یکی از مهمترین سوالاتی که نه تنها بین فیزیکدانان، بلکه میان عوام و از گذشتههای دور مطرح بوده، چگونگی تولد و پیدایش چهان است که سرنخهای جالبی بهدست آمده است.
پیشنهاد بدون مرز یکی از این سرنخهاست که معتقد است "جهان بدون هیچ شرایط مرزی اولیهای از هیچ کوانتومی (میدان هیگز پایهای) بهوجود آمده است"
توضیح این پیشنهاد به کمک انتگرالهای مسیر (ریچارد فینمن در سال ۱۹۴۸ فرمول بندی انتگرال مسیر مکانیک کوانتومی را بیان میکند) ممکن گردید، اما سروکلهی ناپایداریها پیدا شد. اکنون دانشمندان موفق شدهاند با روش جالبی این ناپایداریها را هم از میان بردارند.
یک ایده برای چگونگی شروع جهان این است که شاید جهان ناشی از برخی اثرات کوانتومی مانند تونلزنی کوانتومی از هیچ ظاهر شده باشد. استیونهاوکینگ و جیمزهارتل در دهه ۱۹۸۰، به شرح بیشتر این ایده با این پیشنهاد پرداختند که پیش از آغاز جهان، زمان وجود نداشته که منجر به این نتیجه میشود که جهان هیچ شرایط مرزی اولیهای، نه در زمان و نه در فضا ندارد.
این ایده را پیشنهاد بدون مرز
هاوکینگ (no-boundaryproposal)
یا حالت هاوکینگ-هارتل (Hawking-Hartle state) مینامند.
با اینحال، توصیف اینکه یک سیستم فیزیکی دقیقا چگونه میتواند از اندازه صفر به یک اندازه محدود انتقال یابد، چالشبرانگیز بوده است. فیزیکدانان برای توصیف این اثرات کوانتومی، از فرمول انتگرال مسیر استفاده میکنند که در حقیقت یک مسیر کلاسیکی را بهصورت یک انتگرال روی بسیاری از مسیرهای ممکن بازنویسی میکند و منجر به یک دامنه کوانتومی میشود.
گرچه فرمول انتگرال مسیر در توصیف چگونگی ظاهر شدن چیزی از هیچ موفق است، اما یک مشکل عمده آن، این است که اختلالات ناپایداری را پیشبینی میکند که ثابت میکنند جهان به شدت غیر همگن (non-homogenous) و غیر همسانگرد (non-isotropic) است. جهان آنگونه که با اصل کیهان شناختی بیان میشود، تقریبا همگن و همسانگرد (به معنی آنکه جهان در فضا، از همه جهات، یکسان بهنظر میرسد) است، اما فرمول انتگرال مسیر، جهان مشاهده شده را بهطور دقیق توصیف نمیکند. این امر برخی دانشمندان را به این نتیجه رسانده که پیشنهاد بدون مرز نمیتواند توضیح دقیقی از منشا جهان ارائه دهد.
اکنون در مقالهای جدید، فیزیکدانان موسسه فیزیک گرانشی ماکس پلانک (موسسه آلبرت اینشتین) نشان دادند که میتوان از فرمول انتگرال مسیر به گونهای استفاده کرد که با وجود داشتن تعریف سازگاری از پیشنهاد بدون مرز، ناپایداریها ظاهر نشوند.
یکی از این فیزیکدانان میگوید:
من فکر میکنم مهمترین نکته این است که تعریف جدید ما، ظهور جهان را از غیاب کامل فضا و زمان توصیف نمیکند. در عوض، این شرایط جدید ریاضی که باید برای جلوگیری از ناپایداریها در نظر میگرفتیم، میتواند اینگونه تفسیر شود که نوسانات فضا و زمانی قبلا وجود داشته است. در واقع این همان چیزی است که از نظریه کوانتومی انتظار میرود، همانطور که اصل عدم قطعیت کوانتومی برداشت میکنیم که همواره باید نوسانات احتمالی، حتی از فضا و زمان وجود داشته باشد.
پیشنهاد جدید، ترکیبی از چندین ایده است که قبلا برای غلبه بر مشکل عدم پایداریها ارائه شده بود. اساسا کار آنها، هندسه فضایی را که انتگرال مسیر روی آن تعریف شده، تغییر میدهد. انتگرال مسیرکه حالت این جهان را در یک زمان مشخص نشان میدهد، در مسیر خود از نقاط بحرانی خاصی به نام نقاط زینی شکل که مطابق با حالاتهاوکینگ-هارتل هستند، عبور میکند.
اما بیشتر این نقاط زینی شکل ناپایدار هستند. یکی از مهمترین تغییراتی که فیزیکدانان در مقاله جدید اعمال کردند، اصلاح شرایط مرزی در هندسه کلی است تا نقاط زینی شکلِ ناپایدارِ مسیر را با استفاده از انتگرال مسیر حذف کنند. در این هندسه جدید، انتگرال مسیر فقط از یک نقطهی زینی شکل که پایدار است عبور میکند؛ بنابراین مشکلی که حاصل ناپایداری است، به وجود نمیآید. در این نقطه زینی شکل پایدار، یک حالت هاوکینگ-هارتل وجود دارد که پیشنهاد بدون مرز را برآورده میکند.
با ثابت کردن یک روش پایدار برای فرموله کردن این پیشنهاد، نتایج بدست آمده میتوانند منجر به بازاندیشی در مورد این ایده به عنوان توضیحی برای منشأ جهان شوند. با این حال، سوالات زیادی باقی میماند.
محققان میگویند:
ما در آینده قصد داریم ببینیم وقتی این تعریف جدید با جنبههایی از نظریه ریسمان که پیشرفتهترین تلاش بشر برای یک نظریه کامل گرانش کوانتومی است، آمیخته میشود، چقدر پایدار باقی میماند. همچنین قصد داریم بررسی کنیم آیا ممکن است تعاریف پایدار دیگری برای پیشنهاد بدون مرز وجود داشته باشد یا پیشنهاد جدید ما به نوعی منحصر به فرد است. سوال بزرگی که باقی میماند این است: آیا میتوانیم تمام نتایج قابل تست/قابل مشاهده را استنباط کنیم؟
پیشنهاد بدون مرز یکی از این سرنخهاست که معتقد است "جهان بدون هیچ شرایط مرزی اولیهای از هیچ کوانتومی (میدان هیگز پایهای) بهوجود آمده است"
توضیح این پیشنهاد به کمک انتگرالهای مسیر (ریچارد فینمن در سال ۱۹۴۸ فرمول بندی انتگرال مسیر مکانیک کوانتومی را بیان میکند) ممکن گردید، اما سروکلهی ناپایداریها پیدا شد. اکنون دانشمندان موفق شدهاند با روش جالبی این ناپایداریها را هم از میان بردارند.
یک ایده برای چگونگی شروع جهان این است که شاید جهان ناشی از برخی اثرات کوانتومی مانند تونلزنی کوانتومی از هیچ ظاهر شده باشد. استیونهاوکینگ و جیمزهارتل در دهه ۱۹۸۰، به شرح بیشتر این ایده با این پیشنهاد پرداختند که پیش از آغاز جهان، زمان وجود نداشته که منجر به این نتیجه میشود که جهان هیچ شرایط مرزی اولیهای، نه در زمان و نه در فضا ندارد.
این ایده را پیشنهاد بدون مرز
هاوکینگ (no-boundaryproposal)
یا حالت هاوکینگ-هارتل (Hawking-Hartle state) مینامند.
با اینحال، توصیف اینکه یک سیستم فیزیکی دقیقا چگونه میتواند از اندازه صفر به یک اندازه محدود انتقال یابد، چالشبرانگیز بوده است. فیزیکدانان برای توصیف این اثرات کوانتومی، از فرمول انتگرال مسیر استفاده میکنند که در حقیقت یک مسیر کلاسیکی را بهصورت یک انتگرال روی بسیاری از مسیرهای ممکن بازنویسی میکند و منجر به یک دامنه کوانتومی میشود.
گرچه فرمول انتگرال مسیر در توصیف چگونگی ظاهر شدن چیزی از هیچ موفق است، اما یک مشکل عمده آن، این است که اختلالات ناپایداری را پیشبینی میکند که ثابت میکنند جهان به شدت غیر همگن (non-homogenous) و غیر همسانگرد (non-isotropic) است. جهان آنگونه که با اصل کیهان شناختی بیان میشود، تقریبا همگن و همسانگرد (به معنی آنکه جهان در فضا، از همه جهات، یکسان بهنظر میرسد) است، اما فرمول انتگرال مسیر، جهان مشاهده شده را بهطور دقیق توصیف نمیکند. این امر برخی دانشمندان را به این نتیجه رسانده که پیشنهاد بدون مرز نمیتواند توضیح دقیقی از منشا جهان ارائه دهد.
اکنون در مقالهای جدید، فیزیکدانان موسسه فیزیک گرانشی ماکس پلانک (موسسه آلبرت اینشتین) نشان دادند که میتوان از فرمول انتگرال مسیر به گونهای استفاده کرد که با وجود داشتن تعریف سازگاری از پیشنهاد بدون مرز، ناپایداریها ظاهر نشوند.
یکی از این فیزیکدانان میگوید:
من فکر میکنم مهمترین نکته این است که تعریف جدید ما، ظهور جهان را از غیاب کامل فضا و زمان توصیف نمیکند. در عوض، این شرایط جدید ریاضی که باید برای جلوگیری از ناپایداریها در نظر میگرفتیم، میتواند اینگونه تفسیر شود که نوسانات فضا و زمانی قبلا وجود داشته است. در واقع این همان چیزی است که از نظریه کوانتومی انتظار میرود، همانطور که اصل عدم قطعیت کوانتومی برداشت میکنیم که همواره باید نوسانات احتمالی، حتی از فضا و زمان وجود داشته باشد.
پیشنهاد جدید، ترکیبی از چندین ایده است که قبلا برای غلبه بر مشکل عدم پایداریها ارائه شده بود. اساسا کار آنها، هندسه فضایی را که انتگرال مسیر روی آن تعریف شده، تغییر میدهد. انتگرال مسیرکه حالت این جهان را در یک زمان مشخص نشان میدهد، در مسیر خود از نقاط بحرانی خاصی به نام نقاط زینی شکل که مطابق با حالاتهاوکینگ-هارتل هستند، عبور میکند.
اما بیشتر این نقاط زینی شکل ناپایدار هستند. یکی از مهمترین تغییراتی که فیزیکدانان در مقاله جدید اعمال کردند، اصلاح شرایط مرزی در هندسه کلی است تا نقاط زینی شکلِ ناپایدارِ مسیر را با استفاده از انتگرال مسیر حذف کنند. در این هندسه جدید، انتگرال مسیر فقط از یک نقطهی زینی شکل که پایدار است عبور میکند؛ بنابراین مشکلی که حاصل ناپایداری است، به وجود نمیآید. در این نقطه زینی شکل پایدار، یک حالت هاوکینگ-هارتل وجود دارد که پیشنهاد بدون مرز را برآورده میکند.
با ثابت کردن یک روش پایدار برای فرموله کردن این پیشنهاد، نتایج بدست آمده میتوانند منجر به بازاندیشی در مورد این ایده به عنوان توضیحی برای منشأ جهان شوند. با این حال، سوالات زیادی باقی میماند.
محققان میگویند:
ما در آینده قصد داریم ببینیم وقتی این تعریف جدید با جنبههایی از نظریه ریسمان که پیشرفتهترین تلاش بشر برای یک نظریه کامل گرانش کوانتومی است، آمیخته میشود، چقدر پایدار باقی میماند. همچنین قصد داریم بررسی کنیم آیا ممکن است تعاریف پایدار دیگری برای پیشنهاد بدون مرز وجود داشته باشد یا پیشنهاد جدید ما به نوعی منحصر به فرد است. سوال بزرگی که باقی میماند این است: آیا میتوانیم تمام نتایج قابل تست/قابل مشاهده را استنباط کنیم؟
ResearchGate
(PDF) No-Boundary Proposal as a Path Integral with Robin Boundary Conditions
PDF | Realizing the no-boundary proposal of Hartle and Hawking as a consistent gravitational path integral has been a long-standing puzzle. In... | Find, read and cite all the research you need on ResearchGate
«بدون ماده تاریک چه بر سر قانون گرانش میآید؟»
--------------------------------------------------
ما با شناختی که از گرانش داریم [و با فرمولهای آن] میتوانیم دلیل افتادن یک سیب از یک درخت و چرخش سیارهمان به گرد خورشید را توضیح دهیم. ولی به ساختارهای هیولاپیکر کیهانی (بزرگتر از کهکشان) که میرسیم نظریههای کنونیمان با شکست روبرو میشوند. برترین پاسخی که برای چراییِ رفتار بیرون از قاعدهی ساختارهای بزرگ ارایه شده، وجود جوهرهای نظری به نام "مادهی تاریک" است. ولی ما تاکنون آن را به طور مستقیم ندیدهایم، و از آن بدتر، حتی #ماده_تاریک هم پاسخگوی کامل این رازهای #گرانش نیست. اندک کسانی هستند که وجود مادهی تاریک را از پایه رد میکنند. آنها میگویند این شناخت ما از گرانش است که نیاز به دستکاری دارد. چه کسی در این میان درست میگوید؟
چیزهایی مانند دیگران نیستند
این پنداشت که چیزی نادیدنی در کار بزرگترین ساختارهای کیهان دخالت میکند ناگهانی و بدون زمینهی پیشین ارایه نشده. مانند بسیاری از چیزها در جهان دانش، پنداشت مادهی تاریک هم نتیجهی گامهای رو به جلو بوده. یکی از پرآوازهترین نمونههای آغازین که دانشمندان چیزی با رفتار نامتعارف در آن دیدند سیارهی اورانوس بود که سال ۱۷۸۱ یافته شد. قانونهای آیزاک نیوتن پیشبینیهای استواری برای حرکت و رفتار سیارههایی که از خورشید دورند دارد، ولی اورانوس [با این که از خورشید دورست] از این قانونها پیروی نمیکرد: تا چند دهه بسیار سریع پیش میرفت که با پیشبینیها سازگار بود، و سپس بسیار کند میشد.
برخی دلیل آن را نقص بنیادی قانون گرانش دانستند؛ برخی دیگر احتمال دادند که شاید جرم دیگری در سامانهی خورشیدی باشد که دارد خرابکاری میکند (مانند مدارهای نامعمول شمار بسیاری از اجرام کمربند کوییپر که باعث شده اخترشناسان امروزی احتمالِ وجودِ سیارهی نهم را پیش بکشند). در پایان، اخترشناسان آن جرم دیگر را پیدا کردند : نپتون، و قانونهای نیوتن هم دست نخورده ماندند.
پس از آن دانشمندان متوجه شدند مدار سیارهی تیر (عطارد) هم کمی ناهنجار است، ولی این بار دیگر جرم تازه و پنهانی در کار نبود، به جای آن، نیاز به یک نظریهی تازه بود: نظریهی نسبیت عام اینشتین که میگوید اجرام بزرگی مانند خورشید فضازمان را خم میکنند. بر پایهی این نظریه، نامعمول بودن مدار تیر به دلیل نزدیکیِ بسیارِ آن به خورشید و خمیدگی فضازمان در اثر گرانش آنست.
ولی در طرح بزرگ کیهان، مدار سیارهها ساختارهایی بسیار خُرد و ناچیزند. در دههی ۱۹۳۰، دانشمندان از رفتار ناجور کهکشانها بسیار آشفتهتر شده بودند. ببینید، بیشتر ستارگان در یک کهکشان مارپیچی نزدیک مرکز آن انباشته شدهاند، پس منطقی است که بیشتر جرم کهکشان را در آنجا در نظر بگیریم، و بنابراین گرانش آنجا میبایست بیشتر باشد. درست مانند پلوتو که بسیار کندتر از تیر به گرد خورشید میچرخد، ستارگان هم هر چه از مرکز کهکشان دورترند میبایست گردش کندتری به گرد مرکز داشته باشند.
ولی این گونه نیست. دورترین ستارگان همان سرعتِ ستارگان نزدیکتر را دارند. در دههی ۱۹۶۰، دو اخترشناس به نامهای ورا روبین و کنت فورد این را زیر سر جرمی نادیدنی، یا "مادهی تاریک" با جرمی حدود ۱۰ برابر جرمِ مادهی معمولی و دیدارپذیر پنداشتند.
ما هنوز این جرم "نادیدنی" را ندیدهایم (و از آنجایی که نور را نه جذب میکند، نه بازمیتاباند و نه میگسیلد) آن را به طور مستقیم هرگز ندیده و نخواهیم دید، ولی شواهد بیشماری دیدهایم که وجودش را گواهی میدهند. جرم آن با خم کردن فضازمان کهکشانها را به عدسیهای بزرگکننده تبدیل میکند، و تاثیر آن در نورِ به جا مانده از تولد کیهان (تابش زمینهی ریزموج) هم دیده میشود. امروزه به برآورد دانشمندان، مادهی تاریک ۲۷ درصد از جرم درون کبهان را ساخته. سهم مادهی معمولی کمتر از پنج درصد است.
گردنکشان میآیند
در سال ۱۹۸۳، یک فیزیکدان اسراییلی به نام مردخای میلگرام یک راه حل جایگزین پیشنهاد کرد: شاید مادهی نادیدنیای در کار نباشد. شاید این نیوتن است که اشتباه کرده- یا جاهایی را اشتباه گفته. نظریهی وی، دینامیک نیوتنی اصلاحشده (ماند، MOND)، پیشنهاد میکند قانون دوم نیوتن که میگوید اجسام به نسبت نیرویی که بر آنها وارد میشود شتاب میگیرند اندکی تغییر داده شود. میلگرام میگوید شاید این قانونها (قانونهای نیوتن) در شرایطی ویژه تغییر میکنند، مانند شرایط ستارهای که بسیار از مرکز کهکشانش دور است. اگر این گفته درست باشد، دیگر برای توضیح سرعت ستارگان کهکشان نیازی به وجود یک مادهی نادیدنی نخواهیم داشت.
از آن هنگام تاکنون مقالههای بیشماری نوشته شده که نشان میدهند اصلاحِ [قانونِ] گرانش واقعا میتواند رفتاری که در کهکشانها میبینیم را توضیح دهد. این از تک کهکشانها؛ ولی اگر چشمانداز
--------------------------------------------------
ما با شناختی که از گرانش داریم [و با فرمولهای آن] میتوانیم دلیل افتادن یک سیب از یک درخت و چرخش سیارهمان به گرد خورشید را توضیح دهیم. ولی به ساختارهای هیولاپیکر کیهانی (بزرگتر از کهکشان) که میرسیم نظریههای کنونیمان با شکست روبرو میشوند. برترین پاسخی که برای چراییِ رفتار بیرون از قاعدهی ساختارهای بزرگ ارایه شده، وجود جوهرهای نظری به نام "مادهی تاریک" است. ولی ما تاکنون آن را به طور مستقیم ندیدهایم، و از آن بدتر، حتی #ماده_تاریک هم پاسخگوی کامل این رازهای #گرانش نیست. اندک کسانی هستند که وجود مادهی تاریک را از پایه رد میکنند. آنها میگویند این شناخت ما از گرانش است که نیاز به دستکاری دارد. چه کسی در این میان درست میگوید؟
چیزهایی مانند دیگران نیستند
این پنداشت که چیزی نادیدنی در کار بزرگترین ساختارهای کیهان دخالت میکند ناگهانی و بدون زمینهی پیشین ارایه نشده. مانند بسیاری از چیزها در جهان دانش، پنداشت مادهی تاریک هم نتیجهی گامهای رو به جلو بوده. یکی از پرآوازهترین نمونههای آغازین که دانشمندان چیزی با رفتار نامتعارف در آن دیدند سیارهی اورانوس بود که سال ۱۷۸۱ یافته شد. قانونهای آیزاک نیوتن پیشبینیهای استواری برای حرکت و رفتار سیارههایی که از خورشید دورند دارد، ولی اورانوس [با این که از خورشید دورست] از این قانونها پیروی نمیکرد: تا چند دهه بسیار سریع پیش میرفت که با پیشبینیها سازگار بود، و سپس بسیار کند میشد.
برخی دلیل آن را نقص بنیادی قانون گرانش دانستند؛ برخی دیگر احتمال دادند که شاید جرم دیگری در سامانهی خورشیدی باشد که دارد خرابکاری میکند (مانند مدارهای نامعمول شمار بسیاری از اجرام کمربند کوییپر که باعث شده اخترشناسان امروزی احتمالِ وجودِ سیارهی نهم را پیش بکشند). در پایان، اخترشناسان آن جرم دیگر را پیدا کردند : نپتون، و قانونهای نیوتن هم دست نخورده ماندند.
پس از آن دانشمندان متوجه شدند مدار سیارهی تیر (عطارد) هم کمی ناهنجار است، ولی این بار دیگر جرم تازه و پنهانی در کار نبود، به جای آن، نیاز به یک نظریهی تازه بود: نظریهی نسبیت عام اینشتین که میگوید اجرام بزرگی مانند خورشید فضازمان را خم میکنند. بر پایهی این نظریه، نامعمول بودن مدار تیر به دلیل نزدیکیِ بسیارِ آن به خورشید و خمیدگی فضازمان در اثر گرانش آنست.
ولی در طرح بزرگ کیهان، مدار سیارهها ساختارهایی بسیار خُرد و ناچیزند. در دههی ۱۹۳۰، دانشمندان از رفتار ناجور کهکشانها بسیار آشفتهتر شده بودند. ببینید، بیشتر ستارگان در یک کهکشان مارپیچی نزدیک مرکز آن انباشته شدهاند، پس منطقی است که بیشتر جرم کهکشان را در آنجا در نظر بگیریم، و بنابراین گرانش آنجا میبایست بیشتر باشد. درست مانند پلوتو که بسیار کندتر از تیر به گرد خورشید میچرخد، ستارگان هم هر چه از مرکز کهکشان دورترند میبایست گردش کندتری به گرد مرکز داشته باشند.
ولی این گونه نیست. دورترین ستارگان همان سرعتِ ستارگان نزدیکتر را دارند. در دههی ۱۹۶۰، دو اخترشناس به نامهای ورا روبین و کنت فورد این را زیر سر جرمی نادیدنی، یا "مادهی تاریک" با جرمی حدود ۱۰ برابر جرمِ مادهی معمولی و دیدارپذیر پنداشتند.
ما هنوز این جرم "نادیدنی" را ندیدهایم (و از آنجایی که نور را نه جذب میکند، نه بازمیتاباند و نه میگسیلد) آن را به طور مستقیم هرگز ندیده و نخواهیم دید، ولی شواهد بیشماری دیدهایم که وجودش را گواهی میدهند. جرم آن با خم کردن فضازمان کهکشانها را به عدسیهای بزرگکننده تبدیل میکند، و تاثیر آن در نورِ به جا مانده از تولد کیهان (تابش زمینهی ریزموج) هم دیده میشود. امروزه به برآورد دانشمندان، مادهی تاریک ۲۷ درصد از جرم درون کبهان را ساخته. سهم مادهی معمولی کمتر از پنج درصد است.
گردنکشان میآیند
در سال ۱۹۸۳، یک فیزیکدان اسراییلی به نام مردخای میلگرام یک راه حل جایگزین پیشنهاد کرد: شاید مادهی نادیدنیای در کار نباشد. شاید این نیوتن است که اشتباه کرده- یا جاهایی را اشتباه گفته. نظریهی وی، دینامیک نیوتنی اصلاحشده (ماند، MOND)، پیشنهاد میکند قانون دوم نیوتن که میگوید اجسام به نسبت نیرویی که بر آنها وارد میشود شتاب میگیرند اندکی تغییر داده شود. میلگرام میگوید شاید این قانونها (قانونهای نیوتن) در شرایطی ویژه تغییر میکنند، مانند شرایط ستارهای که بسیار از مرکز کهکشانش دور است. اگر این گفته درست باشد، دیگر برای توضیح سرعت ستارگان کهکشان نیازی به وجود یک مادهی نادیدنی نخواهیم داشت.
از آن هنگام تاکنون مقالههای بیشماری نوشته شده که نشان میدهند اصلاحِ [قانونِ] گرانش واقعا میتواند رفتاری که در کهکشانها میبینیم را توضیح دهد. این از تک کهکشانها؛ ولی اگر چشمانداز
تری را در نظر بگیریم، چیزها کمی آشفته و ناهنجار میشوند. بر پایهی مدلهای "موند"، کهکشانهای برخوردی و کهکشانهای درون خوشهها رفتارشان آنگونه که باید باشد نیست، و الگوها و طرحهای درون تابش زمینهی ریزموج کیهان هم جور در نمیآیند. خلاصه انگار بخواهی با کاموا سوراخ یک ژاکت را درست کنی ولی بقیهی آن را هم خراب کنی!
با این همه، اردوی مادهی تاریک هنوز چالشهایش را دارد، عمدتا به این دلیل که ما تنها میتوانیم بخشهای بسیاری از فضا را شبیهسازی کنیم. ایتن سیگل مینویسد: «اغلب شبیهسازیهای مادهی تاریک دربردارندهی تریلیونها ذره، و در نظر گرفتن اثر فشار فوتون، ستارهزایی، ابرنواخترها و دیگر بازخوردهاست. ولی هر تک کهکشان برآورد میشود چیزی میان ۱۰ به توان ۶۰ و ۱۰ به توان ۸۰ ذرهی مادهی تاریک داشته باشد- یک تریلیون تنها ۱۰ به توان ۱۲ است.» برای کهکشانهای کوچک و اندازه-میانگین، بیش از یک میلیون ذره به حساب نمیآید، پس ما نمیتوانیم رفتار آنها را در اثر مادهی تاریک را ثابت کنیم.
سیگل مینویسد: «چالش بزرگ پیشِ روی گرانشِ اصلاح شده بازتولید نتایج پیروزمند در مقیاسهای بزرگ کیهانشناسی نوین است؛ چالش پیش روی مادهی تاریک بازتولید درستِ جزییاتی برای کوچکترین مقیاسهاست.» ولی شواهد میگویند مادهی تاریک دارد پیروز میشود- حتی اگر ناچار شویم عدم قطعیتهای به نسبت پذیرفتنیای را هم به حساب بیاوریم.
* تصویر: نقشهی مادهی تاریک برای بخشی از آسمان. این نقشه بر پایهی یک بررسی روی همگراییهای گرانشی پدید آمده
مهران مرتضایی
با این همه، اردوی مادهی تاریک هنوز چالشهایش را دارد، عمدتا به این دلیل که ما تنها میتوانیم بخشهای بسیاری از فضا را شبیهسازی کنیم. ایتن سیگل مینویسد: «اغلب شبیهسازیهای مادهی تاریک دربردارندهی تریلیونها ذره، و در نظر گرفتن اثر فشار فوتون، ستارهزایی، ابرنواخترها و دیگر بازخوردهاست. ولی هر تک کهکشان برآورد میشود چیزی میان ۱۰ به توان ۶۰ و ۱۰ به توان ۸۰ ذرهی مادهی تاریک داشته باشد- یک تریلیون تنها ۱۰ به توان ۱۲ است.» برای کهکشانهای کوچک و اندازه-میانگین، بیش از یک میلیون ذره به حساب نمیآید، پس ما نمیتوانیم رفتار آنها را در اثر مادهی تاریک را ثابت کنیم.
سیگل مینویسد: «چالش بزرگ پیشِ روی گرانشِ اصلاح شده بازتولید نتایج پیروزمند در مقیاسهای بزرگ کیهانشناسی نوین است؛ چالش پیش روی مادهی تاریک بازتولید درستِ جزییاتی برای کوچکترین مقیاسهاست.» ولی شواهد میگویند مادهی تاریک دارد پیروز میشود- حتی اگر ناچار شویم عدم قطعیتهای به نسبت پذیرفتنیای را هم به حساب بیاوریم.
* تصویر: نقشهی مادهی تاریک برای بخشی از آسمان. این نقشه بر پایهی یک بررسی روی همگراییهای گرانشی پدید آمده
مهران مرتضایی
🔥🚀
پرتاب موفقیت آمیز فالکون هوی تا چند ساعت پیش انجام شد. خبرهای تکمیلی در سایت ناسا:
https://www.nasa.gov/nasalive
خبرهای تکمیلی بزودی...
پرتاب موفقیت آمیز فالکون هوی تا چند ساعت پیش انجام شد. خبرهای تکمیلی در سایت ناسا:
https://www.nasa.gov/nasalive
خبرهای تکمیلی بزودی...
NASA
NASA Live - NASA
NASA TV live: Watch live broadcasts from NASA Television and NASA's social media channels, and a schedule of upcoming live events including news briefings, launches and landings.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
A @SpaceX Falcon Heavy just launched the STP-2 mission from Launch Complex 39A (LC-39A) at NASA’s Kennedy Space Center in Florida. These are the two side boosters' separation
Source (Twitter)
Source (Twitter)
A core part of a SpaceX rocket narrowly missed a landing pad, crashed into the sea, and exploded during a test that CEO Elon Musk described as the “most difficult” in company history.
Read more at https://www.businessinsider.com/video-spacex-rocket-crashes-into-sea-and-explodes-2019-6#rSbBg25qqIdzwos8.99
Read more at https://www.businessinsider.com/video-spacex-rocket-crashes-into-sea-and-explodes-2019-6#rSbBg25qqIdzwos8.99
Business Insider
Video shows SpaceX rocket booster narrowly missing its landing platform and hitting the sea after the 'most difficult launch ever'
SpaceX launched its Falcon Heavy rocket for the third time on Tuesday. Its payloads included an atomic clock for NASA and the ashes of 152 people.
The central core booster narrowly missed SpaceX’s floating platform, known as Of Course I Still Love You. Instead it crashed into the sea and appeared to explode.
Elon Musk, SpaceX’s CEO, tweeted: “Center core RUD. It was a long shot.” RUD stands for “rapid unscheduled disassembly.”
Here is SpaceX’s full stream of the event. You can see the moment the booster crashes around 35 minutes into the video, from T+00:10:40:
Read more at https://www.businessinsider.com/video-spacex-rocket-crashes-into-sea-and-explodes-2019-6#rSbBg25qqIdzwos8.99
Elon Musk, SpaceX’s CEO, tweeted: “Center core RUD. It was a long shot.” RUD stands for “rapid unscheduled disassembly.”
Here is SpaceX’s full stream of the event. You can see the moment the booster crashes around 35 minutes into the video, from T+00:10:40:
Read more at https://www.businessinsider.com/video-spacex-rocket-crashes-into-sea-and-explodes-2019-6#rSbBg25qqIdzwos8.99
Business Insider
Video shows SpaceX rocket booster narrowly missing its landing platform and hitting the sea after the 'most difficult launch ever'
SpaceX launched its Falcon Heavy rocket for the third time on Tuesday. Its payloads included an atomic clock for NASA and the ashes of 152 people.
A false-colour image of Saturn’s moon Titan that shows some of its lakes, mountains, and other surface features.
NASA has announced humanity’s next big feat of space exploration.👇👇👇
دانلود مستند: بیرون از گهواره با زیرنویس فارسی
نام مستند: Out of the Cradle
موضوع : فرگشت(تکامل) تاریخچه انسان
سال پخش: ۲۰۱۹
فرمت فایل : MP4
کیفیت : ۱۰۸۰p HDTV | فوقالعاده
قسمت اول: ۲ ساعت
قسمت دوم: ۱ ساعت
زیرنویس فارسی: دارد
لینک دانلود:
https://bit.ly/32h7vbp
نام مستند: Out of the Cradle
موضوع : فرگشت(تکامل) تاریخچه انسان
سال پخش: ۲۰۱۹
فرمت فایل : MP4
کیفیت : ۱۰۸۰p HDTV | فوقالعاده
قسمت اول: ۲ ساعت
قسمت دوم: ۱ ساعت
زیرنویس فارسی: دارد
لینک دانلود:
https://bit.ly/32h7vbp
Forwarded from « آسمان زیبای شب »
این شبها سیارات مشتری و زحل در ساعات نیمهشب، در نزدیکی یکدیگر و تقریبا در بیشترین ارتفاع از افق دیده میشوند.
اگر از دید یک ناظر در بالای منظومهی شمسی، خورشید، زمین، مشتری و زحل را در چنین شرایطی رسم کنیم، خواهیم دید که هر چهار جرم، تقریبا روی یک خط مستقیم قرار دارند. چنین وضعیتی در نجوم به مقابله معروف است. یعنی سیارهی مذکور و خورشید در دو سمت زمین و در مقابل یکدیگر قرار گرفتهاند. به همین خاطر ناظر زمینی در ساعات نیمهشب که خورشید در زیر پای ما قرار گرفته، سیاره را در بیشترین اوج در آسمان خواهد دید.
تصویر فوق، حاصل دو تصویربرداری مجزا از مشتری و زحل است که نهایتا عکسها در کنار هم مونتاژ شدهاند. در حالحاضر این دو جرم در آسمان فاصلهی بسیار بیشتری با هم دارند. اگر حوالی ساعت یازده شب، رو به افق جنوبی آسمان بایستید، دو نقطهی نورانی را خواهید دید. نقطهی روشنتر در سمت راست سیارهی مشتری و نقطهی کمنورتر در سمت چپ، سیارهی زحل است.
© اشکان عارفی
🔭 @the_night_sky
اگر از دید یک ناظر در بالای منظومهی شمسی، خورشید، زمین، مشتری و زحل را در چنین شرایطی رسم کنیم، خواهیم دید که هر چهار جرم، تقریبا روی یک خط مستقیم قرار دارند. چنین وضعیتی در نجوم به مقابله معروف است. یعنی سیارهی مذکور و خورشید در دو سمت زمین و در مقابل یکدیگر قرار گرفتهاند. به همین خاطر ناظر زمینی در ساعات نیمهشب که خورشید در زیر پای ما قرار گرفته، سیاره را در بیشترین اوج در آسمان خواهد دید.
تصویر فوق، حاصل دو تصویربرداری مجزا از مشتری و زحل است که نهایتا عکسها در کنار هم مونتاژ شدهاند. در حالحاضر این دو جرم در آسمان فاصلهی بسیار بیشتری با هم دارند. اگر حوالی ساعت یازده شب، رو به افق جنوبی آسمان بایستید، دو نقطهی نورانی را خواهید دید. نقطهی روشنتر در سمت راست سیارهی مشتری و نقطهی کمنورتر در سمت چپ، سیارهی زحل است.
© اشکان عارفی
🔭 @the_night_sky
ترکیب رنگها بر روی مغز و تعبیر اثر آنها از نظر مغز موضوع جالبی است. بعنوان مثال عکس زیر کاملا سیاه و سفید است ولی خطوط رنگی موجود باعث می شود که ذهن تفسیر دیگری داشته باشد!