https://t.me/presseconomy

Приоритеты и планы правительства по повышению реальных доходов населения

Обеспечение роста реальных доходов наших граждан является ключевым приоритетом государственной политики. Уже реализуется совместный план действий Правительства, Национального Банка и АРРФР до 2028 года, цель которого - обеспечить рост реальных доходов на уровне +2–3%. Это планируется достигнуть посредством комплекса мер, направленных на снижение уровня инфляции до 9-11% в 2026 году, 5,5-7,5 % - в 2027 году, 5-7% - в 2028 году. Когда цены растут медленнее, зарплата «весит» больше.
Для этого реализуется ряд комплексных мер.

1. Сбалансированная тарифная политика.

Мораторий на повышение тарифов на коммунальные услуги и ГСМ, который Правительство вводило в октябре прошлого года, свою задачу выполнил — Правительство стабилизировало инфляцию, она замедляется шестой месяц подряд, снизившись с 12.9% в сентябре прошлого года до 11.0% в марте этого. В части регулируемых услуг это было реализовано за счет оптимизации операционных расходов субъектов естественных монополий.

За время моратория КРЕМ МНЭ провело перерасчеты в рамках Национального проекта «Модернизация энергетического и коммунального секторов».

С 1 апреля тарифная политика будет проводиться сдержанно, финансовая нагрузка на граждан останется минимальной. Для сдерживания цен на социально значимые продукты питания для производителей СЗПТ, а их в расширенном списке 31 вид (это 23.4% продуктовой корзины) будут снижены тарифов на электроэнергию и ж/д перевозки до 70%. Для социально уязвимых граждан сохраняются меры адресной поддержки через компенсацию расходов на коммунальные услуги.
Nota bene: Вклад в инфляцию от повышения тарифов на регулируемые услуги и цен на ГСМ в текущем году не превысит 0,35 процентных пунктов.

2. Ужесточение бюджетных расходов

В рамках контрцикличной бюджетной политики будет обеспечено строгое соблюдение предусмотренных Бюджетным кодексом фискальных правил по ограничению роста расходов республиканского бюджета и трансфертов из Национального фонда.
За счет сдержанного роста расходов республиканского бюджета и повышения их эффективности их доля к ВВП сократится до 15,1% в 2026 году.
Будет продолжена системная политика сокращения объемов трансфертов из Национального фонда. В 2026 году впервые за последние 5 лет республиканский бюджет исполняется без привлечения целевых трансфертов из Нацфонда. Для сравнения: в 2025 году целевой трансферт составил 3 трлн 250 млрд тенге. Таким образом, в текущем году данные средства не оказывают дополнительного инфляционного давления на экономику через фискальный канал. При этом гарантированный трансферт из Нацфонда определен в размере 2 770 млрд тенге.

Дефицит республиканского бюджета будет снижен с 2,5% к ВВП в 2026 до 0,9% к ВВП в 2028 году.

Все эти показатели оптимизации бюджетных расходов будут обеспечены за счет реализации мер, направленных на повышение эффективности бюджетной политики и расширения доходной базы бюджета. В частности, за счет комплекса мер по противодействию теневой экономике, ревизии действующих и неэффективных налоговых льгот, повышения запаса прочности банковского сектора и недопущения избыточной долговой нагрузки домохозяйств, усиления мер адресной поддержки социально уязвимых слоев населения с применением цифровых технологий.

https://t.me/presseconomy

Халықтың табысын арттырудың кешенді бағдарламасы

Қазір Үкімет жұмыспен қамтуды ынталандыру, жалақыны арттыру, кәсіпкерлікті дамыту және тұрақты жұмыс орындарын құру жөніндегі шараларды қамтитын 2029 жылға дейін халықтың табысын арттырудың кешенді бағдарламасын қалыптастыруда. Бұл шаралар:

- коммуналдық сала қызметкерлерінің, азаматтық қызметшілердің және ауыл шаруашылығының жалақысын ұлғайту,
- еңбекақы төлеу қорының үлесінің өсуі,
- өңдеу өнеркәсібінде жаңа жұмыс орындарын құру,
- экспортқа бағдарланған кәсіпорындарды қолдау,
- комиссиялар мен төлемдер арқылы халықтың қаржылық ауыртпалығын төмендету,
- ірі кәсіпорындардың әлеуметтік жобаларын іске асыру және басқалар.

2026 жыл біздің азаматтарымыздың табыстарының өсу трендін қалыптастыруға қатысты айқындаушы болады. Ұлттық экономика министрлігі мемлекеттік деректердің ашықтығы мен дұрыс түсіндірілуін қамтамасыз ету үшін әдіснаманы үнемі түсіндіру тәжірибесін жалғастырады.

***

Комплексная программа повышения доходов населения

Сейчас Правительство формирует комплексную программу повышения доходов населения до 2029 года, которая включает меры по стимулированию занятости, росту заработных плат, развитию предпринимательства и созданию устойчивых рабочих мест. Это такие меры как:

− увеличение заработной платы работников коммунальной сферы, гражданских служащих и сельского хозяйства,
− рост доли фонда оплаты труда,
− создание новых рабочих мест в обрабатывающей промышленности,
− поддержка экспортоориентированных предприятий,
− снижение финансового бремени населения через комиссии и платежи,
− реализация социальных проектов крупных предприятий и другие.

2026 год станет определяющим в части формирования тренда роста доходов наших граждан. Министерство национальной экономики продолжит практику регулярных разъяснений методологии, чтобы обеспечить прозрачность и корректную интерпретацию государственных данных.

https://t.me/presseconomy