## 📜 የኢማሙ ሻፊዒይ የሕይወት ታሪክ (ክፍል አንድ)
ይህ ክፍል በታላቁ ዓሊም ኢማሙ ሻፊዒይ የልጅነት ሕይወትና ለዕውቀት በነበራቸው ፍቅር ላይ ያተኩራል፦
### 1. ውልደትና እድገት
* ኢማሙ ሻፊዒይ የተወለዱት በሂጅራ አቆጣጠር በ150 ዓ.ሂ ነው (ይህ ዓመት ታላቁ ዓሊም አቡ ሃኒፋ የሞቱበት ዓመት ነው)።
* የተወለዱት በፍልስጤም "ጋዛ" ሲሆን፣ አባታቸውን በሕፃንነታቸው አጥተው በየቲምነትና በድህነት አድገዋል።
* እናታቸው በጣም አስተዋይ ሴት ነበሩ፤ ልጃቸው የዘር ሐረጉ እንዳይጠፋና ዕውቀት እንዲቀስም ገና በሁለት ዓመቱ ወደ መካ ይዘውት ተመለሱ።
### 2. አስደናቂው የማስታወስ ችሎታ
* ገና በሕፃንነታቸው መምህሩ ሌሎችን ተማሪዎች ሲያቀራ በጆሮአቸው በመስማት ብቻ ይሸመድዱ ነበር።
* ቤተሰቦቻቸው ደሃ ስለነበሩ መጻፊያ ወረቀት መግዛት አይችሉም ነበር። በመሆኑም በመንገድ ላይ የሚገኙ አጥንቶችንና የሸክላ ስብርባሪዎችን በመሰብሰብ ዕውቀትን ይጽፉባቸው ነበር።
### 3. የቋንቋና የፊቅህ ጥናት
* ንግግራቸው ይበልጥ እንዲጠራና የዓረብኛ ቋንቋን በጥልቅ ለማወቅ "ሁዘይል" በተባለ የገጠር ጎሳ ውስጥ ለ17 ዓመታት ኖረዋል።
* በኋላም ወደ ፊቅህ በመዞር የታላቁን የኢማም ማሊክን ኪታብ "አል-ሙወጣእ" በ9 ቀናት ውስጥ ብቻ ሸምድደው አጠናቀዋል።
### 4. ከኢማም ማሊክ ጋር የተደረገው ታላቅ ቀጠሮ
* ኢማም ማሊክ ዘንድ ለመማር በሄዱ ጊዜ ባሳዩት ብልህነት ኢማሙ ተገርመው እንዲህ አሏቸው፦ "አንተ መሐመድ ሆይ! አላህን ፍራ፣ ወንጀልንም ራቅ፤ ወደፊት ትልቅ ደረጃ ላይ እንደምትደርስ ይታየኛል።"
### 5. የሊቃውንት ምስክርነት
* ኢማም አሕመድ ኢብኑ ሐንበል ስለ እሳቸው ሲናገሩ፦ "ኢማሙ ሻፊዒይ ለዚህች ዓለም እንደ ፀሐይ፣ ለሰውነት ደግሞ እንደ ጤና ናቸው" ብለዋል።
### 6. አምልኮና ስነ-ምግባር
* ሌሊታቸውን ለሦስት ይከፍሉት ነበር፦ አንደኛው ክፍል ለመጻፍ፣ ሁለተኛው ለመስገድ፣ ሦስተኛው ደግሞ ለመኝታ።
* ቁርአን ሲቀሩ ድምፃቸው በጣም ማራኪና ልብ የሚነካ በመሆኑ፣ ሰዎች ሲሰሟቸው ያለቅሱ ነበር።
ምንጭ፦ የዶ/ር ዐዚዝ ኢብኑ ፈርሀን ትምህርት
መልካም ንባብ!

### 📺 የሸይኽ ኢብኑ ዑሰይሚን የሳተላይት ቻናል
ይህ ቻናል የታላቁ ዓሊም የሸይኽ ሙሐመድ ኢብኑ ሳሊሕ አል-ዑሰይሚን (ረሒመሁላህ) ውድ የሆኑ የዕውቀት ቅርሶችን ለዓለማችን ሙስሊሞች ለማድረስ በሸይኽ ኢብኑ ዑሰይሚን በጎ አድራጎት ድርጅት
(مؤسسة الشيخ محمد بن صالح بن عثيمين الخيرية)
በኩል የተቋቋመ የየዒልም ማዕከል ነው።
#### 🌟 ቻናሉ ምን ምን ይዘቶችን ያስተላልፋል?
* ጥልቅ የዲን ትምህርቶች፦ ሸይኹ በዑነይዛ ታላቁ መስጂድ ውስጥ ይሰጧቸው የነበሩ የተፍሲር፣ የሐዲስ፣ የፊቅህና የዐቂዳ… ትምህርቶች።
* ፈትዋዎች፦ በተለይም ታዋቂው የ"ኑሩን ዓላ አድ–ደርብ" ፕሮግራም ላይ ይሰጧቸው የነበሩ ቀለል ያሉና ግልጽ ምላሾች።
* አጠቃላይ ምክሮች፦ ለተማሪዎችና ለመላው ሙስሊም ማህበረሰብ የሚያስተላልፏቸው ማራኪ የሆኑ የአኽላቅ እና የዒባዳ ትምህርቶች።
#### 📡 የስርጭት መረጃ (Frequency)
በትክክለኛና ጥራት ባለው መልኩ በቤታችሁ ለመከታተል የሚከተለውን ፍሪኩዌንሲ ይጠቀሙ፦
* ሳተላይት፦ ናይል ሳት (Nilesat)
* Frequency: 11137
* Polarity: V (Vertical) - በቁም
* Symbol Rate: 27500
* FEC: 3/4
> "ሸሪዓዊ ዕውቀት የነቢያት ውርስ ነው!"
> ትክክለኛውን የእስልምና ዕውቀት ከታላላቅ የዘመናችን ሊቃውንት መቅሰም ለሚፈልግ ይህ ቻናል ታላቅ ምርጫ ነው።
>
**t.me/Sultan_54

​አዲስ የድምፅ ሙሓደራ! 📢
ርዕስ፡ የዘመኑ የሱና አንበሳ - ሸይኹል ኢስላም ኢብኑ ተይሚያ 🛡️
ክፍል(1)
​በአላህ ፈቃድ ስለ ሸይኹል ኢስላም ኢብኑ ተይሚያ ሙሉ የሕይወት ታሪክ የሚዳስስ የድምፅ ሙሓደራ አዘጋጅተንላችኋል።
​በሙሓደራው ውስጥ የሚዳሰሱ ነጥቦች፦
✅ የኢብኑ ተይሚያ አስደናቂ የልጅነት ጊዜ
✅ ለዕውቀት የነበራቸው ልዩ ትጋትና የማስታወስ ችሎታ
✅ የገጠሟቸው ፈተናዎችና የእስር ቤት ሕይወታቸው
✅ ታታሪው ተማሪአቸው ኢብኑል ቀይም ስለ እሳቸው ምን ይላል?
✅ የመጨረሻው የሕይወት ታሪካቸውና ለኡማው የተዉት ቅርስ
​ይህንን አስተማሪ ዝግጅት ሰምተው ለሌሎችም ያጋሩ። ኸይርን በማመላከት የአጅሩ ተካፋይ ይሁኑ!

​🔗 ቻናላችንን ይቀላቀሉ፡ @sultan_54

## የኢማሙ አሽ-ሻፊዒ የሕይወት ታሪክ (ክፍል 2)
### 1. በዘርፈ ብዙ ዕውቀታቸው
* የሕክምና ዕውቀት፦ ኢማሙ አሽ-ሻፊዒ የሕክምና ዕውቀትን የዕውቀት ሲሶ (አንድ ሶስተኛ) እንደሆነ ያምኑ ነበር። ሙስሊሞች ይህን ዘርፍ ችላ ማለታቸው ይቆጫቸው ነበር።
* የቀስት ውርወራ፦ በዕውቀት ፍለጋ ጎን ለጎን የቀስት ውርወራን ያዘወትሩ ነበር። ካስር ቀስት አስሩንም በትክክል የመምታት ልዩ ብቃት ነበራቸው።
* የአስተውሎት (ፈራሳ) ጥበብ፦ ሰውን በማየት ብቻ ማንነቱንና ሁኔታውን የመረዳት (ፈራሳ) ልዩ ተሰጥኦ ነበራቸው።
### 2. የዒልም ቅርስና ድርሰቶቻቸው
* የኡሱል አል-ፊቅህ ፈር ቀዳጅ፦ (ኡሱል አል-ፊቅህ) ዙሪያ ለመጀመሪያ ጊዜ "አር-ሪሳላህ" የተሰኘውን ኪታብ የደረሱ ታላቅ ሰው ናቸው።
* የድርሰት ፍጥነት፦ በጥራትና በጥልቀት የታጀቡ ድርሰቶቻቸውን በፍጥነት በማጠናቀቅ ይታወቃሉ። አንዳንዴ ሙሉ ኪታብን በግማሽ ቀን ውስጥ ያጠናቅቁ ነበር።
* ታዋቂ ኪታቦቻቸው፦ "አል-ኡም"፣ "ጂማዕ አል-ኢልም" (ሱናን ለመከላከል የተጻፈ) እና "አል-ናሲክ ወል-መንሱክ" ተጠቃሽ ናቸው።
### 3. የዒልም መንገዳቸውና ዓቂዳቸው
* የሰለፎች መንገድ፦ በዓቂዳ ረገድ የሰለፎችን መንገድ የተከተሉና ለሱና ጥብቅ የነበሩ ዓሊም ናቸው።
* የማስረጃ አጠቃቀም፦ በማስረጃነት ቁርአንን፣ ትክክለኛ ሐዲሶችን፣ ኢጅማዕን እና ቂያስን ይጠቀሙ ነበር።
### 4. የክርክር ብቃትና የሊቃውንት ምስክርነት
* የክርክር ጥበብ፦ በማንኛውም የዕውቀት ክርክር የማይንገደገዱና በማስረጃ ረቺ የነበሩ ሲሆን፣ በማንኛውም ክርክር ተሸንፈው እንደማያውቁ ይነገራል።
* የኢማም አሕመድ ምስክርነት፦ ኢማም አሕመድ ኢብኑ ሐንበል ስለ እሳቸው ሲናገሩ "ዓይኖቼ እንደ እሳቸው ያለ ሰው አይተው አያውቁም" በማለት የመሰከሩላቸው ታላቅ መምህር ናቸው።
### 5. ድንቅ አባባሎቻቸው
* "ቁርአንን የተማረ ክብሩ ይገዝፋል፤ ፊቅህን የተማረ ማዕረጉ ይላቃል፤ ቋንቋን የተማረ ባህሪው ይለሰልሳል..."
* "ዒልምን መቅሰም ከትርፍ (ናፍላ) ሰላት ይበልጣል።"
* "እራሱን ያልጠበቀ ዒልሙ አይጠቅመውም።"
### 6. ስነ-ጽሑፍና ግጥሞቻቸው
* ኢማሙ አሽ-ሻፊዒ በግርማዊነታቸውና በቋንቋ ንግግራቸው የሚደነቁ ገጣሚም ነበሩ። ግጥሞቻቸው በዙህድ እና በስነ-ምግባር የታነጹ ናቸው።
### 7. ህልፈታቸው
* በ204 ዓመተ ሂጅራ በግብፅ ምድር በ54 ዓመታቸው ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ። በታሪክ የማይረሳ የዕውቀት ቅርስና መልካም ስም ጥለው አልፈዋል።
> "አላህ ማረፊያቸውን ጀነት ያድርግላቸው!"
>

አሻኢራዎች "ቁርአን ፍጡር ነው" የሚል እምነት አላቸው፣ ይህ ንግግር በሱና ሊቃውንት ዘንድ እጅግ አደገኛና ከእስልምና የሚያስወጣ ነው።
​ አል-በይጁሪ ንግግር፦ "ጀውሃረት አት-ተውሂድ ማብራሪያ ገፅ(108) ላይ" አላህ ቁርአንን መጀመሪያ በለውሐል መሕፉዝ ላይ ፈጥሮታል።" ይላሉ
​ አል-ባቂላኒ ንግግር፦ "አል-ኢንሳፍ" በተሰኘው ኪታባቸው ላይ "ከቦታ ወደ ቦታ የሚሸጋገረው ቁርአን የጅብሪል ንግግር ነው።" ብለዋል፣ ይህ ደግሞ ቁርአን የአላህ ቃል መሆኑን መካድና ከሙስሊሞች ስምምነት ያፈነገጠ አቋም ነው።
​ የሰለፎችና የኢማም አል-ቡኻሪ አቋም
​ኢማም አል-ቡኻሪ "ኸልቁ አፍዓሊል ዒባድ" በተሰኘው ኪታባቸው ላይ እንደገለጹት፤ ቁርአን ፍጡር ነው የሚል ሰው ከእስልምና ይወጣል።" በማለት አስፍረዋል።
​ዐብደላህ ኢብኑ ሙባረክ እንዲህ ብለዋል፦ "አላህ '(እኔ አላህ ነኝ፣ ከእኔ ሌላ አምላክ የለም)' ያለውን ቃል ፍጡር ነው የሚል ሰው ከእስልምና ወጥቷል።"
​አመክንዮአዊ ማስረጃ
ከዛፉ በስተኩል ሙሳ አለይሂ ሰላም፦
﴿ إِنَّنِيٓ أَنَا ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱعۡبُدۡنِي وَأَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ لِذِكۡرِيٓ  ﴾ [طه: 14]
የሚለውን ቃል(ድምፅ) ሰምቷል።
​ቁርአን ፍጡር ቢሆን ኖሮ፣ አምላክነትን በሐሰት እንደሞገተ ፍጡር ይቆጠር ነበር። ነገር ግን ቁርአን የአላህ ቃል በመሆኑና አምላክነቱንም እራሱ ስለሚገልጽ ፍጡር ሊሆን አይችልም።
​የአህሉ ሱና አቋም ቁርአን የአላህ ቃል እንጂ ፍጡር አለመሆኑን የሚያረጋግጥ ትክክለኛ መንገድ ነው።
​📢 ለተጨማሪ ትምህርቶች ቻናላችንን ይቀላቀሉ፦
https://t.me/sultan_54

የሰው ልጅ ከወንጀል ሲርቅና ልቡ ሲጠራ፣ ለአላህ ፍራቻና ለቁርአን ግሳጼዎች ያለው ስሜት ፈጣን ይሆናል፣ በቀላሉ ልቡ ተነክቶ እንባው ይፈሳል።

​ምንጭ፦ መጅሙዕ ረሳኢል ኢብኑ ረጀብ (1/262)

አዲስ ሙሓደራ - ክፍል 2 📢
​ርዕስ፦ የሸይኹል ኢስላም ዒባዳና የጽናት ተጋድሎ
​በክፍል አንድ ስለ ትምህርታቸውና ስለ ዕውቀታቸው አይተን ነበር። በዚህ በሁለተኛውና የመጨረሻው ክፍል ደግሞ፦
✅ ስለ አስደናቂው ትሕትናቸውና ልግስናቸው፤
✅ ስለ ጀግንነታቸውና ስለ እስር ቤት ቆይታቸው፤
✅ ስለ መጨረሻው የሕይወት እስትንፋስና ታሪካዊው የቀብር ስነ-ስርዓት...
በሰፊው ይተነተናል።
​ይህንን መንፈስ የሚያድስ ታሪክ አዳምጠው ሲጨርሱ ለወዳጅ ዘመድዎ ያጋሩ።
​ሊንኩን በመጫን ያዳምጡ፦
[]🔗 https://t.me/sultan_54

የ ኢማሙ አሕመድ ኢብኑ ሐንበል (ኢማሙ አህሊ ሱነቲ ወልጀመዓ ) የህይወት ታሪክ ባጭር። ክፍል(1)
ዋና ዋና ነጥቦቹም የሚከተሉት ናቸው፦
1. ማንነት፣ ትውልድና እድገት
* ስምና ዘር፡ አሕመድ ኢቢኑ ሙሐመድ ኢቢኑ ሐንበል ይባላሉ። ዝርያቸውም ከታዋቂው የዓረብ ጎሳ "ሸይባን" ይመዘዛል።
* ውልደትና የቲምነት፡ በ164 ዓ.ሂ በባግዳድ ተወለዱ። አባታቸው በለጋ እድሜያቸው ስለሞቱ በናታቸው "ሶፍያ ቢንቱ መይሙና" እጅ በችግር ግን ደግሞ በጥሩ ስነ-ምግባር ታንጸው አደጉ።
* የ"ኢብኑ ሐንበል" ስያሜ፡ "ሐንበል" የአባታቸው ስም ሳይሆን የአያታቸው ስም ነው። አያታቸው ታዋቂ መሪ ስለነበሩ በእሳቸው ስም ተጠሩ።
2. የዕውቀት ጉዞና መሻይኾቻቸው
የጥናት መጀመሪያ፡** በ16 ዓመታቸው የሐዲስ ጥናት ጀመሩ። እናታቸው ለጉዞ የሚያስፈልጋቸውን ስንቅ አዘጋጅታ "አላህ ዘንድ አደራ ሰጥቼሃለሁ" በማለት መረቀቻቸው።
* የተጓዙባቸው ቦታዎች፡ ኩፋ፣ በስራ፣ መካ፣ መዲና፣ የመን እና ሻም (ሶርያ) በመሄድ ዕውቀት ቀስመዋል።
* ዋና ዋና መሻይኾቻቸው፡ ከታላላቅ ዑለማዎች መካከል እንደ ኢማሙ አሽ– ሻፊዒይ፣ ወኪዕ ኢብኑ አል-ጀራሕ እና ዐብዱረዛቅ አስ-ሰንዓኒ ዘንድ ተምረዋል።
### 3. ተማሪዎቻቸውና የዕውቀት ደረጃቸው
* ታዋቂ ተማሪዎች፡ ኢማም ቡኻሪ፣ ኢማም ሙስሊም፣ አቡ ዳውድ እና ልጆቻቸው (ሷሊሕና ዐብዱላህ) የእሳቸው ተማሪዎች ነበሩ።
* የሐዲስ እውቀት፡ አንድ ሚሊዮን (1,000,000) የሚጠጉ ሐዲሶችን በቃላቸው ያውቁ ነበር ተብሏል።
* ፈቂህና ሙሐዲስ፡ ኢማም አሕመድ የሐዲስ ሊቅ ብቻ ሳይሆኑ ጥልቅ የፊቅህ እውቀት የነበራቸው ታላቅ ምሁር ነበሩ።
4. ስነ-ምግባርና አምልኮ
* አርአያነት፡ ዓለማዊ ድሎትን የማይመኙ (ዙህድ ያለቸው) እና ከጥራጣሬ ነገሮች የራቁ ነበሩ። የሰዎችን እርዳታና ስጦታ አይቀበሉም ነበር።
* ሱናን መከተል፡ ማንኛውንም ሐዲስ ሲሰሙ በተግባር ላይ ያውሉት ነበር። ነቢዩ (ﷺ) ዋግምት ተደርገው (ሒጃማ) ለባለሙያው(አቡ ጠይባህ) ዲናር እንደከፈሉ ሲሰሙ፣ እሳቸውም በተመሳሳይ መልኩ አድርገዋል።
* ትሕትና፡ በጣም ትሁትና ንጽህናቸውን የሚጠብቁ ነበሩ፤ የቤታቸውን ስራ ራሳቸው ይሰሩ ነበር።
5. "ሙስነድ (የሐዲስ መድብል)" እና የጥናት ስልት
* መረጃዎቻቸው፡ ቁርአንን፣ ሐዲስንና የሶሐባዎችን ንግግር መሰረት ያደረጉ ነበሩ።
* አል-ሙስነድ፡ ይህ መጽሐፍ በዓለም ትልቁ የሐዲስ ስብስብ ሲሆን፣ በሺዎች የሚቆጠሩ ሐዲሶችን ይዟል። መጽሐፉን የጀመሩት በ200 ዓ.ሂ አካባቢ ነው።
ክፍል አንድ እዚህ ጋ አብቃ።
በሚቀጥለው ክፍል(2) ስለ ኢማም አሕመድ ትልቁ ፈተና (ቁርአን ፍጡር ነው የሚለው የሙእተዚላ ፈተና/ፊትነተል ኸልቀል ቁርአን) ይቀጥላል። ኢንሻ አላህ!

### የኢማም አሕመድ ኢብኑ ሐንበል የሕይወት ታሪክ (ክፍል 2) - የመከራው ወቅትና ፅናት
ይህ ትምህርት በኢስላም ታሪክ ውስጥ ታላቅ ስም ስላላቸው ስለ ኢማም አሕመድ ኢብኑ ሐንበል የፈተና ወቅትና ያሳዩትን ተወዳዳሪ የሌለው ፅናት በዝርዝር ያቀርባል።
📌 ዋና ዋና ነጥቦች፦
1. የፈተናው መጀመሪያ (ፊትነቱ ኸልቅ አል ቁርኣን)፦
በወቅቱ የነበሩት መሪዎች (ኸሊፋዎች) ቁርኣን "የአላህ ቃል ሳይሆን ፍጡር ነው" የሚል የ"ሙእተዚላ"የተሳሳተ አስተሳሰብን በኃይል ለማስፋፋት ሞከሩ። ብዙ ዑለማዎች ተገደውና ተፈራርተው አቋማቸውን ሲቀይሩ፣ ኢማም አሕመድ ግን "ቁርኣን የአላህ ቃል እንጂ ፍጡር አይደለም" በሚለው የሀቅ መንገድ ላይ ፀንተው ቆሙ።
2. የኸሊፋ አል-መእሙንና የሙእተሲም ዘመን፦
* ኸሊፋ አል-መእሙን፦ ኢማሙን ወደ ሻም እንዲመጡና እንዲገደሉ ትእዛዝ አስተላልፎ ነበር። ነገር ግን ኢማም አሕመድ አላህ ከእሱ ጋር እንዳያገናኛቸው ዱዓ አደረጉ፤ ወደ እሱ ሳይደርሱም ኸሊፋው ሞተ።
* ኸሊፋ አል-ሙእተሲም፦ ኢማሙን በእስር ቤት ውስጥ ለረጅም ጊዜ አሰቃይቷቸዋል። በተቀናቃኝ መሻይኾች ፊት ክርክር ቢደረግም ኢማሙ በቁርኣንና በሐዲስ ማስረጃዎች አሸነፉ። በዚህም ምክንያት በአሰቃቂ ሁኔታ በግርፋት እንዲቀጡ ተደረገ።
3. አሰቃቂው ግርፋትና ፅናት፦
ኢማሙ በግርፋት ብዛት ራሳቸውን እስከመሳት ቢደርሱም፣ አቋማቸውን ግን ፈጽሞ አልቀየሩም። ግርፋቱ አካላቸውን ቢያደክመውም የልባቸውን ኢማን ግን አላጠፋውም ነበር።
4. ከኸሊፋዎች ጋር የነበራቸው ጥንቃቄ የተሞላበት ግንኙነት፦
ምንም እንኳን ከፍተኛ በደል ቢደርስባቸውም፣ ኢማም አሕመድ ህዝቡ በመሪው ላይ እንዲያምፅ ወይም ደም እንዲፈስ ፈጽሞ አልፈቀዱም። "የሙስሊሞች ደም ከመፍሰስ ይልቅ እኔ መከራውን ብቀበል ይሻላል" በማለት ትዕግስትንና አንድነትን መረጡ።
5. የነፃነት ጎህ ሲቀድ፦
ኸሊፋ አል-ሙተወኪል ወደ ስልጣን ሲመጣ፣ ትክክለኛውን የሱና መንገድ በመደገፍ ኢማም አሕመድን ከእስር ፈታቸው። በሀገሪቱ የነበረውን የቢድዓ መንገድ በማጥፋት ሱና እንዲንሰራፋ አደረገ።
6. የኢማሙ ስንብት (ህልፈት)፦
ኢማም አህመድ በ77 ዓመታቸው ከዚህ ዓለም ተለዩ። በታሪክ ባልታየ መልኩ በሰው የተጨናነቀ የቀብር ስነ-ስርዓት ተከናወነላቸው። ከ800,000 በላይ ወንዶችና 60,000 ሴቶች በቀብራቸው ላይ ተገኝተዋል ተብሎ ይገመታል።
💡 ትምህርት፦
የኢማም አህመድ ታሪክ ለእውነት መቆም፣ በመከራ ጊዜ መፅናትና የሙስሊሞችን አንድነት መጠበቅ ያለውን ዋጋ ያስተምረናል። አላህ ለዲኑ ሲሉ መከራን ለተቀበሉት ኢማም እዝነት ያድርግላቸው ጀነትም ወስጥ ደረጃቸውን ከፍ ያድርግላቸው። እኛንም በጀነት ከነሱ እና ከነቢያችን ጋር ከሚገናኙት ያድርገን። ኣሚን!
*ዶ/ር ዐዚዝ ኢብኑ ፈርሃን በተከታታይ "የኢማሞች ታሪክ" እያቀረቡት ካለው ትምህርታቸው የተወሰደ*

أذكار الصباح

☀️ የማለዳ ዚክሮች (በአማርኛ ንባብ) ☀️
1. አስበሕና ወአስበሐል ሙልኩ ሊላህ፣ ወልሐምዱ ሊላህ፣ ላ ኢላሃ ኢለላሁ ወሕደሁ ላ ሸሪከ ለህ፣ ለሁል ሙልኩ ወለሁል ሐምዱ ወሁወ ዐላ ኩሊ ሸይኢን ቀዲር። ረቢ አስአሉከ ኸይረ ማ ፊ ሃዘል የውም ወኸይረ ማ በዕደሁ፣ ወአዑዙ ቢከ ሚን ሸሪ ማ ፊ ሀዘል የውም ወሸሪ ማ በዕደሁ። ረቢ አዑዙ ቢከ ሚነል ከሰሊ ወሱኢል ኪበር። ረቢ አዑዙ ቢከ ሚን ዐዛቢን ፊ ናሪ ወዐዛቢን ፊል ቀብር። (1 ጊዜ)
2. አላሁመ አንተ ረቢ ላ ኢላሃ ኢላ አንተ፣ ኸለቅተኒ ወአና ዐብዱከ፣ ወአና ዐላ ዐህዲከ ወወዕዲከ ማስ ተጠዕቱ፣ አዑዙ ቢከ ሚን ሸሪ ማ ሶነዕቱ፣ አቡኡ ለከ ቢኒዕመቲከ ዐለየ ወአቡኡ ቢዘንቢ ፈግፊርሊ ፈኢነሁ ላ የግፊሩዝ ዙኑበ ኢላ አንተ። (1 ጊዜ)
3. ረዲቱ ቢላሂ ረበን፣ ወቢል ኢስላሚ ዲነን፣ ወቢሙሐመዲን ሶለላሁ ዐለይሂ ወሰለመ ነቢየን። (3 ጊዜ)
4. ቢስሚላሂል ለዚ ላ የዱሩ መዐስሚሂ ሸይኡን ፊል አርዲ ወላ ፊሰማኢ ወሁወ ሰሚዑል ዐሊም (3 ጊዜ)
5. ያ ሐዩ ያ ቀዩም ቢራሕመቲከ አስተጊስ አስሊሕ ሊ ሸእኒ ኩለሁ ወላ ተኪልኒ ኢላ ነፍሲ ጠርፈተ ዐይን (3 ጊዜ)
6. አስበሕና ዐላ ፊጥረቲል ኢስላም፣ ወዐላ ከሊመቲል ኢኽላስ፣ ወዐላ ዲኒ ነቢዪና ሙሐመዲን ሶለላሁ ዐለይሂ ወሰለም፣ ወዐላ ሚለቲ ኣቢና ኢብራሂመ ሐኒፈን ሙስሊመን ወማ ካነ ሚነል ሙሽሪኪን። (1 ጊዜ)
7. አላሁመ ቢከ አስበሕና ወቢከ አምሰይና ወቢከ ነሕያ ወቢከ ነሙቱ ወኢለይከን ኑሹር። (1 ጊዜ)
8. አስበሕና ወአስበሐል ሙልኩ ሊላሂ ረቢል ዓለሚን፣ አላሁመ ኢኒ አስአሉከ ኸይረ ሃዘል የውም፡ ፈትሐሁ፣ ወነስረሁ፣ ወኑረሁ፣ ወበረከተሁ፣ ወሁዳሁ፣ ወአዑዙ ቢከ ሚን ሸሪ ማ ፊሂ ወሸሪ ማ በዕደሁ። (1 ጊዜ)
9. ሐስቢየላሁ ላ ኢላሃ ኢላ ሁወ ዐለይሂ ተወከልቱ ወሁወ ረቡል ዐርሺል ዐዚም (7 ጊዜ)
10. አላሁመ ኢኒ አስበሕቱ ኡሽሂዱከ፣ ወኡሽሂዱ ሐመለተ ዐርሺከ፣ ወመላኢከቲከ፣ ወጀሚዐ ኸልቂከ፣ አነከ አንተላሁ ላ ኢላሃ ኢላ አንተ ወሕደከ ላ ሸሪከ ለከ፣ ወአነ ሙሐመደን ዐብዱከ ወረሱሉከ። (4 ጊዜ)
11. አላሁመ ዓሊመል ገይቢ ወሸሃዳህ ፋጢረ ሰማዋቲ ወልአርድ፣ ረበ ኩሊ ሸይኢን ወመሊከህ፣ አሽሀዱ አን ላ ኢላሃ ኢላ አንተ፣ አዑዙ ቢከ ሚን ሸሪ ነፍሲ ወሚን ሸሪ ሸይጣኒ ወሸርኪህ፣ ወአን አቅተሪፈ ዐላ ነፍሲ ሱአን አው አጁረሁ ኢላ ሙስሊም (1 ጊዜ)
12. አላሁመ ኢኒ አዑዙ ቢከ ሚነል ሀሚ ወልሐዘን ወልዐጅዚ ወልከሰል ወልቡኽሊ ወልጁብኒ ወዶለዒ ድ– ደይኒ ወገለበቲ አ–ር ሪጃል (3 ጊዜ)
13. ላ ኢላሃ ኢለላሁ ወሕደሁ ላ ሸሪከ ለህ፣ ለሁል ሙልኩ ወለሁል ሐምዱ፣ ወሁወ ዐላ ኩሊ ሸይኢን ቀዲር (3 ጊዜ)
14. አላሁመ ሶሊ ወሰሊም ዐላ ነቢዪና ሙሐመድ (10 ጊዜ)
15. አላሁመ ኢኒ አስአሉከ አል-ዐፍወ ወል-ዓፊያህ ፊዱንያ ወል-አኺራህ፣ አላሁመ ኢኒ አስአሉከ አል-ዐፍወ ወል-ዓፊያህ፡ ፊ ዲኒ ወዱንያየ ወአህሊ ወማሊ፣ አላሁመ ስቱር ዐውራቲ ወአሚን ረውዓቲ፣ አላሁመ ኢሕፈዝኒ ሚን በይኒ የደየ፣ ወሚን ኸልፊ፣ ወዐን የሚኒ፣ ወዐን ሺማሊ፣ ወሚን ፈውቂ፣ ወአዑዙ ቢዐዘመቲከ አን ኡግታለ ሚን ተሕቲ። (1 ጊዜ)
* አስተግፊሩላህ ወአቱቡ ኢለይህ (100 ጊዜ)
* ሱብሐነላህ ወቢሐምዲሂ (100 ጊዜ)

​አላህ ቀናችንን የተባረከ ያድርግልን! 🤲🌸

* **ማሳሰቢያ!!
ከላይ የተጠቀሱት በበራሪ ወረቀቶች ወይም በኪታቦች ላይ ተጽፈው የሚገኙትን የጥዋትና የምሽት ዚክሮች ሁሉንም ማለት በሁሉም ዑለማዎች ስምምነት (ኢጅማዕ) ግዴታ (ዋጅብ) አይደለም።
ይልቁንም "ሙስተሐብ" (የሚወደዱ) እና የትርፍ (ነፍል) ተግባራት ናቸው። እነሱን አዘውትሮ ማለት የአላህ ባሪያ የመሆን አንዱ መገለጫና ወደ አላህ የመቃረቢያ መንገድ ነው።
ይሁንና በላጩና የተሟላው መንገድ ከነቢዩ ሙሐመድ (ሰለሏሁ አለይሂ ወሰለም) የተገኙትን ዚክሮች በሙሉ በየጊዜያቸው (በጥዋት፣ በምሽት) ማለት ነው።
አንድ ሰው ከዚክሮቹ መካከል አንዱን ወይም ሁለቱን ብቻ ቢል ለዛ ተግባሩ አጅር (ምንዳ) ያገኛል። ሁሉንም ስላላላ "አጥፍቷል" ወይም "ግዴታውን ትቷል" አይባልም። ነገር ግን ሁሉንም ለማለት የሚጥር ሰው ታላቁን ምንዳና ደረጃ ያገኛል።

​🌅 የማለዳ ዚክር (አዝካሩ አስ-ሰባሕ)
🎙 በሚሻሪ ራሺድ አል-ዓፋሲ ድምፅ
​አላህ ከክፉ ነገር እንዲጠብቅዎትና የቀንዎን ስራ እንዲያገራልዎት በጥዋት እነዚህን ዚክሮች ማዳመጥና አብሮ ማለት አይዘንጉ።
​ተቀላቀሉን፦
👉 @sultan_54

## 🌟 የኢማም አል-ቡኻሪ የሕይወት ታሪክ (ክፍል 1)
የሙሓዲሶች መሪ፣ "አሚረል ሙእሚኒን ፊል ሐዲስ" በመባል የሚታወቁት የታላቁ ዓሊም የኢማም አል-ቡኻሪ የሕይወት ጉዞ እጅግ አስተማሪ በሆኑ ክስተቶች የተሞላ ነው።
### 📍 ልደትና አስተዳደግ
* ሙሉ ስም፦ አቡ ዐብዲላህ ሙሐመድ ኢብኑ ኢስማኢል አል-ቡኻሪ። የተወለዱት በ194 ዓ.ሂ በቡኻራ (አሁን ኡዝቤኪስታን) የምትባለው ሀገር ናት።
* የቤተሰብ መስመር፦ አባታቸው ኢስማኢል ታላቅ ዓሊምና እጅግ ፈሪሃ አላህ (ወረዕ) የነበራቸው ሰው ነበሩ። በሚሞቱበት ጊዜ "በገንዘቤ ውስጥ አንዲትም የሐራም ወይም የሹብሃ (ጥርጣሬ ያለባት) ድርህም የለችም" ማለታቸው ይነገራል።
* የየቲምነት ሕይወት፦ ገና በሕፃንነታቸው አባታቸው ስለሞቱ፣ በእናታቸው ብርቱ እንክብካቤ አድገዋል።
### 👁️ ከአይነ ስውርነት ወደ ብርሃን
ኢማም አል-ቡኻሪ በሕፃንነታቸው አይናቸው ጠፍቶ ነበር። እናታቸው ግን ተስፋ ሳትቆርጥ አላህ አይናቸውን እንዲመልስላቸው አጥብቃ ትለምን ነበር። አንድ ቀን በሕልሟ ነቢዩ ኢብራሂምን (ዐለይሂ.ሰላም) አይታ "አንቺ ሴት ሆይ! በዱዓሽ ብዛት አላህ የልጅሽን አይን መልሶለታል" የሚል ብስራት ተነገራት። ጠዋት ስትነሳ ልጇ እይታው ተመልሶለት አገኘችው።
### 📚 የትምህርት ጥማትና ልዩ ችሎታ
* ቁርኣን፦ ገና የ10 ዓመት ልጅ ሳይሞሉ ቁርኣንን ሐፍዘው አጠናቀቁ።
* ልዩ ትውስታ፦ በልጅነታቸው ሐዲስ ሲማሩ እንደ ሌሎች ተማሪዎች ደብተር ላይ አይጽፉም ነበር። ከ16 ቀናት በኋላ ሌሎች ተማሪዎች "ለምን አትጽፍም?" ብለው ሲጠይቋቸው፣ እነሱ የጻፉትን 15,000 ሐዲሶች በቃላቸው ዘረገፉላቸው። እንዲያውም ተማሪዎቹ የጻፉት ላይ ስህተት ሲኖር የእሳቸውን ሂፍዝ በመጠቀም ያርሙ ነበር።
* ድፍረትና እውቀት፦ ገና የ11 ዓመት ልጅ እያሉ ታላላቅ መሻይኾችን በሐዲስ ሰንሰለት (ኢስናድ) ላይ ስህተት ሲሰሩ ያርሟቸው ነበር።
### ✈️ እውቀትን ፍለጋ የተደረጉ ጉዞዎች
የአገራቸው እውቀት ስላልበቃቸው ወደ ተለያዩ የእስልምና ዓለም ከተሞች ተጉዘዋል።
* መካና መዲና (ለ6 ዓመታት ቆይተዋል)፣ በግዳድ፣ በስራ፣ ኩፋ፣ ደማስቆ እና ግብፅን ጨምሮ በርካታ ቦታዎችን ረግጠዋል።
* ከ1,000 በላይ ታላላቅ (መሻይኾች) ዘንድ ተምረዋል።
### 💎 ስነ-ምግባርና አምልኮ
* በሰላት ውስጥ ያላቸው ተመስጦ፦ በአንድ ወቅት እየሰገዱ እያለ ተርብ (ተናካሽ ነፍሳት) 17 ጊዜ ነደፋቸው። እሳቸው ግን በቁርኣኑ ጣዕም ተመስጠው ሰላታቸውን አላቋረጡም ነበር።
* ምላሳቸውን መጠበቅ፦ "ሐራም መሆኑን ካወቅኩ ጀምሮ የሰውን ስም (ሀሜት/ጊባህ) አምቼ አላውቅም" ይሉ ነበር።
* የእውቀት ክብር፦ የቡኻራ ገዥ "ቤቴ መጥተህ ልጆቼን አስተምር" ብሎ በላከባቸው ጊዜ፣ "እውቀትን አላስንቅም፣ ወደ ነገስታት ደጃፍም አልወስደውም። ፈላጊው እኔ ዘንድ ይምጣ" በማለት የእውቀትን ክብር አስከብረዋል።
### 🎤 የታላላቅ መሻይኾች ምስክርነት
* ኢማም ሙስሊም፦ የኢማም አል-ቡኻሪ ተማሪ ሲሆኑ፣ የሸይኻቸው ግንባር በመሳም "የሐዲስ ሊቃውንት ሰይድ (መሪ) ሆይ!" በማለት ያከብሯቸው ነበር።
* ኢማም አሕመድ፦ ለሳቸው ያላቸው ክብር እጅግ ከፍተኛ ነበር።
✅ ክፍል 2 በአላህ ፈቃድ ይቀጥላል...
*(ለተጨማሪ ጠቃሚ ትምህርቶች ቻናላችንን ይከታተሉ!)*
https://t.me/sultan_54

## 🌟 የኢማም አል-ቡኻሪ የሕይወት ታሪክ (ክፍል 2 - ማጠቃለያ)
የሐዲስ ዓለም የንጋት ኮከብ የሆኑት የኢማም አል-ቡኻሪ የሕይወት ፍጻሜና ያበረከቱት ታላቅ ውርስ በሚከተለው መልኩ ቀርቧል፦
### 📖 የ"ሶሒሕ አል-ቡኻሪ" አጻጻፍ ታሪክ
* የቆይታ ጊዜ፦ ኢማም አል-ቡኻሪ ይህንን ድንቅ መጽሐፍ ለማጠናቀቅ 16 ዓመታትን ፈጅቶባቸዋል።
* ጥንቃቄ፦ እያንዳንዱን ሐዲስ በመጽሐፋቸው ውስጥ ከመመዝገባቸው በፊት ገላቸውን ታጥበውና ሁለት ረከዓ ሰግደው ከአላህ ዘንድ በረከትንና መመሪያን ይለምኑ ነበር።
* ሐዲስ ለመሰብሰብ የመነሳሳት መንስኤ፦ ሸይኻቸው ኢስሐቅ ቢን ራሁወይህ "ሶሒሕ የሆኑ የነቢዩን (ሰለሏሁ አለይሂ ወሰለም) ሐዲሶች ብቻ የያዘ አጠር ያለ ኪታብ ብታዘጋጁ" በማለት የሰጡት አስተያየት በልባቸው ውስጥ ትልቅ ቦታ አገኘ።
* ልዩ መመዘኛ፦ ሐዲሶችን ለመቀበል የሐዲሱ ዘጋቢዎች በተመሳሳይ ዘመን መኖራቸውን (ሙዓሰራ) ብቻ ሳይሆን፣ እርስ በርስ መገናኘታቸውን (ሊቃእ) ማረጋገጥን እንደ ግዴታ መስፈርት አስቀምጠዋል።
### 📚 ሌሎች የሥራ ውጤቶች
ከታዋቂው የሶሒሕ መጽሐፋቸው በተጨማሪ እንደ "አል-አደብ አል-ሙፍረድ"፣ "ታሪኽ አል-ከቢር" እና "ታሪኽ አስ-ሰጊር" ያሉ ከ20 በላይ ጠቃሚ ኪታቦችን ለኡማው አበርክተዋል።
### 🔥 የመከራና የፈተና ጊዜያት (ሚሕና)
* የቀናተኞች ሴራ፦ ኢማም አል-ቡኻሪ ወደ ነይሳቡር ሲመለሱ ሕዝቡ ያደረገላቸው ደማቅ አቀባበል በወቅቱ በነበሩ አንዳንድ ኡለማዎች ዘንድ ቅናትን ቀሰቀሰ።
* የ"ለፍዝ" ፈተና፦ በሐሰት "ቁርኣንን ስንቀራ ያለው ድምፃችን (ለፍዝ) ፍጡር ነው ይላሉ" የሚል ወሬ ተሰራጭቶባቸው ከባድ እንግልትና ከአገር የመሰደድ መከራ ደረሰባቸው።
* ጽናት፦ የቡኻራ ገዥ የነበረው ኻሊድ አዝ-ዙህሊ "ልጆቼን ቤቴ መጥተህ አስተምር" ሲላቸው፣ "እውቀትን አላስንቅም" በማለት እምቢ ማለታቸው ለስደትና ለተጨማሪ ፈተና ዳረጋቸው።
### 🌙 የሕይወት ፍጻሜ
* ዱዓ፦ ፈተናው ሲበረታባቸውና ምድር ስትጠበባቸው "አላህ ሆይ! ምድር ጠባብኛለኝና ወደ አንተ ውሰደኝ" በማለት ዱዓ አደረጉ።
* ከዚህ ዓለም በሞት መለየት፦ በ256 ዓ.ሂ የረመዳን ወር አልቆ የዒድ አል-ፊጥር ሌሊት (የሸዋል ጨረቃ በወጣችበት ምሽት) በ62 ዓመታቸው በሰመርቃንድ አቅራቢያ በምትገኝ "ኸርተንክ" የተባለች መንደር ወደ አኺራ ሄዱ።
ኢማም አል-ቡኻሪ ከሞቱ በኋላም ሥራዎቻቸው እስከ ዛሬ ድረስ ከቁርኣን ቀጥሎ እጅግ አስተማማኝ የእውቀት ምንጭ ሆነው እያገለገሉ ይገኛሉ። አላህ ስራቸውን ይውደድላቸው።
✅ የቀድሞውን ክፍል (1) ን ለማግኘት ወደ ላይ ትንሽ ስክሮል ያድርጉ!
*(ጠቃሚ መረጃዎችን ለሌሎችም በማጋራት የአጅሩ ተካፋይ ይሁኑ!)*

## 🌟 የኢማም አል-ቡኻሪ የሕይወት ታሪክ - ሙሉ ማጠቃለያ
የሐዲስ ሊቃውንት መሪ፣ የዓለማችን ታላቁ ዓሊም የኢማም አል-ቡኻሪ (ረሒመሁላህ) አስደናቂ የሕይወት ታሪክና የጽናት ጉዞ።
### 1. ውልደትና አስደናቂው አጀማመር
* አመጣጥ፦ በ194 ዓ.ሂ በቡኻራ ተወለዱ። ያደጉት በአባታቸው ሞት ምክንያት በየቲምነት ቢሆንም፣ እናታቸው በታላቅ ስነ-ምግባር አሳድገዋቸዋል።
* ተአምራዊው ፈውስ፦ በሕፃንነታቸው አይናቸው ጠፍቶ የነበረ ቢሆንም፣ እናታቸው ሌሊት ከቀን ባደረጉት ልባዊ ዱዓ አላህ አይናቸውን በድንቅ ሁኔታ መልሶላቸዋል።
* የልጅነት ብልህነት፦ ገና በ10 ዓመታቸው ቁርኣንን የሐፈዙ ሲሆን፣ በ11 ዓመታቸው ታላላቅ ኡስታዞች ሐዲስ ሲሳሳቱ ያርሙ ነበር። በ16 ዓመታቸው የኢብኑ ሙባረክንና የወኪዕን ኪታቦችን በቃላቸው ሸምድደዋል።
### 2. እውቀትን ፍለጋና "ሶሒሕ አል-ቡኻሪ"
* የእውቀት ስደት፦ መካ፣ መዲና፣ በግዳድ፣ በስራ፣ ኩፋ እና ግብፅን ጨምሮ በርካታ አገራትን ረግጠዋል። ከ1,000 በላይ መሻይኾች ዘንድ ተምረዋል።
* የኪታቡ ሚስጥር፦ "ሶሒሕ አል-ቡኻሪን" ለማዘጋጀት 16 ዓመታት የፈጀባቸው ሲሆን፣ እያንዳንዱን ሐዲስ ከመጻፋቸው በፊት ገላቸውን ታጥበውና ሁለት ረከዓ ሰግደው ከአላህ መመሪያ ይለምኑ ነበር።
* ልዩ ጥንካሬ፦ ኪታባቸው ከቁርኣን ቀጥሎ እጅግ ትክክለኛ (አስ–ሰሑል ኩቱብ) ተብሎ በኡማው ዘንድ ተቀባይነትን አግኝቷል።
### 3. አስደናቂ ስነ-ምግባርና ጽናት
* ተመስጦ፦ በሰላት ላይ እያሉ ተርብ 17 ጊዜ ነድፏቸው ቁስሉ እስኪያብጥ ድረስ በቁርኣኑ ጣዕም ተመስጠው ሰላታቸውን አላቋረጡም ነበር።
* የእውቀት ክብር፦ "እውቀት ፈላጊው ዘንድ ይሄዳል እንጂ እውቀት ወደ ነገስታት ደጃፍ አይሄድም" በማለት የቡኻራን ገዥ ትዕዛዝ ባለመቀበል የእውቀትን ክብር አስከብረዋል።
* ምላስን መጠበቅ፦ "ሐራም መሆኑን ካወቅኩ ጀምሮ የሰውን ስም አንስቼ ( አምቼ) አላውቅም" በማለት በንጽህና ኖረዋል።
### 4. ፈተናና የሕይወት ፍጻሜ
* የቀናተኞች ሴራ፦ በሕይወታቸው መጨረሻ ላይ በምቀኞችና በስልጣን ወዳዶች ሴራ ምክንያት ከባድ ፈተናና ስደት ደርሶባቸዋል።
* መጨረሻ፦ ኢማሙ ምድር ብትጠበባቸውና ፈተናው ቢበረታባቸው "አላህ ሆይ! ወደ አንተ ውሰደኝ" በማለት ዱዓ አደረጉ።
* (ሞት)፦ በ256 ዓ.ሂ የረመዳን ወር አልቆ የዒድ አል-ፊጥር ሌሊት በ62 ዓመታቸው ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ።
እኚህ ታላቅ ዓሊም ዛሬ በአካል ባይኖሩም፣ ያዘጋጁት የሐዲስ መጽሐፍ ለዓለም እስልምና ትልቅ ብርሃን ሆኖ እያገለገለ ይገኛል።
📍 ምንጭ፦ በሸይኽ ዐዚዝ ፈርሓን የቀረበ "ሲረቱ ኢማም" ትምህርት የተወሰደ።
​رابط الفيديو: سيرة إمام | الإمام البخاري - الجزء الثاني

✅ ለተጨማሪ ትምህርቶች ቻናላችንን ይቀላቀሉ!
[t.me/sultan_54]

🏋️‍♂️ ስፖርት በእስልምና እይታ 🌙
ስፖርት ለሰው ልጅ አካላዊና መንፈሳዊ ጥንካሬ ያለውን ፋይዳ ያውቃሉ? እስልምና ለስፖርት ትልቅ ቦታ ይሰጣል!
✅ የስፖርት ጥቅሞች፡
🔹 ንቁና ቀልጣፋ ያደርጋል፤ ሰውነትን ይገነባል።
🔹 ከበሽታዎች ይከላከላል።
🔹 ለጭንቀትና ለውጥረት ፍቱን መፍትሄ ነው።
🔹 ትብብርንና መከባበርን ያስተምራል።
⚖️ ስፖርት ሲሰሩ ሊጠበቁ የሚገቡ መመሪያዎች፡
1️⃣ ኒያ ፦ ስፖርት የምንሰራው ለአላህ ትዕዛዝ(ዒባዳ ላይ) እንድንበረታና ጠንካራ አማኝ ለመሆን ሊሆን ይገባል።
2️⃣ አውራን መሸፈን፦ በስፖርት ወቅት ሀፍረተ-ገላን መጠበቅ ግዴታ ነው። እንዲሁም (አጅነቢይ) ከሂኑ ወንድና ሴት ቅልቅል(ኢኽቲላጥ) የጠራ መሆን አለበት።
3️⃣ ከአደጋ መራቅ፦ ለሞት ወይም ለከባድ አካል ጉዳት የሚዳርጉ ስፖርቶችን እስልምና አይፈቅድም።
4️⃣ ወቅትን መጠበቅ፦ ስፖርት ከሶላትና ከሌሎች ሃይማኖታዊ ግዴታዎች ሊያደናቅፍ አይገባም።
5️⃣ ከሱሶችና ቁማር መራቅ፦ ስፖርቱ ከውርርድ የጸዳ ሊሆን ይገባል።
**✨ የአላህ መልክተኛ(ሰለሏሁ አለይሂ ወሰለም)እንዲህ ብለዋል፦
*"ጠንካራ አማኝ ከአላህ ዘንድ ከደካማ አማኝ ይበልጥ ተወዳጅና በላጭ ነው፤ በሁለቱም ግን መልካምነት አለ።"*
💪 ጤናዎን ይጠብቁ፣ ጥንካሬዎን ያሳድጉ!
## #ስፖርት #ጤና #እስልምና #አካላዊ_ጥንካሬ

### የብልት ስሜትን የመቆጣጠር ግዴታ
ኢብኑ ቁዳማ (ረሒመሁላህ) እንዲህ ይላሉ፦
"የብልት ስሜትን በተመለከተ፤ የግብረ-ሥጋ ግንኙነት ስሜት በሰው ልጅ ላይ የተሰጠው ለሁለት ጥቅሞች መሆኑን እወቅ፦
1. የመጀመሪያው፦ የሰው ልጅ ዘር /ትውልድ እንዲቀጥል ነው።
2. ሁለተኛው፦ የሰው ልጅ በዚህ ዓለም የሚያገኘውን ጣዕም አይቶ፣ በእሱም የኣኺራን (የመጨረሻውን ዓለም) ድሎትና ጣዕም እንዲረዳና እንዲመዝንበት ነው። ምክንያቱም አንድ ሰው በቅምሻ ያላወቀውን ነገር ናፍቆቱ አይበረታበትምና።
ነገር ግን ይህ ስሜት ወደ መካከለኛነት (ሚዛናዊነት) ካልተመለሰ፣ ብዙ ጥፋቶችንና ፈተናዎችን ይዞ ይመጣል። ይህ ባይሆን ኖሮ ሴቶች የሸይጣን መሳቢያ (ወጥመድ) ባልሆኑ ነበር።"
በሐዲስ ላይ እንደተጠቀሰው፦
ነቢዩ ﷺ እንዲህ ብለዋል፦ *«ከእኔ በኋላ በወንዶች ላይ ከሴቶች በላይ የሚጎዳ ፈተናን አልተውኩም።»*
አንዳንድ ሷሊሖች እንዲህ ይላሉ፦
*"አንድ ሰው በገንዘብ ቤት (በካዝና) ላይ አደራ ቢጥልብኝ፣ አደራውን በአግባቡ እንደምወጣ አስባለሁ። ነገር ግን በአንዲት (መልክ የሌላት) ሴት ላይ ለአንዲት ሰዓት ብቻ እንድሆን (ብቻችንን እንድንቀር) ቢተማመንብኝ፣ በነፍሴ ላይ አልተማመንም።"*
ነቢዩ ﷺ እንዲህ ብሏል ፦
*«አንድ ወንድ ከአንዲት ሴት ጋር ብቻቸውን አይቀማመጡም፤ ሦስተኛቸው ሸይጣን ቢሆን እንጂ።»*
ስሜትን ካለመቆጣጠር የሚመጡ አደጋዎች፦
"ይህ ስሜት ከልክ ሲያልፍ፣ የወንድ ልጅ ትኩረት ሁሉ ሴቶችን በመቅመስ ላይ ብቻ እንዲያርፍ ያደርገዋል። ይህ ደግሞ ኣኺራን ከማስታወስ ያዘናጋዋል፤ አልፎ ተርፎም ወደ ዝሙትና ብልሹ ተግባራት ሊመራው ይችላል። እንዲያውም ባለቤቱን ወደ 'ኢሽቅ' (መጥፎ ፍቅር) ደረጃ ሊያደርሰው ይችላል። ይህ ደግሞ በጣም አስነዋሪና ሊታፈርበት የሚገባ የስሜት ዓይነት ነው።"
መፍትሄው፦
*"ይህን ነገር ገና በጅምሩ (በመጀመሪያው ደረጃ) ላይ ሆኖ መጠንቀቁ ይቀላል፤ መጨረሻው ላይ ግን በጣም ከባድ ህክምና ያስፈልገዋል፣ አልፎ ተርፎም ህክምናው ላይሳካ ይችላል።"*
> ምንጭ፦ ሙኽተሰር ሚንሃጅ አል-ቃሲዲን (ገጽ 339 - 340)
>

## የኢማም ሙስሊም የህይወት ታሪክ እና የሥራ ውጤቶች
ይህ ትምህርት በታዋቂው የሐዲስ ሊቅ ኢማም ሙስሊም ኢብኑ አል-ሐጃጅ (የ"ሶሒህ ሙስሊም" ባለቤት) ዙሪያ የሚያጠነጥን ሲሆን፣በሚከተሉትን ዋና ዋና ነጥቦች ታሪካቸውን በጥቂቱ እንዲህ ይቀርባል፡-
### 1. ማንነት እና አስተዳደግ
* ስምና ዝርያ፦ ሙስሊም ኢብኑ አል-ሐጃጅ አል-ቁሸይሪ ይባላሉ። ትውልዳቸው "ቁሸይር" ከሚባለው ታዋቂ የዐረብ ጎሳ ጋር ይመዘዛል።
* ውልደትና እድገት፦ በነይሳቡር (ኹራሳን) በ204 ወይም በ206 ዓ.ሂ ተወለዱ። ያደጉት ለዕውቀትና ለኡለማእ ትልቅ ክብር ባለበት ቤተሰብ ውስጥ ነው።
* ጠባያቸው፦ መልከ መልካም፣ ንፁህና የሚያምር አለባበስ ያላቸው፣ እንዲሁም በጨርቃ ጨርቅ ንግድ የሚተዳደሩ ባለሀብት ነበሩ። ይህም ለዕውቀት ፍለጋ በራሳቸው ወጪ እንዲጓዙና ለተማሪዎችም እርዳታ እንዲያደርጉ ረድቷቸዋል።
### 2. የዕውቀት ጉዞ እና መምህራኖቻቸው
* ዕውቀትን መፈለግ የጀመሩት ገና በልጅነታቸው (ከ12 ዓመት በፊት) ነበር።
* ታዋቂ መሻይኾቻቸው፦ ከ200 በላይ መሻይኽ ነበሯቸው። ከነዚህም መካከል ኢማም አሕመድ ኢብኑ ሐንበል፣ ያህያ ኢብኑ ያሕያ፣ ኢስሐቅ ኢብኑ ራሁወይህ እና ኢማም አል-ቡኻሪ ይገኙበታል። (ኢማም አል-ቡኻሪን በጣም ይወዱና ያከብሩ ነበር)።
* ተማሪዎቻቸው፦ እንደ ኢማም ቲርሚዚ፣ ኢብኑ ኹዘይማህ እና አቡ ዓዋናህ ያሉ ታላላቅ ሊቃውንት የእሳቸው ተማሪዎች ነበሩ።
### 3. "ሶሒህ ሙስሊም" (ታላቁ የሐዲስ መጽሐፍ)
* የመጽሐፉ ሙሉ ስም፦ "አል-ሙስነድ አስ-ሶሒህ አል-ሙኽተሰር" ይባላል።
* የዝግጅት ጊዜ፦ ካሏቸው 300 ሺህ ሐዲሶች መካከል መርጠው ይህን መጽሐፍ ለማዘጋጀት 15 ዓመታት ፈጅቶባቸዋል።
* የተዘጋጀበት ምክንያት፦ ተማሪዎቻቸው በጠየቋቸው መሰረት እና በዚያን ጊዜ በሰዎች መካከል የሚሰራጩ ደካማ (ዳዒፍ) ሐዲሶችን ከትክክለኛዎቹ ለመለየትና ሱናን ለማጥራት ነው።
* ልዩ ባህሪው፦ ኪታቡ በምዕራፎች አደራጃጀቱ እጅግ በጣም የተዋበና ለአንባቢ ምቹ ነው። ሐዲሶችን ሳይቆራርጡ በአንድ ቦታ ላይ ሰብስበው የማቅረብ ልዩ ጥበብ አላቸው።
### 4. የዑለማዎች ምስክርነት
* ዓሊሞች በሙሉ በእሳቸው ታላቅነት፣ በሐዲስ ጥበብ ያላቸውን ጥልቅ እውቀትና ለዲኑ ያላቸውን ተቆርቋሪነት መስክረዋል።
* "ሶሒህ ሙስሊም" ከቁርኣን በመቀጠል ከ"ሶሒህ አል-ቡኻሪ" ጋር በጋራ እጅግ ትክክለኛ ኪታብ ተብሎ ይታወቃል።
### 5. አሟሟታቸው (አስገራሚው ታሪክ)
* በ261 ዓ.ሂ በነይሳቡር ከተማ ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ።
* የሞታቸው ምክንያት፦ አንድ ያላወቁትን ሐዲስ ፍለጋ ሌሊቱን ሙሉ ኩቱብ ሲያገላብጡ አደሩ። በዚያው ሰዓት በስጦታ የመጣላቸውን አንድ ቅርጫት ተምር ሳያውቁት ሲመገቡ አድረው ተምሩም አለቀ ሐዲሱንም አገኙት። ነገር ግን በዚያው ምክንያት ታመው ለህልፈት መዳረጋቸው ይነገራል።
ይህ ቪዲዮ የኢማሙን የትዕግስት፣ የፅናት እና ለነቢዩ (ሰለሏሁ አለይሂ ወሰለም) ንግግሮች የነበራቸውን ጥልቅ ፍቅር በዝርዝር ያሳያል።

በህመም፣ በገንዘብ እጥረት ወይም በተለያዩ ምክንያቶች ሐጅ ማድረግ ያልቻሉ አማኞች፣ ልባቸው ከሑጃጆች ጋር እስከሆነ ድረስ አላህ እንደ ሑጃጅ አድርጎ ምንዳቸውን ይሰጣቸዋል።
#ሐጅ_1447