5- بيرون پريدگي:
يک بيرون پريدگي عبارت است از تکه کوچکي از روسازي که در اثر عملکرد يخبندان- ذوب يخ دانه هاي منبسط شونده از جا درآمده باشد. عرض بيرون پريدگي ها معمولا از 25 تا 102 ميليمتر و عمق آنها از 13 تا 51 ميليمتر است. که در سطح باند فرودگاه اين حالت به کرات ديده مي شود که علت اصلي ناشي از زير سازي نا مناسب فرودگاه مهر آباد در حين ساخت يا ترميم بوده است.
هيچگونه درجه بندي خاصي براي سطوح شدت بيرون پريدگي ها تعريف نشده است. در هر صورت بيرون پريدگي ها براي آنکه به عنوان خرابي شمارش شوند بايد به اندازه معيني گسترده باشند بدين معني که ميانگين تراکم بيرون پريدگي ها در سرتاسر سطح دال بايد از حدود 3 بيرون پريدگي در هر مترمربع بيشتر باشد. تراکم خرابي بايد اندازه گيري شود. چنانچه در اين که ميانگين تراکم بزرگتر از 3 بيرون پريدگي در مترمربع است شکي وجود داشته باشد, حداقل 3 ناحيه 1 مترمربعي بايد مورد کنترل قرار گيرند. در صورتي که ميانگين تراکم بزرگتر از اين تراکم باشد اين دال بايد شمارش شود.
يک بيرون پريدگي عبارت است از تکه کوچکي از روسازي که در اثر عملکرد يخبندان- ذوب يخ دانه هاي منبسط شونده از جا درآمده باشد. عرض بيرون پريدگي ها معمولا از 25 تا 102 ميليمتر و عمق آنها از 13 تا 51 ميليمتر است. که در سطح باند فرودگاه اين حالت به کرات ديده مي شود که علت اصلي ناشي از زير سازي نا مناسب فرودگاه مهر آباد در حين ساخت يا ترميم بوده است.
هيچگونه درجه بندي خاصي براي سطوح شدت بيرون پريدگي ها تعريف نشده است. در هر صورت بيرون پريدگي ها براي آنکه به عنوان خرابي شمارش شوند بايد به اندازه معيني گسترده باشند بدين معني که ميانگين تراکم بيرون پريدگي ها در سرتاسر سطح دال بايد از حدود 3 بيرون پريدگي در هر مترمربع بيشتر باشد. تراکم خرابي بايد اندازه گيري شود. چنانچه در اين که ميانگين تراکم بزرگتر از 3 بيرون پريدگي در مترمربع است شکي وجود داشته باشد, حداقل 3 ناحيه 1 مترمربعي بايد مورد کنترل قرار گيرند. در صورتي که ميانگين تراکم بزرگتر از اين تراکم باشد اين دال بايد شمارش شود.
6-پوسته شدگي, ترک خوردگي سطحي و شن زدگي:
ترک خوردگي سطحي يا شن زدگي عبارت است از شبکه اي از ترک هاي ريز يا تار مويي کم عمق که تنها در سطح فوقاني روسازي بتني گسترش مي يابند. اين ترک ها يکديگر را با زاويه 120 درجه قطع مي کنند. ترک خوردگي سطحي يا شن زدگي معمولا در اثر پرداخت بيش از حد سطح بتن به وجود آمده و ممکن است به پوسته شدن سطح آن منجر شود که عبارتند از گسيختگي سطح دال تا عمقي در حدود 6 تا 13 ميليمتر. پوسته شدن ممکن است در اثر پاشيدن نمک , اجراي نادرست چرخه هاي يخبندان- ذوب يخ و نامرغوبي مصالح سنگي نيز به وجود بيايد. ديگر منبع شناخته شده اين خرابي عکس العمل بين نمک هاي قليايي ( Na2O- K2O) در برخي سيمان ها و مواد خاصي در برخي مصالح سنگي است. محصولاتي که از طريق عکس العمل بين نمک هاي قليايي و مصالح سنگي تشکيل مي شوند, باعث انبساط بتن گرديده و موجب گسيختگي آن مي شوند. اين امر به طور کلي سرتاسر دال را در بر مي گيرد و به نقاطي که در آنجا ترک خوردگي نوع " D" اتفاق مي افتد, محدود نمي شود. در سطح باند مهرآباد به دليل وجود عوامل ياد شده در بالا اين مشکلات يه سطح وسيعي از باند گسترده شده به گونه اي که دائما هزينه هاي زيادي صرف برطرف کردن آن مي شود.
ترک خوردگي سطحي يا شن زدگي عبارت است از شبکه اي از ترک هاي ريز يا تار مويي کم عمق که تنها در سطح فوقاني روسازي بتني گسترش مي يابند. اين ترک ها يکديگر را با زاويه 120 درجه قطع مي کنند. ترک خوردگي سطحي يا شن زدگي معمولا در اثر پرداخت بيش از حد سطح بتن به وجود آمده و ممکن است به پوسته شدن سطح آن منجر شود که عبارتند از گسيختگي سطح دال تا عمقي در حدود 6 تا 13 ميليمتر. پوسته شدن ممکن است در اثر پاشيدن نمک , اجراي نادرست چرخه هاي يخبندان- ذوب يخ و نامرغوبي مصالح سنگي نيز به وجود بيايد. ديگر منبع شناخته شده اين خرابي عکس العمل بين نمک هاي قليايي ( Na2O- K2O) در برخي سيمان ها و مواد خاصي در برخي مصالح سنگي است. محصولاتي که از طريق عکس العمل بين نمک هاي قليايي و مصالح سنگي تشکيل مي شوند, باعث انبساط بتن گرديده و موجب گسيختگي آن مي شوند. اين امر به طور کلي سرتاسر دال را در بر مي گيرد و به نقاطي که در آنجا ترک خوردگي نوع " D" اتفاق مي افتد, محدود نمي شود. در سطح باند مهرآباد به دليل وجود عوامل ياد شده در بالا اين مشکلات يه سطح وسيعي از باند گسترده شده به گونه اي که دائما هزينه هاي زيادي صرف برطرف کردن آن مي شود.
حالات رخ داده در سطح باند به دسته هاي زير تقسيم مي شود:
• شن زدگي يا ترک خوردگي سطحي بيشتر سطح دال را فراگرفته است, سطح دال در وضعيت خوبي قرار دارد و پوسته شدگي ديده نمي شود.
توجه: سطح شدت پايين نشانه اي است از اين که پوسته شدن ممکن است در اينده به وقوع بپيوندد. يک دال تنها زماني بايد شمرده شود که براساس قضاوت بازرس روسازي احتمال پوسته شدن در عرض 2 تا 3 ماه آينده وجود دارد.
• در حدود 5 درصد از سطح دال يا کمتر پوسته شده است که اين امر ايجاد پتانسيل FODمي نمايد.
• دال به شدت پوسته شده است که اين امر خطر وقوع FOD را به ميزان زيادي افزايش مي دهد. معمولا بيش از 5 درصد سطح دال تحت تاثير خرابي قرار گرفته است.
• شن زدگي يا ترک خوردگي سطحي بيشتر سطح دال را فراگرفته است, سطح دال در وضعيت خوبي قرار دارد و پوسته شدگي ديده نمي شود.
توجه: سطح شدت پايين نشانه اي است از اين که پوسته شدن ممکن است در اينده به وقوع بپيوندد. يک دال تنها زماني بايد شمرده شود که براساس قضاوت بازرس روسازي احتمال پوسته شدن در عرض 2 تا 3 ماه آينده وجود دارد.
• در حدود 5 درصد از سطح دال يا کمتر پوسته شده است که اين امر ايجاد پتانسيل FODمي نمايد.
• دال به شدت پوسته شده است که اين امر خطر وقوع FOD را به ميزان زيادي افزايش مي دهد. معمولا بيش از 5 درصد سطح دال تحت تاثير خرابي قرار گرفته است.
چنانچه در يک دال دو سطح شدت گوناگون يا بيشتر داشته باشيم, دال را به عنوان يک دال با حداکثر سطح شدت شمارش مي کنند. براي مثال اگر در يک دال هم شن زدگي با شدت کم و هم پوسته شدن با شدت متوسط وجود داشته باشد اين دال را به عنوان يک دال که دچار پوسته شدن با شدت متوسط است شمارش مي کنند. چنانچه ترک خوردگي نوع "D" شمارش شده باشد, پوسته شدن ديگر شمارش نمي شود. با توجه به شدت هاي مختلف خرابي که در بالا آمد مي توان اين سه مورد را انجام داد.
• تزريق سطحي درزگير
• وصله پاره عمقي/ تعويض دال
• تعويض دال
• تزريق سطحي درزگير
• وصله پاره عمقي/ تعويض دال
• تعويض دال
7- زهکشي فرودگاه مهرآباد:
وجود يک سيستم زهکشي مؤثر در فرودگاه براي ايمني هواپيما و همچنين دوام روسازي لازم است. ولي سيستم زهکش ضعيف موجود ياند مهرآباد و عدم يکپارچگي و انفصال هاي متعدد در طول مسير زهکشي ممکن است منجر به تشکيل انباشته هاي آب در روي باند و ساير مناطق شده و خطري براي فرود و برخاست و ساير عمليات پروازي ايجاد نمايد. همچنين ضعف موجود در کارايي سيستم زهکشي فرودگاه مهرآباد منجر به گسيختگي زودرس روسازي ها خواهد شد. در صورتي که بخشي از زهکشي يا تمام سيستم آن در يک مقطع زماني ناقص به نظر برسد, بهتر است هزينه تعويض کل سيستم را تقبل نموده و از تحميل هزينه هاي نگهداري اجتناب کرد, به خصوص مواقعي که زهکشي از زيرسازي عبورکرده باشد. به هر حال بايد در نظر داشت يکي از مهمترين تاسيسات در فرودگاه, ساختمان سيستم زهکشي است. سيستم زهکشي باند هاي فرودگاه ها علي الاصول سه عمل زير را انجام مي دهد:
1- انتقال جريان هاي سطحي باند ها
2- جمع آوري و دفع جريان هاي سطحي منتقل شده از زمين هاي مجاور باندها
3- پايين بردن سطح ايستايي آبهاي زيرزميني باندها
وجود يک سيستم زهکشي مؤثر در فرودگاه براي ايمني هواپيما و همچنين دوام روسازي لازم است. ولي سيستم زهکش ضعيف موجود ياند مهرآباد و عدم يکپارچگي و انفصال هاي متعدد در طول مسير زهکشي ممکن است منجر به تشکيل انباشته هاي آب در روي باند و ساير مناطق شده و خطري براي فرود و برخاست و ساير عمليات پروازي ايجاد نمايد. همچنين ضعف موجود در کارايي سيستم زهکشي فرودگاه مهرآباد منجر به گسيختگي زودرس روسازي ها خواهد شد. در صورتي که بخشي از زهکشي يا تمام سيستم آن در يک مقطع زماني ناقص به نظر برسد, بهتر است هزينه تعويض کل سيستم را تقبل نموده و از تحميل هزينه هاي نگهداري اجتناب کرد, به خصوص مواقعي که زهکشي از زيرسازي عبورکرده باشد. به هر حال بايد در نظر داشت يکي از مهمترين تاسيسات در فرودگاه, ساختمان سيستم زهکشي است. سيستم زهکشي باند هاي فرودگاه ها علي الاصول سه عمل زير را انجام مي دهد:
1- انتقال جريان هاي سطحي باند ها
2- جمع آوري و دفع جريان هاي سطحي منتقل شده از زمين هاي مجاور باندها
3- پايين بردن سطح ايستايي آبهاي زيرزميني باندها
8-خصوصيات و ملزومات ويژه زهکشي باند:
ملزومات زهکشي فرودگاه مهرآباد تا حدودي غيرعادي مي باشد و به عنوان يک مسأله پيچيده و بغرنج محسوب مي شود. خصوصيات ويژه اين زهکشي ها به قرار فهرست ذيل است:
- وسعت زياد منطقه تحت مطالعه ،خصوصيات متفاوت خاک در منطقه فرودگاه و زمين هاي مجاور
- بار متمرکز سنگين منتقله از چرخ هواپيما ، پايانه ها و باندهاي پرواز و خزش بسيار عريض
- شيب هاي طولي و عرضي بسيار کم ، جريان آب هاي سطحي
- فقدان کانال هاي جانبي متداول در راهسازي ، تمرکز جريان هاي خروجي
آبروها بايد ظرفيت کافي جهت انتقال آب هاي سطحي و همچنين آب هاي زيرزميني را داشته باشند. زهکشي سريع در ايمني عمليات پروازي و در حفاظت از روسازي نقش اساسي دارد. آبرو بايد به حدکافي مقاوم بوده،قادر به مقاومت در برابر بار متمرکز حاصل از چرخ هواپيما باشد. شکستن آبرو ممکن است به ايجاد وقفه در عملکرد سيستم منجر شده و از نقطه نظر ايمني عمليات و حفاظت روسازي خطرناک است. در مراحل اوليه بايد مسأله تطويل باند پرواز و يا ايجاد باندهاي خزش اضافي در مراحل بعد را در نظر داشت و سيستم زهکشي را با در نظرگرفتن اين ملاحظات طرح نمود. ظرفيت آبرو اصلي بايد قادر به دريافتوانتقال پساب ساختمانهاي احداثي در مراحل بعدي گسترش فرودگاه داشته باشد
ملزومات زهکشي فرودگاه مهرآباد تا حدودي غيرعادي مي باشد و به عنوان يک مسأله پيچيده و بغرنج محسوب مي شود. خصوصيات ويژه اين زهکشي ها به قرار فهرست ذيل است:
- وسعت زياد منطقه تحت مطالعه ،خصوصيات متفاوت خاک در منطقه فرودگاه و زمين هاي مجاور
- بار متمرکز سنگين منتقله از چرخ هواپيما ، پايانه ها و باندهاي پرواز و خزش بسيار عريض
- شيب هاي طولي و عرضي بسيار کم ، جريان آب هاي سطحي
- فقدان کانال هاي جانبي متداول در راهسازي ، تمرکز جريان هاي خروجي
آبروها بايد ظرفيت کافي جهت انتقال آب هاي سطحي و همچنين آب هاي زيرزميني را داشته باشند. زهکشي سريع در ايمني عمليات پروازي و در حفاظت از روسازي نقش اساسي دارد. آبرو بايد به حدکافي مقاوم بوده،قادر به مقاومت در برابر بار متمرکز حاصل از چرخ هواپيما باشد. شکستن آبرو ممکن است به ايجاد وقفه در عملکرد سيستم منجر شده و از نقطه نظر ايمني عمليات و حفاظت روسازي خطرناک است. در مراحل اوليه بايد مسأله تطويل باند پرواز و يا ايجاد باندهاي خزش اضافي در مراحل بعد را در نظر داشت و سيستم زهکشي را با در نظرگرفتن اين ملاحظات طرح نمود. ظرفيت آبرو اصلي بايد قادر به دريافتوانتقال پساب ساختمانهاي احداثي در مراحل بعدي گسترش فرودگاه داشته باشد
9- اطلاعات لازم جهت طراحي مجدد زهکشي فرودگاه مهر آباد:
جهت طراحي سيستم زهکشي باندها اطلاعات زير لازم است:
- يک نقشه از خطوط تراز منطقه فرودگاه و زمين هاي مجاور آن تهيه مي شود , کليه گودال هاي طبيعي, مناطقي که آب هاي ان به پساب فرودگاه اضافه مي شود و بالاخره کانال هاي موجود و خروجي ها اختلاف ارتفاع خطوط تراز در روي نقشه ها حدود نيم متر انتخاب مي گردد.
- يک نقشه ديگر از وضعيت موجود باند پرواز و پايانه و فضاي ساختمان ها و همچنين موقعيت توسعه يافته اين پديده ها تهيه مي گردد دوره تناوب خطوط تراز اين نقشه حداکثر 25 سانتيمتر مي باشد. اين نقشه به عنوان نقشه زمينه در ترسيم سيستم زهکشي به کار رفته و بايد روي آن کليه جزييات سيستم منعکس شود. به عنوان مثال بايد کليه خطوط لوله ها, آدم روها, درپوش ها و نقاط تخليه, تقسيمات منطقه به مناطق کوچکتر و بالاخره شيب لوله هاي زهکشي در روي نقشه نمايش داده مي شود.
3- اطلاعات هيدرولوژي منطقه نظير شدت و مدت و دوره تناوب بارندگي ها براي دوره هاي برگشت 5 الي 10 سال از مراکز هواشناسي و ساير منابع اخذ مي شود, آنگاه بر اساس اين اطلاعات منحني هاي شدت- مدت بارندگي رسم مي گردد.
4- پروفيل طولي محور مرکزي باندهاي پرواز و خزش و محوطه پايانه ها رسم گشته و کليه نقاط تقاطع اجباري بر روي آنها مشخص مي گردد.
5- طرحي ازلايه بندي خاک هاتهيه شده و تواما پروفيل آبهاي زيرزميني برروي آنها نمايش داده شود.
6- اطلاعات هواشناسي منطقه نيز تهيه گردد, از جمله و بدون قيد انحصار مي توان از درجه حرارت حداکثر و حداقل منطقه و طول مدت فصول گرما و سرما و زمان معمول شروع و خاتمه يخبندان و همچنين عمق نفوذ يخبندان منطقه نام برد.
7- اطلاعات مرتبط با خصوصيات تراوايي خاک منطقه تهيه شده و عملکرد زهکشي مناطق داراي خاک مشابه اين منطقه نيز جهت مقايسه تهيه مي گردد.
8- اطلاعات لازم جهت طراحي هيدروليکي نيز تهيه مي گردد. براي مثال مي توان در اين مرحله از جداول , منحني ها و اطلاعات مربوط به خصوصيات ساختماني و استاندارد ويژه انواع لوله ها و آبروها و آدم روها, اتصالات و درپوش ها استفاده کرد.
جهت طراحي سيستم زهکشي باندها اطلاعات زير لازم است:
- يک نقشه از خطوط تراز منطقه فرودگاه و زمين هاي مجاور آن تهيه مي شود , کليه گودال هاي طبيعي, مناطقي که آب هاي ان به پساب فرودگاه اضافه مي شود و بالاخره کانال هاي موجود و خروجي ها اختلاف ارتفاع خطوط تراز در روي نقشه ها حدود نيم متر انتخاب مي گردد.
- يک نقشه ديگر از وضعيت موجود باند پرواز و پايانه و فضاي ساختمان ها و همچنين موقعيت توسعه يافته اين پديده ها تهيه مي گردد دوره تناوب خطوط تراز اين نقشه حداکثر 25 سانتيمتر مي باشد. اين نقشه به عنوان نقشه زمينه در ترسيم سيستم زهکشي به کار رفته و بايد روي آن کليه جزييات سيستم منعکس شود. به عنوان مثال بايد کليه خطوط لوله ها, آدم روها, درپوش ها و نقاط تخليه, تقسيمات منطقه به مناطق کوچکتر و بالاخره شيب لوله هاي زهکشي در روي نقشه نمايش داده مي شود.
3- اطلاعات هيدرولوژي منطقه نظير شدت و مدت و دوره تناوب بارندگي ها براي دوره هاي برگشت 5 الي 10 سال از مراکز هواشناسي و ساير منابع اخذ مي شود, آنگاه بر اساس اين اطلاعات منحني هاي شدت- مدت بارندگي رسم مي گردد.
4- پروفيل طولي محور مرکزي باندهاي پرواز و خزش و محوطه پايانه ها رسم گشته و کليه نقاط تقاطع اجباري بر روي آنها مشخص مي گردد.
5- طرحي ازلايه بندي خاک هاتهيه شده و تواما پروفيل آبهاي زيرزميني برروي آنها نمايش داده شود.
6- اطلاعات هواشناسي منطقه نيز تهيه گردد, از جمله و بدون قيد انحصار مي توان از درجه حرارت حداکثر و حداقل منطقه و طول مدت فصول گرما و سرما و زمان معمول شروع و خاتمه يخبندان و همچنين عمق نفوذ يخبندان منطقه نام برد.
7- اطلاعات مرتبط با خصوصيات تراوايي خاک منطقه تهيه شده و عملکرد زهکشي مناطق داراي خاک مشابه اين منطقه نيز جهت مقايسه تهيه مي گردد.
8- اطلاعات لازم جهت طراحي هيدروليکي نيز تهيه مي گردد. براي مثال مي توان در اين مرحله از جداول , منحني ها و اطلاعات مربوط به خصوصيات ساختماني و استاندارد ويژه انواع لوله ها و آبروها و آدم روها, اتصالات و درپوش ها استفاده کرد.
10- طرح سيستم تخليه آبهاي سطحي:
بايد در طرح تخليه آبهاي سطحي به تخليه آبهاي سطحي باندها توجه اساسي شده و به علاوه, ظرفيت اين طرح به منظور پاسخگويي به پديده هاي زير, با توجه به جنبه هاي اقتصادي و اجرايي, توانايي داشته باشد.
- انتقال جريان آبهاي سطحي حاصل از يک بارندگي منتخب بدون ايجاد خسارت به تسهيلات پروازي
- امکان تخليه جريان آبهاي سطحي حاصل از بارندگي هاي بيش از " بارندگي طرح"
- مؤثربودن سيستم زهکشي در کليه شرايط جوي و به حداقل رساندن هزينه نگهداري و بهره برداري.
- قابليت گسترش سيستم موجود پس از توسعه کامل طرح بدون تحميل هزينه هاي اضافي.
بايد در طرح تخليه آبهاي سطحي به تخليه آبهاي سطحي باندها توجه اساسي شده و به علاوه, ظرفيت اين طرح به منظور پاسخگويي به پديده هاي زير, با توجه به جنبه هاي اقتصادي و اجرايي, توانايي داشته باشد.
- انتقال جريان آبهاي سطحي حاصل از يک بارندگي منتخب بدون ايجاد خسارت به تسهيلات پروازي
- امکان تخليه جريان آبهاي سطحي حاصل از بارندگي هاي بيش از " بارندگي طرح"
- مؤثربودن سيستم زهکشي در کليه شرايط جوي و به حداقل رساندن هزينه نگهداري و بهره برداري.
- قابليت گسترش سيستم موجود پس از توسعه کامل طرح بدون تحميل هزينه هاي اضافي.
11- برآورد دبي جريان:
مقدار يکنواخت جريان بستگي به عوامل مختلفي داشته و در طول زمان يک بارندگي با شدت يکنواخت نيز ثابت نمي ماند. عوامل ذيل بر روي ميزان جريان يک منطقه تاثير دارند:
- خصوصيات تراوايي خاک ، درجه حرارت آب, هوا و زمين
- شرايط پوشش گياهي منطقه ، نفوذپذيري يا نفوذناپذيري سطح يک منطقه
- شيب در سطح منطقه ، درصد رطوبت خاک منطقه
مقدار يکنواخت جريان بستگي به عوامل مختلفي داشته و در طول زمان يک بارندگي با شدت يکنواخت نيز ثابت نمي ماند. عوامل ذيل بر روي ميزان جريان يک منطقه تاثير دارند:
- خصوصيات تراوايي خاک ، درجه حرارت آب, هوا و زمين
- شرايط پوشش گياهي منطقه ، نفوذپذيري يا نفوذناپذيري سطح يک منطقه
- شيب در سطح منطقه ، درصد رطوبت خاک منطقه
12-اصول عمومي طراحي
هر آبرو طوري طراحي مي شود که مجموع جريان وارد شده از درپوش مربوط به خود و جريانهاي رسيده از مناطق بالادست را به راحتي عبور دهد. بنابر ملاحظات اقتصادي, شيب طولي بين دو اتصال زهکش در تمام طول مسير ثابت نگهداشته شده و مقدار اين شيب براساس شرايط توپوگرافي طبيعي منطقه تعيين مي شود. حداقل سرعت جريان در لوله هاي آبرو به منظور تامين امکان شستشو برابر 75/0 متر بر ثانيه در نظر گرفته مي شود. حداقل قطر لوله هاي تخليه آب باران برابر 30 سانتيمتر مي باشد. محل درپوشها طوري است که بيش از 5/22 متر با لبه روسازيها فاصله داشته و در صورتي که باند پرواز به موازات يک باند خزش قرار داشته باشد در پوش ها در محدوده بين دو باند قرار داده مي شوند. به هر ترتيب در محوطه پايانه درپوش ها معمولا در منطقه روسازي کار گذاشته مي شوند و اين تنها راه جمع آوري آبهاي سطحي منطقه وسيع محوطه پايانه ها مي باشد. درپوش ها معمولا به فاصله 60 الي 120 متري از يکديگر قرار داده مي شوند. براي اينکه جمع شدگي آب بر روي محوطه ها صورت نگيرد, مي توان آنها را به فاصله 5/52 متر از يکديگر قرار داد
هر آبرو طوري طراحي مي شود که مجموع جريان وارد شده از درپوش مربوط به خود و جريانهاي رسيده از مناطق بالادست را به راحتي عبور دهد. بنابر ملاحظات اقتصادي, شيب طولي بين دو اتصال زهکش در تمام طول مسير ثابت نگهداشته شده و مقدار اين شيب براساس شرايط توپوگرافي طبيعي منطقه تعيين مي شود. حداقل سرعت جريان در لوله هاي آبرو به منظور تامين امکان شستشو برابر 75/0 متر بر ثانيه در نظر گرفته مي شود. حداقل قطر لوله هاي تخليه آب باران برابر 30 سانتيمتر مي باشد. محل درپوشها طوري است که بيش از 5/22 متر با لبه روسازيها فاصله داشته و در صورتي که باند پرواز به موازات يک باند خزش قرار داشته باشد در پوش ها در محدوده بين دو باند قرار داده مي شوند. به هر ترتيب در محوطه پايانه درپوش ها معمولا در منطقه روسازي کار گذاشته مي شوند و اين تنها راه جمع آوري آبهاي سطحي منطقه وسيع محوطه پايانه ها مي باشد. درپوش ها معمولا به فاصله 60 الي 120 متري از يکديگر قرار داده مي شوند. براي اينکه جمع شدگي آب بر روي محوطه ها صورت نگيرد, مي توان آنها را به فاصله 5/52 متر از يکديگر قرار داد
13-آب انباشتگي
آب انباشتگي به صورت خيلي ساده به انباشتن آب و تخليه متناوب آن اطلاق مي شود. در محل هاي امکان پذير بايد مخازن ويژه, در سيستم پيش بيني نمود. اين عمل باعث مي شود در صورت نزول بارندگي هاي بيش از بارندگي طرح آسيبي به روسازي ها وارد نشود. تعبيه اين مخازن در زير باند پرواز, باند خزش , محوطه پايانه , شانه هاي باندها و هر منطقه اي که باعث ايجاد حالت اشباع در روسازي يا زير اساس شود مطلقا ممنوع مي باشد. محل مناسب اين مخازن در محوطه هاي باز شيب بندي شده و شيب بندي نشده مي باشد. اين عمل بايد به گونه اي انجام شود. اين عمل بايد به گونه اي انجام شود که از اشباع شدن مصالح اساس, زيراساس, شانه ها و روسازي جلوگيري به عمل آورد.
آب انباشتگي به صورت خيلي ساده به انباشتن آب و تخليه متناوب آن اطلاق مي شود. در محل هاي امکان پذير بايد مخازن ويژه, در سيستم پيش بيني نمود. اين عمل باعث مي شود در صورت نزول بارندگي هاي بيش از بارندگي طرح آسيبي به روسازي ها وارد نشود. تعبيه اين مخازن در زير باند پرواز, باند خزش , محوطه پايانه , شانه هاي باندها و هر منطقه اي که باعث ايجاد حالت اشباع در روسازي يا زير اساس شود مطلقا ممنوع مي باشد. محل مناسب اين مخازن در محوطه هاي باز شيب بندي شده و شيب بندي نشده مي باشد. اين عمل بايد به گونه اي انجام شود. اين عمل بايد به گونه اي انجام شود که از اشباع شدن مصالح اساس, زيراساس, شانه ها و روسازي جلوگيري به عمل آورد.
14- نتيجه گيري
با توجه به مواردگفته شده مشاهده مي گردد که اکثر موارد رخ داده در اثر مشکلات زير بوده است:
1- آسيب ديدگي آب بندي درزها که باعث انباشته شدن خاک يا سنگريزه در داخل درزها گرديده و امکان نفوذ قابل ملاحظه آب را فراهم مي آورد.
2- يک بيرون پريدگي تکه کوچکي از روسازي که در اثر عملکرد يخبندان- ذوب يخ دانه هاي منبسط شونده از جا درآمده است.
3- شن زدگي، شبکه اي به صورت ترک هاي ريز يا تار مويي کم عمق تنها در سطح فوقاني روسازي بتني گسترش يافته است. ترک خوردگي سطحي يا شن زدگي احتمالا در حين ساخت در اثر پرداخت بيش از حد سطح بتن به وجود آمده است.
4-عدم وجود زهکشي مناسب در فرودگاه که بتواند از تخريب روسازي و زير سازي جلوگيري نمايد.
5- پوشش مناسب ولي زير سازي نامناسب باعث گرديده است که باندها زودتر از عمر در نظر گرفته دچار تخريب و آسيب گردند.
6- عدم زهکشي مناسب باعث بروز مشکلات متعدد در طول باند و قسمتهاي مختلف خدماتي فرودگاه مهرآباد شده است و به زير سازي باندها آسيب جدي رسيده به طوري که نياز به تقويت و بهسازي دارند.
با توجه به مواردگفته شده مشاهده مي گردد که اکثر موارد رخ داده در اثر مشکلات زير بوده است:
1- آسيب ديدگي آب بندي درزها که باعث انباشته شدن خاک يا سنگريزه در داخل درزها گرديده و امکان نفوذ قابل ملاحظه آب را فراهم مي آورد.
2- يک بيرون پريدگي تکه کوچکي از روسازي که در اثر عملکرد يخبندان- ذوب يخ دانه هاي منبسط شونده از جا درآمده است.
3- شن زدگي، شبکه اي به صورت ترک هاي ريز يا تار مويي کم عمق تنها در سطح فوقاني روسازي بتني گسترش يافته است. ترک خوردگي سطحي يا شن زدگي احتمالا در حين ساخت در اثر پرداخت بيش از حد سطح بتن به وجود آمده است.
4-عدم وجود زهکشي مناسب در فرودگاه که بتواند از تخريب روسازي و زير سازي جلوگيري نمايد.
5- پوشش مناسب ولي زير سازي نامناسب باعث گرديده است که باندها زودتر از عمر در نظر گرفته دچار تخريب و آسيب گردند.
6- عدم زهکشي مناسب باعث بروز مشکلات متعدد در طول باند و قسمتهاي مختلف خدماتي فرودگاه مهرآباد شده است و به زير سازي باندها آسيب جدي رسيده به طوري که نياز به تقويت و بهسازي دارند.
15- پيشنهادات:
در جهت بهسازي و مقاوم سازي ژئوتکنيکي باندهاي فرودگاه موارد زير پيشنهاد مي گردد:
- بهسازي زير سازي و تزريق مواد تحکيم بخش خاک نظير انواع مخلوط هاي سيماني به همراه آهک
- بهسازي روسازي و ترميم نقاط نياز به وصله
- تجديد روسازي و زير سازي نقاط با طول وصله بيش از 2 متر مربع به دليل عدم وصله مناسب در دفعات قبلي و تثبيت خاک در آن منطقه جهت افزايش مقاومت آن.
- ايجاد يک مديريت تعمير و نگهداري منسجم در سطح فرودگاههايکشورجهت ترميم و بهسازي باندها
- استفاده از مواد مضاف و خمورده لاستيک در روسازي جهت افزايش عمر روسازي و عدم تخريب آن در اثر ضربه نشست هواپيما و ساير بارهاي ديناميکي وارده.
- با توجه به وضع موجود و خطر بروز زلزله تهران نياز به مقاوم سازي باندها و خدمات جنبي فرودگاه در مقابل زلزله ضروري به نظر مي رسد.
در جهت بهسازي و مقاوم سازي ژئوتکنيکي باندهاي فرودگاه موارد زير پيشنهاد مي گردد:
- بهسازي زير سازي و تزريق مواد تحکيم بخش خاک نظير انواع مخلوط هاي سيماني به همراه آهک
- بهسازي روسازي و ترميم نقاط نياز به وصله
- تجديد روسازي و زير سازي نقاط با طول وصله بيش از 2 متر مربع به دليل عدم وصله مناسب در دفعات قبلي و تثبيت خاک در آن منطقه جهت افزايش مقاومت آن.
- ايجاد يک مديريت تعمير و نگهداري منسجم در سطح فرودگاههايکشورجهت ترميم و بهسازي باندها
- استفاده از مواد مضاف و خمورده لاستيک در روسازي جهت افزايش عمر روسازي و عدم تخريب آن در اثر ضربه نشست هواپيما و ساير بارهاي ديناميکي وارده.
- با توجه به وضع موجود و خطر بروز زلزله تهران نياز به مقاوم سازي باندها و خدمات جنبي فرودگاه در مقابل زلزله ضروري به نظر مي رسد.