صدای مردم

ملاحظاتی بر «تأملی در باره ماهیت کنش صنفی در شرایط جنگ و سرکوب» و رابطه آن با اصل بقا و تاب‌آوری

تقی روزبه
بطورکلی وقتی سخن از بقا به میان می آید، همزمان پای عامل یا عوامل تهدیدکننده و نحوه مقابله و رهائی هم به میان می‌آید. بنابراین طرح دقیق صورت مسأله برای تنظیم رابطه درست بین آن‌ها بیش از هرچیز با دیالتیک بقاء و تهدید گره می خورد و لاجرم با کنشگری معطوف به خروج از فاجعه به عنوان پایه برای بررسی مقولاتی چون تاب آوری، کاهش آسیب و حفظ تشکل و نحوه حضوردر میدان و غیره وغیره جملگی مترتب بر آن پایه است. و گرنه طرح بقاء به شکل تجریدی و انگاشتن تهدیدها صرفا به‌عنوان عوامل خارجی، می تواند منجر به طرح بقاء به شکل انفعالی و عملکردواکنشی گشته و ناتوان از حفظ بقاء در برابرتهدیداتی که جنبه سراسری و فراگیردارد بشود. و بهمین دلیل طرح خلاق اصل‌بقاء در شرایط بحران فراگیر همواره به نوعی حامل وجه راهبردی برای برون شد از تهدید و فاجعه است. بهمین دلیل اگر نخواهیم صرفا در حیطه ملاحظات فنی‌بقا درجا بزنیم، که درجای خود چه بسا درست هم باشد، اما طرح اصل بقاء باید همزمان دربرگیرنده راهبردبرون شد از فاجعه هم باشد. در کلامی خلاصه: اگر جنگ و محاصره نظامی و پی‌آمدهای آن را تعیین کننده ترین ویژگی شرایط کنونی و تهدیدکننده کین جامعه و زندگی بدانیم ، آنگاه روشن‌ می‌شود که شکل دادن به یک جنبش نیرومند و سراسری ضدجنگ ـنظامی و اقتصادی- مقدم‌ترین وظیفه‌ کنونی شهروندان و جامعه مدنی و کنشگران اجتماعی و سیاسی را تشکیل می‌دهد.
اخیرا مقاله‌ قابل تأملی توسط آقای محمدحبیبی از فعالان و مسئولان کانون صنفی معلمان تهران نگاشته شد که عنوان آن « تأملی در باره ماهیت کنش صنفی در شرایط جنگ و سرکوب» و رابطه اش با اصل بقا بود*.
پایه اصلی این مقاله مبتنی بر نشستی بود که به‌ابتکارکانونِ صنفی معلمان تهران با عنوانِ «سازمان‌یابی و تداومِ کنشِ مدنی در شرایطِ بحرانیِ امروزِ ایران» و با دعوت از دو جامعه شناس مطرح سعید مدنی و آصف بیات، برگزارگردید. سعید مدنی با ‌طرح دو اصلِ بقاء و تاب آوری و این که در شرایطِ بحران و تهدید، مسئله‌ی اصلیِ نهادهای مدنی «حفظِ خود» است؛ نه به معنای توقفِ فعالیت، بلکه به معنای انتخابِ میدانِ مبارزه‌ای که اصلِ بقا را مخدوش نکند به سخن درباره شرایط حاکم برکشور و پیرامون موضوع مقرر پرداخت. وی در وضعیت بحرانی کنونی که در‌آغازسخن به آن پرداخت، «انتخابِ میدانِ مبارزه» را بخشی از عقلانیتِ راهبردی دانست که «تشکل باید فعالیتش را ادامه دهد، اما نه چنان که تمامِ ظرفیتِ انسانی و سازمانی‌اش نابود شود» و درهمین رابطه دو اصل بقاء وتاب آوری را مطرح کرد که بخودی خودی نادرست نیستند اما بدون ارتباط زنده با بحران گسیخته بنظر می آیند. آصف بیات که سخنران نخست بود از زاویه دیگری به طرح نکات درخوردیگری حول این مسأله پرداخت، اما از آن‌جا که نوشته آقای حبیبی عمدتا مبتنی بر همان گزاره درج شده در بالا و مرزبندی با برخی انتظارات غیرعقلانی و احساسی از نقش کانون صنفی معلمان متمرکز بود، ثقل نقدحاضر‌هم پیرامون همین موضوع و رابطه بحران و جنگ و مطالبات و بقاء است.

متن کامل در صدای مردم:
https://www.sedayemardom.net/?p=168310
@sedayemardomdotnet