بیست‌ و یکمین گفتگوی "رسانه ما" با سردبیر راه توده
https://youtu.be/EBCon5YYj44?si=y1WGIIHnl1ceU0yc
۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ | ۲۴ مهر ۱۴۰۵

در ادامه سلسله گفت‌وگوهای «علی خدایی در گذر زمان»، در بیست‌ویکمین جلسه، بار دیگر میزبان آقای علی خدایی بودیم و به بررسی بخش دیگری از تجربه‌ها و خاطرات سیاسی ایشان پرداختیم.
این جلسه عمدتاً به پاسخ‌گویی به پرسش‌ها و نکاتی اختصاص داشت که دوستان و رفیقان عزیزمان در بخش نظرات برنامه‌های پیشین مطرح کرده بودند.

عناوین روزنامه‌های 29 مهر 1405
http://www.pishkhaan.net

منتخب اخبار اقتصادی
افزایش ۷۰ درصدی فروش خودروهای برقی در اروپا
https://www.isna.ir/news/1405072818716
سرپرست هلدینگ غدیر در آستانه برکناری؟
https://www.tabnak.ir/fa/news/1399313
راهکارهای نوسازی قطارهای مسافری
https://www.isna.ir/news/1405072818911
فارن افرز: ائتلاف خاموش ایران، روسیه و چین
https://www.entekhab.ir/fa/news/943873/
مرکز سوفان: کمک های حیاتی روسیه و چین به ایران
https://www.iran-emrooz.net/index.php/news1/more/130253/
نخست وزیر چین: آماده ایم همکاری با ایران را تقویت کنیم
https://www.entekhab.ir/fa/news/944163/
چرا یک کالا چند قیمت دارد؟
https://www.hamshahrionline.ir/news/1078096/
مدیرعامل شهر آفتاب: در کمتر از سه ماه بیشتر از کل درآمد سال گذشته درآمد کسب کردیم
https://www.hamshahrionline.ir/news/1077822/
6 میلیارد دلار از منابع مالی ایران در قطر است
https://www.khabaronline.ir/news/2289740/
رقیب جدید بنز و بی ام و/ چینی ها تعریف لوکس بودن را تغییر می دهند
https://www.hamshahrionline.ir/news/1077478/
چین سالانه 10 میلیون نیروی کار ماهر تربیت می کند؛ انتشار گزارش رسمی
https://persian.cri.cn/2026/10/18/ARTI1792294683885608
رنو یک افسانه 60 ساله را برقی کرد
https://www.hamshahrionline.ir/news/1077439/
/

منتخب اخبار منطقه و جهان
ارتش آلبانی برای کنترل شورش در خیابانهای تیرانا، پایتخت این کشور مستقر شد

قطر: برای پایان دادن به جنگ در منطقه با ایران و آمریکا همکاری می‌کنیم
https://www.isna.ir/news/1405072818873
مقررات منع آمد و شد در فرانسه
https://www.isna.ir/news/1405072818734
شهرداری تاریخی لیموژ فرانسه در آتش ناآرامی‌ها سوخت
https://www.tabnak.ir/fa/news/1399458
گفتگوی تلفنی وزیران خارجه ایران و مصر
https://www.khabaronline.ir/news/2290149/
عراقچی: از طریق قطر، یک برنامه مشخص هفت روزه را منتقل کردیم
https://www.entekhab.ir/fa/news/943868/
شورای همکاری خلیج فارس خواستار بازگشت ایران و امریکا به گفت و گو شد
https://www.khabaronline.ir/news/2290163/
ترامپ از انتخاب مجدد نتانیاهو حمایت می کند
https://www.iran-emrooz.net/index.php/news1/more/130281/
پیشنهاد پوتین: اجلاس سه جانبه چین، روسیه و امریکا بدون اوکراین
https://www.khabaronline.ir/news/2290199/
لاوروف: روسیه خواستار گفتگو منطقه خلیج فارس برای جلوگیری از یک جنگ بزرگ است
https://spnfa.ir/20261018/31790778.html
ویتکاف پس از دیدار با هیئت های کی یف و اتحادیه اروپا در اسلو به مسکو سفر می کند
https://spnfa.ir/20261020/31818681.html
وزارت دفاع روسیه: پیشروی های چشمگیر و تلفات سنگین اوکراین
https://spnfa.ir/20261018/31789161.html
کاهش حمایت از اوکراین ، حتی در لهستان
https://ir.mondediplo.com/2026/10/article5845
اعتراضات گسترده رم، میلان، تورین، بولونیا و ناپل را فراگیرفت
https://spnfa.ir/20261018/31785790.html
نظرسنجی ان بی سی: 70 درصد شهروندان امریکا مسیر کشورشان را غلط می دانند
https://www.khabaronline.ir/news/2290216/
پارلمان مصر اعزام نیروهای نظامی برای حمایت از عربستان را به تعویق انداخت
https://www.entekhab.ir/fa/news/944172/

منتخب اخبار سیاسی – اجتماعی
لاوروف در تهران: چگونه مسکو در حال تقویت اتحاد استراتژیک خود با ایران است
https://spnfa.ir/20261020/31820913.html
نشست خبری عراقی – لاوروف
https://www.entekhab.ir/fa/news/944164/
سفر مهم لاوروف به تهران ؛ آخرین تلاش ها برای جلوگیری از جنگ
https://noandish.com/fa/news/222020/
پیام عراقچی پس از دیدار با لاوروف
https://spnfa.ir/20261020/31818257.html
عراقچی: رابطه ایران و روسیه به اوج رسیده
https://www.tabnak.ir/fa/news/1399533
دیدار لاوروف با سرلشکر محسن رضایی/ عکس
https://www.tabnak.ir/fa/news/1399509
پزشکیان «قانون ملی توسعه هوش مصنوعی» را ابلاغ کرد
https://www.tabnak.ir/fa/news/1399467
عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان وارد تهران شد
https://www.isna.ir/news/1405072818996
تشکیل ۷۱ پرونده‌ برای تراستی‌ها
https://www.isna.ir/news/1405072818715
سخنگوی سپاه: اهداف جدید ایران، هفت کابل بزرگ اینترنت در زیر تنگه هرمز است
https://www.khabaronline.ir/news/2290758

منتخب اخبار شهرستان ها و استان ها
آتش زدن مزارع نیشکر اهواز
https://www.isna.ir/news/1405072818894
خط ویژه شهرداری برای موتورسواران
https://www.hamshahrionline.ir/news/1077970/
وزیر دفاع: جنگنده سنگین ایرانی سال آینده تیکاف می کند
https://www.khabaronline.ir/news/2290091/
سردار ابراهیم پور: 27 کشور به ما حمله کردند/
https://www.khabaronline.ir/news/2289494/
انفجار و آتش سوزی دومین سوپرنفتکش در هرمز
https://www.khabaronline.ir/news/2289610/
بیشترین تولد و فوت در این استان ها
https://www.hamshahrionline.ir/news/1078127/
شمشیرکشی اراذل تهران
https://www.hamshahrionline.ir/news/1077830/
/

منتخب اخبار فرهنگی- هنری

"حمام صفوی" در زلزله ۷.۸ ریشتری ویران نشد
https://www.isna.ir/news/1405072818589
لحاف کرسی؛ میراث گرم روزهای سرد خراسان
https://www.isna.ir/news/1405072818829
استقبال از مظفرالدین‌شاه در پایتخت روسیه؛ ۱۲۱ سال قبل
https://www.khabaronline.ir/news/2290223
خبر خوش معاون وزیر ارتباطات در باره اینترنت/ ویدیو
https://www.hamshahrionline.ir/news/1077796/
اختلالات GPS به دلیل وضعیت حاکم بر کشور است
https://www.hamshahrionline.ir/news/1077808/
خانبابا تهرانی، چهره درگذشت
https://www.iran-emrooz.net/index.php/news1/more/130301/
گزینه های نهایی ریاست بر صداوسیما
https://noandish.com/fa/news/221963/
200 میلیارد فروش صحنه رقص رضا عطاران
https://www.hamshahrionline.ir/news/1077820/
برگزاری عروسی پشت تریلی در خیابان های تهران/ ویدیو
https://noandish.com/fa/news/221993/
تصاویر/ بیست و ششمین دوره حراج تهران
https://www.entekhab.ir/fa/news/943909/
پوری بنایی در 29 سالگی در فیلم شهر گناه، سال 48
https://www.khabaronline.ir/news/2289815/
عکس/ رقاص ها و دلقک ها در دوران قاجار
https://www.khabaronline.ir/news/2289988/
آرامگاه اسرارآمیز پزشکان و میسیونرهای امریکایی در ارومیه
https://www.hamshahrionline.ir/photo/1078135/

منتخب اخبار ورزشی
۳ مدال دوچرخه‌سواری و جودوی ایران در پاراآسیایی ناگویا
https://www.isna.ir/news/1405072818858
رضا حاتمی در دو ۱۰۰ متر برنز گرفت
https://www.tabnak.ir/fa/news/1399594
ویدیو/ قهرمانان کشتی آزاد
https://www.hamshahrionline.ir/news/1078102/
جشن قهرمانی آزادکاران با آهنگ محلی/ ویدیو
https://www.hamshahrionline.ir/news/1078125/

راه توده 1019 منتشر شد
هفته نامه راه توده -1019 (چهارشنبه 29 مهر ماه 1405)- منتشر شد و مطالب آن علاوه بر سایت این نشریه، روی فیسبوک و کانال تلگرام راه توده نیز قرار گرفت.

سرمقاله راه توده 1019

فرانسه تابلوی
بحران بزرگ سرمایه داری غرب
پاریس- علیرضا کنعانی
 
فرانسه اکنون با یکی از گسترده‌ترین امواج اعتراضات اجتماعی سال‌های اخیر روبه‌روست. همچنان که ایتالیا، اسپانیا و حتی کشور آلبانی. بنابراین آنچه که درباره گفته و نوشته می شود، شامل جنبش اعتراضی در دیگر کشورهای اروپائی نیز می شود و همه آنها ریشه ای مشترک دارند.
 اعتراضاتی که از اواخر سپتامبر ۲۰۲۶ در مدارس آغاز شد، طی چند هفته به جنبشی گسترده علیه سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی دولت تبدیل گردید. دانش‌آموزان در آغاز به کمبود معلم، تعطیلی کلاس‌ها، ازدحام مدارس، فرسودگی ساختمان‌ها و وخامت شرایط تحصیل اعتراض داشتند. این اعتراضات که از مناطق محروم شمال پاریس آغاز شده بود، بسرعت به شهرهای دیگر گسترش یافت و دانشجویان، معلمان، خانواده‌ها و اتحادیه‌های کارگری نیز به آن پیوستند.
برخورد شدید نیروهای انتظامی با دانش‌آموزان، بازداشت‌های گسترده و انتشار تصاویر نوجوانان مجروح، دامنه نارضایتی را افزایش داد. بر اساس گزارش لوموند، در فاصله ۲۸ سپتامبر تا پنجم اکتبر بیش از شش هزار بازداشت صورت گرفت. در هفدهم اکتبر، اعتراضات با حضور اتحادیه‌های کارگری و بخش‌هایی از جنبش جلیقه‌زردها ابعاد تازه‌ای یافت و بنا بر اعلام وزارت کشور، حدود ۵۵۰ هزار نفر در تظاهرات سراسری شرکت کردند. اعتراضاتی که از مشکلات آموزشی آغاز شده بود، اکنون به صحنه بروز نارضایتی گسترده‌تری از شرایط زندگی و سیاست‌های دولت تبدیل شده است.
این گسترش تصادفی نیست. کمبود معلم و امکانات آموزشی، بحران بیمارستان‌ها و خدمات درمانی، افزایش هزینه مسکن، گرانی مواد غذایی و انرژی، فشار بر دستمزدها و دشوارترشدن زندگی کشاورزان و تولیدکنندگان کوچک، جلوه‌های مختلف بحرانی هستند که طی سال‌ها در جامعه فرانسه انباشته شده است. آنچه بخش‌های مختلف مردم را به یکدیگر نزدیک می‌کند، احساس مشترک کاهش امنیت اقتصادی و اجتماعی در کشوری است که همچنان از ثروتمندترین و پیشرفته‌ترین اقتصادهای جهان به شمار می‌رود.
آموزش و بهداشت عمومی، که زمانی از مهم‌ترین دستاوردهای اجتماعی فرانسه محسوب می‌شدند، زیر فشار سیاست‌های صرفه‌جویانه قرار گرفته‌اند. کاهش امکانات مدارس و بیمارستان‌ها بیش از همه بر خانواده‌های کارگری و کم‌درآمد اثر می‌گذارد؛ خانواده‌هایی که برخلاف اقشار ثروتمند، امکان جبران کمبود خدمات عمومی از طریق آموزش و درمان خصوصی را ندارند. بدین‌ترتیب، تضعیف خدمات عمومی به یکی از عوامل گسترش نابرابری اجتماعی تبدیل می‌شود.
افزایش هزینه زندگی نیز فشار مضاعفی بر مزدبگیران و طبقات متوسط پایین وارد کرده است. هزینه مسکن و اجاره ‌بها، بویژه برای جوانان و خانواده‌های کم‌درآمد، بخش فزاینده‌ای از درآمد را می‌بلعد. در کشاورزی نیز افزایش هزینه سوخت، کود، تجهیزات و اعتبارات بانکی، همراه با قدرت شرکت‌های بزرگ فرآوری و توزیع، بسیاری از تولیدکنندگان کوچک را تحت فشار قرار داده است. در نتیجه، مصرف‌کنندگان مواد غذایی را گران‌تر می‌خرند، بی‌آنکه این گرانی الزاماً به افزایش درآمد کشاورزان منجر شود.
اعتراضات کنونی ادامه روندی است که از سال‌های نخست ریاست‌جمهوری ماکرون آشکار شده بود. جنبش جلیقه‌زردها در سال ۲۰۱۸ با اعتراض به افزایش مالیات سوخت آغاز شد، اما بسرعت به جنبشی علیه نابرابری اجتماعی و سیاست‌های اقتصادی دولت تبدیل گردید. اعتراضات گسترده سال ۲۰۲۳ علیه افزایش سن بازنشستگی نیز نشان داد که بخش بزرگی از مزدبگیران حاضر نیستند هزینه مشکلات مالی کشور را با طولانی‌ترشدن دوران کار خود بپردازند. اکنون بحران آموزش بار دیگر همان شکاف اجتماعی را آشکار کرده است. مسئله دیگر صرفاً نارضایتی از شخص ماکرون نیست، بلکه جهت‌گیری اقتصادی و اجتماعی نظام حاکم زیر سؤال رفته است.
 
بحران منابع یا بحران اولویت‌ها؟
دولت فرانسه برای توجیه محدودکردن هزینه‌های اجتماعی پیوسته به کسری بودجه، بدهی عمومی و ضرورت صرفه‌جویی استناد می‌کند. مشکلات مالی دولت واقعی‌اند، اما مسئله بر سر نحوه توزیع منابع و اولویت‌هایی است که بر سیاست اقتصادی حاکم‌اند. چرا در شرایطی که مدارس و بیمارستان‌ها با کمبود امکانات روبه‌رو هستند، منابع قابل‌توجهی برای حمایت از سرمایه‌های بزرگ و گسترش هزینه‌های نظامی اختصاص می‌یابد؟
سیاست‌های اقتصادی دوران ماکرون از آغاز بر افزایش رقابت‌پذیری شرکت‌ها، کاهش مالیات سرمایه و فراهم‌کردن شرایط مساعدتر برای سرمایه‌گذاری متمرکز بوده است. اما افزایش سودآوری شرکت‌ها الزاماً به بهبود شرایط زندگی مردم منجر نشده است. در حالی که بخش‌هایی از سرمایه بزرگ از امتیازات مالیاتی و حمایت‌های دولتی بهره‌مند شده‌اند، مزدبگیران و استفاده‌کنندگان از خدمات عمومی با محدودیت‌های بیشتری مواجه شده‌اند.

یکی از آشکارترین جلوه‌های این جهت‌گیری، افزایش هزینه‌های نظامی است. بودجه دفاعی فرانسه که در سال ۲۰۱۷ حدود ۳۲ میلیاردیورو بود، در سال ۲۰۲۶ از ۵۷ میلیاردیورو فراتر رفته و قرار است در سال آینده نیز افزایش یابد. دولت این سیاست را با تهدیدهای امنیتی، جنگ اوکراین و ضرورت تقویت توان نظامی توجیه می‌کند. اما افزایش مداوم هزینه‌های تسلیحاتی، در شرایط فشار بر بودجه اجتماعی، نشان‌دهنده انتخابی سیاسی است که پیامدهای آن مستقیماً بر زندگی مردم اثر می‌گذارد.
صنایع بزرگ نظامی فرانسه، از جمله داسو، تالس و سافران، از مهم‌ترین بهره‌مندان این جهت‌گیری‌اند. قراردادهای دولتی، سفارش‌های نظامی و صادرات تسلیحات، بازارهای بزرگی برای این شرکت‌ها فراهم می‌کنند. شرکت داسو در سال ۲۰۲۵ بیش از یک میلیاردیورو سود خالص ثبت کرد و سفارش‌های سالانه آن به حدود ۱۰٫۹ میلیاردیورو رسید. دولت نه‌تنها خریدار محصولات این صنایع است، بلکه از طریق سیاست خارجی و توافق‌های نظامی به گسترش بازارهای آنها نیز کمک می‌کند. بدین‌ترتیب، میان سیاست نظامی دولت و منافع اقتصادی بخشی از سرمایه بزرگ پیوندی ساختاری برقرار است.
در عرصه انرژی نیز تضاد مشابهی دیده می‌شود. افزایش قیمت نفت و گاز، هزینه سنگینی بر خانوارها و تولیدکنندگان کوچک تحمیل کرد، در حالی که شرکت‌های بزرگ نفتی و گازی، از جمله توتال‌انرژی، در دوره‌هایی از قیمت‌های بالای جهانی سود بردند. آنچه برای بخش‌هایی از سرمایه فرصت افزایش درآمد و سود است، برای میلیون‌ها خانوار به معنای کاهش قدرت خرید و دشوارترشدن زندگی روزمره است.
این تفاوت نشان می‌دهد که بحران اقتصادی برای همه گروه‌های اجتماعی معنای یکسانی ندارد. مسئله تنها کمبود منابع نیست، بلکه این است که منابع موجود در خدمت چه اولویت‌هایی قرار می‌گیرند و هزینه بحران بر دوش چه کسانی گذاشته می‌شود.
 
جنگ اوکراین و تغییر موازنه جهانی
بحران فرانسه را نمی‌توان جدا از تحولاتی بررسی کرد که موقعیت اقتصادی و سیاسی اروپا را در جهان تغییر داده‌اند. جنگ اوکراین، تحریم‌های گسترده علیه روسیه و گسست روابط پیشین انرژی میان روسیه و اروپا، هزینه‌های سنگینی برای اقتصاد اروپایی به همراه داشته است.
اروپا پیش از جنگ بخش بزرگی از گاز وارداتی خود را از روسیه تأمین می‌کرد. کاهش سریع این وابستگی، کشورهای اروپایی را ناچار به یافتن عرضه‌کنندگان تازه و افزایش واردات گاز مایع کرد. هزینه واردات انرژی اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۲ به حدود ۶۰۴ میلیارد یورو رسید. پیامدهای این تحول در افزایش هزینه تولید، حمل ‌و نقل، گرمایش و مواد غذایی آشکار شد و فشار آن بیش از همه بر خانوارهای مزدبگیر و صنایع وابسته به انرژی وارد آمد.
سیاست تحریم روسیه نیز برخلاف برخی انتظارهای اولیه به فروپاشی اقتصاد این کشور منجر نشد. روسیه توانست بخشی از روابط تجاری خود را به سوی کشورهای دیگر تغییر دهد و به جنگ ادامه دهد. در مقابل، اروپا با هزینه‌های اقتصادی و نظامی فزاینده‌ای روبه‌رو شد. این وضعیت محدودیت‌های سیاستی را آشکار کرده است که می‌کوشید از طریق فشار اقتصادی و نظامی، موازنه قدرت را به سود غرب تغییر دهد.
هم‌زمان، موقعیت اقتصادی اروپا در رقابت جهانی نیز زیر فشار قرار گرفته است. پیشرفت چین در صنایع پیشرفته، خودروهای برقی، باتری و فناوری‌های نو، برتری سنتی بسیاری از شرکت‌های اروپایی را به چالش کشیده است. آمریکا نیز در فناوری دیجیتال، بازارهای مالی و صنایع راهبردی موقعیت قدرتمندی دارد. اروپا در نتیجه، از یک سو با رقابت اقتصادی فزاینده چین و از سوی دیگر با وابستگی‌های امنیتی و فناوری به آمریکا مواجه است.
کاهش نفوذ تاریخی فرانسه در بخش‌هایی از آفریقا نیز بر این تحولات افزوده شده است. خروج نیروهای فرانسوی از مالی، بورکینافاسو و نیجر– که فرانسه آن را زیر سر روسیه می داند و می خواهد انتقام آن را در اوکراین بگیرد - و تغییر مناسبات با شماری از کشورهای آفریقایی، نشانه تضعیف موقعیتی است که فرانسه طی دهه‌های طولانی از آن برای حفظ نفوذ سیاسی و اقتصادی خود بهره می‌برد. در همین حال، گسترش همکاری‌های کشورهای غیرغربی در چارچوب‌هایی مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای، از شکل‌گیری تدریجی موازنه‌ای متفاوت در روابط بین‌المللی حکایت دارد.
سرمایه‌داری فرانسه و اروپای اکنون با وضعیتی روبه‌روست که در آن حفظ موقعیت جهانی گذشته دشوارتر و پرهزینه‌تر شده است. رقابت اقتصادی، افزایش هزینه انرژی، ضرورت سرمایه‌گذاری در فناوری و گسترش تعهدات نظامی، همگی منابع بیشتری می‌طلبند. اما به‌جای آنکه هزینه این تحولات از طریق بازنگری اساسی در اولویت‌های اقتصادی و محدودکردن قدرت سرمایه‌های بزرگ تأمین شود، فشار فزاینده‌ای بر هزینه‌های اجتماعی و زندگی مزدبگیران وارد می‌شود.