با درود و شادباش روز گرامیداشت مقام پدر ، روز مرد و میلاد باسعادت امیرالمومنین حضرت علی (ع) ، تا کنون در روزهای پیشین رفتار اجزاء غيرسازه ای در زلزله بم به صورت کامل و با تصاویر متعدد پیشکش شما اندیشمندان گردید که در پایان بایستی براساس مشاهدات بم برخی توضیحات و توصیه ها ارائه شود که میتواند برای بازبینی فصل متناظر آن در "دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمانهای موجود" که در حال حاضر به عنوان تنها مرجع رسمی کشور بکار میرود، لحاظ شود. با ما با قسمت پایانی این گزارش همراه باشید.
نتيجه گيری و پيشنهادات👇👇👇👇👇👇👇👇👇
با توجه به الگوهای مختلف خرابی اجزاء غیرسازه ای که در فصل قبلی مطرح شد، برخی واقعیت های قابل تعمق مستفاد میشوند که براساس آنها چندین نتيجه قابل استنتاج است:👇👇👇👇👇👇
1- • اثر جهت مندی در زلزله بم کاملاً قابل توجه بوده و در بسیاری حالات برای دو دیوار یا جانپناه مشابه در یک ساختمان، دیوار یک راستا کاملاً سقوط کرده در حالیکه در راستای دیگر سالم در جای خود باقی مانده است.
2- • ضعیف دیوارهای بنایی غیرباربر (خواه داخلی و یا خارجی)، بویژه اتصالات ضعیف آنها به سازه اصلی کاملاً مشهود بود. بنابراین لازم است که اتصالات قابل اطمینانی بین دیوارها و جداکننده و سازه اصلی ساختمان فراهم شود. این مشکل بخصوص زمانی که دیوار به عنوان یک پرکننده (Infill) فعال فرض میشود حائز اهمیت است. میتوان ادعا کرد که بسیاری از خرابی های ساختمانهای قابدار ناشی از فروافتادگی پرکننده های آنها قبل از خرابی قابهای سازه ای بوده است. حتی اگر فرض شود دیوار در انتقال نیروهای جانبی سهیم نمیباشد، باز هم میتوان با تأمین اتصالی مناسب به سازه به طوریکه دیوار در باربری نیروهای جانبی مشارکت نداشته باشد، دیوار را در جای خود باقی نگهداشت. این عملکرد بخصوص در پایداری خارج از صفحه دیوار مؤثر است.
3-• دیوارهای حیاط که فرض میشود تنها تحملکننده وزن خود هستند لازم است که مقاومت جانبی کافی داشته باشند. این عمل میتواند با احداث چند کلاف که دیوار را به پی خود مهار میکند تأمین شود (دیوار باید پی مناسبی داشته باشد) استفاده از پشت بند یا لغاز با فواصل کم نیز سودمند است.
4-• نماها به ویژه صفحات سنگی بزرگ و آجرهای 3 سانتی متری باید به طور مطمئن به دیوارهای متناظر خود متصل شوند. نکته قابل توجه این است که یک گروه از کاشی ها یا آجرهای کوچک که متصل به ملات پشت خود هستند، امکان تقویت و بهسازی این نوع نماها را با مقداری مقبولی از تکیه گاههای با سیستم کلاف توسط یک سازه خارجی فراهم میسازند.
5- • نماهای شیشه ای نیز باید در مقابل زلزله سالم باقی مانند. این عمل به سه شیوه امکانپذیر است: 1) استفاده از شیشه های نشکن؛ 2) استفاده از مصالح بسیار نرم در اطراف صفحات شیشه ای در قاب خود که جابجایی آنها را بدون وقوع شکست هماهنگ سازد و 3) استفاده از سازه قابی کلی برای تمام نمای شیشه ای و قراردادن آن روی یک سیستم تکیه گاهی غلطکی – گهواره ای (roller- rocker).
6- • جانپناهها و تابلوها یا بیلبوردها باید دارای سازه تکیه گاهی مطمئن باشند که به سازه ساختمانی اصلی متصل شده است. اگر استفاده از مصالح سبک در کشور توسعه یابد، آسیب پذیری این نوع الحاقات به شدت کاهش مییابد.
7- • روکاریهای داخلی نیز باید بطور مطمئنی به دیوارهای متناظر خود متصل باشند. پیشنهاد میشود که استفاده از ورقهای مجزای روکش بیشتر مورد توجه قرار گیرد. این ورقها آسیب پذیری روکاری های داخلی را به اندازه زیادی کاهش میدهند.
8 - • روشهای پیشنهادی برای اتصال تجهیزات داخلی به اجزاء سازه ای اصلی یا بخشهای دیگر ساختمان در سایر کشورها مانند آمریکا بویژه در مورد مبحث دیوارهای بنایی، برای ساختمانهای ایرانی مناسب نمیباشد. چنین نتیجه ای به ضعف ذاتی دیوارهای بنایی، چنانچه در فصل 3 گزارش ذکر شد بر میگردد. پیشنهاد میشود این تجهیزات بوسیله برخی انواع کلافها (ties) که می توانند از دیوار عبور کرده و در طرف دیگر آن محکم شوند به دیوار متصل شوند.
9- پلهها و خرپشتهها در زمره اجزاء غیرسازه ای بسیار آسیب پذیر در ساختمانهای ایرانی هستند. پیشنهاد میشود که از مشارکت سازه نگهدارنده پله ها در باربری نیروهای جانبی ممانعتشود.این عمل نه تنها باعث عملکرد قابلاطمینان ترسیستم سازهای میشود بلکه پلکان نیز خرابی کمتری را متحمل میشود.
براساس موضوعات بحث شده در بخشهای قبلی میتوان پيشنهادات زير را مطرح نمود:👇👇👇👇👇
1- از آنجا که تقریباً تمام اجزاء غیرسازه ای در ساختمانهای موجود کشور در مقابل زلزله های احتمالی آینده آسیب پذیری متوسط تا بالایی دارند، بنابراین بهسازی این اجزاء به موازات بهسازی سیستم سازه ای ساختمانهای موجود ضروری است.
2- دیوارهای پرکننده و پلکانها اجزائی با آسیب پذیری بالا هستند. مؤکداً توصیه میشود این اجزاء از سیستم باربر جانبی ساختمان جدا شوند.
3- روشهای اتصال تجهیزات داخلی به سیستم های سازه ای که توسط کشورهای دیگر از جمله آمریکا پیشنهاد شده است، بویژه در مبحث دیوارهای بنایی، برای ساختمانهای ایرانی مناسب نمیباشد. روشهای سازگاری همانند آنچه در بخش 4 مطرح شد میتواند توسعه داده شود.
4- توصیه های پیشنهاد شده میتواند برای تکمیل یا اصلاح جلد سوم "راهنمای بهسازی لرزه ای ساختمانهای موجود" که در حال بازبینی در پژوهشگاه بینالمللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله است، مفید باشد.
5- بکارگیری مصالح سبک وزن و ورقهای روکش یکپارچه باید در کشور توسعه داده شود. این روش در کاهش آسیب پذیری این نوع از اجزاء غیرسازهای بسیار مؤثر است.
برخی پیشنهادات و توصیه هایی که در این مقاله برای بهسازی اجزاء غیرسازه ای مطرح شده است نیاز به پروژه های تحقیقاتی جدید بویژه از نوع آزمایشگاهی برای دستیابی به راه حلهای منطقی دارد.
بررسی رفتار اجزاء غيرسازه ای
در زلزله بم- دکتر محمود حسینی- دکتر محمد جواد جبارزاده 🖕🖕🖕🖕🖕
در زلزله بم- دکتر محمود حسینی- دکتر محمد جواد جبارزاده 🖕🖕🖕🖕🖕