بنیانگذار رسانه تاب آوری ایران (دکتر جواد طلسچی یکتا معمار تاب آوری ایران)
تحلیل ساختاری تکوین اکوسیستم رسانهای تابآوری اجتماعی در ایران: واکاوی کارنامه پژوهشی و اجرایی دکتر جواد طلسچی یکتا
تحلیل ساختاری تکامل اکوسیستم رسانهای تابآوری اجتماعی
شکلگیری و توسعه پلتفرمهای تحت مدیریت دکتر جواد طلسچی یکتا، یک فرآیند گامبهگام و هدفمند بوده که از نیازسنجی دقیق فضای علمی و عمومی کشور نشأت گرفته است.
پیش از این اقدامات، مباحث مرتبط با تابآوری به صورت ترجمههای پراکنده و نظریههای مجرد در محافل خاص آکادمیک مطرح بود و خلاء جدی در دسترسی عموم جامعه به منابع کاربردی احساس میشد.
برای پاسخ به این نیاز، ساختار منسجم رسانهای و استنادی این اکوسیستم در قالب چهار رکن اساسی پیریزی شد :
پایگاه استنادی مددکاری اجتماعی: در سال ۱۳۹۲، وبسایت مددکاری اجتماعی ایرانیان به عنوان اولین مرجع رسمی و استنادی دانش تابآوری و رفاه اجتماعی در کشور تاسیس شد. این پلتفرم با هدف تمرکززدایی علمی و ایجاد دسترسی برابر به دانش روز راهاندازی گردید.
بخش تخصصی آموزش و بومیسازی: در دیماه ۱۳۹۳، بخش تخصصی با عنوان خانه تابآوری ایرانیان در بستر رسانه مددکاری اجتماعی ایجاد شد. این بخش بر پیوند عمیق میان مفاهیم توانمندسازی جامعهمحور و مهارتهای انطباقی متمرکز گردید.
شبکهسازی متخصصان: در سال ۱۳۹۴، باشگاه تابآوری ایران به عنوان بازوی پویا و بزرگترین شبکه مربیان و مدرسان تخصصی کشور آغاز به کار کرد تا زمینه تبادل مستقیم دانش و تجربههای کارگاهی فراهم شود.
اطلس جامع رسانهای: با هدف یکپارچهسازی فعالیتها و رفع همپوشانیهای محتوایی در فضای مجازی، در سال ۱۴۰۲ رسانه تابآوری ایران به عنوان اولین خبرگزاری و پرتال جامع تخصصی تابآوری اجتماعی کشور رونمایی شد. این رسانه به عنوان مرجع رسمی، تحت نظارت مستقیم ایشان اداره میشود.
مشروح مقاله در مددکاری اجتماعی ایرانیان
https://iraniansocialworkers.ir/?p=24847
تحلیل ساختاری تکوین اکوسیستم رسانهای تابآوری اجتماعی در ایران: واکاوی کارنامه پژوهشی و اجرایی دکتر جواد طلسچی یکتا
تحلیل ساختاری تکامل اکوسیستم رسانهای تابآوری اجتماعی
شکلگیری و توسعه پلتفرمهای تحت مدیریت دکتر جواد طلسچی یکتا، یک فرآیند گامبهگام و هدفمند بوده که از نیازسنجی دقیق فضای علمی و عمومی کشور نشأت گرفته است.
پیش از این اقدامات، مباحث مرتبط با تابآوری به صورت ترجمههای پراکنده و نظریههای مجرد در محافل خاص آکادمیک مطرح بود و خلاء جدی در دسترسی عموم جامعه به منابع کاربردی احساس میشد.
برای پاسخ به این نیاز، ساختار منسجم رسانهای و استنادی این اکوسیستم در قالب چهار رکن اساسی پیریزی شد :
پایگاه استنادی مددکاری اجتماعی: در سال ۱۳۹۲، وبسایت مددکاری اجتماعی ایرانیان به عنوان اولین مرجع رسمی و استنادی دانش تابآوری و رفاه اجتماعی در کشور تاسیس شد. این پلتفرم با هدف تمرکززدایی علمی و ایجاد دسترسی برابر به دانش روز راهاندازی گردید.
بخش تخصصی آموزش و بومیسازی: در دیماه ۱۳۹۳، بخش تخصصی با عنوان خانه تابآوری ایرانیان در بستر رسانه مددکاری اجتماعی ایجاد شد. این بخش بر پیوند عمیق میان مفاهیم توانمندسازی جامعهمحور و مهارتهای انطباقی متمرکز گردید.
شبکهسازی متخصصان: در سال ۱۳۹۴، باشگاه تابآوری ایران به عنوان بازوی پویا و بزرگترین شبکه مربیان و مدرسان تخصصی کشور آغاز به کار کرد تا زمینه تبادل مستقیم دانش و تجربههای کارگاهی فراهم شود.
اطلس جامع رسانهای: با هدف یکپارچهسازی فعالیتها و رفع همپوشانیهای محتوایی در فضای مجازی، در سال ۱۴۰۲ رسانه تابآوری ایران به عنوان اولین خبرگزاری و پرتال جامع تخصصی تابآوری اجتماعی کشور رونمایی شد. این رسانه به عنوان مرجع رسمی، تحت نظارت مستقیم ایشان اداره میشود.
مشروح مقاله در مددکاری اجتماعی ایرانیان
https://iraniansocialworkers.ir/?p=24847
مددکاری اجتماعی ایرانیان
بنیانگذار رسانه تاب آوری ایران
بنیانگذار رسانه تاب آوری ایران: تحلیل ساختاری تکوین اکوسیستم رسانهای تابآوری اجتماعی ایران: واکاوی کارنامه پژوهشی دکتر جواد طلسچی یکتا
کارگاه آموزشی تابآوری چیست؟
تحلیل جامع اثربخشی، مدلهای روانشناختی، سنجشهای عصبشناختی و چالشهای ساختاری
پژوهشی از دکتر جواد طلسچی یکتا – بنیانگذار رسانه تاب آوری ایران و مدرس کشوری تاب آوری
مواجهه مستمر جوامع مدرن با بحرانهای روانشناختی، تغییرات اقلیمی، تنشهای جنگی و فرسودگیهای شغلی، توجه تحلیلگران و پژوهشگران را به سمت ابداع روشهای کارآمد جهت تعدیل آثار استرس جلب کرده است.
در این میان، کارگاه آموزشی تابآوری به عنوان پلتفرمی مداخلهگر و ساختاریافته تعریف میشود که هدف آن، آموزش الگوهای رفتاری، شناختی و هیجانی نوین به منظور انطباقپذیری پویای افراد در مواجهه با چالشها، تروماها و بحرانهای زیستی است.
این کارگاهها بر این فرض استوارند که تابآوری یک ویژگی ثابت و تغییرناپذیر عصبشناختی نیست، بلکه سازهای تعدیلپذیر و مهارتی اکتسابی است که میتواند همانند تقویت فیزیولوژیک عضلات در یک باشگاه ورزشی، آموخته و تقویت شود.
تحلیلهای چندبُعدی نشان میدهند که اثربخشی این کارگاهها مستلزم اتخاذ الگوهایی فرآیندمحور، ادغام مؤلفههای شناختی و ذهنآگاهی، و توجه همزمان به ویژگیهای دموگرافیک شرکتکنندگان است.
پژوهشهای نوین سازمانهایی نظیر «انجمن جهانی متخصصان تابآوری» در رویدادهایی مانند کنفرانس علمی تابآوری ۲۰۲۶ (ResilienceCon 2026) تأکید دارند که دستیابی به بهبودهای بالینی پایدار پس از تروما، مستلزم تبیین مسیرهای چندبعدی شفا و بهکارگیری داراییهای درونی و بیرونی چندگانه است.
این رویکرد به ویژه در کار با گروههای آسیبپذیر نظیر افراد دارای معلولیت، کهنهسربازان، پرسنل نظامی فعال و امدادگران اولیه که با ترومای ثانویه مواجه هستند، اهمیت مضاعفی مییابد.
چارچوبهای نظری و مغالطههای تعریفشناختی در پژوهشهای تابآوری
یکی از بزرگترین چالشهای روششناختی در حوزه طراحی و ارزیابی کارگاههای آموزش تابآوری، عدم انسجام تعاریف تئوریک و ابزارهای سنجش است که در ادبیات پژوهشی از آن تحت عنوان «مغالطه جینگل-جنگل» (Jingle-Jangle Fallacy) یاد میشود.
این عارضه زمانی رخ میدهد که پژوهشگران یا از یک واژه واحد برای توصیف مفاهیم روانشناختی کاملاً متفاوت استفاده میکنند (جینگل) یا واژههای متعددی را برای اشاره به یک مفهوم یکسان به کار میگیرند (جنگل).
عدم همخوانی متدولوژیک، امکان مقایسه علمی اثربخشی کارگاههای مختلف را سلب میکند، به طوری که بررسیها نشان میدهند تقریباً در ۴۶% از مداخلات کارگاهی اجراشده در بخشهای عمومی و سازمانی، ناسازگاری شدیدی میان تعریف ارائهشده از تابآوری، محتوای آموزشی کارگاه و ابزار سنجش نهایی وجود دارد.
جهت برونرفت از این چالش، تفکیک رویکردهای سهگانه به این سازه روانشناختی ضروری است.
مشروح مقاله در مددکاری اجتماعی ایرانیان
https://iraniansocialworkers.ir/?p=24877
تحلیل جامع اثربخشی، مدلهای روانشناختی، سنجشهای عصبشناختی و چالشهای ساختاری
پژوهشی از دکتر جواد طلسچی یکتا – بنیانگذار رسانه تاب آوری ایران و مدرس کشوری تاب آوری
مواجهه مستمر جوامع مدرن با بحرانهای روانشناختی، تغییرات اقلیمی، تنشهای جنگی و فرسودگیهای شغلی، توجه تحلیلگران و پژوهشگران را به سمت ابداع روشهای کارآمد جهت تعدیل آثار استرس جلب کرده است.
در این میان، کارگاه آموزشی تابآوری به عنوان پلتفرمی مداخلهگر و ساختاریافته تعریف میشود که هدف آن، آموزش الگوهای رفتاری، شناختی و هیجانی نوین به منظور انطباقپذیری پویای افراد در مواجهه با چالشها، تروماها و بحرانهای زیستی است.
این کارگاهها بر این فرض استوارند که تابآوری یک ویژگی ثابت و تغییرناپذیر عصبشناختی نیست، بلکه سازهای تعدیلپذیر و مهارتی اکتسابی است که میتواند همانند تقویت فیزیولوژیک عضلات در یک باشگاه ورزشی، آموخته و تقویت شود.
تحلیلهای چندبُعدی نشان میدهند که اثربخشی این کارگاهها مستلزم اتخاذ الگوهایی فرآیندمحور، ادغام مؤلفههای شناختی و ذهنآگاهی، و توجه همزمان به ویژگیهای دموگرافیک شرکتکنندگان است.
پژوهشهای نوین سازمانهایی نظیر «انجمن جهانی متخصصان تابآوری» در رویدادهایی مانند کنفرانس علمی تابآوری ۲۰۲۶ (ResilienceCon 2026) تأکید دارند که دستیابی به بهبودهای بالینی پایدار پس از تروما، مستلزم تبیین مسیرهای چندبعدی شفا و بهکارگیری داراییهای درونی و بیرونی چندگانه است.
این رویکرد به ویژه در کار با گروههای آسیبپذیر نظیر افراد دارای معلولیت، کهنهسربازان، پرسنل نظامی فعال و امدادگران اولیه که با ترومای ثانویه مواجه هستند، اهمیت مضاعفی مییابد.
چارچوبهای نظری و مغالطههای تعریفشناختی در پژوهشهای تابآوری
یکی از بزرگترین چالشهای روششناختی در حوزه طراحی و ارزیابی کارگاههای آموزش تابآوری، عدم انسجام تعاریف تئوریک و ابزارهای سنجش است که در ادبیات پژوهشی از آن تحت عنوان «مغالطه جینگل-جنگل» (Jingle-Jangle Fallacy) یاد میشود.
این عارضه زمانی رخ میدهد که پژوهشگران یا از یک واژه واحد برای توصیف مفاهیم روانشناختی کاملاً متفاوت استفاده میکنند (جینگل) یا واژههای متعددی را برای اشاره به یک مفهوم یکسان به کار میگیرند (جنگل).
عدم همخوانی متدولوژیک، امکان مقایسه علمی اثربخشی کارگاههای مختلف را سلب میکند، به طوری که بررسیها نشان میدهند تقریباً در ۴۶% از مداخلات کارگاهی اجراشده در بخشهای عمومی و سازمانی، ناسازگاری شدیدی میان تعریف ارائهشده از تابآوری، محتوای آموزشی کارگاه و ابزار سنجش نهایی وجود دارد.
جهت برونرفت از این چالش، تفکیک رویکردهای سهگانه به این سازه روانشناختی ضروری است.
مشروح مقاله در مددکاری اجتماعی ایرانیان
https://iraniansocialworkers.ir/?p=24877
Wikipedia
آموزش
آموزِش، فرایند تسهیل و سادهسازیِ یادگیری یا کسب دانش، مهارت، ارزش، اخلاق، اعتقادات و عادتها است. روشهای آموزش شامل تدریس، آموزش عملی، داستان گویی، بحث و پژوهش هدایت شده است.[۱][۲] آموزش غالباً تحت راهنمایی مربیان انجام میشود؛ اما فراگیران میتوانند خود…
راهنمای جامع کارگاه آموزشی تابآوری
مبانی علمی، ساختار پروتکلهای مداخلاتی و ابزارهای سنجش بالینی
رسانه تاب آوری ایران: تابآوری روانی، فراتر از یک صفت شخصیتی ایستا، یک فرآیند پویا، سازگارانه و چندبعدی است که توانایی فرد را در مواجهه با تروما، ناملایمات و چالشهای زیستی-روانی-اجتماعی مدیریت میکند.
این سازه روانشناختی به عنوان ظرفیت بازگشت به سطح کارکرد اولیه پس از مواجهه با تنشها تعریف میشود و بستر مناسبی را برای بهینهسازی کارکرد پیشپیشانی مغز، ارتقای بهزیستی ذهنی و پیشگیری از اختلالات خلقی فراهم میآورد.
طراحی و اجرای اثربخش کارگاههای آموزشی تابآوری نیازمند تسلط بر مبانی عصبشناختی، ساختارهای پروتکلهای کلاسیک و موج سوم شناختی-رفتاری، اصول تنظیم هیجان بدنی، مداخلات پیشگیرانه فرسودگی شغلی و روششناسیهای دقیق سنجش روانسنجی است.
این راهنما به عنوان مرجعی تخصصی، چارچوبهای نظری و کاربردی لازم را برای روانشناسان، مشاوران و تسهیلگران دورههای ارتقای سلامت روان تبیین میکند.
مشروح مقاله در رسانه تاب آوری ایران
https://www.resiliencemedia.ir/?p=102907
مبانی علمی، ساختار پروتکلهای مداخلاتی و ابزارهای سنجش بالینی
رسانه تاب آوری ایران: تابآوری روانی، فراتر از یک صفت شخصیتی ایستا، یک فرآیند پویا، سازگارانه و چندبعدی است که توانایی فرد را در مواجهه با تروما، ناملایمات و چالشهای زیستی-روانی-اجتماعی مدیریت میکند.
این سازه روانشناختی به عنوان ظرفیت بازگشت به سطح کارکرد اولیه پس از مواجهه با تنشها تعریف میشود و بستر مناسبی را برای بهینهسازی کارکرد پیشپیشانی مغز، ارتقای بهزیستی ذهنی و پیشگیری از اختلالات خلقی فراهم میآورد.
طراحی و اجرای اثربخش کارگاههای آموزشی تابآوری نیازمند تسلط بر مبانی عصبشناختی، ساختارهای پروتکلهای کلاسیک و موج سوم شناختی-رفتاری، اصول تنظیم هیجان بدنی، مداخلات پیشگیرانه فرسودگی شغلی و روششناسیهای دقیق سنجش روانسنجی است.
این راهنما به عنوان مرجعی تخصصی، چارچوبهای نظری و کاربردی لازم را برای روانشناسان، مشاوران و تسهیلگران دورههای ارتقای سلامت روان تبیین میکند.
مشروح مقاله در رسانه تاب آوری ایران
https://www.resiliencemedia.ir/?p=102907
رسانه تاب آوری ایران
راهنمای جامع کارگاه آموزشی تابآوری
راهنمای جامع کارگاه آموزشی تابآوری: مبانی علمی، ساختار پروتکلهای مداخلاتی و ابزارهای سنجش بالینی - رسانه تاب آوری ایران
تاب آوری در ایران
تبارشناسی علمی و تحلیل آسیبشناختی سازه تابآوری در ایران: از تکوین آکادمیک تا چالشهای تحریف رسانهای
مفهوم تابآوری به عنوان توانایی انطباق، مقابله و بازگشت به کارکرد مطلوب پس از مواجهه با تنشها، بحرانها و تروماها، یکی از کلیدیترین سازههای روانشناختی، اجتماعی و اقتصادی در دهههای اخیر بوده است.
در جامعه ایران که به طور مستمر در معرض مخاطرات طبیعی، نوسانات اقتصادی و تغییرات ساختاری قرار دارد، تحلیل عمیق این سازه اهمیت دوچندان مییابد.
با این حال، فرآیند تکوین این سازه در ادبیات علمی و رسانهای کشور نشاندهنده چالشهای جدی در زمینه مالکیت معنوی، ادعاهای متناقض بنیانگذاری و آسیبهای ناشی از تجاریسازی و تحریف تاریخچه علمی آن است.
این گزارش پژوهشی با رویکردی انتقادی و با استناد به قدیمیترین اسناد پژوهشی، روند واقعی ورود و تکوین علمی تابآوری در ایران را تحلیل کرده و به تبیین ضرورتهای چندبعدی پایداری در سطوح فردی، کالبدی و اقتصادی میپردازد.
مقدمه و تبارشناسی ورود سازه تابآوری به ادبیات علمی ایران
برخلاف ادعاهای رایج در رسانههای عمومی و پلتفرمهای دیجیتال امروزی که مبدأ ورود مفهوم تابآوری به ایران را به اواسط دهه ۱۳۹۰ نسبت میدهند، ریشههای آکادمیک و روششناختی این سازه در نیمه نخست دهه ۱۳۸۰ شکل گرفته است.
در این دوران، پژوهشگران دانشگاهی با درک ضرورت ابزارهای سنجش بومی، به ترجمه، هنجاریابی و ارزیابی تجربی این مفهوم پرداختند.
نخستین و قدیمیترین گام علمی در بومیسازی و پژوهش تجربی بر روی سازه تابآوری روانشناختی در ایران توسط مسعود محمدی در سال ۱۳۸۴ برداشته شد.
ایشان در رساله دکتری تخصصی خود در رشته روانشناسی بالینی در دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تحت عنوان «عوامل موثر بر تابآوری در افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد»، مقیاس معروف تابآوری کانر و دیویدسون (CD-RISC) را هنجاریابی و ویژگیهای روانسنجی آن را در جامعه ایرانی ارزیابی نمود.
این پژوهش بنیادی، راه را برای سنجشهای علمی و تجربی بعدی هموار ساخت. مسعود محمدیدر این پژوهش استانداردسازی پرسشنامه ۲۵ گویهای کونور و دیویدسون را انجام داد و ضریب پایایی همسانی درونی آن را از طریق فرمول آلفای کرونباخ برابر با 0.89 گزارش کرد.
یافتههای این رساله دکتری متعاقباً در قالب مقالهای پژوهشی تحت عنوان «بررسی عوامل تابآور در افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد مخدر» در سال ۱۳۸۵ در فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهشهای نوین روانشناختی (روانشناسی دانشگاه تبریز) به چاپ رسید.
این مقاله با مشارکت علیرضا جزایری، امیرحسن رفیعی، بهرام جوکار و عباس پورشهباز، به بررسی نقش واسطهای متغیرهای فردی (مانند کانون کنترل راتر، عزت نفس کوپر اسمیت و مهارتهای مقابلهای) بین متغیرهای خانوادگی (سبکهای دلبستگی و پیوند والدینی) بر روی یک نمونه بزرگ 716 نفری از مردان در معرض خطر در محلههای پرخطر ۱۱ شهرستان استان فارس پرداخت.
روش نمونهگیری این پژوهش به صورت قضاوتی (با توجه به دارا بودن شرایط خطرزا) بود و تحلیل مسیر نشان داد که سازوکارهای محافظتی فردی میتوانند اثرات مخرب محیطهای خانوادگی ناکارآمد را در مسیر گرایش به سوء مصرف مواد تعدیل کنند.
جدول زیر تبارشناسی ساختاری و روانسنجی قدیمیترین پژوهشهای تجربی تابآوری در ایران را نشان میدهد:
مشروح مقاله در مددکاری اجتماعی ایرانیان
https://iraniansocialworkers.ir/history-resilience-iran-%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d8%a2%d9%88%d8%b1%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/
تبارشناسی علمی و تحلیل آسیبشناختی سازه تابآوری در ایران: از تکوین آکادمیک تا چالشهای تحریف رسانهای
مفهوم تابآوری به عنوان توانایی انطباق، مقابله و بازگشت به کارکرد مطلوب پس از مواجهه با تنشها، بحرانها و تروماها، یکی از کلیدیترین سازههای روانشناختی، اجتماعی و اقتصادی در دهههای اخیر بوده است.
در جامعه ایران که به طور مستمر در معرض مخاطرات طبیعی، نوسانات اقتصادی و تغییرات ساختاری قرار دارد، تحلیل عمیق این سازه اهمیت دوچندان مییابد.
با این حال، فرآیند تکوین این سازه در ادبیات علمی و رسانهای کشور نشاندهنده چالشهای جدی در زمینه مالکیت معنوی، ادعاهای متناقض بنیانگذاری و آسیبهای ناشی از تجاریسازی و تحریف تاریخچه علمی آن است.
این گزارش پژوهشی با رویکردی انتقادی و با استناد به قدیمیترین اسناد پژوهشی، روند واقعی ورود و تکوین علمی تابآوری در ایران را تحلیل کرده و به تبیین ضرورتهای چندبعدی پایداری در سطوح فردی، کالبدی و اقتصادی میپردازد.
مقدمه و تبارشناسی ورود سازه تابآوری به ادبیات علمی ایران
برخلاف ادعاهای رایج در رسانههای عمومی و پلتفرمهای دیجیتال امروزی که مبدأ ورود مفهوم تابآوری به ایران را به اواسط دهه ۱۳۹۰ نسبت میدهند، ریشههای آکادمیک و روششناختی این سازه در نیمه نخست دهه ۱۳۸۰ شکل گرفته است.
در این دوران، پژوهشگران دانشگاهی با درک ضرورت ابزارهای سنجش بومی، به ترجمه، هنجاریابی و ارزیابی تجربی این مفهوم پرداختند.
نخستین و قدیمیترین گام علمی در بومیسازی و پژوهش تجربی بر روی سازه تابآوری روانشناختی در ایران توسط مسعود محمدی در سال ۱۳۸۴ برداشته شد.
ایشان در رساله دکتری تخصصی خود در رشته روانشناسی بالینی در دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تحت عنوان «عوامل موثر بر تابآوری در افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد»، مقیاس معروف تابآوری کانر و دیویدسون (CD-RISC) را هنجاریابی و ویژگیهای روانسنجی آن را در جامعه ایرانی ارزیابی نمود.
این پژوهش بنیادی، راه را برای سنجشهای علمی و تجربی بعدی هموار ساخت. مسعود محمدیدر این پژوهش استانداردسازی پرسشنامه ۲۵ گویهای کونور و دیویدسون را انجام داد و ضریب پایایی همسانی درونی آن را از طریق فرمول آلفای کرونباخ برابر با 0.89 گزارش کرد.
یافتههای این رساله دکتری متعاقباً در قالب مقالهای پژوهشی تحت عنوان «بررسی عوامل تابآور در افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد مخدر» در سال ۱۳۸۵ در فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهشهای نوین روانشناختی (روانشناسی دانشگاه تبریز) به چاپ رسید.
این مقاله با مشارکت علیرضا جزایری، امیرحسن رفیعی، بهرام جوکار و عباس پورشهباز، به بررسی نقش واسطهای متغیرهای فردی (مانند کانون کنترل راتر، عزت نفس کوپر اسمیت و مهارتهای مقابلهای) بین متغیرهای خانوادگی (سبکهای دلبستگی و پیوند والدینی) بر روی یک نمونه بزرگ 716 نفری از مردان در معرض خطر در محلههای پرخطر ۱۱ شهرستان استان فارس پرداخت.
روش نمونهگیری این پژوهش به صورت قضاوتی (با توجه به دارا بودن شرایط خطرزا) بود و تحلیل مسیر نشان داد که سازوکارهای محافظتی فردی میتوانند اثرات مخرب محیطهای خانوادگی ناکارآمد را در مسیر گرایش به سوء مصرف مواد تعدیل کنند.
جدول زیر تبارشناسی ساختاری و روانسنجی قدیمیترین پژوهشهای تجربی تابآوری در ایران را نشان میدهد:
مشروح مقاله در مددکاری اجتماعی ایرانیان
https://iraniansocialworkers.ir/history-resilience-iran-%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d8%a2%d9%88%d8%b1%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/
مددکاری اجتماعی ایرانیان
تاب آوری در ایران
تاب آوری در ایران: تبارشناسی علمی و تحلیل آسیبشناختی سازه تابآوری در ایران: از تکوین آکادمیک تا چالشهای تحریف رسانهای
چرا مددکاری اجتماعی مهم است؟ تبیین جایگاه، کارکردها و روندهای جهانی
پایگاه خبری مددکار نیوز: مددکاری اجتماعی (Social Work) فراتر از یک شغل یا فعالیت خیریه ساده، یک حرفه تخصصی، علمی و مبتنی بر حقوق بشر است که هدف آن ارتقای رفاه جامعه، توانمندسازی افراد و ایجاد تغییرات ساختاری برای دستیابی به عدالت اجتماعی است.
در دنیای پیچیده امروز که با بحرانهای اقتصادی، تغییرات اقلیمی، جنگها و نابرابریهای فزاینده روبروست، نقش مددکاران اجتماعی بیش از هر زمان دیگری حیاتی شده است.
این مقاله با تکیه بر اسناد و رفرنسهای معتبر بینالمللی از جمله فدراسیون بینالمللی مددکاران اجتماعی (IFSW)، انجمن بینالمللی مدارس مددکاری اجتماعی (IASSW) و انجمن ملی مددکاران اجتماعی آمریکا (NASW)، به تبیین دلایل اهمیت بنیادین این حرفه میپردازد.
تعریف مدرن مددکاری اجتماعی بر اساس استانداردهای جهانی
بر اساس تعریف مشترک جهانی که توسط IFSW و IASSW در سال ۲۰۱۴ تصویب شد:
«مددکاری اجتماعی یک حرفه کاربردی و رشته علمی است که توسعه و تغییر اجتماعی، انسجام اجتماعی، و توانمندسازی و آزادسازی انسانها را تسهیل میکند. اصول عدالت اجتماعی، حقوق بشر، مسئولیت مشترک و احترام به تنوعها، در مددکاری اجتماعی نقشی محوری دارند.»
این تعریف نشان میدهد که مددکاری اجتماعی صرفاً به درمان نشانههای آسیب نمیپردازد، بلکه ریشههای ساختاری نابرابری و مشکلات اجتماعی را هدف قرار میدهد.
چرا مددکاری اجتماعی در دنیای امروز حیاتی است؟ (محورهای اصلی اهمیت)
الف) ترویج عدالت اجتماعی و حقوق بشر
یکی از تمایزهای اصلی مددکاری اجتماعی با سایر حرفههای یاورانه (مانند روانشناسی یا مشاوره)، تمرکز ویژه آن بر عدالت اجتماعی است. مددکاران اجتماعی پیونددهنده فرد با ساختارهای کلان جامعه هستند. آنها:
مشروح گزارش در مددکار نیوز
https://www.madadkarnews.ir/?p=29176
پایگاه خبری مددکار نیوز: مددکاری اجتماعی (Social Work) فراتر از یک شغل یا فعالیت خیریه ساده، یک حرفه تخصصی، علمی و مبتنی بر حقوق بشر است که هدف آن ارتقای رفاه جامعه، توانمندسازی افراد و ایجاد تغییرات ساختاری برای دستیابی به عدالت اجتماعی است.
در دنیای پیچیده امروز که با بحرانهای اقتصادی، تغییرات اقلیمی، جنگها و نابرابریهای فزاینده روبروست، نقش مددکاران اجتماعی بیش از هر زمان دیگری حیاتی شده است.
این مقاله با تکیه بر اسناد و رفرنسهای معتبر بینالمللی از جمله فدراسیون بینالمللی مددکاران اجتماعی (IFSW)، انجمن بینالمللی مدارس مددکاری اجتماعی (IASSW) و انجمن ملی مددکاران اجتماعی آمریکا (NASW)، به تبیین دلایل اهمیت بنیادین این حرفه میپردازد.
تعریف مدرن مددکاری اجتماعی بر اساس استانداردهای جهانی
بر اساس تعریف مشترک جهانی که توسط IFSW و IASSW در سال ۲۰۱۴ تصویب شد:
«مددکاری اجتماعی یک حرفه کاربردی و رشته علمی است که توسعه و تغییر اجتماعی، انسجام اجتماعی، و توانمندسازی و آزادسازی انسانها را تسهیل میکند. اصول عدالت اجتماعی، حقوق بشر، مسئولیت مشترک و احترام به تنوعها، در مددکاری اجتماعی نقشی محوری دارند.»
این تعریف نشان میدهد که مددکاری اجتماعی صرفاً به درمان نشانههای آسیب نمیپردازد، بلکه ریشههای ساختاری نابرابری و مشکلات اجتماعی را هدف قرار میدهد.
چرا مددکاری اجتماعی در دنیای امروز حیاتی است؟ (محورهای اصلی اهمیت)
الف) ترویج عدالت اجتماعی و حقوق بشر
یکی از تمایزهای اصلی مددکاری اجتماعی با سایر حرفههای یاورانه (مانند روانشناسی یا مشاوره)، تمرکز ویژه آن بر عدالت اجتماعی است. مددکاران اجتماعی پیونددهنده فرد با ساختارهای کلان جامعه هستند. آنها:
مشروح گزارش در مددکار نیوز
https://www.madadkarnews.ir/?p=29176
پایگاه خبری مددکار نیوز
چرا مددکاری اجتماعی مهم است؟ تبیین جایگاه، کارکردها و روندهای جهانی
بازتاب کارگاهها و بیانیههای جدید NASW؛ تمرکز بر اخلاق حرفهای، فرسودگی شغلی و قلمروهای نوظهور مددکاری اجتماعی
تقاطع اخلاق و فرسودگی؛ انجمن ملی مددکاران اجتماعی (NASW) نقشههای راه جدیدی برای تابآوری حرفهای ترسیم میکند
پایگاه خبری مددکار نیوز — در پی افزایش فشارهای ساختاری و حجم فزاینده پروندههای ارجاعی به مددکاران اجتماعی در سراسر جهان، انجمن ملی مددکاران اجتماعی (NASW) در جریان پیشبرنامهها و بیانیههای راهبردی خود برای سال ۲۰۲۶، از رویکردها و کارگاههای تخصصی جدیدی رونمایی کرد
این برنامهها که با تمرکز بر دو محور اصلی «تابآوری در بحران» و «توسعه فضاهای عمومی مددکاری» تنظیم شدهاند، تلاش دارند پاسخی مستقیم به چالشهای اخلاقی ناشی از فرسودگی شغلی مزمن در این حرفه ارائه دهند.
تابآوری در بحران: وقتی استرس مزمن، مرزهای اخلاقی را تهدید میکند
بیانیههای اخیر NASW هشدار میدهند که فرسودگی شغلی (Burnout) دیگر صرفاً یک چالش فردی یا روانی نیست، بلکه به یک «تهدید سیستمی برای اخلاق حرفهای» تبدیل شده است.
کارگاههای معرفیشده در دو روز گذشته، به طور ویژه بر پیوند ناگسستنی میان استرس مزمن مددکاران و کیفیت تصمیمگیریهای اخلاقی آنها تمرکز دارند.
محورهای کلیدی مداخله اخلاقی NASW:
فرسایش مرزبندیهای حرفهای (Boundary Erosion): تحقیقات جدید نشان میدهند مددکارانی که تحت استرس شدید و حجم کار بالا هستند، بیشتر در معرض خطر مخدوش شدن مرزهای حرفهای با مراجعان (مانند درگیری عاطفی بیش از حد یا به عکس، بیتفاوتی حسی) قرار میگیرند.
اخلاقِ خودکنترلی و خودپایشی (Self-Regulation Ethics): این کارگاهها مهارتهای خودتنظیمی عاطفی را به عنوان یک وظیفه اخلاقی — و نه یک انتخاب شخصی — آموزش میدهند تا مددکار بتواند پیش از بروز سوگیری یا خطای حرفهای، نشانههای فرسودگی را در خود شناسایی کند.
تابآوری سازمانی: تأکید بر اینکه کارفرمایان و سازمانهای حمایتی موظفند با اصلاح ساختارها و کاهش بار اداری، محیطی امن برای حفظ سلامت روان مددکاران فراهم کنند.
بازتعریف فضاهای شهری: کتابخانههای عمومی به عنوان سنگرهای جدید مددکاری اجتماعی
بخش دیگری از رویکرد نوین این انجمن که در روزهای اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده، توسعه مأموریتهای میدانی مددکاران به فضاهای بیطرف و عمومی شهری، به ویژه کتابخانههای عمومی است.
با افزایش آمار کارتنخوابی، بیخانمانی و بحرانهای سلامت روان در کلانشهرها، کتابخانهها عملاً به پناهگاهی امن و در دسترس برای افراد آسیبدیده تبدیل شدهاند. NASW با معرفی دستورالعملهای جدید، این فضاها را به عنوان شرکای استراتژیک مددکاران بازتعریف کرده است:
مشروح گزارش در مددکار نیوز
https://www.madadkarnews.ir/?p=29180
تقاطع اخلاق و فرسودگی؛ انجمن ملی مددکاران اجتماعی (NASW) نقشههای راه جدیدی برای تابآوری حرفهای ترسیم میکند
پایگاه خبری مددکار نیوز — در پی افزایش فشارهای ساختاری و حجم فزاینده پروندههای ارجاعی به مددکاران اجتماعی در سراسر جهان، انجمن ملی مددکاران اجتماعی (NASW) در جریان پیشبرنامهها و بیانیههای راهبردی خود برای سال ۲۰۲۶، از رویکردها و کارگاههای تخصصی جدیدی رونمایی کرد
این برنامهها که با تمرکز بر دو محور اصلی «تابآوری در بحران» و «توسعه فضاهای عمومی مددکاری» تنظیم شدهاند، تلاش دارند پاسخی مستقیم به چالشهای اخلاقی ناشی از فرسودگی شغلی مزمن در این حرفه ارائه دهند.
تابآوری در بحران: وقتی استرس مزمن، مرزهای اخلاقی را تهدید میکند
بیانیههای اخیر NASW هشدار میدهند که فرسودگی شغلی (Burnout) دیگر صرفاً یک چالش فردی یا روانی نیست، بلکه به یک «تهدید سیستمی برای اخلاق حرفهای» تبدیل شده است.
کارگاههای معرفیشده در دو روز گذشته، به طور ویژه بر پیوند ناگسستنی میان استرس مزمن مددکاران و کیفیت تصمیمگیریهای اخلاقی آنها تمرکز دارند.
محورهای کلیدی مداخله اخلاقی NASW:
فرسایش مرزبندیهای حرفهای (Boundary Erosion): تحقیقات جدید نشان میدهند مددکارانی که تحت استرس شدید و حجم کار بالا هستند، بیشتر در معرض خطر مخدوش شدن مرزهای حرفهای با مراجعان (مانند درگیری عاطفی بیش از حد یا به عکس، بیتفاوتی حسی) قرار میگیرند.
اخلاقِ خودکنترلی و خودپایشی (Self-Regulation Ethics): این کارگاهها مهارتهای خودتنظیمی عاطفی را به عنوان یک وظیفه اخلاقی — و نه یک انتخاب شخصی — آموزش میدهند تا مددکار بتواند پیش از بروز سوگیری یا خطای حرفهای، نشانههای فرسودگی را در خود شناسایی کند.
تابآوری سازمانی: تأکید بر اینکه کارفرمایان و سازمانهای حمایتی موظفند با اصلاح ساختارها و کاهش بار اداری، محیطی امن برای حفظ سلامت روان مددکاران فراهم کنند.
بازتعریف فضاهای شهری: کتابخانههای عمومی به عنوان سنگرهای جدید مددکاری اجتماعی
بخش دیگری از رویکرد نوین این انجمن که در روزهای اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده، توسعه مأموریتهای میدانی مددکاران به فضاهای بیطرف و عمومی شهری، به ویژه کتابخانههای عمومی است.
با افزایش آمار کارتنخوابی، بیخانمانی و بحرانهای سلامت روان در کلانشهرها، کتابخانهها عملاً به پناهگاهی امن و در دسترس برای افراد آسیبدیده تبدیل شدهاند. NASW با معرفی دستورالعملهای جدید، این فضاها را به عنوان شرکای استراتژیک مددکاران بازتعریف کرده است:
مشروح گزارش در مددکار نیوز
https://www.madadkarnews.ir/?p=29180
پایگاه خبری مددکار نیوز
بازتاب کارگاهها و بیانیههای جدید انجمن ملی مددکاران اجتماعی (NASW)
رصد تحولات جهانی مددکاری اجتماعی در بهار ۲۰۲۶
از چالش اخلاقی هوش مصنوعی تا رویکردهای رادیکال در سلامت روان
پایگاه خبری مددکار نیوز – دنیای مددکاری اجتماعی در دو ماه اخیر (آوریل و مه ۲۰۲۶) با شتابی بیسابقه به سمت همگامسازی با فناوریهای نوین و بازنگری در ساختارهای سنتی حمایتی حرکت کرده است.
بررسی آخرین خروجی ژورنالهای مرجع بینالمللی نظیر British Journal of Social Work و تازههای نشر غولهای انتشاراتی جهان مانند Routledge و SAGE، نشان میدهد که ویترین علمی این رشته دستخوش یک جهش پارادایمیک (تغییر الگوواره) شده است.
در این گزارش خبری، مهمترین دستاوردهای پژوهشی و کتابهای مرجع دو ماه گذشته را مانیتور و تحلیل کردهایم.
مشروح گزارش در مددکار نیوز
https://www.madadkarnews.ir/?p=29185
از چالش اخلاقی هوش مصنوعی تا رویکردهای رادیکال در سلامت روان
پایگاه خبری مددکار نیوز – دنیای مددکاری اجتماعی در دو ماه اخیر (آوریل و مه ۲۰۲۶) با شتابی بیسابقه به سمت همگامسازی با فناوریهای نوین و بازنگری در ساختارهای سنتی حمایتی حرکت کرده است.
بررسی آخرین خروجی ژورنالهای مرجع بینالمللی نظیر British Journal of Social Work و تازههای نشر غولهای انتشاراتی جهان مانند Routledge و SAGE، نشان میدهد که ویترین علمی این رشته دستخوش یک جهش پارادایمیک (تغییر الگوواره) شده است.
در این گزارش خبری، مهمترین دستاوردهای پژوهشی و کتابهای مرجع دو ماه گذشته را مانیتور و تحلیل کردهایم.
مشروح گزارش در مددکار نیوز
https://www.madadkarnews.ir/?p=29185
پایگاه خبری مددکار نیوز
پایگاه خبری مددکار نیوز، مرجع رسمی و تخصصی مددکاری اجتماعی ایران، اخبار، مقالات و تازههای مددکاری اجتماعی ایران و جهان
نخستین پژوهشگران تاب آوری ایران چه کسانی هستند؟
برخلاف ادعاهای رایج در رسانههای عمومی و پلتفرمهای دیجیتال امروزی که مبدأ ورود مفهوم تابآوری به ایران را به اواسط دهه ۱۳۹۰ نسبت میدهند، ریشههای آکادمیک و روششناختی این سازه در نیمه نخست دهه ۱۳۸۰ شکل گرفته است.
در این دوران، پژوهشگران دانشگاهی با درک ضرورت ابزارهای سنجش بومی، به ترجمه، هنجاریابی و ارزیابی تجربی این مفهوم پرداختند.
نخستین و قدیمیترین گام علمی در بومیسازی و پژوهش تجربی بر روی سازه #تابآوری_روانشناختی در ایران توسط #مسعود_محمدی در سال ۱۳۸۴ برداشته شد.
ایشان در رساله دکتری تخصصی خود در رشته روانشناسی بالینی در دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تحت عنوان «عوامل موثر بر تابآوری در افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد»، مقیاس معروف تابآوری کانر و دیویدسون (CD-RISC) را هنجاریابی و ویژگیهای روانسنجی آن را در جامعه ایرانی ارزیابی نمود.
این پژوهش بنیادی، راه را برای سنجشهای علمی و تجربی بعدی هموار ساخت. مسعود محمدی در این پژوهش استانداردسازی پرسشنامه ۲۵ گویهای کونور و دیویدسون را انجام داد و ضریب پایایی همسانی درونی آن را از طریق فرمول آلفای کرونباخ برابر با 0.89 گزارش کرد.
یافتههای این رساله دکتری متعاقباً در قالب مقالهای پژوهشی تحت عنوان «بررسی عوامل تابآور در افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد مخدر» در سال ۱۳۸۵ در فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهشهای نوین روانشناختی (روانشناسی دانشگاه تبریز) به چاپ رسید.
مشروح مطلب در مددکاری اجتماعی ایرانیان
https://iraniansocialworkers.ir/history-resilience-iran
برخلاف ادعاهای رایج در رسانههای عمومی و پلتفرمهای دیجیتال امروزی که مبدأ ورود مفهوم تابآوری به ایران را به اواسط دهه ۱۳۹۰ نسبت میدهند، ریشههای آکادمیک و روششناختی این سازه در نیمه نخست دهه ۱۳۸۰ شکل گرفته است.
در این دوران، پژوهشگران دانشگاهی با درک ضرورت ابزارهای سنجش بومی، به ترجمه، هنجاریابی و ارزیابی تجربی این مفهوم پرداختند.
نخستین و قدیمیترین گام علمی در بومیسازی و پژوهش تجربی بر روی سازه #تابآوری_روانشناختی در ایران توسط #مسعود_محمدی در سال ۱۳۸۴ برداشته شد.
ایشان در رساله دکتری تخصصی خود در رشته روانشناسی بالینی در دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تحت عنوان «عوامل موثر بر تابآوری در افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد»، مقیاس معروف تابآوری کانر و دیویدسون (CD-RISC) را هنجاریابی و ویژگیهای روانسنجی آن را در جامعه ایرانی ارزیابی نمود.
این پژوهش بنیادی، راه را برای سنجشهای علمی و تجربی بعدی هموار ساخت. مسعود محمدی در این پژوهش استانداردسازی پرسشنامه ۲۵ گویهای کونور و دیویدسون را انجام داد و ضریب پایایی همسانی درونی آن را از طریق فرمول آلفای کرونباخ برابر با 0.89 گزارش کرد.
یافتههای این رساله دکتری متعاقباً در قالب مقالهای پژوهشی تحت عنوان «بررسی عوامل تابآور در افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد مخدر» در سال ۱۳۸۵ در فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهشهای نوین روانشناختی (روانشناسی دانشگاه تبریز) به چاپ رسید.
مشروح مطلب در مددکاری اجتماعی ایرانیان
https://iraniansocialworkers.ir/history-resilience-iran
مددکاری اجتماعی ایرانیان
تاب آوری در ایران
تاب آوری در ایران: تبارشناسی علمی و تحلیل آسیبشناختی سازه تابآوری در ایران: از تکوین آکادمیک تا چالشهای تحریف رسانهای
تعاریف تاب آوری
ارزیابی جامع فرآیندهای تطور نظری مفهوم تابآوری نشاندهنده یک جریان عمیق معرفتشناختی در فلسفه علم است.
گذار از مدل صلب فیزیک نیوتنی که بر پایداری حول محور یک نقطه تعادل منفرد تکیه داشت، به سمت پویایی ترمودینامیک غیرتعادلی و سامانههای گرادیانی، دگرگونی عمیقی در نحوه مدیریت بحرانها در جهان قرن بیستویکم ایجاد کرده است. این تغییر نگرش چند پیامد درجه دوم و سوم دارد:
بازتولید مفاهیم در سطوح گوناگون نشان میدهد که چگونه تابآوری فردی (روانشناسی)، سازمانی (مدیریت) و اجتماعی (بلایا) به صورت پلهای به یکدیگر گره خوردهاند.
مشروح مقاله در رسانه تاب آوری ایران
https://www.resiliencemedia.ir/?p=102952
ارزیابی جامع فرآیندهای تطور نظری مفهوم تابآوری نشاندهنده یک جریان عمیق معرفتشناختی در فلسفه علم است.
گذار از مدل صلب فیزیک نیوتنی که بر پایداری حول محور یک نقطه تعادل منفرد تکیه داشت، به سمت پویایی ترمودینامیک غیرتعادلی و سامانههای گرادیانی، دگرگونی عمیقی در نحوه مدیریت بحرانها در جهان قرن بیستویکم ایجاد کرده است. این تغییر نگرش چند پیامد درجه دوم و سوم دارد:
بازتولید مفاهیم در سطوح گوناگون نشان میدهد که چگونه تابآوری فردی (روانشناسی)، سازمانی (مدیریت) و اجتماعی (بلایا) به صورت پلهای به یکدیگر گره خوردهاند.
مشروح مقاله در رسانه تاب آوری ایران
https://www.resiliencemedia.ir/?p=102952
مهمترین اخبار و تحولات جهانی مددکاری اجتماعی در دو روز اخیر
پایگاه خبری مددکار نیوز: در دو سه روز گذشته (اواخر می ۲۰۲۶)، چندین رویداد، بیانیه و چالش صنفی مهم در سطح بینالمللی در حوزه مددکاری اجتماعی رخ داده است که نشاندهنده پویایی و البته چالشهای جدی این حرفه در مواجهه با سیستمهای ساختاری است.
در ادامه، گزیدهای از مهمترین اخبار و تحولات این چند روز اخیر در دنیا تقدیم میشود:
چالشهای مددکاری اجتماعی در حوزه پناهندگان و ارزیابی سن (بریتانیا)
یکی از جنجالیترین اخبار دو روز گذشته (۲۷ می ۲۰۲۶)، انتشار دادههای رسمی وزارت کشور بریتانیا (Home Office) برای نخستینبار بود که واکنش شدید انجمن مددکاران اجتماعی بریتانیا (BASW) را به همراه داشت.
اصل خبر: آمارها نشان میدهند پناهجویان جوانی که مدرک هویتی ندارند، توسط ماموران مرزی و مهاجرتی با احتمال دو برابر بیشتر نسبت به مددکاران اجتماعی، «بزرگسال» ارزیابی میشوند (ماموران مرزی ۳۲٪ را کودک تشخیص دادهاند، در حالی که ارزیابیهای تخصصی مددکاران اجتماعی محلی ۶۸٪ این افراد را کودک اعلام کرده است).
موضعگیری صنفی: وزارت کشور بریتانیا پیشنهاد داده که خودمختاری مقامات محلی در ارزیابی سن لغو شده و تصمیمات هیئت داخلی آنها (NAAB) الزامی شود. پروفسور سام بارون (Sam Baron)، مدیر اجرایی موقت انجمن مددکاران اجتماعی بریتانیا، این اقدام را بهشدت محکوم کرد و هشدار داد:
«با هر گام جدیدی که وزارت کشور برمیدارد، روشنتر میشود که از نظر آنها، ارزیابی سن نه یک اقدام حمایتی و رفاهی، بلکه ابزاری برای اجرای قوانین سختگیرانه مهاجرتی است.»
برگزاری چهل و دومین کنفرانس سالانه اتحاد مددکاری اجتماعی قضایی (FSWA)
یکی از رویدادهای علمی و تخصصی که دقیقاً در همین دو سه روز اخیر (۲۶ تا ۲۹ می ۲۰۲۶) در نیاورلئان آمریکا در حال برگزاری است، کنفرانس سالانه مددکاری اجتماعی قضایی و قانونی است.
محور اصلی کنفرانس امسال: تمرکز ویژه بر «آمادهسازی نسل آینده برای به کارگیری هوش مصنوعی (AI) در مددکاری اجتماعی قضایی».
مباحث کلیدی مطرحشده: در کارگاههای تخصصی این چند روز، موضوعاتی چون اخلاق و استفاده مسئولانه از ابزارهای هوش مصنوعی در دفاع از حقوق عامه، کاربرد مدلهای دادهای در پروندههای نوجوانان کانون اصلاح و تربیت، و نحوه مواجهه مددکاران با شواهد دیجیتال مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. این رویداد نشان میدهد که چطور مددکاری اجتماعی مدرن در حال پیوند خوردن با فناوریهای نوظهور است.
تقدیر از مددکاران اجتماعی پیشگام در حوزه سلامت بومی (هند)
در چند روز گذشته (۲۴ می ۲۰۲۶)، در جریان اعطای جوایز ملی پادما (Padma Awards 2026) در هندوستان، از یک زوج مددکار اجتماعی پیشگام تجلیل شد که بازتاب وسیعی در رسانههای حوزه رفاه داشت.
دکتر رامچاندرا گودبوله و سونیتا گودبوله به پاس بیش از ۴۰ سال خدمات مددکاری اجتماعی و ارتقای سلامت در مناطق دورافتاده و محروم درگیر با بحرانهای ساختاری، نشان ملی دریافت کردند.
آنها در سخنرانی خود تأکید کردند که تمرکز مددکاری اجتماعی مدرن در مناطق محروم باید از رویکردهای صرفاً خیریهای به سمت مبارزه ساختاری با سوءتغذیه کودکان و توانمندسازی مبتنی بر بومشناختی حرکت کند.
یادآوری یک جریان فکری: بیانیه فدراسیون جهانی (IFSW) و بیانیه NASW برای سال ۲۰۲۶
اگرچه بیانیههای سیاستی کمی عقبتر تدوین شدهاند، اما در بحثهای تخصصی این روزها همچنان به عنوان نقشه راه به چشم میخورند:
فدراسیون جهانی مددکاران اجتماعی (IFSW): در بیانیههای اخیر خود با تکیه بر مفهوم آفریقایی «هارامبی» (Harambee – به معنای تلاش جمعی و همبستگی)، بر ضرورت عبور مددکاری اجتماعی از اقدامات منزوی و خیریهای به سمت تغییرات ساختاری سیستمها (Systems Change) و ایجاد جوامع پایدار و تابآور تأکید دارد.
انجمن ملی مددکاران اجتماعی (NASW): برای سال ۲۰۲۶ شعار محوری خود را «ارتقا دادن، دفاع کردن، دگرگون ساختن» (Uplift. Defend. Transform.) قرار داده است که مستقیماً بر لزوم ایستادگی مددکاران در خط مقدم دفاع از حقوق گروههای آسیبپذیر در برابر قطع بودجههای رفاهی و تغییرات اقلیمی اشاره میکند.
لینک خبر در مددکار نیوز https://www.madadkarnews.ir/?p=29238
پایگاه خبری مددکار نیوز: در دو سه روز گذشته (اواخر می ۲۰۲۶)، چندین رویداد، بیانیه و چالش صنفی مهم در سطح بینالمللی در حوزه مددکاری اجتماعی رخ داده است که نشاندهنده پویایی و البته چالشهای جدی این حرفه در مواجهه با سیستمهای ساختاری است.
در ادامه، گزیدهای از مهمترین اخبار و تحولات این چند روز اخیر در دنیا تقدیم میشود:
چالشهای مددکاری اجتماعی در حوزه پناهندگان و ارزیابی سن (بریتانیا)
یکی از جنجالیترین اخبار دو روز گذشته (۲۷ می ۲۰۲۶)، انتشار دادههای رسمی وزارت کشور بریتانیا (Home Office) برای نخستینبار بود که واکنش شدید انجمن مددکاران اجتماعی بریتانیا (BASW) را به همراه داشت.
اصل خبر: آمارها نشان میدهند پناهجویان جوانی که مدرک هویتی ندارند، توسط ماموران مرزی و مهاجرتی با احتمال دو برابر بیشتر نسبت به مددکاران اجتماعی، «بزرگسال» ارزیابی میشوند (ماموران مرزی ۳۲٪ را کودک تشخیص دادهاند، در حالی که ارزیابیهای تخصصی مددکاران اجتماعی محلی ۶۸٪ این افراد را کودک اعلام کرده است).
موضعگیری صنفی: وزارت کشور بریتانیا پیشنهاد داده که خودمختاری مقامات محلی در ارزیابی سن لغو شده و تصمیمات هیئت داخلی آنها (NAAB) الزامی شود. پروفسور سام بارون (Sam Baron)، مدیر اجرایی موقت انجمن مددکاران اجتماعی بریتانیا، این اقدام را بهشدت محکوم کرد و هشدار داد:
«با هر گام جدیدی که وزارت کشور برمیدارد، روشنتر میشود که از نظر آنها، ارزیابی سن نه یک اقدام حمایتی و رفاهی، بلکه ابزاری برای اجرای قوانین سختگیرانه مهاجرتی است.»
برگزاری چهل و دومین کنفرانس سالانه اتحاد مددکاری اجتماعی قضایی (FSWA)
یکی از رویدادهای علمی و تخصصی که دقیقاً در همین دو سه روز اخیر (۲۶ تا ۲۹ می ۲۰۲۶) در نیاورلئان آمریکا در حال برگزاری است، کنفرانس سالانه مددکاری اجتماعی قضایی و قانونی است.
محور اصلی کنفرانس امسال: تمرکز ویژه بر «آمادهسازی نسل آینده برای به کارگیری هوش مصنوعی (AI) در مددکاری اجتماعی قضایی».
مباحث کلیدی مطرحشده: در کارگاههای تخصصی این چند روز، موضوعاتی چون اخلاق و استفاده مسئولانه از ابزارهای هوش مصنوعی در دفاع از حقوق عامه، کاربرد مدلهای دادهای در پروندههای نوجوانان کانون اصلاح و تربیت، و نحوه مواجهه مددکاران با شواهد دیجیتال مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. این رویداد نشان میدهد که چطور مددکاری اجتماعی مدرن در حال پیوند خوردن با فناوریهای نوظهور است.
تقدیر از مددکاران اجتماعی پیشگام در حوزه سلامت بومی (هند)
در چند روز گذشته (۲۴ می ۲۰۲۶)، در جریان اعطای جوایز ملی پادما (Padma Awards 2026) در هندوستان، از یک زوج مددکار اجتماعی پیشگام تجلیل شد که بازتاب وسیعی در رسانههای حوزه رفاه داشت.
دکتر رامچاندرا گودبوله و سونیتا گودبوله به پاس بیش از ۴۰ سال خدمات مددکاری اجتماعی و ارتقای سلامت در مناطق دورافتاده و محروم درگیر با بحرانهای ساختاری، نشان ملی دریافت کردند.
آنها در سخنرانی خود تأکید کردند که تمرکز مددکاری اجتماعی مدرن در مناطق محروم باید از رویکردهای صرفاً خیریهای به سمت مبارزه ساختاری با سوءتغذیه کودکان و توانمندسازی مبتنی بر بومشناختی حرکت کند.
یادآوری یک جریان فکری: بیانیه فدراسیون جهانی (IFSW) و بیانیه NASW برای سال ۲۰۲۶
اگرچه بیانیههای سیاستی کمی عقبتر تدوین شدهاند، اما در بحثهای تخصصی این روزها همچنان به عنوان نقشه راه به چشم میخورند:
فدراسیون جهانی مددکاران اجتماعی (IFSW): در بیانیههای اخیر خود با تکیه بر مفهوم آفریقایی «هارامبی» (Harambee – به معنای تلاش جمعی و همبستگی)، بر ضرورت عبور مددکاری اجتماعی از اقدامات منزوی و خیریهای به سمت تغییرات ساختاری سیستمها (Systems Change) و ایجاد جوامع پایدار و تابآور تأکید دارد.
انجمن ملی مددکاران اجتماعی (NASW): برای سال ۲۰۲۶ شعار محوری خود را «ارتقا دادن، دفاع کردن، دگرگون ساختن» (Uplift. Defend. Transform.) قرار داده است که مستقیماً بر لزوم ایستادگی مددکاران در خط مقدم دفاع از حقوق گروههای آسیبپذیر در برابر قطع بودجههای رفاهی و تغییرات اقلیمی اشاره میکند.
لینک خبر در مددکار نیوز https://www.madadkarnews.ir/?p=29238
پایگاه خبری مددکار نیوز
پایگاه خبری مددکار نیوز، مرجع رسمی و تخصصی مددکاری اجتماعی ایران، اخبار، مقالات و تازههای مددکاری اجتماعی ایران و جهان
مهمترین اخبار و تحولات جهانی مددکاری اجتماعی در دو روز اخیر
پایگاه خبری مددکار نیوز: در دو سه روز گذشته (اواخر می ۲۰۲۶)، چندین رویداد، بیانیه و چالش صنفی مهم در سطح بینالمللی در حوزه مددکاری اجتماعی رخ داده است که نشاندهنده پویایی و البته چالشهای جدی این حرفه در مواجهه با سیستمهای ساختاری است.
در ادامه، گزیدهای از مهمترین اخبار و تحولات این چند روز اخیر در دنیا تقدیم میشود:
لینک خبر در مددکار نیوز
https://www.madadkarnews.ir/?p=29238
پایگاه خبری مددکار نیوز: در دو سه روز گذشته (اواخر می ۲۰۲۶)، چندین رویداد، بیانیه و چالش صنفی مهم در سطح بینالمللی در حوزه مددکاری اجتماعی رخ داده است که نشاندهنده پویایی و البته چالشهای جدی این حرفه در مواجهه با سیستمهای ساختاری است.
در ادامه، گزیدهای از مهمترین اخبار و تحولات این چند روز اخیر در دنیا تقدیم میشود:
لینک خبر در مددکار نیوز
https://www.madadkarnews.ir/?p=29238
مدرسه ملی تابآوری
تحلیل ساختاری، متدولوژیک و تطبیقی آکادمیهای ملی تابآوری در دکترینهای امنیتی پیشرو جهان
در دکترینهای امنیت ملی و مدیریت بحران مدرن، مفاهیمی نظیر «مدرسه یا آکادمی ملی تابآوری» فراتر از یک گزاره نظری یا تبلیغاتی رایج در کشورهای در حال توسعه هستند.
در حالی که در برخی ساختارهای اداری، چنین عناوینی ممکن است صرفاً در حد طرحهای کاغذی و فاقد پشتوانه اجرایی مطرح شده باشند، واقعیتهای بینالمللی نشان میدهند که آکادمیهای ملی تابآوری در کشورهای پیشرو به عنوان ستون فقرات حاکمیتی برای آمادهسازی همهجانبه جامعه در برابر تهدیدات نوین و کلاسیک عمل میکنند.
این نهادها وظیفه دارند از طریق ادغام رویکردهای غیرنظامی، نظامی، علمی و مدنی، ساختاری را پایهگذاری کنند که در آن تمام ارکان جامعه برای مقابله با بحرانهای پیچیده و سیستماتیک توانمند شوند.
این گزارش، ماهیت و ساختار ایدهآل یک مدرسه ملی تابآوری استاندارد را تحلیل نموده و الگوهای کاملاً عملیاتی و معتبر جهانی را مورد بررسی و مقایسه قرار میدهد.
تبیین ماهیت و الزامات ساختاری یک آکادمی ملی تابآوری استاندارد
یک مدرسه یا آکادمی ملی تابآوری استاندارد در تراز جهانی، به عنوان یک نهاد متمرکز سیاستگذاری و توانمندسازی تعریف میشود که هدف اصلی آن ارتقای قابلیتهای شناختی، لجستیکی و عملیاتی جامعه در مواجهه با شرایط اضطراری است.
بر اساس تجارب مستخرج از چارچوبهای تابآوری ملی مدرن، این نهادها نباید صرفاً به عنوان یک آموزشگاه سنتی برای تدریس مفاهیم مدیریت بحران عمل کنند، بلکه باید واجد ویژگیهای ساختاری مشخصی باشند که ارتباط نزدیکی با حاکمیت ملی و جامعه مدنی برقرار سازد.
مدرسه ملی تابآوری باید از رویکرد «تمامجامعه» پیروی کند؛ به این معنا که برنامههای آن شامل سه بخش کلیدی دولتی (از جمله وزرا و نمایندگان پارلمان)، بخش خصوصی (صنایع حیاتی و زیرساختها) و بخش مدنی (سازمانهای داوطلبانه و عامه مردم) باشد.
مکانیسم عمل این مدارس بر ارزیابی مداوم ریسکهای حاد و مزمن کشور، پیادهسازی متدهای نوین تصمیمگیری تحت فشار فیزیکی و روانی، و به چالش کشیدن برنامههای دفاعی از طریق فرآیندهای بازبینی مستقل استوار است.
این مدارس تلاش میکنند تا از طریق توسعه ابزارهای شبیهسازی دقیق و پویا، فرآیند یادگیری از بحرانهای گذشته را نهادینه سازند.
الگوهای فعال و نهادینه شده بینالمللی
بر خلاف تصورات اولیه مبنی بر غیرعملیاتی بودن این ساختارها، الگوهای متعددی در سطح بینالمللی وجود دارند که به صورت رسمی، دولتی و با بودجههای کلان حاکمیتی فعالیت میکنند.
هر یک از این نمونهها واجد ساختارهای متمایز و اهدافی منحصربهفرد هستند که در جدول زیر به طور کلی مقایسه شدهاند:
مشروح مقاله در لینک زیر
https://iraniansocialworkers.ir/national-school-resilience
تحلیل ساختاری، متدولوژیک و تطبیقی آکادمیهای ملی تابآوری در دکترینهای امنیتی پیشرو جهان
در دکترینهای امنیت ملی و مدیریت بحران مدرن، مفاهیمی نظیر «مدرسه یا آکادمی ملی تابآوری» فراتر از یک گزاره نظری یا تبلیغاتی رایج در کشورهای در حال توسعه هستند.
در حالی که در برخی ساختارهای اداری، چنین عناوینی ممکن است صرفاً در حد طرحهای کاغذی و فاقد پشتوانه اجرایی مطرح شده باشند، واقعیتهای بینالمللی نشان میدهند که آکادمیهای ملی تابآوری در کشورهای پیشرو به عنوان ستون فقرات حاکمیتی برای آمادهسازی همهجانبه جامعه در برابر تهدیدات نوین و کلاسیک عمل میکنند.
این نهادها وظیفه دارند از طریق ادغام رویکردهای غیرنظامی، نظامی، علمی و مدنی، ساختاری را پایهگذاری کنند که در آن تمام ارکان جامعه برای مقابله با بحرانهای پیچیده و سیستماتیک توانمند شوند.
این گزارش، ماهیت و ساختار ایدهآل یک مدرسه ملی تابآوری استاندارد را تحلیل نموده و الگوهای کاملاً عملیاتی و معتبر جهانی را مورد بررسی و مقایسه قرار میدهد.
تبیین ماهیت و الزامات ساختاری یک آکادمی ملی تابآوری استاندارد
یک مدرسه یا آکادمی ملی تابآوری استاندارد در تراز جهانی، به عنوان یک نهاد متمرکز سیاستگذاری و توانمندسازی تعریف میشود که هدف اصلی آن ارتقای قابلیتهای شناختی، لجستیکی و عملیاتی جامعه در مواجهه با شرایط اضطراری است.
بر اساس تجارب مستخرج از چارچوبهای تابآوری ملی مدرن، این نهادها نباید صرفاً به عنوان یک آموزشگاه سنتی برای تدریس مفاهیم مدیریت بحران عمل کنند، بلکه باید واجد ویژگیهای ساختاری مشخصی باشند که ارتباط نزدیکی با حاکمیت ملی و جامعه مدنی برقرار سازد.
مدرسه ملی تابآوری باید از رویکرد «تمامجامعه» پیروی کند؛ به این معنا که برنامههای آن شامل سه بخش کلیدی دولتی (از جمله وزرا و نمایندگان پارلمان)، بخش خصوصی (صنایع حیاتی و زیرساختها) و بخش مدنی (سازمانهای داوطلبانه و عامه مردم) باشد.
مکانیسم عمل این مدارس بر ارزیابی مداوم ریسکهای حاد و مزمن کشور، پیادهسازی متدهای نوین تصمیمگیری تحت فشار فیزیکی و روانی، و به چالش کشیدن برنامههای دفاعی از طریق فرآیندهای بازبینی مستقل استوار است.
این مدارس تلاش میکنند تا از طریق توسعه ابزارهای شبیهسازی دقیق و پویا، فرآیند یادگیری از بحرانهای گذشته را نهادینه سازند.
الگوهای فعال و نهادینه شده بینالمللی
بر خلاف تصورات اولیه مبنی بر غیرعملیاتی بودن این ساختارها، الگوهای متعددی در سطح بینالمللی وجود دارند که به صورت رسمی، دولتی و با بودجههای کلان حاکمیتی فعالیت میکنند.
هر یک از این نمونهها واجد ساختارهای متمایز و اهدافی منحصربهفرد هستند که در جدول زیر به طور کلی مقایسه شدهاند:
مشروح مقاله در لینک زیر
https://iraniansocialworkers.ir/national-school-resilience
Wikipedia
تابآوری روانی
تابآوری (به انگلیسی: Resilience) ظرفیت بازگشتن از دشواری پایدار و ادامهدار و توانایی در ترمیم خویشتن است. تابآوری یعنی اینکه فرد بتواند قوام و سلامت روانشناسی خود را در مواجهه با سختیها حفظ کند. این ظرفیت انسان میتواند باعث شود تا او پیروزمندانه از رویدادهای…
وبینار مدرسه تاب آوری در رسانه تاب آوری ایران
معرفی برنامه آموزشی مدرسه ملی تاب آوری ایران
رسانه تاب آوری ایران (RESILIENCEMEDIA.IR) ارائهدهنده برنامه آموزشی جامع مدرسه ملی تاب آوری است. این مدرسه با رویکردی علمی، مسیر ارتقای تابآوری جامعه را در ابعاد گوناگون هموار میسازد.
ویژگیهای کلیدی دورههای آموزشی
گستردگی سطوح: ارائه آموزشهای تخصصی و متنوع در سه حیطه فردی، گروهی و سازمانی.
ساختارمندی: تمامی دورهها کاملاً هدفمند، مدون و برنامهریزیشده اجرا میشوند.
مناسبسازی محتوا: آموزشها دقیقاً متناسب با نیازها و ویژگیهای هر گروه هدف طراحی و هدفگذاری میشوند.
مزیت انحصاری: رویکرد پایشمحور
وجه تمایز اصلی آموزشهای مدرسه ملی تاب آوری ایرانیان، پایشمحور بودن روند دورههاست. ما صرفاً به ارائه آموزش بسنده نمیکنیم؛ بلکه اثربخشی یادگیری را بهصورت مستمر ارزیابی و رصد میکنیم تا نتایج پایدار تضمین شود.
اساتید و کادر آموزشی
مدرسین این مدرسه را اعضای تیم تخصصی مجموعه رسانههای مددکاری اجتماعی ایرانیان (IRANIANSOCIALWORKERS.IR) تشکیل میدهند. تلفیق دانش مددکاری اجتماعی و علوم رفتاری، بالاترین سطح کیفی آموزش را برای شرکتکنندگان به ارمغان میآورد.
معرفی برنامه آموزشی مدرسه ملی تاب آوری ایران
رسانه تاب آوری ایران (RESILIENCEMEDIA.IR) ارائهدهنده برنامه آموزشی جامع مدرسه ملی تاب آوری است. این مدرسه با رویکردی علمی، مسیر ارتقای تابآوری جامعه را در ابعاد گوناگون هموار میسازد.
ویژگیهای کلیدی دورههای آموزشی
گستردگی سطوح: ارائه آموزشهای تخصصی و متنوع در سه حیطه فردی، گروهی و سازمانی.
ساختارمندی: تمامی دورهها کاملاً هدفمند، مدون و برنامهریزیشده اجرا میشوند.
مناسبسازی محتوا: آموزشها دقیقاً متناسب با نیازها و ویژگیهای هر گروه هدف طراحی و هدفگذاری میشوند.
مزیت انحصاری: رویکرد پایشمحور
وجه تمایز اصلی آموزشهای مدرسه ملی تاب آوری ایرانیان، پایشمحور بودن روند دورههاست. ما صرفاً به ارائه آموزش بسنده نمیکنیم؛ بلکه اثربخشی یادگیری را بهصورت مستمر ارزیابی و رصد میکنیم تا نتایج پایدار تضمین شود.
اساتید و کادر آموزشی
مدرسین این مدرسه را اعضای تیم تخصصی مجموعه رسانههای مددکاری اجتماعی ایرانیان (IRANIANSOCIALWORKERS.IR) تشکیل میدهند. تلفیق دانش مددکاری اجتماعی و علوم رفتاری، بالاترین سطح کیفی آموزش را برای شرکتکنندگان به ارمغان میآورد.
رسانه تاب آوری ایران
رسانه تاب آوری ایران؛ اولین پرتال تخصصی تاب آوری اجتماعی ایران و مرجع تحلیل، آموزش، پژوهش و محتوای علمی و تخصصی تاب آوری
انواع کوچینگ و ارتباط آنها با تابآوری (کوچینگ رهبری و اجرایی)
انواع کوچینگ و ارتباط آنها با تابآوری (کوچینگ رهبری و اجرایی) با تشریح و تبیین توسط دکتر جواد طلسچی یکتا بنیانگذار رسانه تاب آوری ایران
برای دیدن ویدئو اینجا کلیک کنید
انواع کوچینگ و ارتباط آنها با تابآوری (کوچینگ رهبری و اجرایی) با تشریح و تبیین توسط دکتر جواد طلسچی یکتا بنیانگذار رسانه تاب آوری ایران
برای دیدن ویدئو اینجا کلیک کنید
چالشهای ساختاری کلینیکهای مددکاری اجتماعی: از انحصار تا ضرورت تثبیت قانونی
حیات و فعالیت کلینیکهای مددکاری اجتماعی در ایران، فراز و نشیبهای متعددی را پشت سر گذاشته است. یکی از بزرگترین آسیبهایی که در مقاطعی از زمان بر پیکره این مراکز وارد شد، پدیده انحصارگرایی بود؛ عاملی که به طور جدی موجب برهم خوردن تعادل و اخلال در فعالیت کلینیکها گردید.
ایجاد فاصله طبقاتی و عدم تحقق عدالتمحوری
برآیند این انحصار، شکلگیری یک فاصله طبقاتی عمیق مابین کلینیکهای مددکاری اجتماعی در سطح کشور و حتی در مقیاس دروناستانی بود. این نابرابری خود را در دو جنبه عمده نشان میداد:
شکاف در دسترسی به اطلاعات و خدمات: برخی کلینیکها خدمات بسیار خاصی را به گروههای هدف مختلف ارائه میدادند، در حالی که تعداد کثیری از مراکز دیگر، حتی از جزئیات و ماهیت این نوع خدمات مطلع هم نبودند.
توزیع نامتوازن پروندهها: تبعیض در ارجاع کار باعث شده بود برخی کلینیکها دارای چندصد پرونده در مراکز خود باشند، در حالی که مراکزی دیگر وجود داشتند که از ابتدا بیش از صد پرونده به چشم ندیده بودند.
لینک خبر در مددکار نیوز https://www.madadkarnews.ir/?p=29286
حیات و فعالیت کلینیکهای مددکاری اجتماعی در ایران، فراز و نشیبهای متعددی را پشت سر گذاشته است. یکی از بزرگترین آسیبهایی که در مقاطعی از زمان بر پیکره این مراکز وارد شد، پدیده انحصارگرایی بود؛ عاملی که به طور جدی موجب برهم خوردن تعادل و اخلال در فعالیت کلینیکها گردید.
ایجاد فاصله طبقاتی و عدم تحقق عدالتمحوری
برآیند این انحصار، شکلگیری یک فاصله طبقاتی عمیق مابین کلینیکهای مددکاری اجتماعی در سطح کشور و حتی در مقیاس دروناستانی بود. این نابرابری خود را در دو جنبه عمده نشان میداد:
شکاف در دسترسی به اطلاعات و خدمات: برخی کلینیکها خدمات بسیار خاصی را به گروههای هدف مختلف ارائه میدادند، در حالی که تعداد کثیری از مراکز دیگر، حتی از جزئیات و ماهیت این نوع خدمات مطلع هم نبودند.
توزیع نامتوازن پروندهها: تبعیض در ارجاع کار باعث شده بود برخی کلینیکها دارای چندصد پرونده در مراکز خود باشند، در حالی که مراکزی دیگر وجود داشتند که از ابتدا بیش از صد پرونده به چشم ندیده بودند.
لینک خبر در مددکار نیوز https://www.madadkarnews.ir/?p=29286
مددکاری اجتماعی ایرانیان (iraniansocialworkers.ir)
چالشهای ساختاری کلینیکهای مددکاری اجتماعی: از انحصار تا ضرورت تثبیت قانونی حیات و فعالیت کلینیکهای مددکاری اجتماعی در ایران، فراز و نشیبهای متعددی را پشت سر گذاشته است. یکی از بزرگترین آسیبهایی که در مقاطعی از زمان بر پیکره این مراکز وارد شد، پدیده…
کانون کلینیکهای مددکاری اجتماعی اولیه که در سال ۱۳۸۶ تأسیس شد، متأسفانه نتوانست مساوات، برابری و عدالتمحوری را در بین کلینیکهای سراسر کشور برقرار کند. اگرچه قطع مطلق فعالیت این مراکز راه حل صحیحی برای ایجاد تحولات مطلوب در این حوزه نبود، اما ساختار موجود آنها نیز هیچگاه نتوانست به توسعه عدالت کمکی کند.
ریشههای بیرونی انحصار و تبعیض
نکته حائز اهمیت این است که بخش قابلتوجهی از این عدم تحقق عدالتمحوری و شکلگیری انحصارها، ارتباطی با سازمان بهزیستی به عنوان متولی قانونی این مراکز نداشت. این جریان مخرب از بیرون سازمان و توسط برخی اشخاص و نهادهای غیردولتی دیگر هدایت میشد که همواره بر فعالیت کانون کلینیکهای مددکاری اجتماعی در سطح کشور و استانها سایه افکنده بودند؛ به طوری که عده قلیلی از متصلینِ به آنها، از خدمات و امتیازاتی کاملاً متفاوت و متمایز نسبت به سایر کلینیکهای مددکاری اجتماعی بهرهمند میشدند.
ضرورت لغو بستر صدور بخشنامههای سلیقهای
امروز با وجود تلاشهای معاونت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور و حمایتهای ریاست این سازمان، کلینیکهای مددکاری اجتماعی مجدداً به چرخه فعالیت بازگشتهاند. با این حال، تضمینی برای آینده وجود ندارد. اگر این مراکز روزی با یک بخشنامه داخلی از کار بیکار شدند و چندین سال در انزوا و گوشهنشینی مطلق قرار گرفتند، این سناریوی تلخ مجدداً قابل تکرار است.
بنابراین، راهکار اساسی و پایدار، صرفاً لغو بخشنامههایی نیست که در مقاطعی از زمان منجر به نابودی کلینیکها شدند. بلکه راه حل کلیدی، لغو و اصلاح شرایط و فرآیندهای صدور اینگونه بخشنامههای سلیقهای است. تا زمانی که ساختار و چگونگی صدور این تصمیماتِ آنی اصلاح نشود، حیات و امنیت شغلی کلینیکهای مددکاری اجتماعی با هر تغییر مدیریتی در سازمان بهزیستی، همچنان در خطر خواهد بود.
ریشههای بیرونی انحصار و تبعیض
نکته حائز اهمیت این است که بخش قابلتوجهی از این عدم تحقق عدالتمحوری و شکلگیری انحصارها، ارتباطی با سازمان بهزیستی به عنوان متولی قانونی این مراکز نداشت. این جریان مخرب از بیرون سازمان و توسط برخی اشخاص و نهادهای غیردولتی دیگر هدایت میشد که همواره بر فعالیت کانون کلینیکهای مددکاری اجتماعی در سطح کشور و استانها سایه افکنده بودند؛ به طوری که عده قلیلی از متصلینِ به آنها، از خدمات و امتیازاتی کاملاً متفاوت و متمایز نسبت به سایر کلینیکهای مددکاری اجتماعی بهرهمند میشدند.
ضرورت لغو بستر صدور بخشنامههای سلیقهای
امروز با وجود تلاشهای معاونت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور و حمایتهای ریاست این سازمان، کلینیکهای مددکاری اجتماعی مجدداً به چرخه فعالیت بازگشتهاند. با این حال، تضمینی برای آینده وجود ندارد. اگر این مراکز روزی با یک بخشنامه داخلی از کار بیکار شدند و چندین سال در انزوا و گوشهنشینی مطلق قرار گرفتند، این سناریوی تلخ مجدداً قابل تکرار است.
بنابراین، راهکار اساسی و پایدار، صرفاً لغو بخشنامههایی نیست که در مقاطعی از زمان منجر به نابودی کلینیکها شدند. بلکه راه حل کلیدی، لغو و اصلاح شرایط و فرآیندهای صدور اینگونه بخشنامههای سلیقهای است. تا زمانی که ساختار و چگونگی صدور این تصمیماتِ آنی اصلاح نشود، حیات و امنیت شغلی کلینیکهای مددکاری اجتماعی با هر تغییر مدیریتی در سازمان بهزیستی، همچنان در خطر خواهد بود.
آسیبشناسی ساختاری و چشمانداز حیات پایدار کلینیکهای مددکاری اجتماعی در ایران: از چالش مالیاتی تا ضرورت استقلال تعاملی
پایگاه خبری مددکار نیوز: احیای مجدد کلینیکهای مددکاری اجتماعی پس از یک دوره رکود و انزوای چندساله، بدون شک جانی تازه به کالبد سلامت اجتماعی کشور بخشیده است.
این بازگشت به عرصه فعالیت که مرهون تلاشهای ارزشمند و بیشائبه معاونت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور و حمایتهای همهجانبه ریاست محترم این سازمان است، فرصتی مغتنم اما مشروط تلقی میشود.
مشروط از آن جهت که اگر علل و عوامل شکست و چالشهای حیاتی گذشته بهدرستی آسیبشناسی نشوند، تاریخ بار دیگر تکرار خواهد شد.
برای تضمین حیات پایدار این مراکز، واکاوی دو چالش بزرگ یعنی «پدیده همپوشانی نام و بحران مالیاتی» و «وابستگی انحصاری و لزوم برونرفت از سردرگمی عملکردی» ضرورتی انکارناپذیر است.
بحران پنهان مالیاتی؛ همپوشانی اسمی و ضرورت تمایز ساختاری
یکی از فرسایندهترین و در عین حال فراموششدهترین چالشهای اداری کلینیکهای مددکاری اجتماعی در زمان فعالیت مستمر آنها تا قبل از سال ۱۳۹۸، به گره کور تعامل با سازمان امور مالیاتی بازمیگشت.
اشتباه در تشخیص ماهیت و تبعات آن
ادارات امور مالیاتی در استانها و شهرهای مختلف، هرساله صرفاً بر پایه تشابه و همپوشانی واژه «کلینیک»، این مراکز حمایتی را با کلینیکهای درمانی، پزشکی، جراحی یا دندانپزشکی اشتباه میگرفتند.
پیامد مستقیم این خطای محاسباتی، صدور برگههای تشخیص مالیاتی سنگین و مشابه با مراکز درمانی پردرآمد برای کلینیکهای مددکاری بود؛ مراکزی که ذاتاً درآمدی بسیار پایین داشته و بر پایه بودجههای محدود حمایتی اداره میشدند.
این وضعیت، مراکز مذکور را در بسیاری از نقاط کشور با بحرانهای شدید مالی و پروندههای قضایی-اداری مواجه کرده بود.
پناه بردن به تغییر نام؛ راهکار اضطراری گذشته
عمق این آسیب به حدی بود که در آن مقطع، حتی مدیرعامل وقت کانون کلینیکهای مددکاری اجتماعی کشور در گروه غیررسمی مدیران این مراکز، پیشنهاد تغییر نام «کلینیکهای مددکاری اجتماعی» به «مؤسسات مددکاری اجتماعی» را مطرح کرد.
این پیشنهاد، تنها راه فرار اضطراری برای خلاص شدن از همپوشانی اسمی و رهایی از ترکشهای مالیاتی مراکز پزشکی به نظر میرسید.
راهکار مقطعی در برابر نگاه ساختاری
باید هوشیار بود که این مشکل اگرچه زیر لایهای از مسائل صنفی دیگر پنهان شده، اما همچنان به قوت خود باقی است.
حتی اگر با رایزنیهای ارزنده مسئولان ارشد سازمان بهزیستی، معافیت مالیاتی دو سالهای برای این کلینیکها در سطح کشور اخذ شود، این امر صرفاً یک مُسکن مقطعی است و ذرهای از اهمیت ریشهکن کردن این چالش کم نخواهد کرد.
تکلیف صنفی شبکه سراسری
از هیأت رئیسه شبکه سراسری کلینیکهای مددکاری اجتماعی کشور انتظار میرود که همزمان با تلاشها برای برگزاری مجمع این تشکل صنفی، این موضوع را به عنوان یک دستور کار مشخص و فوری برای اعضای هیأت مدیره و نمایندگان استانی خود تعریف کند.
این شبکه باید گامهای اجرایی محکمی را جهت توجیه و آموزش ادارات امور مالیاتی استانها در زمینه تمایز ماهوی این دو حوزه کاملاً متفاوت (مددکاری اجتماعی در برابر درمان پزشکی) بردارد.
استقلال تعاملی و برونرفت از وابستگی مطلق به سازمان بهزیستی
موضوع حیاتی دیگری که آینده کلینیکها را رقم میزند، بازتعریف نظام خدمات و تنوعبخشی به منابع درآمدی و قراردادی آنهاست.
مزیت رقابتی کلینیکها در مقایسه با مراکز مثبت زندگی
بر خلاف ساختار و محدودیتهای تعریفشده برای «مراکز خدمات بهزیستی مثبت زندگی»، کلینیکهای مددکاری اجتماعی از انعطاف حقوقی و قانونی بالایی برخوردارند و میتوانند با سایر نهادها، ارگانها و سازمانهای دولتی و غیردولتی قراردادهای مستقل همکاری منعقد نمایند.
تجربه تلخ گذشته و چالش “عنوان وزین، اقدام عقیم“
در سالهای پایانی حیات کلینیکها (پیش از صدور بخشنامههای موسوم به پایان فعالیت که مسیر را برای قدرت یافتن مراکز مثبت زندگی هموار کرد)، وابستگی تکمنبعی به پروندهها و قراردادهای بهزیستی بزرگترین پاشنه آشیل کلینیکها بود.
از سوی دیگر، عنوان وزین «کلینیک مددکاری اجتماعی» سطح توقعات مدیران این مراکز را به شدت بالا میبرد، اما در میدان عمل، ممانعت و عدم همکاری سایر ارگانها و نهادها با آنها، نوعی سردرگمی عملکردی و «آزار روانی» مداوم را برای مدیران به همراه داشت.
خطر تکرار تاریخ
اگر امروز چگونگی رایزنی با نهادها و سازمانهای مختلف (مانند قوه قضاییه، آموزش و پرورش، شهرداریها، وزارت بهداشت و…) و آشنایی با نظام مددکاری اجتماعی سایر ارگانها فراتر از بهزیستی در دستور کار جدی کلینیکها قرار نگیرد، خطر وابستگی مجدد به قراردادهای بهزیستی، حیات پایدار این مراکز را در چند سال آینده به طور جدی تهدید خواهد کرد.
پایگاه خبری مددکار نیوز: احیای مجدد کلینیکهای مددکاری اجتماعی پس از یک دوره رکود و انزوای چندساله، بدون شک جانی تازه به کالبد سلامت اجتماعی کشور بخشیده است.
این بازگشت به عرصه فعالیت که مرهون تلاشهای ارزشمند و بیشائبه معاونت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور و حمایتهای همهجانبه ریاست محترم این سازمان است، فرصتی مغتنم اما مشروط تلقی میشود.
مشروط از آن جهت که اگر علل و عوامل شکست و چالشهای حیاتی گذشته بهدرستی آسیبشناسی نشوند، تاریخ بار دیگر تکرار خواهد شد.
برای تضمین حیات پایدار این مراکز، واکاوی دو چالش بزرگ یعنی «پدیده همپوشانی نام و بحران مالیاتی» و «وابستگی انحصاری و لزوم برونرفت از سردرگمی عملکردی» ضرورتی انکارناپذیر است.
بحران پنهان مالیاتی؛ همپوشانی اسمی و ضرورت تمایز ساختاری
یکی از فرسایندهترین و در عین حال فراموششدهترین چالشهای اداری کلینیکهای مددکاری اجتماعی در زمان فعالیت مستمر آنها تا قبل از سال ۱۳۹۸، به گره کور تعامل با سازمان امور مالیاتی بازمیگشت.
اشتباه در تشخیص ماهیت و تبعات آن
ادارات امور مالیاتی در استانها و شهرهای مختلف، هرساله صرفاً بر پایه تشابه و همپوشانی واژه «کلینیک»، این مراکز حمایتی را با کلینیکهای درمانی، پزشکی، جراحی یا دندانپزشکی اشتباه میگرفتند.
پیامد مستقیم این خطای محاسباتی، صدور برگههای تشخیص مالیاتی سنگین و مشابه با مراکز درمانی پردرآمد برای کلینیکهای مددکاری بود؛ مراکزی که ذاتاً درآمدی بسیار پایین داشته و بر پایه بودجههای محدود حمایتی اداره میشدند.
این وضعیت، مراکز مذکور را در بسیاری از نقاط کشور با بحرانهای شدید مالی و پروندههای قضایی-اداری مواجه کرده بود.
پناه بردن به تغییر نام؛ راهکار اضطراری گذشته
عمق این آسیب به حدی بود که در آن مقطع، حتی مدیرعامل وقت کانون کلینیکهای مددکاری اجتماعی کشور در گروه غیررسمی مدیران این مراکز، پیشنهاد تغییر نام «کلینیکهای مددکاری اجتماعی» به «مؤسسات مددکاری اجتماعی» را مطرح کرد.
این پیشنهاد، تنها راه فرار اضطراری برای خلاص شدن از همپوشانی اسمی و رهایی از ترکشهای مالیاتی مراکز پزشکی به نظر میرسید.
راهکار مقطعی در برابر نگاه ساختاری
باید هوشیار بود که این مشکل اگرچه زیر لایهای از مسائل صنفی دیگر پنهان شده، اما همچنان به قوت خود باقی است.
حتی اگر با رایزنیهای ارزنده مسئولان ارشد سازمان بهزیستی، معافیت مالیاتی دو سالهای برای این کلینیکها در سطح کشور اخذ شود، این امر صرفاً یک مُسکن مقطعی است و ذرهای از اهمیت ریشهکن کردن این چالش کم نخواهد کرد.
تکلیف صنفی شبکه سراسری
از هیأت رئیسه شبکه سراسری کلینیکهای مددکاری اجتماعی کشور انتظار میرود که همزمان با تلاشها برای برگزاری مجمع این تشکل صنفی، این موضوع را به عنوان یک دستور کار مشخص و فوری برای اعضای هیأت مدیره و نمایندگان استانی خود تعریف کند.
این شبکه باید گامهای اجرایی محکمی را جهت توجیه و آموزش ادارات امور مالیاتی استانها در زمینه تمایز ماهوی این دو حوزه کاملاً متفاوت (مددکاری اجتماعی در برابر درمان پزشکی) بردارد.
استقلال تعاملی و برونرفت از وابستگی مطلق به سازمان بهزیستی
موضوع حیاتی دیگری که آینده کلینیکها را رقم میزند، بازتعریف نظام خدمات و تنوعبخشی به منابع درآمدی و قراردادی آنهاست.
مزیت رقابتی کلینیکها در مقایسه با مراکز مثبت زندگی
بر خلاف ساختار و محدودیتهای تعریفشده برای «مراکز خدمات بهزیستی مثبت زندگی»، کلینیکهای مددکاری اجتماعی از انعطاف حقوقی و قانونی بالایی برخوردارند و میتوانند با سایر نهادها، ارگانها و سازمانهای دولتی و غیردولتی قراردادهای مستقل همکاری منعقد نمایند.
تجربه تلخ گذشته و چالش “عنوان وزین، اقدام عقیم“
در سالهای پایانی حیات کلینیکها (پیش از صدور بخشنامههای موسوم به پایان فعالیت که مسیر را برای قدرت یافتن مراکز مثبت زندگی هموار کرد)، وابستگی تکمنبعی به پروندهها و قراردادهای بهزیستی بزرگترین پاشنه آشیل کلینیکها بود.
از سوی دیگر، عنوان وزین «کلینیک مددکاری اجتماعی» سطح توقعات مدیران این مراکز را به شدت بالا میبرد، اما در میدان عمل، ممانعت و عدم همکاری سایر ارگانها و نهادها با آنها، نوعی سردرگمی عملکردی و «آزار روانی» مداوم را برای مدیران به همراه داشت.
خطر تکرار تاریخ
اگر امروز چگونگی رایزنی با نهادها و سازمانهای مختلف (مانند قوه قضاییه، آموزش و پرورش، شهرداریها، وزارت بهداشت و…) و آشنایی با نظام مددکاری اجتماعی سایر ارگانها فراتر از بهزیستی در دستور کار جدی کلینیکها قرار نگیرد، خطر وابستگی مجدد به قراردادهای بهزیستی، حیات پایدار این مراکز را در چند سال آینده به طور جدی تهدید خواهد کرد.
نتیجهگیری و افق پیشرو
امروز که پس از چندین سال رکود و انزوا، کلینیکهای مددکاری اجتماعی با حمایت متولیان امر مجدداً پا به عرصه فعالیت گذاشتهاند، نباید اشتباهات گذشته را تکرار کنند.
فراموش نکردن تاریخ و آسیبشناسی دقیق گذشته، تنها راهی است که نشان میدهد احیای امروز کلینیکها، نه یک مسکن موقت، بلکه یک تحول ساختاری و پایدار در نظام سلامت اجتماعی کشور است.
انتشاریافته در پایگاه خبری مددکار نیوز
https://www.madadkarnews.ir/?p=29292
امروز که پس از چندین سال رکود و انزوا، کلینیکهای مددکاری اجتماعی با حمایت متولیان امر مجدداً پا به عرصه فعالیت گذاشتهاند، نباید اشتباهات گذشته را تکرار کنند.
فراموش نکردن تاریخ و آسیبشناسی دقیق گذشته، تنها راهی است که نشان میدهد احیای امروز کلینیکها، نه یک مسکن موقت، بلکه یک تحول ساختاری و پایدار در نظام سلامت اجتماعی کشور است.
انتشاریافته در پایگاه خبری مددکار نیوز
https://www.madadkarnews.ir/?p=29292
پایگاه خبری مددکار نیوز
آسیبشناسی ساختاری و چشمانداز حیات پایدار کلینیکهای مددکاری اجتماعی در ایران
آسیبشناسی ساختاری و چشمانداز حیات پایدار کلینیکهای مددکاری اجتماعی در ایران: از چالش مالیاتی تا ضرورت استقلال تعاملی
آسیبشناسی ساختاری و چشمانداز حیات پایدار کلینیکهای مددکاری اجتماعی در ایران: از چالش مالیاتی تا ضرورت استقلال تعاملی
پایگاه خبری مددکار نیوز: احیای مجدد کلینیکهای مددکاری اجتماعی پس از یک دوره رکود و انزوای چندساله، بدون شک جانی تازه به کالبد سلامت اجتماعی کشور بخشیده است.
این بازگشت به عرصه فعالیت که مرهون تلاشهای ارزشمند و بیشائبه معاونت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور و حمایتهای همهجانبه ریاست محترم این سازمان است، فرصتی مغتنم اما مشروط تلقی میشود.
مشروط از آن جهت که اگر علل و عوامل شکست و چالشهای حیاتی گذشته بهدرستی آسیبشناسی نشوند، تاریخ بار دیگر تکرار خواهد شد.
برای تضمین حیات پایدار این مراکز، واکاوی دو چالش بزرگ یعنی «پدیده همپوشانی نام و بحران مالیاتی» و «وابستگی انحصاری و لزوم برونرفت از سردرگمی عملکردی» ضرورتی انکارناپذیر است.
بحران پنهان مالیاتی؛ همپوشانی اسمی و ضرورت تمایز ساختاری
یکی از فرسایندهترین و در عین حال فراموششدهترین چالشهای اداری کلینیکهای مددکاری اجتماعی در زمان فعالیت مستمر آنها تا قبل از سال ۱۳۹۸، به گره کور تعامل با ...
https://www.madadkarnews.ir/?p=29292
پایگاه خبری مددکار نیوز: احیای مجدد کلینیکهای مددکاری اجتماعی پس از یک دوره رکود و انزوای چندساله، بدون شک جانی تازه به کالبد سلامت اجتماعی کشور بخشیده است.
این بازگشت به عرصه فعالیت که مرهون تلاشهای ارزشمند و بیشائبه معاونت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور و حمایتهای همهجانبه ریاست محترم این سازمان است، فرصتی مغتنم اما مشروط تلقی میشود.
مشروط از آن جهت که اگر علل و عوامل شکست و چالشهای حیاتی گذشته بهدرستی آسیبشناسی نشوند، تاریخ بار دیگر تکرار خواهد شد.
برای تضمین حیات پایدار این مراکز، واکاوی دو چالش بزرگ یعنی «پدیده همپوشانی نام و بحران مالیاتی» و «وابستگی انحصاری و لزوم برونرفت از سردرگمی عملکردی» ضرورتی انکارناپذیر است.
بحران پنهان مالیاتی؛ همپوشانی اسمی و ضرورت تمایز ساختاری
یکی از فرسایندهترین و در عین حال فراموششدهترین چالشهای اداری کلینیکهای مددکاری اجتماعی در زمان فعالیت مستمر آنها تا قبل از سال ۱۳۹۸، به گره کور تعامل با ...
https://www.madadkarnews.ir/?p=29292