بررسي و ارائه راهکارهاي پايدارسازي و بهسازي راه و باند با بررسي خط پرواز فرودگاه مهرآباد تهران 👇👇👇👇👇
با رشد توسعه بشري نياز به حمل و نقل و ارتباطات از اهميت بالايي برخوردار گشته است. راه ها هم اکنون جزو شريانهاي حياتي جداناپذير جوامع بشري مي باشند و آسيب به آنها باعث کاهش رشد و توسعه جوامع مي گردد. توسعه فرودگاه ها و رونق حمل و نقل هوائي در هر کشوري بيانگر ميل در جهت توسعه يافتگي مي باشد. راه و باند يکي از مهمترين زيرساخت هاي کشور مي باشند, ولي با اين حال متاسفانه اين رگه هاي حياتي کشور اکثرا چندان مورد رسيدگي قرار نمي گيرند و عموما بعد از بروز حادثه و يا بروز تخريب مورد ترميم قرار مي گيرند در اين مقاله ضمن ارائه راهکارهاي بهسازي سعي شده به بحث زير سازي و ژئوتکنيکي راه و باند با بررسي خط پرواز فرودگاه مهرآباد پرداخته شود. @RETROFITTING
1- مقدمه
به طور کلي انواع خرابي هاي باندها (سطوح پروازي بتني) را مي توان به دسته هاي مختلف تقسيم بندي نمود و بر حسب علل خرابي، شدت خرابي و عوامل ديگر دسته بندي نمود. شناخت علل خرابي و شدت آن مي تواند نقش بسيار مفيد و موثري در کمک به بهسازي و مقاوم سازي و تثبيت راه و باند داشته باشد و ضمنا راهگشاي کاهش خسارات در آينده مي باشد. خرابي هاي مشاهده شده در فرودگاه مهرآباد به طور اخص به موارد زير دسته بندي مي گردد. که در پايان به طرح ترميم پرداخته خواهد شد.
@RETROFITTING
به طور کلي انواع خرابي هاي باندها (سطوح پروازي بتني) را مي توان به دسته هاي مختلف تقسيم بندي نمود و بر حسب علل خرابي، شدت خرابي و عوامل ديگر دسته بندي نمود. شناخت علل خرابي و شدت آن مي تواند نقش بسيار مفيد و موثري در کمک به بهسازي و مقاوم سازي و تثبيت راه و باند داشته باشد و ضمنا راهگشاي کاهش خسارات در آينده مي باشد. خرابي هاي مشاهده شده در فرودگاه مهرآباد به طور اخص به موارد زير دسته بندي مي گردد. که در پايان به طرح ترميم پرداخته خواهد شد.
@RETROFITTING
2- روسازي راه :
مهمترين مورد استفاده راههاي هوايي و زميني حمل و نقل كالاها و مسافر و فرآوردههاي صنعتي از محل توليد به محل مصرف ميباشد. بطوريكه اغلب در مورد طرح راه مخصوصاً قسمتهاي روسازي وزن وتعداد وسيله عبوري كه از مسير عبور مينمايند يكي از مهمترين فاكتورهاي طرح راه ميباشد.
زمينهاي طبيعي خرده سنگي بستر راه هر قدر هم محكم و داراي دانهبندي منظم باشد باز هم در برابر عوامل جوي مخصوصاً در مقابل تغييرات مقدار آب و حرارت و همچنين نيروهاي وارده از چرخ هواپيما يا ساير وسايل نقليه مقاومت نكرده و نشست نموده و به مرور وسط مسير بالا آمده و كنارههاي آن كه محل چرخ هواپيما يا ساير وسايل نقليه ميباشد گودتر گرديده و بعد از مدتي راه غيرقابل استفاده ميگردد بدين لحاظ بايد روي بستر راه قشر مقاوم و غيرقابل نفوذي كه عمر طولاني نيز داشته باشد ايجاد گردد كه در مقابل عوامل جوي مقاومت نموده و نيروهاي ناشي از چرخ كاميونهاي سنگين را به قشرهاي پائينتر منتقل نمايد. قشر روسازي بايد در مقابل نيروهائي بشرح زير مقاوم باشد.
@retrofitting
مهمترين مورد استفاده راههاي هوايي و زميني حمل و نقل كالاها و مسافر و فرآوردههاي صنعتي از محل توليد به محل مصرف ميباشد. بطوريكه اغلب در مورد طرح راه مخصوصاً قسمتهاي روسازي وزن وتعداد وسيله عبوري كه از مسير عبور مينمايند يكي از مهمترين فاكتورهاي طرح راه ميباشد.
زمينهاي طبيعي خرده سنگي بستر راه هر قدر هم محكم و داراي دانهبندي منظم باشد باز هم در برابر عوامل جوي مخصوصاً در مقابل تغييرات مقدار آب و حرارت و همچنين نيروهاي وارده از چرخ هواپيما يا ساير وسايل نقليه مقاومت نكرده و نشست نموده و به مرور وسط مسير بالا آمده و كنارههاي آن كه محل چرخ هواپيما يا ساير وسايل نقليه ميباشد گودتر گرديده و بعد از مدتي راه غيرقابل استفاده ميگردد بدين لحاظ بايد روي بستر راه قشر مقاوم و غيرقابل نفوذي كه عمر طولاني نيز داشته باشد ايجاد گردد كه در مقابل عوامل جوي مقاومت نموده و نيروهاي ناشي از چرخ كاميونهاي سنگين را به قشرهاي پائينتر منتقل نمايد. قشر روسازي بايد در مقابل نيروهائي بشرح زير مقاوم باشد.
@retrofitting
2- 1- بار قائم
فشار چرخ كاميونهاي متوقف به سطح راه قائم ميباشد و اين فشار حتي براي چرخهاي لاستيكي بادي تا 10 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع هم ميرسد. البته اگر در جادهاي گاري اسبي و ساير وسايل حمل و نقل كندرو عبور كند( مانند جادههائي كه بين روستاها كشيده ميشود) اين فشار با توجه به سطح كم چرخهاي گاري و سختي آنها از 10 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع هم تجاوز ميكند زيرا اينگونه چرخها مانند لاستيكهاي بادي روي سطح راه نمينشيند. در فرودگاه ها هم که بار نقطه اي هواپيما وجود دارد شاهد باري بيش از اين هستيم.
فشار قائم چرخهاي لاستيكي به جسم راه بصورت مخروط ناقص بوده و در قسمتهاي بالا متراكمتر ميباشد و هر چه به قسمت پائينتر ميرود تقريباً با زاويه 45 درجه پخش شده و به جسم راه منتقل ميگردد.
@RETROFITTING
فشار چرخ كاميونهاي متوقف به سطح راه قائم ميباشد و اين فشار حتي براي چرخهاي لاستيكي بادي تا 10 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع هم ميرسد. البته اگر در جادهاي گاري اسبي و ساير وسايل حمل و نقل كندرو عبور كند( مانند جادههائي كه بين روستاها كشيده ميشود) اين فشار با توجه به سطح كم چرخهاي گاري و سختي آنها از 10 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع هم تجاوز ميكند زيرا اينگونه چرخها مانند لاستيكهاي بادي روي سطح راه نمينشيند. در فرودگاه ها هم که بار نقطه اي هواپيما وجود دارد شاهد باري بيش از اين هستيم.
فشار قائم چرخهاي لاستيكي به جسم راه بصورت مخروط ناقص بوده و در قسمتهاي بالا متراكمتر ميباشد و هر چه به قسمت پائينتر ميرود تقريباً با زاويه 45 درجه پخش شده و به جسم راه منتقل ميگردد.
@RETROFITTING
2-2- نيروي افقي
چرخهاي گردنده وسايط نقليه موتوري كه دستگاههاي محركه موتور به آن متصل است در موقع حركت سعي ميكنند كه دانههاي خرده سنگها متشكله روسازي جاده را به عقب پرتاب نموده و خود به جلو بروند و چرخهاي آزاد عمل عكس انجام داده و سعي ميكنند دانههاي متشكله روسازي را به جلو سرداده و آنرا فتيله كنند. اين عمل آنقدر ادامه پيدا ميكند تا نيروي اصطكاك بين دانهها از نيروي وارده چرخ آزاد تجاوز نموده و عمل فتيله كردن را متوقف نمايد در اين موقع مصالح فتيله شده را جا گذاشته و از روي آن ميگذرد و براي ماشين بعدي اين كار از نو شروع شده تا بتدريج سطح راه پلهپله گرديده و در آن موج بوجود ميآيد.
نيروهاي افقي در موقع حركت و همچنين در موقع ترمز شديد و همچنين در موقع تغيير سرعت اتومبيل بوجود ميآيد.
@RETROFITTING
چرخهاي گردنده وسايط نقليه موتوري كه دستگاههاي محركه موتور به آن متصل است در موقع حركت سعي ميكنند كه دانههاي خرده سنگها متشكله روسازي جاده را به عقب پرتاب نموده و خود به جلو بروند و چرخهاي آزاد عمل عكس انجام داده و سعي ميكنند دانههاي متشكله روسازي را به جلو سرداده و آنرا فتيله كنند. اين عمل آنقدر ادامه پيدا ميكند تا نيروي اصطكاك بين دانهها از نيروي وارده چرخ آزاد تجاوز نموده و عمل فتيله كردن را متوقف نمايد در اين موقع مصالح فتيله شده را جا گذاشته و از روي آن ميگذرد و براي ماشين بعدي اين كار از نو شروع شده تا بتدريج سطح راه پلهپله گرديده و در آن موج بوجود ميآيد.
نيروهاي افقي در موقع حركت و همچنين در موقع ترمز شديد و همچنين در موقع تغيير سرعت اتومبيل بوجود ميآيد.
@RETROFITTING
2-3- نيروهاي عمود بر محور طولي راه:
از چرخهاي اتومبيلهاي تندرو علاوه نيروي افقي موازي محور طولي راه در پيچها نيروي افقي عمود بر محور طولي راه نيز بسطح راه وارد ميآيد كه باعث شيار در سطح راه ميگردد. هر قدر شعاع پيچها در قوسهاي دايرهاي كوچكتر بوده و سرعت وسيله نقليه بيشتر باشد اثر خرابي اين نيروها بيشتر ميباشد. امروزه در پيچهائي كه در آن از قوسها تدريجي استفاده ميگردد اثر مخربه اين نيرو كمتر ميباشد.
@RETROFITTING
از چرخهاي اتومبيلهاي تندرو علاوه نيروي افقي موازي محور طولي راه در پيچها نيروي افقي عمود بر محور طولي راه نيز بسطح راه وارد ميآيد كه باعث شيار در سطح راه ميگردد. هر قدر شعاع پيچها در قوسهاي دايرهاي كوچكتر بوده و سرعت وسيله نقليه بيشتر باشد اثر خرابي اين نيروها بيشتر ميباشد. امروزه در پيچهائي كه در آن از قوسها تدريجي استفاده ميگردد اثر مخربه اين نيرو كمتر ميباشد.
@RETROFITTING
2-4- نيروي مكندگي:
نقشها و شيارها و آجهائي كه روي لاستيكهاي اتومبيلها براي اصطكاك بيشتر در موقع ترمز كردن ايجاد مينمايند در موقع تماس با جاده در اثر وزن اتومبيل كاملاً به سطح راه چسبيده و هواي داخل آن بيرون ميرود و در موقع جداشدن از سطح راه نيروي مكندگي بوجود ميآورد در اثر همين نيرو و جابجا شدن هوا در تماس لاستيك و زمين ايجاد گردباد گرديده و در جادههاي خاكي گرد و خاك به هوا بلند ميشود.
نقشها و شيارها و آجهائي كه روي لاستيكهاي اتومبيلها براي اصطكاك بيشتر در موقع ترمز كردن ايجاد مينمايند در موقع تماس با جاده در اثر وزن اتومبيل كاملاً به سطح راه چسبيده و هواي داخل آن بيرون ميرود و در موقع جداشدن از سطح راه نيروي مكندگي بوجود ميآورد در اثر همين نيرو و جابجا شدن هوا در تماس لاستيك و زمين ايجاد گردباد گرديده و در جادههاي خاكي گرد و خاك به هوا بلند ميشود.
2-5- تغيير شكلهاي دائمي:
حركت هر چرخ در سطح راه ايجاد تغيير شكلي مينمايد كه از بين نرفته و بجا ميماند در ابتدا بعلت كوچكي اين تغييرشكل محسوس نميباشد ولي بعد از اثر حركت هزاران چرخ در روز بتدريج اين تغيير شكلها جمع شده و خرابي سطح راه محسوس ميگردد.
حركت هر چرخ در سطح راه ايجاد تغيير شكلي مينمايد كه از بين نرفته و بجا ميماند در ابتدا بعلت كوچكي اين تغييرشكل محسوس نميباشد ولي بعد از اثر حركت هزاران چرخ در روز بتدريج اين تغيير شكلها جمع شده و خرابي سطح راه محسوس ميگردد.
2-6- عوامل جوي:
آب و حرارت بيش از عوامل ديگر جوي در تخريب روسازي مؤثر هستند با در نظر گرفتن اينكه مصالح متشكله روسازي و جسم راه متقاوت ميباشند در نتيجه تغيير شكل آنها نيز در مقابل آب و حرارت نيز متفاوت بوده و تغيير شكل بستر راه موجب خرابي روسازي ميگردد.
آب باران از بالا و آبهاي جاري مانند سيلابها و آبهاي زراعتي از پهلو و بالاآمدن سطح آبهاي زيرزميني از زير به بستر راه نفوذ كرده و موجب تخريب آن ميگردند.
تغيير درجه حرارت نيز از عوامل تخريب راه ميباشد زيرا با توجه به اينكه تغييرات درجه حرارت در ايران در حدود 70 درجه سانتيگراد ميباشد يعني در زمستان به حدود 20- درجه و در تابستان به حدود 50+ درجه ميرسد. اين تغييرات درجه حرارت باعث انبساط و انقباض رويه راه گشته و در آن تنشهايي ايجاد ميگردد كه خود باعث تخريب راه ميوشد از طرفي در اثر حرارت قسمتي از مواد چسبنده رويههاي سياه بصورت خميري درآمده و در نتيجه دانههاي سنگي رويه در مقابل نيروي مكندگي چرخها مقاومت نكرده و از جاي خود كنده ميشود و همچنين در موقع پائين آمدن درجه حرارت اب نفوذ كرده به جسم راه يخ بسته و ازدياد حجم پيدا نموده و موجب تخريب روسازي ميگردد. با توجه به آب و هواي تهران و تغييرات شرايط جوي و همچنين خورنده بودن آب باران در تهران در اثر آلودگي هوا اين مورد نقش عمده اي در تخريب روسازي راه و باند در محدوده تهران دارد.
آب و حرارت بيش از عوامل ديگر جوي در تخريب روسازي مؤثر هستند با در نظر گرفتن اينكه مصالح متشكله روسازي و جسم راه متقاوت ميباشند در نتيجه تغيير شكل آنها نيز در مقابل آب و حرارت نيز متفاوت بوده و تغيير شكل بستر راه موجب خرابي روسازي ميگردد.
آب باران از بالا و آبهاي جاري مانند سيلابها و آبهاي زراعتي از پهلو و بالاآمدن سطح آبهاي زيرزميني از زير به بستر راه نفوذ كرده و موجب تخريب آن ميگردند.
تغيير درجه حرارت نيز از عوامل تخريب راه ميباشد زيرا با توجه به اينكه تغييرات درجه حرارت در ايران در حدود 70 درجه سانتيگراد ميباشد يعني در زمستان به حدود 20- درجه و در تابستان به حدود 50+ درجه ميرسد. اين تغييرات درجه حرارت باعث انبساط و انقباض رويه راه گشته و در آن تنشهايي ايجاد ميگردد كه خود باعث تخريب راه ميوشد از طرفي در اثر حرارت قسمتي از مواد چسبنده رويههاي سياه بصورت خميري درآمده و در نتيجه دانههاي سنگي رويه در مقابل نيروي مكندگي چرخها مقاومت نكرده و از جاي خود كنده ميشود و همچنين در موقع پائين آمدن درجه حرارت اب نفوذ كرده به جسم راه يخ بسته و ازدياد حجم پيدا نموده و موجب تخريب روسازي ميگردد. با توجه به آب و هواي تهران و تغييرات شرايط جوي و همچنين خورنده بودن آب باران در تهران در اثر آلودگي هوا اين مورد نقش عمده اي در تخريب روسازي راه و باند در محدوده تهران دارد.
3- انواع روسازي
روسازي به دو دسته تقسيم ميشود.
1- روسازي صلب
2- روسازي فنري
روسازي به دو دسته تقسيم ميشود.
1- روسازي صلب
2- روسازي فنري
3-1- روسازي صلب يا بتني
مصرف بتن در روسازي راه از اواخر قرن نوزدهم شروع شد و ابتدا در ساختن پيروسازي بكار ميرفت. چون صنعت سيمان سازي از لحاظ جنس و مقدار پيشرفت كافي نكرده بود و ساختن اتومبيل مراحل مقدماتي خود را ميپيمود، لذا بتن در روسازي راه معمول نشد.
در جنگ جهاني اول و پس از آن، ساختمان اتومبيل پيشرفت زياد كرد و بتعدادي كه پيشبيني نميشد ساخته شد. همچنين صنعت سيمانسازي تكميل گرديد و بمقدار هنگفت تهيه شد. تلاش صاحبان كارخانههاي سيمان براي مصرفكردن محصول خود در راهسازي و تعداد روزافزون اتومبيل ساختن راههاي بتني را معمول كرد و در مدت كوتاهي آنرا توسعه داد.
روسازي بتني براي راههائي با آمد و شد سنگين و چرخ لاستيكي مناسب است، چارپايان از حركت روي راه بتني خسته ميشوند، نعل آنان و طوقه آهني چرخگاريها، سطح بتن را ميخراشد. براي كفسازي ايستگاههاي اتومبيلها و گاراژها، بنزين فروشيها و جز اينها كه روغن ماشين قير موجود در روية سياه را حل كرده آنرا خراب ميكند. براي كفسازي باند پرواز فرودگاهها، چون رنگ آن روشن است و خلبان را خوب هدايت ميكند، ضربه چرخ هواپيما را خوب بزمين منتقل ميسازد، بهتر از ساير روسازيهاست.
روسازي بتني روشن است، در شب نور چراغ اتومبيلها را پس ميدهد، مانند رويةسياه نور را نميخورد. صفحه بتن جسمي است الاستيك كه روي بستر راه قابل نشست بوده و بار چرخ را بهتر به بستر زير خود منتقل ميكند ولي تعمير آن آسان نيست و صدا را پخش ميكند. چون قشر رويه و پي در روسازي بتني يكي است، در راههاي جديد ارزانتر از ساير روسازيهاست. روسازي بتني محصوص جاده است و براي خيابانهاي شهري مناسب نميباشد زيرا كف خيابانهاي شهري را براي تعمير مجاري آب، برق، تلفن و جز اينها غالباً حفاري ميكنند و اين كار با روسازي بتني سازگار نيست زيرا وصله آن مشكل است . از اين رو فقط در كارهاي بزرگ مقرون بصرفه است.
راههاي با شيب طولي تا 6% را ميشود با بتن روسازي كرد. شيب عرضي آن بستگي به شيب طولي راه دارد و معمولاً 5/1 تا 5/2% است. در امريكا- آلمان- انگلستان بيش از ساير كشورهاي صنعتي راه بتني ساخته شده است.
مصرف بتن در روسازي راه از اواخر قرن نوزدهم شروع شد و ابتدا در ساختن پيروسازي بكار ميرفت. چون صنعت سيمان سازي از لحاظ جنس و مقدار پيشرفت كافي نكرده بود و ساختن اتومبيل مراحل مقدماتي خود را ميپيمود، لذا بتن در روسازي راه معمول نشد.
در جنگ جهاني اول و پس از آن، ساختمان اتومبيل پيشرفت زياد كرد و بتعدادي كه پيشبيني نميشد ساخته شد. همچنين صنعت سيمانسازي تكميل گرديد و بمقدار هنگفت تهيه شد. تلاش صاحبان كارخانههاي سيمان براي مصرفكردن محصول خود در راهسازي و تعداد روزافزون اتومبيل ساختن راههاي بتني را معمول كرد و در مدت كوتاهي آنرا توسعه داد.
روسازي بتني براي راههائي با آمد و شد سنگين و چرخ لاستيكي مناسب است، چارپايان از حركت روي راه بتني خسته ميشوند، نعل آنان و طوقه آهني چرخگاريها، سطح بتن را ميخراشد. براي كفسازي ايستگاههاي اتومبيلها و گاراژها، بنزين فروشيها و جز اينها كه روغن ماشين قير موجود در روية سياه را حل كرده آنرا خراب ميكند. براي كفسازي باند پرواز فرودگاهها، چون رنگ آن روشن است و خلبان را خوب هدايت ميكند، ضربه چرخ هواپيما را خوب بزمين منتقل ميسازد، بهتر از ساير روسازيهاست.
روسازي بتني روشن است، در شب نور چراغ اتومبيلها را پس ميدهد، مانند رويةسياه نور را نميخورد. صفحه بتن جسمي است الاستيك كه روي بستر راه قابل نشست بوده و بار چرخ را بهتر به بستر زير خود منتقل ميكند ولي تعمير آن آسان نيست و صدا را پخش ميكند. چون قشر رويه و پي در روسازي بتني يكي است، در راههاي جديد ارزانتر از ساير روسازيهاست. روسازي بتني محصوص جاده است و براي خيابانهاي شهري مناسب نميباشد زيرا كف خيابانهاي شهري را براي تعمير مجاري آب، برق، تلفن و جز اينها غالباً حفاري ميكنند و اين كار با روسازي بتني سازگار نيست زيرا وصله آن مشكل است . از اين رو فقط در كارهاي بزرگ مقرون بصرفه است.
راههاي با شيب طولي تا 6% را ميشود با بتن روسازي كرد. شيب عرضي آن بستگي به شيب طولي راه دارد و معمولاً 5/1 تا 5/2% است. در امريكا- آلمان- انگلستان بيش از ساير كشورهاي صنعتي راه بتني ساخته شده است.
3-2- روسازي فنري:
روسازي فنري كه آخرين قشر آن وسيله رويه آسفالتي پوشيده ميشود در ايران مورد مصرف بسيار دارد و تقريباً كليه راههاي ايران بوسيله روسازي فنري ساخته شده است.
همانطوريكه توضيح داده شد بار چرخ كاميونها وسيله رويههاي مختلف روسازي به بستر راه منتقل ميگردد و چون فرض براين است كه اين بارها با زاويه 45 درجه به قشرهاي بعدي منتقل ميگردد در اينصورت هر قدر به لايههاي بالائي روسازي نزديك شويم اين نيرو متراكمتر بوده و شديدتر ميباشد بدين لحاظ لايه هاي مختلف روسازي از لحاظ نوع مصالح متفاوت ميباشد بطوريكه لايههاي بالاتر كه نيروي بيشتر را تحمل مينمايد از مصالح بهتري ساخته مي شود.
قشرهاي روسازي فنري كه امروز بيشتر مورد استفاده قرار ميگيرد و اغلب راههاي ايران بدين ترتيب ساخته ميشود از پائين به بالا بشرح زير است:
1- جسم راه يا بستر طبيعي 2- سابگريد يا بستر متراكم 3- ساببيس يا زيراساس
4- بيس يا اساس 5- پريمكت ، 6- بيندر ، 7- تككت، 8- توپكا، 9- فيلر
لايههاي رديف 1 تا 4 از دانههاي خرده سنگ طبق روشهاي فني معين كه بعداً توضيح داده خواهد شد تشكيل ميشود و رديفهاي 5 و 6 و 7 و 8 از انواع مختلف قير و يا مخلوط قير و دانه تشكيل ميگردد.
اينك بشرح يكيك لايهها ميپردازيم.
روسازي فنري كه آخرين قشر آن وسيله رويه آسفالتي پوشيده ميشود در ايران مورد مصرف بسيار دارد و تقريباً كليه راههاي ايران بوسيله روسازي فنري ساخته شده است.
همانطوريكه توضيح داده شد بار چرخ كاميونها وسيله رويههاي مختلف روسازي به بستر راه منتقل ميگردد و چون فرض براين است كه اين بارها با زاويه 45 درجه به قشرهاي بعدي منتقل ميگردد در اينصورت هر قدر به لايههاي بالائي روسازي نزديك شويم اين نيرو متراكمتر بوده و شديدتر ميباشد بدين لحاظ لايه هاي مختلف روسازي از لحاظ نوع مصالح متفاوت ميباشد بطوريكه لايههاي بالاتر كه نيروي بيشتر را تحمل مينمايد از مصالح بهتري ساخته مي شود.
قشرهاي روسازي فنري كه امروز بيشتر مورد استفاده قرار ميگيرد و اغلب راههاي ايران بدين ترتيب ساخته ميشود از پائين به بالا بشرح زير است:
1- جسم راه يا بستر طبيعي 2- سابگريد يا بستر متراكم 3- ساببيس يا زيراساس
4- بيس يا اساس 5- پريمكت ، 6- بيندر ، 7- تككت، 8- توپكا، 9- فيلر
لايههاي رديف 1 تا 4 از دانههاي خرده سنگ طبق روشهاي فني معين كه بعداً توضيح داده خواهد شد تشكيل ميشود و رديفهاي 5 و 6 و 7 و 8 از انواع مختلف قير و يا مخلوط قير و دانه تشكيل ميگردد.
اينك بشرح يكيك لايهها ميپردازيم.
جسم راه يا بستر طبيعي:
توسعه راهسازي و باندهاي فرودگاهها در چهل سال اخير و خرابيهائيكه در اثر توجه نكردن بزمين بسترشان بهآنها وارد آمد. ايجاب نمود كه براي جلوگيري از خرابيهاي بعدي، جسم وزمين بستر راهها و خيابانها از لحاظ مقدار آب، جنس مواد جسم جامد، دانهبندي، تأثير آب، يخبندان، تراكم و بارگذاري مورد مطالعه و بررسي قرار گيرند.
جسم راه و زمين بستر آن بايد در هر فصل و هر حالت نيروهاي وارده از چرخ ماشينها و وزن جسم راه را تحمل كنند بدون آنكه تغيير شكل يابند، هنگام رطوبت آب نمكد و باد نكنند و در حال خشكي جمع نشوند و ترك نخورند. در راهسازي دو نوع زمين تشخيص داده شده است، يكي زمين سنگي يكپارجه كه براي خردكردن آن مواد سوزا و ضربه به كار ميرود، ديگري زمين خرده سنگي كه از خردهسنگهاي درشت و ريز و خيلي ريز تشكيل شده.
توسعه راهسازي و باندهاي فرودگاهها در چهل سال اخير و خرابيهائيكه در اثر توجه نكردن بزمين بسترشان بهآنها وارد آمد. ايجاب نمود كه براي جلوگيري از خرابيهاي بعدي، جسم وزمين بستر راهها و خيابانها از لحاظ مقدار آب، جنس مواد جسم جامد، دانهبندي، تأثير آب، يخبندان، تراكم و بارگذاري مورد مطالعه و بررسي قرار گيرند.
جسم راه و زمين بستر آن بايد در هر فصل و هر حالت نيروهاي وارده از چرخ ماشينها و وزن جسم راه را تحمل كنند بدون آنكه تغيير شكل يابند، هنگام رطوبت آب نمكد و باد نكنند و در حال خشكي جمع نشوند و ترك نخورند. در راهسازي دو نوع زمين تشخيص داده شده است، يكي زمين سنگي يكپارجه كه براي خردكردن آن مواد سوزا و ضربه به كار ميرود، ديگري زمين خرده سنگي كه از خردهسنگهاي درشت و ريز و خيلي ريز تشكيل شده.