كانال مقاوم سازی / موسسه مقاوم سازي و بهسازی لرزه ای ايران
1.14K subscribers
4.64K photos
343 videos
1.83K files
523 links
ارتباط باما @Retrofitting1383
کد شامد وزارت ارشاد : 1-1-714466-61-4-1
استعلام شامد از @itdmcbot
آموزش و پژوهش / مقالات و پاورپوینت/ تجارب فنی و مهندسی
www.retrofitting.ir
تلفن : ۰۲۱۴۷۶۲۶۷۳۰
Download Telegram
لیست مقالات ارسالی مورخ 10 شهریور ماه 95 خورشیدی
جلسه ي سازمان هاي مردم نهاد شوراي اسلامي شهر تهران با حضور دكتر الهه راستگو عضو شوراي شهر/ هم اكنون
روز بزرگداشت دانشمند نامدار جهان ابوريحان محمد بن احمد خوارزمی بيرونی گرامی باد.
مقاوم سازي لرزه اي شبکه ها ي آبرساني، لاگون ها و
مخازن و تاسيسات آب
👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇
در زلزله هاي گذشته در اثر بروز مشکل در زيرساختهاي آب و فاضلاب شاهد بروز مشکلات عدييده اي بوده ايم که بيشتر در زلزله هاي اخير قطعي آب و تخريب تا حدود 90 درصد کل زيرساختهاي آبرساني مشاهده شده است. ولي با گسترش شبکه هاي فاضلاب در تمامي نقاط کشور در زلزله هاي آينده علاوه بر قطعي آب سالم، مشکلات بهداشتي ناشي از بروز مشکل در زيرساختهاي فاضلاب را شاهد خواهيم يود. در هنگام زلزه مخازن سيال محتوي مواد مختلف در اثر بروز زلزله به ارتعاش در آمده و در صورت ناپايداري سازند نگهدارنده آن شاهد بروز تخريب و مشکلات بعدي ناشي از آن خواهيم بود. در اين مقاله به راهکارهاي بهسازي شبکه ها ي آبرسان ي، لاگون ها، مخازن و همچنين تاسيسات آب مي پردازيم.
مقدمه:
تهران، تبريز ومشهد و... ديگر مراکز استانها روند روبه رشد فزاينده اي را در افزايش جمعيت، توسعه سازمانها و توسعه عملکردها، نسبت به گذشته در خود شاهد هستند. اگر به يکباره، يکي از گسلهاي نزديک اين شهر ها همچون تهران يا تبريز فعال شود، زلزله اي عظيم رخ خواهد داد که شدت تخريب و آثار سوء متعاقب آن قابل پيش بيني نيست .
قابل ذکر است که توانايي سيستمهاي اجتماعي و عملکرد سازمانهاي مسئول در ايران براي کاهش خسارات وارده به شهروندان در برابر زلزله کافي نمي باشد. براي کاهش خسارات وارده به شهروندان، مسائل مهمي وجود دارد که بايد مورد توجه قرار گيرد.
يکي از مهمترين مسائلي که مي تواند براي سازمانها مهم تلقي شود، سيستم شريانهاي حياتي است، زيرا که به منظور کاهش اثرات منفي تخريب شريانهاي حياتي و نيز افزايش عملکرد بهينه آنها در زمان وقوع زلزله، لازم است که اجزاي مختلف اين تاسيسات به خوبي در برابر زلزله مقاوم گردند.
مطالعات لرزه زمين ساخت و خطر زمين لرزه که به عنوان بخشي از مطالعات پايه و اساسي براي مقاوم سازي و يا طراحي لرزه اي شريانهاي حياتي انجام مي پذيرد.
ضرورت مقاوم ساز ي شر يانها ي حياتي:
تجارب زلزله هاي گذشته نشان مي دهند كه با وقوع زلزله هاي متوسط سيستم هاي لوله كشي و انتقال آب وتصفيه خانه هاي آب منطقه زلزله زده دچار آسيب هاي جدي مي شود. يكي از عواملي كه باعث صدمه ديدن سيستم هاي انتقال آب وتصفيه خانه هاي آب مي شود عدم ارائه طرح انعطاف پذيري براي لوله ها است، از ديدگاه ديگرخوردگي، نشت، جوشكاري نامناسب و برخورد لوله ها با يكديگر ازعواملي مي باشد كه باعث آسيب ديدن لوله هاي آب رساني مي شوند. با تعبيه ميراگرهاي خاص، اتصالات انعطاف پذ ير و اصلاح طرح لوله كشي مي توان مقاوم سازي سيستم هاي مختلف را بطور صحيح انجام داد. مقاوم سازي انشعاب ها، پمپ هاي انتقال آب و رايزرهاي انتقال آب از عوامل موثر در انجام مقاوم سازي بهينه مي باشد.
يکي از اطلا عات ورودي براي طراحي و يا مقاوم سازي طراحي هاي مربوط به شريانهاي حياتي، ميزان حرکات لرزه اي در منطقه مي باشد، که نتايج به دست آمده از مطالعات بايد با توجه به مقادير مندرج در آيين نامه هاي ساختماني ايران مقايسه واتخاذ تصميم گردد. اثرات محلي بايد مشخص و بر طيف طراحي اعمال گردد.
در اين ارتباط بايد مسائلي از قبيل تغييير مکان دائمي، شکل تيپ لايه هاي سطحي، توزيع مکاني گسلهاي فعال، احتمال رخداد روانگرايي ونظاير آن مطالعه گردد.
لذا با يد ضمن تشريح وضعيت کنوني قسمتهاي مختلف تصفيه خانه و تاسيسات آب شرب شهر تهران با مطالعه موردي تصفيه خانه تهرانپارس، مقدار آسيب پذيري اين تاسيسات در زلزله تشريح مي گردد. ضمنا اقدامات مورد نياز در جهت مقاوم سازي سيستم هاي انتقال آب و تصفيه خانه نيز ارائه شود. در خصوص کاهش و يا جلوگيري از آسيب ديدگي آن حين زلزله بيان گردد.
بهسازي شبکه ها ي آب:
زمين لرزه ممکن است سبب خسارات شديدي به تاسيسات وشبکه هاي آبرساني يک شهر وارد نمايد. اين شبكه ها از لحاظ اهميت داراي اهميت بسيار بالا مي باشد و هرگونه اخلال در بهره برداري از آنهاشبکه هاي آبرساني را دچار چالش مي نمايد. تجارب زلزله هاي گذشته نشان مي دهد كه اخلال در اين سيستم ها حتي مديريت بحران را نيز دچار چالش مي نمايد. براي اينكه تبعات پس از زلزله كاهش يابد و مديريت بحران قابل كنترل شود بايد مقاوم سازي شبكه هاي آبرساني مد نظر قرارگيرد. براي مقاوم سازي سيستمهاي انتقال آب وتصفيه خانه هاي آب مراحل متعددي وجود دارد در اين ميان بايد ابتدا ضمن بررسي دقيق شبكه هاي انتقال آب وتصفيه خانه هاي آب راههاي دقيق مقاوم سازي پيشنهاد گردد. ابتدا با بررسي زلزله هاي گذشته راهكارهاي لازم براي بررسي شبكه هاي آبرساني ترسيم مي شود.
خسارتهاي وارد به سيستم هاي آبرسان ي:
آمار و گزارشات متعددي در خصوص حصول خسارات شديد ناشي از بروز حوادث روي خطوط حياتي (Lifelines) تاسيسات مختلف منجمله تاسيسات آب و گاز و برق و مخابرات بعد از وقوع يک زمين لرزه با شدت بالا وجود دارد. چنين گزارشاتي از زمان وقوع زمين لرزه سال 1906 در سانفرانسيسکوي امريکا تاکنون در دسترس مي باشد. در اين زمين لرزه خسارات شديدي به تاسيسات تصفيه آب و خطوط لوله انتقال شهر وارد گرديد. که باعث عدم تامين آب شرب شهر وآتش سوزي هاي متعدددر سطح شهر بعد از وقوع زمين لرزه شد.
در زمين لرزه شهر مکزيکوسيتي در سپتامبر سال 1985 که منجر به جا به جايي وسيعي از اراضي شده است، ضمن تخريب مخازن آب شرب و تصفيه خانه تخريب، خطوط اصلي لوله آب شرب نيز دچار شکستگي شد و در نتيجه آن بيش از 4 ميليون نفر بمدت سه هفته فاقد آب آشاميدني بوده اند.
در زلزله بوقوع پ يوسته در کشور برز يل ن يز تخر يب مخازن هوا ي ي باعث عدم وجود آب سالم تا حدود 2 ماه شده است. در سال 1994 در زمين لرزه کاليفرنيا نيز تاسيات تهيه آب شرب از جمله تاسيسات تصفيه و خطوط لوله اصلي انتقال وتوزيع آب بدليل تخريب دائمي زمين دچار شکستگي شدند.
در زلزله 17 ژانويه 1995 كوبه به شدت 7/2 ريشتر، آبي كه از طريق دو شاه لوله جر يان سطح ي را جهت تصف يه از رودخانه تأمين مي کرد،قطع شد. در اين زلزله لوله هاي مدفون ن يز دچار آسيب شديد شدند. سيستم هاي لوله كشي در محل گسل در زلزله9 جولاي 1997 ونزوئلا، دچار آسيبهاي جدي گرديد. ضمنا در اين زلزله مخازن نگهداري، حوضچه هاي تصفيه و شبکه توزيع آب شهر به دليل تخريب زمين و تکان زيرزمين و نيز بالا رفتن رطوبت در چاله هايي که در نزديک خليج به طور مصنوعي پر شده بود بيش از 2000 مورد شکستگي تخريب، تعمير و بازسازي مخازن نگهداري آب، لوله ها و تاسيسات آب شرب شهر گزارش شده است.
مولفه هاي نيروي زلزله وارد بر حوضچه بتني:
بطور کلي هر سازه اي که به زمين اتکا داشته باشد حين زلزله تحت اثر شش مولفه حرکت زمين قرار مي گيرد، که شامل دو مولفه جانبي، يک مولفه قائم و سه مولفه پيچشي حول محور هاي مختصات سازه مي باشد. مولفه افقي شتاب زمين با عث اعمال فشار هيدروديناميکي به حوضچه هاي بتني تاسيسات تصفيه و نگهداري آب مي شود. اين فشارشامل فشارهاي ضربه اي و فشار هاي نوساني مي باشد. فشار هاي ضربه اي که در اثر ارتعاش حوضچه هاي بتني تاسيسات تصفيه و نگهداري آب رخ مي دهد و پريودي برابر با پريود ارتعاش حوضچه هاي بتني تاسيسات تصفيه و نگهداري آب دارد. در صورتي که فشار هاي نوساني از انتقال ارتعاشات ضربه اي به سيال ايجاد گشته بصورت امواج سطحي در سيال ظاهر مي شوند. فشار هاي هيدرو ديناميکي ايجاد شده در اثر تحريکات زلزله سبب ايجاد نيروهاي برشي و لنگر خمشي و در نتيجه تنشهاي حلقوي فشاري و کششي و تنشهاي برشي قابل توجهي در پوسته حوضچه هاي بتني تاسيسات تصفيه و نگهداري آب مي شود که در صورت نداشتن براورد مناسبي ازآنها در طراحي حوضچه هاي بتني تاسيسات تصفيه و نگهداري آب مي تواند حوادث غير قابل جبراني به دنبال داشته باشد. اطمينان يافتن از عملکرد درست اين سازه ها در زمان زلزله به لحاظ پيچيدگي رفتاري آنها به مطالعات بيشتري نياز دارد. اين پيچيدگي از يک سو و از سوي ديگر لزوم درک اندرکنش حوضچه بتني نگهداري آب در زمان بارگذاري و طراحي سازه تحت تحريک ديناميکي در سازه نياز به ارائه روشهاي ساده در آيين نامه ها دو چندان مي کند.
در تصفيه خانه ها نيز که بسياري از تجهيزات مکانيکي بارهاي مداوم مکانيکي به سازه ها وارد مي آورند مقاوم سازي آنها در برابر بارهاي ديناميکي زلزله و ساير تجهيزات بسيار ضروري است، چرا که بدليل عدم توجه به اين مسائل است در خيلي از نقاط تصفيه خانه که حتما بايد از ضربه گير استفاده شود استفاده نشده و آسيب هاي جدي به سازه وارد کرده و باربري آن را در مقابل زلزله نيز کاهش مي دهد. لذا درحين وقوع زلزله اين سازه ها دچار خرابي هاي بزرگ و کوچک مي شوند. طراحي لرزه اي بسياري از مخازن و حوضچه هاي بتني بر پايه آيين نامه 2800 ايران صورت مي پذيرد. ولي در زلزله هاي بوقوع پيوسته از جمله زلزله بم آسيب هاي جدي به منابع آب وارد گرديد که بيانگر آن است که ضوابط آيين نامه هاي فوق الذکر براي در نظر گرفتن ايمني و بهره برداري از اين سازه ها کافي نبوده است.
روش هاي تحليل حوضچه هاي بتني:
تحليل حوضچه هاي بتني تاسيسات تصفيه و نگهداري آب را توسط تحليل طيفي انجام مي دهيم. طيف آيين نامه 2800 ايران به حوضچه هاي بتني تاسيسات تصفيه و نگهداري آب وارد، و عملکرد حوضچه هاي بتني و تاسيسات آبي تحت اين بار ديناميکي بررسي مي گردد. مشاهده مي شود که بيشترين تغيير شکل جانبي در محل اتصال مخزن و پايه است که اين حالت يک حالت بحراني است. در حوضچه هاي بتني تاسيسات تصفيه و نگهداري آب پيوسته بتني، بيشترين تغيير شکل درمحل حوضچه هاي بتني است که نسبت به حالا ت قبل، داراي عملکرد مناسب تري است.
رفتار لرزه اي حوضچه هاي بتني:
براي پي بردن به مکانيزم خرابي حوضچه هاي بتني تاسيسات تصفيه و نگهداري آب و جلوگيري از خرابي ها و آسيب هاي ناشي از زلزله بررسي رفتار لرزه اي آنها ضروري مي باشد. لذا مدلسازي و در نظر گرفتن وضعيت کنوني آنها ازجمله ترکها ودرزهاي ايجاد شده بر روي آنها و خوردگي بتن از اهميت خاصي برخوردار است.
عوامل ايجاد ترک در مخازن:
ترک ها ئي که در سازه هاي آبي رخ مي دهد مي تواند به يکي از اشکال و عوامل زير باشد :
1- ترکهاي افقي محيطي بر اثر لنگر خشمي در مقاطعي از پايه و ديواره هاي بتني که به پي نزديکتر و لنگر خمشي در آنها بيشتر است رخ مي دهد. در مصالحي که مقاومت کششي کمي دارند ترکهاي خشمي به دليل ترکيب تنش هاي خمشي و برشي بصورت قطري ديده مي شوند.
2- ترکهاي محيطي قطري که بر اثر پاسخ پيچشي سازه يا لنگر خمشي و نيروي برشي و يا ترکيب آنها بوجود مي آيند. ترکيب تنشهاي بدست آمده از لنگر پيچشي و لنگر خمشي باعث مي شود که شيب گسيختگي نسبت به محور افقي کمتر شود.
3- ترکهاي قائم که بر اثر نيروهاي فشاري زيادي که هنگام زلزله به پايه وارد مي شود ايجاد مي گردند.
رفتار پيچشي حوضچه هاي بتني
حوضچه هاي بتني و تاسيسات آبي بطور معمول داراي محور تقارن طولي در مرکز هندسي سازه بوده و مرکز سختي و جرم آنها برروي هم واقع است. ولي به دليل وجود تاسيسات جانبي همچون نردبان، راه پله و لوله هاي تاسيساتي، نوسان مايع در زمان زلزله و ناهماهنگي هايي که در ساخت رخ مي دهد باعث پديد آمدن خروج از مرکزيت اتفاقي بين مرکز سختي و مرکز جرم سازه مي شود. بسياري از حوضچه هاي بتني تاسيسات تصفيه و نگهداري آب در زلزله هاي گذشته بدون اينکه تغيير مکان جانبي زيادي داشته باشند، در راستاي قائم دچار تخريب و فرو ريختگي شده اند ولي آنچه از خرابي بر جاي مي ماندگواه آن است که تغيير مکان پيچشي زيادي از خود نشان داده اند. در سازه هاي ُکه دچار پيچش مي شوند يک طرف سازه تغيير مکان بيشتري از طرف ديگر در راستاي در جه آزادي انتقالي پيدا مي کند.
–عوامل آسيب ديدن سيستم هاي انتقال آب وتصفيه خانه هاي آب هنگام وقوع زلزله
عوامل متعددي بر كيفيت سيستم هاي انتقال آب وتصفيه خانه هاي آب تأثير مي گذارند. بخشي از اين عوامل ناشي از فرايندهاي فيزيكي وشيميايي مي باشند.
• نشت از لوله ها( leakage )
نشت و تراوش در لوله باعث ايجاد خرابي در لوله و ايجاد نشستهاي زياد در تكيه گاههاي لوله مي گردد. اين امرباعث مي گردد تا هنگام وقوع زلزله صدمات بيشتري به شبكه هاي لوله كشي وتصفيه خانه هاي آب وارد شود.
• كيفيت جوش
در صورتيكه جوشكاري شبكه بدرستي انجام نشود، نقاط جوش شده تبديل به نقاط بحراني شده و در هنگام وقوع زلزله دچار آسيبهاي شديد مي شوند.
• وضعيت خم ها و انشعابها
با بررسي زلزله هاي گذشته، مشخص مي شود كه بيشتر صدمات به لوله ها در محل خم ها رخ داده است. از اينرومحل خم لوله ها يك ناحيه آسيب پذير است. بنابراين هرچه تعداد خم ها كمتر و زواياي تغيير در خم ها ملايم تر باشدآسيب پذيري هنگام وقوع زلزله كمتر مي گردد.
خوردگي( Corrosion)
زنگ زدگي در لوله ها باعث كاهش سطح مقطع موثر در لوله ها مي گردد. در اين صورت مقطع بحراني در ناحيه ترك خوردگي يا زنگ زدگي ايجاد مي شود. در زلزله سال 1999 شهر چي چي در تايوان 50 درصد لوله هاي فولادي شكسته شده، قبل از زلزله به خاطر خوردگي ضعيف شده بودند.