«Nima dard?» aslida kimning dardi? Jurnalistlarsiz podkast haqida

Kitob o‘qimaydigan jamiyat, vaksinadan qo‘rqayotgan ota-onalar, insonning o‘zini o‘rganayotgan sun’iy intellekt va hamon eski standartlardan qutula olmayotgan yo‘llar...

Bu gal «Nima dard?»ning avvalgi to‘rt soni tomoshabinlarning fikrlari, e’tirozlari va takliflari tahlil qilindi.
0:00 – 0:11 - Bu safar mehmonimiz yo‘q, balki o‘zimiz mehmonmiz.
0:50 – 0:53 - Nimaga jurnalist emasmiz?
3:23 – 3:35 - Jamiyatning dardlari bilan yashaydigan odamlar
4:32 – 4:45 - Kichkina bola fizika kitobini ko‘tarib yuribdi
14:16 – 14:28 - Odamlar bekorga xavotirda emas
20:45 – 20:59 - Sunʼiy intellektga nima savollar beryapsan?
37:11 – 37:23 - Muddat sifatdan ustun bo‘lib qolsa, bu sifatsiz yo‘l bo‘ladi

#charx

“Fan odami falsafiy ta’limotlardan xabardor bo‘lishga 100 foiz majbur”, deydi suhbatdoshimiz – “Falsafa. O‘ta qisqa tanishtiruv” kitobi tarjimoni, iqtisodchi va auditor Jamshid Muslimov.

Nega?

Bu savolga batafsil javobni tez kunda “Charx”dagi suhbatimizdan topasiz.

Kitobni esa ko‘rsatilgan 300 dan ortiq muassasadan yoki Mutolaa ilovasi orqali ham o‘qish imkoniga egasiz.

Telegram | Facebook | Instagram | YouTube

(G'arbiy) Muhofazakor tafakkur bilan tanishish (va muayyan g'oyalarni o'zlashtirish) uchun foydali manbalar.

Mutafakkir o‘z dushmanini qaysi ma’noda sevadi.

O‘z fikringga qarshi o‘ylanishi mumkin bo‘lgan hech bir mulohazani aslo chetga surma va sukut bilan chetlab o‘tma! Bu borada o‘zingga va’da ber! Axir busiz halol tafakkur bo‘lmaydi. Qolaversa, sen har kuni o‘z-o‘zingga qarshi jangga otlanishing shart. G‘alaba yoki olingan okop — endi sening emas, balki haqiqatning ishi; ammo shuningdek, mag‘lubiyat ham endi sening ishing emas!

Nitshe, "Tongi ufq", 370

Eng qimmat xususiy maktab ham, eng kuchli repetitor ham natijani kafolatlamaydi. Bolada mustaqil o‘qish, qiyinchilikka chidash va boshlagan ishini oxiriga yetkazish ko‘nikmasi shakllanmagan bo‘lsa, sarflangan pul ham, vaqt ham behuda ketadi.

«Nima dard?» podkastining navbatdagi mehmoni — kimyo o‘qituvchisi Jamshid Qayumov. U davlat, ixtisoslashtirilgan va xususiy maktablarda ishlagan tajribasiga tayanib, ta’limdagi og‘riqli savollarga ochiq javob berdi.

Videoda ota-onalar uchun amaliy tavsiyalar:
▪️ Nega bolaga «sen eng aqllisan» deyish zararli va uning o‘rniga nima deyish kerak
▪️ Maktab yoki o‘qituvchini qachon almashtirish kerak va qachon aslo almashtirmaslik kerak
▪️ «100% natija» reklamasini qanday tekshirish mumkin
▪️ Uyda kuniga 30 daqiqa ajratib, o‘qish ko‘nikmasi va qiyinchilikka «immunitet» qanday shakllantiriladi
▪️ Bolaning xatosi va mag‘lubiyatidan qanday foyda chiqarish mumkin

00:00 - Tizer
01:34 - Ta’lim nega repetitorga bog‘lanib qoldi?
06:29 - Bepul dars – qadrsiz
14:23 - Farzandga qulaylik yaratish qachon zararga aylanadi?
17:29 - Bolani hayotga qanday tayyorlash kerak?
22:32 - Natijasi past o‘quvchi bilan ishlashda nimaga e’tibor qaratish kerak?
33:49 - «Bu yil kirmasa, nima bo‘ladi?»: ota-onalarning ta’limdagi shoshqaloqligi
40:46 - «Bolani natija uchun emas, mehnati uchun maqtash kerak»
46:55 - O‘quvchining qiyinchilikka munosabati nimani ko‘rsatadi?
56:29 - Bolaning o‘qishiga ota-ona qanday yordam berishi kerak?
01:01:03 - «Ta’limda brendga uchmang!»
01:03:12 - Ko‘p o‘qish nega doim ham natija bermaydi?
01:05:55 - «Yoqmasa – blok»: zumerlar avlodining yangi muammosi

Jamshid Muslimov va Odilxon Alimxanov boshlovchiligidagi «Nima dard?» podkastini tomosha qiling.

https://youtu.be/aIib80fr7Ek?si=cqOoB-qDr5zBu1iD

Dunyodagi 3 - Unuversitet, Masofadan Ta'lim tajribasi va sifati boʻyicha Turkiya Jumhuriyatidagi birinchi raqamli Davlat Universiteti, minglab va millionlab talabaga ega va bitiruvchilarni chiqargan Anadolu Universitetiga qabul jarayoni tugashiga oz qoldi.

Agar siz Xalqaro darajada diplom olishni va juda arzon kontrakt toʻlovi evaziga oliy maʼlumotli boʻlishni istasangiz, sifatli bilimga ega boʻlishni istasangiz unda ulgurib qoling. ( Siz boshqa üniversitetda yuzma-yuz taʼlim olayotgan bo'lsangiz ham ayni vaqtda Anadolu Universitetida ham masofadan taʼlim olishingiz mumkin. Bu tizim qulay va ishonchli)

Anadolu Universitetida siz dunyoning istalgan joyidan turib masofadan taʼlim olishingiz va oliy maʼlumotga ega boʻlishingiz mumkin.
Universitetning dunyoning 100 dan ortiq oʻlkasidan talabalari bor.
Jumladan Oʻzbekistonda ham 5- yil faoliyatini davom ettirmoqda

Abituriyentlar Toshkent ofisiga kelib pasport va maktab shahodatnomasi  yoki kollej  diplomi bilan hujjat topshirishlari mumkin.
Türk yoki İngliz yoki arab tilini ( Dinshunoslik boʻlimi uchun)  B2 saviyada bilsihlari talab qilinadi (Sertifikat bilan)
Kirish imtihonsiz  , muloqot asosida qabul qilinadi.

Yillik kontrakt toʻlovi (250 $)
3 mln soʻm atrofida

Darslar zoom orqali ,jonli shaklda  yetuk mutaxassislar tomonidan olib boriladi, oraliq va yakuniy imtihonlar esa yuzma yuz Toshkentda oʻtkaziladi.
Oʻzbekiston rasmiy ofisi manzili:

Uchtepa Tumani Archazor koʻchasi Kichik Halqa yoʻli 3
https://t.me/aofuzbekistan
+998 97 017 43 32

Tushundimki, san'at biznes bo'lishi qiyin ekan. Biznesga aylangan chog'ida o'z jozibasini yo'qotadi va sanoatga aylanadi.

Chunki chin ijod yurakdan keladi. Ichki tortishuvlar, azob, his-tuyg'ular, qalb tubidagi jarayonlar aks etishi demakdir.

Haqiqiy san'at asari hech qachon foyda uchun qilinmaydi.

Falsafaga qisqa kirish, tafakkurga uzoq sayohat…

Eduard Kreygning “Falsafa. O‘ta qisqa tanishtiruv” asari tarjimoni Jamshid Muslimov “Charx”da.

▶️ Tomosha qiling

#Charx #1000KITOB

Ushbu kitobni barcha oliygohlarimizda muhim qo‘llanma sifatida o‘qitish kerak! (Keyinchalik bu mavzuda boshqa kitob ham o‘ylab ko‘rilar.)
Mutolaa madaniyati nuqtayi nazaridan bu kitob va uning atrofida olib boriladigan mulohazalar juda muhim. Ayniqsa, kitobda quruq o‘qib ketmaslik masalasi yaxshi sharhlangan.

*universitetda birinchi bosqich paytlarim “Tarix falsafasi” degan dars bo‘lar edi. Asosiy kitobimiz Ibn Xoldunning “Muqaddima”si bo‘lgan. Lekin eng qizig‘i, ikki hafta davomida kitoblarni qanday tanlash, qanday o‘qish kerakligi yuzasidan saboq olganmiz.

2016-yilda qandaydir jo'yali islohotlardan umidvor bo'lgan insonlar 2026-yilda o'zining biroz aldangandek his qilmoqda. Buning sabablaridan biri, jo'yali islohotlar farmon bilan amalga oshirib bo'lmasligidadir.

Jamiyatda samarali o'zgarishlarni amalga oshirish borasida ikki hil, zid qarash mavjud.

Rus yozuvchisi Lev Tolstoy'ning fikricha, buyuk yetakchilar (qirollar, prezidentlar, peshvoi millatlar va hkz) aslida tarixning (jamiyatdagi jarayonlarning) quli. Yetakchilar, to'ralar o'zlarining nazorati, qudratidan tashqarida bo'lgan millionlab sabab va jarayonlar natijasida vujudga kelgan tarixiy to'lqinlarning cho'qqisiga tasodifan chiqib qolgan piyodalardir, ularning tarixiy jarayonlarga ta'siri deyarli nolga teng.

«Для изучения законов истории мы должны изменить совершенно предмет наблюдения, оставить в покое царей, министров и генералов, а изучать однородные, бесконечно малые элементы, которые руководят массами. Никто не может сказать, на сколько дано человеку достигнуть на этом пути понимания законов истории; но очевидно, что на этом пути только лежит возможность уловления исторических законов» deydi Tolsoy.

Ingliz tarixchisi Tomas Karlayl esa o'zining "Great man" nazariyasida "tarix -bu buyuk insonlarning tarjimai holi' deb hisoblaydi. Ya'ni, buyuk yetakchilargina (qirollar, prezidentlar va hkz) butun boshli millatlarni taqdirini hal etishi, tarixni (jamiyatni) o'z xohishiga ko'ra shakllantirishi mumkin. Millat g'oyoki buyuk insonlarning qo'lida plastilin, qanday shaklni xohlasa, shuni beraveradi.

Karlaylcha yondashuv sovet davrida urf bo'lgan. Ilk kommunistlar paydo bo'lgan 19 asrda Tomas Karlaylning fikrlarining mashhurligi eng avjiga chiqqan payt edi. Ilk kommunistlar o'zini tanlanganlar, sarbadorlar partiyasi deb bilgan.

"О политической стратегии и тактике русских коммунистов" degan maqolasida Stalin shunday deydi: "Компартия как своего рода орден меченосцев внутри государства Советского, направляющий органы последнего и одухотворяющий их деятельность".

Kompartiyaning rasmiy shiorlari esa "Партия - это Ленин" (Lenin tirikligida), keyin esa «Сталин — это Ленин сегодня» bo'lgan. Kommunistlar buyuk insonlarning yetakchiligiga bunday katta urg'u berishi alaloqibat nafaqat shahsga sig'inish bilan tugadi, balkim jamiyatni chuqur isloh qilishga ham yo'l bermadi. Lenin, Stalinlar tayyor bo'lmagan, qarshilik ko'rsatayotgan jamiyat ustidan tajriba o'tkazdi. Natijada, bunday buyuk shaxs- markazli modernizatsiyaning kommunistik loyihasi tanazzulga uchradi desa ham bo'laveradi. Buni masalan, SSSR kabi qudratli davlat bir kunda tarix sahnasidan yoqolib ketganidan ham ko'rsa bo'ladi.

Biz, hozirgi o'zbeklar, ham Tomas Karlaylning nazariyasining dunyodagi eng so'nggi muhlislaridanmiz. Buni, masalan, O'zbekistonda barcha ishlar "muhtaram prezidentimiz rahnamoligida" amalga oshirilishidan, o'zgarish va islohotlarning muvaffaqiyatini o'zimizdan emas, aynan rahbarlarning tashabbusi va shijoatida deb bilishimizdan ko'rsa bo'ladi. Amaldagi rahbarning bir so'zi bilan tashqi va ichki siyosatimizdagi masalalarga munosabatimiz ham bir zumda o'zgarib ketaveradi.

Boshqa rivojalngan va rivojlanayotgan davlatlarda esa millat taqdirini biror bir shaxsning hatti-harakatlariga bo'glashdan allaqachon voz kechilgan. Hech qaysi inson, naqadar u irodasi kuchli, aqli raso va boshqa buyuk hislatlar egasi bo'lmasin, yakka o'zi butun boshli millatni isloh qila olmagan, qila olmayapti va qila olmaydi ham.

Toki jamiyat islohotlarga egalik qilib, ularda faol ishtirok etmaguncha.

Shuning uchun "peshvoi millatlardan" najot kutmay yashash kerak. Bu borada Sharqiy Yevropaning tajribasi, jumladan Sovet zulmi ostida yashagan chex yoki polyaklar ixtiro qilgan parallel polis, muqobil madaniyat va hokazo tushunchalar qo'l keladi.

O'zbek ziyolilarimiz tanishib o'zlashtirishi lozim bo'lgan muhim konsepsiyalardan biri "Parallel polis" tushunchasidir. Chex faylasufi Vatslav Bendaning davlatga qarab qolmasdan jamiyat uchun kerakli islohotlarni amalga oshirish haqidagi fikrlarini tarjima qildim.

O'qib, o'z fikringizni bildiring, iltimos.

Jamiyat «tepadan» ruxsat yoki iltifot kutmasdan, zaruriy oʻzgarishlarni qanday vujudga keltirishi mumkin?

👉 “Asl intellekt” — qaysi do‘konlarda bor?
Uzoq kutilgan, bizga bog‘liq bo‘lmagan ayrim sabablarga ko‘ra biroz kechikkan kitoblarimiz nihoyat bugundan sotuvga chiqdi.

“Asl intellekt” turkumidagi ilk ikki kitob – Anthony Weston’ning “Argument: asoslash va bahs mahorati” va Sergey Povarninning “Kitobni qanday o‘qish kerak” kitoblarini quyidagi do‘konlardan xarid qilishingiz mumkin:

🔹Asaxiy kitob do‘konlari va internet do‘koni (Argument)

🔹Qamar do‘konlari va online buyurtma

🔹 Uzum market (Kitobni qanday o‘qish kerak; Argument; to‘plam tarzida olish uchun)

🔹 Book.uz do‘konlari

Do‘konlar ro‘yxati yangilab boriladi. Kitoblarning chakana savdodagi narxlarini har bir do‘kon o‘zi belgilagani uchun narxlar bir-biridan biroz farq qilishi mumkin.

«Sunʼiy intellekt kelişidan oldinroq fikrlaşni töxtatgandik» - Hamid Sodiq taʼlim inqirozi va ziyolilar haqida | Nima dard?

Nega bugungi yoşlar muvaffaqiyatga intilişdan sovib bormoqda? Jamiyatga qanday ziyolilar kerak va nega siyosiy tahlilçilarning özi ham çuqur bilimdan uzoqlaşib qolişi mumkin? Navbatdagi mehmon - faylasuf, tarjimon va siyosatşunos Hamid Sodiq.

Suhbatda insonni harakatga keltiruvçi içki dard, ğoyaga sadoqat, zamonaviy taʼlimning muammolari, SI va jamiyatdagi intellektual muhit haqida söz yuritildi.

📹 VIDEONI TOMOŞA QILING

Investision kompaniyalar ustidan professional nazorat bölgani yaxşi. Ammo öşa nazoratçilarni ham nazorat qiladigan professional uyuşma bölişi kerak. 2 yil “hamkorlik qilib” (!) endi xulosasini çaqirib oliş boşqa, taşkilot-mijozining içki holati haqida ayb hukmini çiqariş boşqa. Uzoq vaqt davomida ma’lumotlar berilmay kelgan bölsa, nega shartnoma töxtatilmagan? Nega hamkorlik davom etavergan?

Öta noprofessional yondaşuv bilan çiqiş qilingan. Investor mijozlar bundan foyda topmaydi, eng yomoni - sohani zaiflaştiradi.

5-sentyabr kuni "Şamsi-Qamar" teatri zalida falsafa klubimizning birinçi jonli uçraşuvi bölib ötdi. Eduard Kreygning «Falsafa: Öta qisqa taniştiruv» kitobi atrofida suhbatlaşdik.

Suqrot nega qoçmadi? «Men» degan narsa bormi? Atom bomba taşlaş axloqan töğri bölişi mumkinmi? Nasroniylar kutayotgan "Dajjol" kim: Greta Tunbergmi yoki texnofeodallar? Va boşqa masalalar.

https://youtu.be/zk2PTzn-4Go?si=9nC_9XiBLJfIl9QA

Investitsiya platformalari asoschilari va xususiy investorlarga murojaatim

Shaffoflik, ishonch va o‘zgalar mablag‘i uchun mas’uliyat haqida

Men bu mavzuni nazariyadan kelib chiqib ko‘tarmayapman. Yaqinda bir og'aynim mendan uning investitsiya platformasini e'lon qilishimni so‘radi. Men bundan bosh tortdim.  Investitsiyalarga yoki tadbirkorlikka qarshi bo‘lganim uchun emas, balki platforma egasini shaxsan tanishim odamlarga ular nazorat qila olmaydigan, tekshira olmaydigan va tushuna olmaydigan narsalarga investitsiya kiritishga undashni nohaqlik deb bilganim uchundir.

Bugun biz davlat tomonidan ulushli qurilish sohasida sekin-asta, ammo izchil ravishda tartib o‘rnatilayotganini kuzatmoqdamiz. Yaqingina “normal amaliyot” deb qaralgan narsa endi jinoiy javobgarlik predmetiga aylanmoqda. Bu mantiqan to‘g‘ri: aholi mablag‘i jalb qilinadigan joylarda noaniq va shubhali holatlar bo‘lmasligi kerak.

Ammo bu jarayon fonida yonma-yon yana bir xavfli risk zonasi shakllanmoqda - jamoaviy investitsiyalar, shu jumladan investitsiya platformalari va halol muddatli to‘lov tizimlari. Bu yerda odamlarning mablag‘lari shaffofliksiz, mustaqil nazorat va tartibga solinishsiz jalb etilmoqda.

Rasman bu xususiy tashabbus yoki investitsion sherikchilik sifatida taqdim etiladi. Aslida esa, bu Markaziy bank tomonidan nazorat qilinmaydigan, moliyaviy hisobotlarni oshkor etmaydigan va to‘liq mustaqil auditdan o‘tmaydigan boshqaruviga topshirilgan investorlarning mablag‘laridir. Bunday tizimda investor o‘z mablag‘lari qayerda joylashganini, qanday ishlatilayotganini va qanday haqiqiy xatarlarga duch kelishini tushunmaydi. Bu endi oddiy investitsiya xatari emas. Bu himoyasiz ishonchga qurilgan tizimning tavakkalchiligidir.

Investorlar mablag‘larining segregatsiyasi (alohida ajratilishi) haqida alohida gapirmoqchiman. Yetuk va xavfsiz modellarda investorning pullari qonuniy ravishda va amalda boshqaruvchining pullaridan ajratilgan bo‘ladi. Ular uning hisobida bo‘lmaydi, uning operatsion ehtiyojlari uchun ishlatilmaydi va uning joriy moliyaviy holatiga bog‘liq emas. Agar bunday bo‘linish bo‘lmasa, investor to‘liq ma’lum bir odamlarning “ko‘r-ko‘rona ishonchi” garovida qoladi. Bu investitsiya qilish emas, balki pulni tavakkalchilikka topshirib qo‘yishdir.

Endi audit haqida. Men Big4’da 15 yildan ortiq ishlaganman va “mahalliy audit” va haqiqiy mustaqil audit o‘rtasidagi farqni yaxshi tushunaman. Bunday loyihalarda mahalliy audit ishonch muammosini hal qilmaydi. Bu yerda aynan xalqaro standartlar va mustaqillikka ega EY, Deloitte, PwC yoki KPMG darajasidagi audit zarur. Agar platforma bunday auditga tayyor bo‘lmasa, u qaysi brend yoki halollik tushunchasi ostida taqdim etilishidan qat’i nazar, boshqalarning pullarini boshqarishga obyektiv ravishda tayyor emas.

Bozorlar tarixi har doim bir xil ssenariy bo‘yicha rivojlanadi: avval “kulrang” zonada o‘sish, keyin investorlarning ommaviy yo‘qotishlari va shundan keyingina davlatning qattiq aralashuvi. Qurilishda shunday bo‘lyapti. Jamoaviy investitsiyalar ham shunday bo‘ladi. Bu taxminlar emas, balki vaqt masalasidir.

Endi investitsiya platformalari asoschilariga murojaatim.
Agar siz chindan ham vaqtinchalik sxemani emas, balki uzoq muddatli biznesni qurayotgan bo‘lsangiz, ixtiyoriy ravishda mablag‘larning segregatsiyasini joriy eting, “Katta to‘rtlik” auditdan o‘ting, investorlarga tushunarli moliyaviy hisobotlarni ochib bering. Nazoratni marketing bilan almashtirishni to‘xtating. Bu albatta qimmatroq va qiyinroq, lekin ishonchni, biznesni va obro‘ni saqlab qolishning yagona yo‘li. Agar siz shaffoflikka tayyor bo‘lmasangiz, to‘g‘risini tan olish kerak: siz odamlarning pullari bilan ishlashga tayyor emassiz.

Va investorlarga murojaat.
Shaffofliksiz investitsion foyda bu imkoniyat emas, balki siz nazorat qila olmaydigan xatardir. Agar siz hisobotni ko‘rmasangiz, pulingiz qayerdaligini bilmasangiz, unga kim va qanday javob berishini bilmasangiz, siz investor emassiz, natijasi noaniq bo‘lgan tajriba ishtirokchisiz.

Hondamir Nusrat @chiroylimoliya

Bu post yanvarda yozilgan!

Maqolani öqişga eringanlar uçun