كانال مقاوم سازی / موسسه مقاوم سازي و بهسازی لرزه ای ايران
1.14K subscribers
4.64K photos
343 videos
1.83K files
523 links
ارتباط باما @Retrofitting1383
کد شامد وزارت ارشاد : 1-1-714466-61-4-1
استعلام شامد از @itdmcbot
آموزش و پژوهش / مقالات و پاورپوینت/ تجارب فنی و مهندسی
www.retrofitting.ir
تلفن : ۰۲۱۴۷۶۲۶۷۳۰
Download Telegram
ارائه مقاله مهندس توکلی/ مقاله اول همایش
سخنرانی دکتر نوفرستی مدیرعامل انجمن جامعه ایمن کشور
مهندس حقی مدیرعامل موسسه مقاوم سازی و بهسازی لرزه ای ایران
در همایش پس از ارائه ۱۳ مقاله که از میان ۳۶ مقاله پذیرفته شده جهت ارائه انتخاب گردیده بود سه مقاله به شرح ذیل به عنوان مقالات برتر انتخاب گردیدند و از سوی شرکت فرایند کنترل از ایشان تقدیر شد.

مقاله با عنوان ” مطالعه و توسعه روشی جدید به منظور ارزیابی همزمان ریسک های ایمنی و بهداشتی و تاثیر آن ها بر یکدیگر در پروژه های عمرانی” که توسط مهندس جواد توکلی ارائه شد به عنوان مقاله اول انتخاب گردید.

مقاله با عنوان”شبیه سازی طیف انرژی رادیونوکلئید پتاسیم-۴۰ در لوله­های پلی اتیلنی” که توسط خانم مهندس اناهید بخشی زاده ارائه شد به عنوان مقاله دوم همایش انتخاب شد.

و مقاله با عنوان “شناسایی کانون های خطر و نقش آنها در مدیریت بحران در واحد صنعتی (مطالعه موردی منطقه عملیاتی نفت چشمه خوش)” که توسط مهندس کیومرث صابری ارائه شد به عنوان مقاله سوم از سوی هیئت داوران انتخاب گردیدند.
ثبت نام رایگان سومین سمینار فناوری های نوین ساختمانی- تهران 16 دی ماه 1394- تماس با 09351881355 خانم ترکمن جهت ثبت نام
الزامات صفحات عايق حرارتي

-1 در كاربرد XPS به عنوان عايق حرارتي ، رعايت مبحث سوم مقررات ملى ساختمان ايران با عنوان "حفاظت ساختمان ها در مقابل حريق " و همچنين الزامات نشريه شماره 444 مركز تحقيقات ساختمان و مسكن مربوط به مقاومت اجزاي ساختمان در مقابل حريق با در نظر گرفتن ابعاد ساختمان، كاربرى و وظيفه عملكردى اجزاى ساختمان الزامى است.
-2 محافظت از اين محصول به وسيله پوشش مانع حرارتي مناسب ضروري است و این پوشش با يد دارا ي اتصالات مكانيكي كافي به سازه يا عناصر ساختماني باشد .‌پوشش مناسب ميتواند يك اندود يا تخته گچي با ضخامت حداقل 12/5 ميلي متر يا پوشش ديگري با مقاومت معادل در برابر دماي بالا باشد.
-3در‌كاربرد XPS به عنوان عايق حرارتي، رعايت مبحث نوزدهم مقررات ملى ساختمان ايران با عنوان "صرفه جويي در‌مصرف انرژي" الزامى است.
-4 كليه مصالح و اجزا در ا ين سيستم از حيث دوام، زيست محيطي و … بايد بر مبناي مقررات ملي ساختمان ايران و يا آئين نامه هاي ملي يا معتبر بين المللي شناخته شده و مورد تاييد به كار گرفته شود.
-5كليه ضوابط ايمني در برابر آتش كه براي صفحات EPS تهيه و توسط مركز اعلام شده است براي اين محصول نيز لازم الاجرا مي باشد.


@retrofitting
الزامات طراحي و اجراي سيستم قا ب خمشي يك طبقه با مقاطع سبك فولادي سردنورد شده

-1 اجراي اين سيستم به عنوان قاب خمشي معمولي متشكل از مقاطع سرد نورد شده در كليه پهنه هاي لرزه خيزي ايران تا حداكثر يك طبقه يا 3/6 متر از تراز پايه، با رعايت الزامات ارائه شده، بلامانع است.
-2 ضريب رفتار اين سيستم براي استفاده از استاندارد 2800 در تعيين نيروي زلزله به روش تنش مجاز برابر با 5 مي باشد.
-3 به كارگيري اين سيستم در ساختمان هاي با حداكثر دهانه 6 متر و حداكثر ارتفاع يك طبقه يا6/3متر از تراز پايه مجاز ميباشد.
-4 لازم است طراحي كليه اجزاء و اتصالات فولادي سرد نورد شده بر اساس استاندارد AISI انجام گيرد.
-5 كنترل و طراحي سازه در مقابل بار باد، بايد بر مبناي مبحث ششم مقررات ملي ساختمان ايران صورت گيرد.
-6 با توجه به لزوم استفاده از سقف شيبدار، رعايت محدوديت حداكثر بار مرده سقف برابر با 100kg/m الزامي است.
-7 رعايت ضوابط طراحي اعضاي كششي در طراحي اعضاي ضربدري سقف الزامي مي باشد.
-8 رعايت مشخصات فولاد سرد نورد شده بر اساس استاندارد ASTM الزامي است.
-9 كليه اتصالات اعضاء قائم به اعضاء افقي مي بايستي به گونه اي باشند كه يكپارچگي اعضاء در ارتفاع سازه تأمين شود.
-10 ضوابط مربوط به اجزاء اتصالي شامل پيچ خودكار، پيچ و مهره مي بايستي مطابق آئين نامه AISC و استاندارد AISI تأمين شود.
-11 در صورت استفاده از اتصالات جوشي، رعايت ضوابط و مقررات مربوط به جوشكاري اعضاء سرد نورد شده مطابق استاندارد AISI و آئين نامه هاي AISC و AWS الزامي است.
-12 حداكثر وزن متر مربع سطح ديوار تمام شده در ديوارهاي خارجي نبايستي بيشتر از.
200 kg/m باشد.
-13 لازم است تمهيدات لازم براي تامين پايداري پانلهاي غير باربر و جدا كننده ها و كاهش تاثير آنها در سختي جانبي سازه صورت پذيرد.
-14 لازم است تمهيدات لازم متناسب با شرايط مختلف اقليمي و محيط هاي خورنده ايران صورت پذيرد.
-15 كليه مصالح و اجزاء در اين سيستم اعم از معماري و سازه اي از حيث دوام، خوردگي، زيست محيطي و غيره مي بايستي بر مبناي مقررات ملي ساختمان ايران و يا آئين نامه هاي ملي يا معتبر بين المللي شناخته شده و مورد تأييد ، بكار گرفته شود، در غير اين صورت اخذ تأييديه فني در اين خصوص از مركز تحقيقات ساختمان و مسكن الزامي است.
-16 الزامات مربوط به انرژي بايد مطابق مبحث نوزدهم مقررات ملي ساختمان رعايت شود و عايق كاري هاي حرارتي تكميلي در نظر گرفته شود.
-17 در صورتي كه عايق حرارتي به صورت پركننده اجرا شود، بايد نوع و ضخامت عايق، مقاومت حرارتي مورد نياز را تأمين نمايد.
-18 لازم است ملاحظات كامل هوابندي در جداره هاي داخلي و خارجي ، بازشوها و همچنين محل نصب اجزاء اتصالي نظير پيچ و مهره، با توجه به اقليم مورد نظر و نيز خطر ميعان به عمل آيد.
-19 رعايت مبحث سوم مقررات ملي ساختمان درخصوص حفاظت ساختمان ها در مقابل حريق و همچنين الزامات نشريه شماره 444 مركز تحقيقات ساختمان و مسكن مربوط به مقاومت اجزاي ساختمان در مقابل حريق با درنظر گرفتن ابعاد ساختمان، كاربري و وظيفه عملكردي اجزاء ساختماني الزامي است.
-20 رعايت ضوابط مبحث هجدهم مقررات ملي ساختمان در خصوص صدابندي هوابرد جداكننده هاي بين واحدهاي مستقل و پوسته خارجي ساختمان و صدابندي سقف بين طبقات الزامي مي باشد.



@retrofitting
الزامات نماي مدولار پرسلان

-1 نماي مدولار پرسلان در گروه كاشي هاي سراميكي اكسترودي با جذب آب كمتر يا مساوي 3٪ )گروه (AI قرار مي گيرد.
-2 رعايت كليه ضوابط مرتبط با گروه كاشي هاي سراميكي مورد اشاره در بند 1، مطابق با استاندارد ملي ايران به شماره 25 با عنوان "كاششی هاي سراميكي-تعاريف-طبقه بندي-ويژگيها و نشانه گذاري" الزامي است.
-3 رعايت كليه ضوابط مندرج در بند 6-7-3-8 مبحث ششم مقررات ملي ساختمان ايران، در خصوص اتصال قطعات نما به ساختمان، الزامي مي باشد.
-4 كليه قطعات الحاقي به ساختمان بايد در مقابل نيروهاي جانبي بر اساس ضوابط ارائه شده در بند
6-7-2-8 مبحث ششم مقررات ملي ساختمان ايران محاسبه شوند.
-5 پوشش هاي ساختمان، شامل نماها، بايد براي اثرات ناشي از نيروي باد بر اساس ضوابط بند6-6 مبحث ششم مقررات ملي ساختمان ايران طراحي و ساخته شوند.
-6 در صورتي كه ضخامت بيش از حد متعارف) حدود 5 سانتي متر) براي عايق در نظر گرفته شود، طراحي دستک ها و اتصالات به ديوار پشت کار ، مي بايست متناسب با وضعيت ديوار و نيروهاي اعما ل شده باشد.
-7 رعايت ضوابط مندرج در مبحث سوم مقررات ملي ساختمان ايران و آئين نامه 444 اين مركز در مورد حفاظت ساختمان ها در برابر حريق و هم چنين جلوگيري از انتقال حريق با ساير واحدهاي مجاور الزامي است.
-8 از آنجاكه در اين سيستم، عايق كاري حرارتي عمدتاً از خارج صورت مي گيرد و يك لايه هوا بين قطعات نما و عايق حرارتي درنظر گرفته می شود، لازم است از عايق هاي معدني غيرقابل سوختن استفاده شود . استفاده از مصالح آتش بند (Fire stop)بين طبقات مطابق با مقررات ايمني در برابر آتش الزامي است.
-9 رعايت ضوابط مندرج در مبحث نوزدهم مقررات ملى ساختمان ايران به منظور صرفه جويي در مصرف انرژي الزامى است. شايان ذكر است كه مقاومت حرارتي ديوار، به طو ر كلي توسط ديوار اصلي و عايق حرارتي تامين مي شود . هم چنين با توجه به اينكه معمولاً لايه هوا، تهويه شده است، مقاومت لايه هوا و قطعات سفالي در زمينه عايق حرارت مد نظر قرار نمي گيرد.
-10 در استفاده از زير سيستم مذكور، اثر پل حرارتي ناشي از دستک ها ناچيز است، ولي در صورت بالا بودن ضخامت عايق حرارتي، لازم است اثر آ‌ن لحاظ شود.
-11 با توجه به وجود درزهاي عمودي و افقي، اثر قطعات نما در صدابندي ديوار حاصل ناچيز است . لذا لازم است صدابندي ديوار تمام شده، توسط ديوار اصلي و عايق حرارتي و مطابق با مبحث هجدهم مقررات ملي ساختمان ايران تامين شود.
-12 تامين هوابندي مورد نياز، مي بايست توسط ديوار پشتكار صورت گيرد.
-13 از آنجا كه با توجه به جزئيات و نقشه هاي ارائه شده، آب بندي مورد نياز براي استفاده از اين زيرسيستم تامين خواهد شد، لذا در صورت رعايت جزئيات مذكور، ديوار اجرا شده به همراه اين نما، از نظر رفتار در برابر آب ناشي از بارندگي، از نوع سوم محسوب مي شود و امكان استفاده از آن در مناطق با بارندگي شديد نيز وجود دارد.
-14 به منظور حفظ نما در برابر شرايط مختلف محيطي و تامين دوام مورد احتياج، لازم است زيرسازي، شامل دستک ها، سپر‌ي ها و پر‌چ ها، همگي از جنس آلومينيوم باشد.
-15 لازم است تمهيدات لازم متناسب با شرايط مختلف اقليمي و محيط هاي خورنده ايران صورت پذيرد.
-16 كليه مصالح و اجزا در ا ين سيستم اعم از معماري و ساز ه اي از حيث دوام، زيست محيطي
و … بايد بر مبناي مقررات ملي ساختمان ا يران و يا آئين نامه هاي ملي يا معتبر بين المللي شناخته شده و مورد تا ييد به كار گرفته شود.
-17 رعايت كليه مقررات ملي ساختمان ايران در طرح، ساخت و اجراي اين نما الزامي است.




@retrofitting
الزامات نماي مركب عايق حرارتي بيروني بر پايه پلي استايرن منبسط (ETICS)

-1 استفاده از نماي تركيبي چند لايه با عايق پلي استايرن، با رعايت الزامات زير به عنوان پوشش خارجي ديوارهاي خارجي، در مناطق با شرايط اقليمي مختلف كشور مجاز است.
-2 رعايت الزامات زيست محيطي، در مواد و مصالح به كار برده شده در اين محصول الزامي است.
-3 سامانه هاي مورد نظر بايد داراي مقاومت حرارتي اعلام شده ی برابر يا بيشتر از 1m^2.K/W
باشند
-4 سامانه ETICS بايد در برابر تنش تركيبي ايجاد شده به وسيله ي جرم، مكش هوا، دما، رطوبت و جمع شدگي و همچنين بارهاي تحت كاربرد معمول و غيره پايدار باشد. سامانه ETICS بايد به گونه اي طراحي و به كار برده شود كه الزامات مقاومت مكانيكي و پايداري را برآورده كند.
-5 مقاومت چسبندگي پوشش پايه نسبت به تخته EPS بايد مطابق استاندارد EN 13494:1997 تعيين شود. هیچ نتيجه آزموني نبايد كم تر از 80kPa باشد. مقاومت چسبندگي چسب به تخته EPS به تخته بايد مطابق استاندارد EN13494:1997 تعيين شود.
هيچ نتيجه ETICS آزموني نبايد كمتر از 80kpa باشد. سامانه های ECTICS می تواند به تنهایی به يك پشت كار كه براي چسب زدن مناسب است، با به كار بردن چسب متصل شود . در موارد مشكوك،حداقل مقاومت پيوندي چسب به پشت كار، اندازه گيري شده مطابق استاندارد
EN1542:1999 بايد بیشتر از 80kpa و حداقل % 40 سطح تخته هاي EPS باید به وسیله چسب به پشت كار چسبانده شود
-6 مقاومت بيرون كشيدن مربوط به سامانه ETICS متصل به وسيله اتصالات مكانيكي بايد مطابق استاندارد EN13495:2002 بدون استفاده از چسب، بین عايق و پشت كار تعيين شود . مقاومت بيرون كشيدن طرح ،xd، سامانه ETICS بايد بزرگتر از بار مكش باد طراحي شده Sd باشد. در نبود ضرايب ايمني جزئي در آئين نامه هاي ملي براي بار مكش باد طرح، Sd، ضريب ايمني جزئي γS=1/5 مطابق استاندارد EN 1990:2002 بايد استفاده شود.
-7 تعداد مهار هاي لازم در هر مترمربع ،NAnch ، بايد به صورت ،NAnch =xd/xd,anch محاسبه شود . كه در ان مقاومت طرح برای مهار Xd,anch برابر با كمترين مقداري است كه از دو روش زير به دست آيد:
- مقاومت طرح بيرون كشيدن مهار از پشت كار، طبق گواه ينامه فني مهار، يا
- مقاومت طرح بيرون كشيدن براي سامانه ETIC مطابق استانداردEN 13495:2002.
در نبود ضرايب ايمني جزئي در آيين نامه هاي ملي، مقاومت طرح براي بيرون كشيدن ، با استفاده از ضريب ایمنی جزئی γx =1/5محاسبه مي شود. براي هر سامانه ETICS ، تعداد مهار ها در هر مترمربع براي بارهاي مكش باد مختلف به وسيله فروشنده مي تواند به صورت جدولي، ارائه شود . همچنين اتصال تخته عايق به پشت كار، مي تواند به وسيله پروفيل هايي متصل به پشت كار با مهار هاي لازم انجام شود. در اين صورت، توجهي ويژه به حداقل سطح مورد نياز براي يك نمونه ي نما ينده آزمون شده، مطابق استاندارد EN13495:2002 باید صورت گیرد.
-8 طبقه بندي واكنش در برابر آتش بايد مطابق استاندارد ملي ايران شماره 8299 سال 1383 تعيين و اعلام شود.

تخته های EPS به کار رفته به صورت مصالح عايق حرارتي در سامانه بايد با الزامات مشخص شده در استاندارد ملي ايران شماره 10950 :سال 1387 و آنهايي كه در جدول زير فهرست شد ه اند، مطابق باشند.

الزامات فراورده براي تخته هاي EPS
مشخصه
الزامات
مقدار كلاس/تراز/ مقدارحدي
مقاومت حرارتي اعلام شده RD ≥ 1/00m 2.K/W مقدار حدي
مقاومت كششي عمود بر سطوح
تخته هاي متصل به وسيله ي چسب يا مهارها ≥100kPa
TR 100
1 تخته هاي EPSمتصل به وسيله ي ريل ها ≥150kPa TR 150
پايداري ابعادي ±0/ % 2 DS (N)2
رواداري گونيا بودن ±2 mm/m S2
رواداري تخت بودن ±5 mm P4
رواداري طول ±2 mm L2
رواداري عرض ±2 mm W2
رواداري ضخامت ±1 mm T2
جذب آب دراز مدت با غوطه ورسازي جزئي <0/5 kg/m 2

مقدار حدي

با تخته هاي EPS متصل به وسيله ي مهار يا ريل در تركيب با يك چسب، مانند يك سامانه بدون چسب عمل ميشود.
الزامات جدول فوق، حداقل الزامات هستند . فروشنده سامانه ETICS مسؤول عملكرد سامانه است. الزامات بالاتر یا اضافی برای تخته های EPS می تواند به وسيله فروشنده سامانه، ضروري در نظر گرفته شوند.
مقاومت كششي شبكه هاي ليف شيشه بايد مطابق استاندارد EN 13496:2002 تعیین شود الزامات زير بايد براورده شوند:
- ميانگين مقاومت كششي بايد بزرگتر از 40 N/mm باشد و هيچ مقدار منفردي در حالت اوليه نبايد كمتر از 36N/mm باشد
- نسبت مقاومت كششي به ازدياد طول در نقطه ي شكست، نگه داري شده تحت شرايط معمولي و يا محيط مهاجم نبايد كمتر از ، 1. kN/mm باشد
مقاومت كششي پس از نگه داري در محيط مهاجم، مطابق استاندارد EN - 13496:2002 بايد زيادتر از % 50 مقاومت ، كششي اوليه باشد.
شبكه ي فلزي يا شبكه تقويت كننده براي سامانه بايد از فولاد گالوانيزه يا فولاد زنگ نزن ساخته شود . براي شبكه گالوانيزه يا توري حداقل ضخامت پوشش روي، بايد(≥275 g/m2)20μm و گالوانيزه كردن بايد پس از جوشكاري توري يا شبكه انجام شود فاصله ي بين رشته ها بايد ، 9 mm تا 19mm باشد
تراوايي در برابر آب مايع، بايد مطابق استاندارد EN 1062:19990/5 تعيين شود. هيچ نتيجه ي آزموني نبايد بزرگتر از 0.5 kg/m2.h-5 باشد.اگر پوشش پايه مطابق اين الزام باشد، نيازي به آزمايش مصالح نازک كاري نيست.
مقاومت در برابر ضربه، بايد مطابق استاندارد EN 13497:2002تعيين شود . هيچ نتيجه آزموني نبايد كمتر از الزام داده شده در جدول زير، براي تراز اعلام شده باشد.
ترا زهاي مقاومت در برابر ضربه
تراز الزام
2 J بدون آسيب در j 2
0J بدون آسيب در j 10

مقاومت در برابر فرورفتگی باید مطابق استاندارد EN13498:2002 تعيين شود هيچ نتيجه آزموني نبايد كمتر از الزام داده شده درجدول زیر برای تراز اعلام شده باشد.
ترا زهاي مقاومت در برابر نفوذ
تراز الزام
PE 200 > 200N
PE 500 > 500N
نفوذپذيري نسبت به بخار آب پوشش پايه و مصالح ناز ك كاري بايد مطابق استاندارد
. EN 7783- 2:1999 تعیین شود. هيچ نتيجه ي آزموني نبايد كمتر از g/m2.d20 باشد.
الزامات دوام و چسبندگي مصالح نازك كاري روي پوشش پايه در جدول زير آمده است . دوام و چسبندگي مصالح نازك كاري روي پوشش پايه بايد مطابق استانداردEN 4628-2:2003 و استاندارد EN46285:2003 پس از تثبيت شرايط مطابق با استاندارد
EN1062-11:2002تعیین شود
الزامات دوام و چسبندگي مصالح نازك كاري روي پوشش پايه
مشخصه الزامات
درجه ي طبله شدگي مطابق استاندارد4628-2EN هیچ
درجه ي ترك خوردن مطابق )استاندارد4628-4 EN مقدار ترکها :درجه ی 3 (تعداد متوسط ترکها
اندازه ترکها : درجه ی 2 (حد اکثر با پهنای 200um
درجه ي پوسته شدن مطابق استاندارد4628- 5EN مقدار پوسته شدن: درجه 3 (سطح پوسته شده کمتر یا مساوی 1/)
اندازه پوسته شدن :درجه 2 (اندازه پوسته شدن کمتر یا مساوی 😔mm
-9 لايه نهايي مصالح نازك كاري روي پوشش پايه، بايد دوام و چسبندگي لازم، در شرايط جوي مختلف و اقليمهاي قليايي را دارا باشد.
-10 درز انبساط بين قطعات نماي تركيبي در فواصل مشخص و به ميزان معين بر مبناي تغييرشكل هاي ناشي ا ز تنشهاي حرارتي، بايستي به نحوه صحيح تعبيه شود.
-11 درز انقطاع بين قطعات بايد با مواد و مصالح مناسب پوشانده شود.
-12 در اجراي نما، ضخامت حداقل ديوار به انضمام ضخامت عايق حرارتي بايد به گونه اي باشد كه الزامات مبحث 19 مقررات ملي ساختمان جهت صرف هجويي در مصرف انرژي براي ديوارهاي خارجي را تامين نمايد.
-13 پلي استايرن مورد استفاده در اين نماي كامپوزيتي بايد حتماً از نوع كند سوز باشد.
-14 طبقه بندي واكنش در برابر آتش بايد طبق استاندارد ملي ايران شماره 8299 سال 1383 تعيين و اعلام شود.
-15 مقاومت سيستم در برابر آتش، خواص واكنش در بر ابر آتش، اجزا سازنده، مقاومت ديوار خارجي در برابرآتش و روش اجرا بايد مطابق ضوابط مبحث سوم مقررات ملي ساختمان در خصوص حفاظت ساختمان ها در برابر حريق و و الزامات نشريه 444 مركز تحقيقات ساختمان و مسكن مربوط به مقاومت جداره ها در مقابل حريق تامين شود.
-16 صدابندي هوابرد جداكننده هاي بين واحدهاي مستقل و پوسته خارجي ساختمان، مي بايستي مطابق مبحث 18 مقررات ملي ساختمان تامين‌‌شود.

@retrofitting
3 مقاله از همایش مقاوم سازی و بهسازی لرزه ای - به میزبانی دانشگاه ازاد اسلامی بهبهان سال 1386 در تاریخ 4 دی ماه 1394 تقدیم اعضای کانال مقاوم سازی می گردد
5 دی ماه ، روز ملی ایمنی در برابر زلزله
5 دی ماه 82 زلزله ای با 6.3 ریشتر در شهر تاریخی بم رخ داد و بیش از 26 هزار نفر را زیر خاک مدفون کرد و صدهزار نفر را بی خانمان و اواره نمود. آنها که رفتند ، اکنون در آرامش ابدیت هستند اما چه بر سر بازماندگان آمد؟ دختری که خانواده ی خویش را 12 سال پیش از دست داد چه بر سرش آمد و چه سرنوشتی داشت؟ کودک خردسالی که به مراکز نگهداری از ایتام واگذار شد اکنون در کدامین پله ی ترقی قرار دارد؟ من و شما مقصریم. من مهندس مقصر هستم که با سهل انگاری در نظارت و اجرای خود باعث اینچنین رخداد غمگینی شدم. من مهندس مقصر هستم که با بکار گیری کارگران ناماهر در ساخت و ساز باعث شدم که زلزله این پدیده ی طبیعی بستر مرگ هموطنانم را فراهم سازد. من مهندس مقصر هستم که نتوانستم در ترویج ساخت و ساز مقاوم و مقاوم سازی بناهای فرسوده ، اقدام مناسبی کنم. از مسوولین بگذریم که تقصیرشان بسیار است و باورشان به پیشگیری و کاهش ریسک سوانح اندک و عزمشان شعاری نیست و جز تبلیغات و رسانه ای شدن هدف دیگری ندارند و اندک هستند آن دسته از مسوولینی که شعار و عملشان یکی است، باید انگشت اشاره را به سمت خودم و جامعه ی مهندسی بچرخانم. ما که می توانستیم کاری کنیم و با سهل انگاری خود آوار را سر هموطنانمان دیدیم و جز افسوس کاری نکردیم. کاش فرصتی برای جبران بود................... حامد حقی/ مدیرعامل موسسه مقاوم سازی و بهسازی لرزه ای ایران
روزنامه اعتماد٥-١٠-٩٤/
سالروز زمين لرزه 5 دي‌ماه 1382 بم
زلزله بم و تغييرات اجتماعي مهم شهر
مهدي زارع -

زمين لرزه 5 دي‌ماه 1382 بم در زماني رخ داد كه بر اساس شمارش‌هاي سال‌هاي 1370 و 1375 و بررسي آمارهاي آهنگ رشد جمعيت، برآورد مي‌شود كه جمعيت داخل شهر بم حدود 106 هزار نفر بوده كه بر اساس آمار رسمي 26271 نفر كشته (24درصد از كل جمعيت) و حدود 50 هزار نفر به درجات مختلف مجروح شدند (حدود 47درصد از كل) . بنابراين ميزان كشته و مجروح حدود 72درصد از كل جمعيت شهر بم بوده است. اين آمار متاسفانه نشانگر ميزان آسيب‌پذيري بالاي يك شهر حدود 100 هزار نفري در هنگامي است كه كانون زمين لرزه در حدود پنج كيلومتري پهنه شهري و در ژرفاي حدود هشت كيلومتري و با بزرگاي 5/6 بود. در نظر بگيريد كه با جمعيت‌هاي فراتر و با زلزله‌هاي بزرگ‌تر، آسيب‌پذيري ما چه ميزان بيشتر بود. آمار سرشماري جمعيت در سال 1385 هم نشان مي‌دهد كه جمعيت شهر بم 118 هزار نفر بوده است و اگر زمين لرزه بم هم رخ نداده بود، رشد طبيعي جمعيت در بم به چنين جمعيتي در سال 1385 منجر مي‌شد و بنابراين، جمعيتي به تعداد و جاي جانباختگان زمين لرزه 1382 بم، به صورت مهاجراني به شهر آمده و عملا شهر بم با تغيير تركيب جمعيتي حدود 20 تا 25درصد جمعيت ثابت خود مواجه شده و بنابراين، واقعيت آن است كه رخداد زمين لرزه – براساس آنچه در زلزله بم تجربه شد- مي‌تواند به تغييرات اجتماعي مهم نيز منجر شود.
زمين لرزه بم حدود 700 ميليون تا 1 ميليارد دلار خسارت مستقيم و حدود 8/1 ميليارد دلار خسارت غير مستقيم اقتصادي ايجاد كرد؛ ضمن اينكه شهر بم از شهرهاي بسيار مولد و كارآفرين و با وضع اقتصادي و معيشتي خوب ايران بوده (قطب اقتصاد كشاورزي در زمينه خرما و در دهه‌هاي اخير و حتي قبل از زمين‌لرزه 1382 يكي از مراكز مهم توليد و مونتاژ خودرو در كشور بوده است) كه طي 12 سال گذشته، دچار تغييرات جمعيتي و اقتصادي مهمي شده است. تركيب جمعيتي در شهرستان بم حدود 42درصد شهري و 58درصد روستايي و ساكن در شهرك‌ها و حاشيه شهرها است و شهرستان بم، اكنون در سال حدود 255 هزار جمعيت دارد و امروزه جمعيت شهر بم 125 هزار نفر برآورد مي‌شود كه با وضعيت تغييرات اقليمي و مساله خشكسالي كه اتفاقا در دهه گذشته تشديد شده است، به نظر مي‌رسد تركيب جمعيتي به ويژه در كلانشهرهاي ايران، به سرعت برخلاف نسبت جمعيتي كه در شهر بم ديده مي‌شود به سمت تمركز بيشتر جمعيت در شهرها و كلانشهرهاي ما پيش رفته است.
زلزله بم هنگامي رخ داد كه جمعيت ايران ٦٨.٥ ميليون نفر و توليد ناخالص داخلي 136 ميليارد دلار بود. امروزه و در سال 1394 در دوازدهمين سالروز زلزله بم با ٧٩.٥ ميليون نفر جمعيت و توليد ناخالص داخلي حدود 300 ميليارد دلار مواجهيم. البته همزمان در اين مدت فرصت‌هاي توسعه به نحوي در كشور توزيع شده كه بر اساس آمار مركز آمار ايران حدود 14 ميليون نفر از هموطنان ما در داخل كشور مهاجرت كرده‌اند (حدود 70درصد از اين ميزان از روستاها به شهر‌ها و شهر‌هاي بزرگ بوده است). بنابراين با وجود رشد حدود 16درصد جمعيت در كشور، در اين 12سال حدود 10 ميليون نفر از روستاها به شهرهاي بزرگ كشور رفته‌اند و حدود 12 ميليون نفر به‌طور طبيعي به جمعيت ايران اضافه شده است. از نظر جمعيت در معرض مخاطره زمين لرزه، مي‌توان ابراز داشت كه بيشتر شهرهاي ايران كه جمعيتي بيش از 100 هزار نفر دارند در معرض خطر نسبي بالا و بسيار بالاي زمين لرزه قرار دارند (فقط تعداد معدودي از شهرها مانند اصفهان در معرض خطر بسيار بالاي زمين لرزه نيستند) و با در فرض گرفتن احتمال خطر، حتي برابر زمين لرزه و عدم تغيير احتمال رخداد زمين‌لرزه در مدت 12 سال گذشته، ريسك زمين‌لرزه در شهر‌هاي كشور بيشتر شده است. به عنوان نمونه مي‌توان ابراز داشت كه جمعيت شهرهاي در معرض ريسك بالاي زمين لرزه در دي‌ماه 94 حدود 15 ميليون نفر بيش از جمعيت همين شهرها در دي‌ماه 1382 برآورد مي‌شود.
اين تمركز بيش از پيش جمعيت در كلانشهرها و شهرهاي مهم ايران مانند تهران، مشهد، كرج و تبريز بيش از آنكه يادآور كارآفريني و توسعه پايدار كشور باشد، يادآور ريسك بالاتر كشور در مقابله هر حادثه زمين لرزه بعدي است كه در نزديكي چنين شهرهايي رخ دهد؛ حتي اگر چنين رخدادي، زمين‌لرزه شديدي در حد زمين‌لرزه بم (با بزرگاي ٦.٥) باشد. اين در حالي است كه احتمال رخداد زمين‌لرزه‌هاي با بزرگاي حدود ٧.٥ در نزديك كلانشهرهاي نامبرده دور از انتظار نيست و اين موضوع هشدار جدي براي برنامه‌ريزي و توسعه امروز و آينده ايران و ايمني كشور در مقابل خطر مسلم و جدي زمين لرزه است. موضوع ريسك زمين لرزه در ايران مساله‌اي فوري است كه در سالروز زمين لرزه بم بايد با رويكردي جديد و با جديتي كه البته تا امروز نشان نداده‌ايم، بدان بپردازيم.
http://etemadnewspaper.ir/?News_Id=33406