Қарау үшін Елдің 2026 – 2028 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы енгізіледі.
Базалық нұсқаға сәйкес 2026 жылы жалпы ішкі өнімнің нақты өсуі 5,4 пайызды, 3 жылдағы орташа жылдық өсуі 5,3 пайызды құрайды.
Номиналды жалпы ішкі өнім 2026 жылғы 183,8 трлн теңгеден 2028 жылы 229,8 трлн теңгеге дейін өседі.
Экономиканың өсуі нақты сектор мен қызмет көрсету саласындағы өсудің есебінен қамтамасыз етілетін болады.
Өңдеу өнеркәсібінде инвестициялық жобалардың іске асырылуы есебінен өсу қарқыны 2026 жылғы 6,2 пайыздан 2028 жылы 6,6 пайызға дейін ұлғаяды деп болжанады.
Тау-кен өндіру өнеркәсібіндегі үш жылдағы орташа өсу 2,8 пайызды, ауыл шаруашылығында – 3,9 пайызды, құрылыста – 11,0 пайызды, көлік қызметтерінде – 10,1 пайызды және саудада – 6,7 пайызды құрайды.
Болжам бойынша экспорт 2026 жылғы 77,1 млрд АҚШ долларынан 2028 жылы 83,7 млрд АҚШ долларына дейін, импорт – 67,7-ден 75,2 млрд АҚШ долларына дейін өседі.
Инфляция болжамы 2026 жылы 9,0-11,0 пайыз, 2027 жылы және 2028 жылы орташа 6,0 пайыз деңгейінде айқындалған.

На рассмотрение вносится Прогноз социально-экономического развития страны на 2026 – 2028 годы.
В соответствии с базовым вариантом реальный рост ВВП в 2026 году составит 5,4%, среднегодовой рост за 3 года – 5,3%.
Номинальный ВВП вырастет со 183,8 трлн тенге в 2026 году до 229,8 трлн тенге в 2028 году.
Рост экономики будет обеспечиваться ростом в реальном секторе и сфере услуг.
В обрабатывающей промышленности прогнозируется увеличение темпов роста с 6,2% в 2026 году до 6,6% в 2028 году за счет реализации инвестиционных проектов.
Средний за три года рост в горнодобывающей промышленности составит 2,8%, в сельском хозяйстве – 3,9%, в строительстве – 11,0%, услуг транспорта – 10,1% и в торговле – 6,7%.
Экспорт по прогнозам увеличится с 77,1 млрд долл. США в 2026 году до 83,7 млрд долл. США в 2028 году, импорт – с 67,7 до 75,2 млрд долл. США.
Прогноз инфляции определен на уровне 9,0-11,0% в 2026 году и 6,0% - в 2027–2028 годах.

Сіздердің қарауларыңызға «Республикалық және облыстық бюджеттер, республикалық маңызы бар қалалар, астана бюджеттері арасындағы 2026-2028 жылдарға арналған жалпы сипаттағы трансферттердің көлемі туралы» Заң жобасы енгізіледі.

Жалпы сипаттағы трансферттерді айқындау үшін жергілікті бюджеттердің кірістері 2026 жылы 10,7 трлн теңге, 2027 жылы 12,1 трлн теңге, 2028 жылы 13,3 трлн теңге мөлшерінде болжанды.
Шығыстар 2026 жылы 14,9 трлн теңгені, 2027 жылы 17,3 трлн теңгені және 2028 жылы 18,7 трлн теңгені құрайды.

Жергілікті бюджеттердің ағымдағы шығындарының болжамды көлемі инфляцияға индекстеу және өңірдегі мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың болжамды саны ескеріле отырып есептелді.

На Ваше рассмотрение вносится проект Закона «Об объемах трансфертов общего характера между республиканским и областными бюджетами, бюджетами городов республиканского значения, столицы на 2026–2028 годы».

Местные бюджеты сбалансированы. Все базовые расходы учтены.
Бюджет развития сформирован из возможности республиканского бюджета.
Доходы местных бюджетов для определения трансфертов общего характера прогнозируются в 2026 году 10,7 трлн тенге, в 2027 году 12,1 трлн тенге, в 2028 году 13,3 трлн тенге.
Расходы составили 14,9 трлн тенге в 2026 году, 17,3 трлн тенге в 2027 году и 18,7 трлн тенге в 2028 году.

Прогнозные объемы текущих затрат местных бюджетов рассчитаны с учетом индексации на инфляцию и прогнозной численности потребителей государственных услуг в регионе.

2026 жылға арналған субвенциялар 5,1 трлн теңге, алып қою 879,9 млрд теңге көлемінде жоспарланып отыр.
2028 жылы Павлодар облысы өзін-өзі қамтамасыз етеді, ал Маңғыстау облысы қайтадан донор болады.
Біздің бағалауымызша, жергілікті бюджеттердің республикалық бюджет қаражатына тәуелділігі орта есеппен 50,7%-дан 33%-ға дейін төмендейді.

При определении объемов трансфертов общего характера учтены целевые текущие трансферты, которые сохранят свое целевое назначение.
Дополнительно учтены расходы на субсидирование АПК, средства на внедрение водосберегающих технологий орошения, расходы на содержание вновь вводимых объектов и другие в объеме на 2026 год – 1,5 трлн тенге, в 2027 году – 1,6 трлн тенге, в 2028 году – 2,1 трлн тенге.
Субвенции на 2026 год планируются в объеме 5,1 трлн тенге, изъятия 879,9 млрд тенге.
В 2028 году Павлодарская область станет самодостаточной, а Мангистауская область вновь станет донором.
По нашей оценке, зависимость местных бюджетов от средств республиканского бюджета в среднем снизится с 50,7% до 33 %.

Өңірлердің базалық инфрақұрылымға тең қол жеткізуін қамтамасыз ету үшін, даму бюджеті бойынша өңірлердің нысаналы көрсеткіштерінің мәндерін есептеу Өңірлік стандарттар жүйесінің нәтижелері ескеріліп жүзеге асырылатын болады.
Бұл үшін даму бюджеті жыл сайын ұлғаяды: 2026 жылы 1,7 трлн теңге, 2027 жылы 3,2 трлн теңге және 2028 жылы 4,2 трлн теңге. Үш жылда барлығы 9,1 трлн теңге.
Даму бюджетіне салынған қаражатты ескерсек, өңірлік стандарттар жүйесін қамтамасыз ету көрсеткіші 69,2%-ды құрайтын болады.
2026 жылы қаражат басталған жобаларды аяқтауға, ал одан кейінгі жылдары жаңа жобаларды іске асыруға бағытталатын болады.

Для обеспечения равного доступа регионов к базовой инфраструктуре расчет значений целевых показателей регионов по бюджету развития будет осуществляться
с учетом результатов Системы региональных стандартов.
Бюджет развития для этого ежегодно увеличивается: 2026 году 1,7 трлн тенге, 2027 году 3,2 трлн тенге и 2028 году 4,2 трлн тенге. Всего за три года 9,1 трлн тенге.
С учетом заложенных средств на бюджет развития показатель обеспеченности СРС составит 69,2%.
В 2026 году средства будут направлены на завершение начатых и продолжающих проектов, в последующие годы на реализацию новых.

Мемлекеттің фермерлер алдындағы субсидиялар бойынша берешегі бүгінде 340 млрд теңгеден асып отыр. Бұл мәселе әсіресе аграрлық секторы жақсы дамыған өңірлерде өзекті болып тұр. Үкімет өңірлердің қосымша кірістерін пайдаланудың басымдықтарын айқындады ма? Осы қаражаттың бір бөлігін фермерлердің берешегін өтеуге, инфрақұрылымдық жобаларды аяқтауға және өңірлердің орнықты дамуын қамтамасыз ететін бастамаларға бағыттау жөнінде Үкіметтің нақты жоспары бар ма?

Жыл сайын біз шамамен 440 млрд теңге көлемінде қаражатты субсидиялауға бағыттаймыз. Ал келесі жылдың бюджетінде бұл сома 588 млрд теңге болып бекітілді. Сондықтан, ең алдымен, осы қаражат есебінен қарыздарды жабамыз.
Біз кезекті тоқтаттық. Неліктен? Себебі бастапқыда «Кең дала» бағдарламасы аясында көктемгі дала және егін жинау жұмыстарына 140 млрд теңге бөлінген болса, қазір бұл сома 700 млрд теңгеге дейін жеткізілді. Бұл - 5% мөлшерлемемен берілетін жеңілдетілген несие.
Сол себепті қазіргі уақытта кейбір салалар бойынша субсидияларды уақытша тоқтатамыз, бірақ жеңілдетілген несиелер беруді жалғастырамыз.
Келесі жылдан бастап мал шаруашылығын қолдау шараларын қайта бастаймыз. Екі негізгі бағыт бар: біріншіден, биылдан бастап 5% мөлшерлемемен қаражат беру, екіншіден, келесі жылдан бастап тұқымдық түрлендіру бойынша 7 жылға дейінгі мерзімге ұзақ мерзімді несиелер ұсыну көзделген.
Ауыл шаруашылығын қолдауды біз ешқашан тоқтатпаймыз.

По итогам текущего года в большинстве регионов ожидается перевыполнение доходной части бюджетов более чем на 2 трлн тенге. Это позитивный сигнал. Однако, согласно прогнозам на 2028 год, число регионов-доноров практически не изменится. К трём существующим регионам добавится лишь одна область - Мангистауская. Даже Павлодарская область станет только самодостаточной, без перехода в разряд доноров. Почему при таком значительном росте доходов регионов не увеличивается число доноров?

У нас одновременно с ростом доходов увеличиваются и расходы. Страна большая, исторические регионы развивались по-разному. Соответственно, чтобы стать регионом-донором, требуется достаточно длительный процесс. Мы не форсируем этот процесс.
Мангистауская область уже была донором - это не что-то новое. Павлодарская область - мощный промышленный узел. В первую очередь речь идёт о бюджетной самостоятельности регионов. Субвенции, которые мы направляем, предназначены прежде всего для покрытия разницы между текущими потребностями регионов и их собственными доходами. Ничего сверх этого субвенции не должны обеспечивать.
Дополнительные средства мы регионам предоставлять не должны. Основная задача местных исполнительных органов - развивать собственную налогооблагаемую базу. Мы передали все стабильные налоги на местный уровень. В этом году увеличили акцизы и также передали их регионам. Все нестабильные налоги остаются на республиканском уровне. Поэтому развитие регионов - прежде всего в руках тех, кто ими руководит.
Кроме того, вопросы, связанные с развитием территорий, решаются и на республиканском уровне. Например, создание Alatau City в Алматинской области окажет серьёзное влияние на развитие региона и всей агломерации вокруг Алматы. Я думаю, это положительно скажется не только на Алматинской области, но и на Жетысу, а также на самом городе Алматы.
Мы ожидаем, что в следующей трёхлетке к числу доноров могут присоединиться Алматинская область, Восточно-Казахстанская область, Актюбинская и другие регионы. Всё будет зависеть от тех крупных инвестиционных проектов, которые мы будем рассматривать по регионам - прежде всего в рамках новой инвестиционной политики.

«По прогнозам, в этом году экспортный потенциал только пшеницы составит 9,6 млн тонн, Казахстан заинтересован в расширении экспорта качественного зерна, муки, риса и сахара в Афганистан. Объемы производства этих продуктов в Казахстане растут из года в год благодаря применению современных агротехнологий», — отметил вице-премьер.