اقرأوا القرآن، فإنه يوم القيامة شفيعا لأصحابه....

"Құран оқыңдар! Өйткені ол Қиямет күні өз иелеріне шапағатшы болып келеді²⁴...²⁵",

من قرأ القرآن، وعمل بما فيه ألبس والداه تاجا يوم القيامة، ضوؤه أحسن من ضوء الشمس في بيوت الدنيا، لو كانت فيكم، فما ظنكم بالذي عمل هذا؟

Кім Құранды оқып, ондағы үкімдерге амал етсе, Қиямет күні оның ата-анасына бір тәж кигізіледі. Оның нұры, егер күн дүниедегі үйлеріңнің ішінде тұрған болса, сол күннің жарығынан да көркем болады. Ендеше, Құранмен амал еткен адамның өзіне берілетін сый-құрмет туралы не ойлайсыңдар²⁷?!

من قرأ القرآن، وتعلمه، وعمل به، ألبس والداه يوم القيامة تاجا من نور ضوؤه مثل ضوء الشمس، ويكس والداه حلتان لا تقوم بهما الدنيا، فيقولان: لم كسينا هذا، فيقال: بأخذ ولدكما القرآن.

Кім Құранды оқып, оны үйреніп және соған амал етсе, Қиямет күні оның ата-анасына нұрдан жасалған тәж кигізіледі. Оның жарығы күннің жарығындай болады. Сондай-ақ ата-анасына дүниенің бар байлығы тең келмейтін екі сәнді киім кигізіледі. Сонда ол екеуі: "Бізге бұл не үшін кигізілді?"- деп сұрайды. Екеуіне: "Балаларыңның Құранды ұстануының арқасында",- деп айтылады²⁸.

يجيء صاحب القرآن يوم القيامة، فيقول القرآن: يا رب حله، فيلبس تاج الكرامة، ويقول: يا رب زده، فيلبس حلة الكرامة، ويقول: يا رب ارض عنه، فيرضى عنه. فيقال: اقرأ، وارق، ويزداد بكل آية حسنة.

Қиямет күні Құран иесі келеді. Сонда Құран: "Уа, Раббым! Оны әшекейле!"- дейді. Оған құрмет тәжі кигізіледі. Сосын Құран: "Уа, Раббым! Оған тағы да арттыр!"- дейді. Оған құрмет киімі кигізіледі. Кейін Құран: "Уа, Раббым! Оған разы бол!"- дейді. Сонда Аллаһ оған разы болады. Оған: "Оқы және жоғарыла!"- деп айтылады. Ол әрбір оқыған аяты үшін бір дәрежеге көтеріліп, бір сауапқа ие болады²⁹.

يقال لصاحب القرآن: اقرأ، وارق، ورتل كما كنت ترتل في الدنيا، فإن منزلتك عند آخر آية تقرؤها.

Құран иесіне³⁰: "Оқы! Жоғары көтеріл! Дүниеде қалай мәнерлеп оқыған болсаң, дәл солай тәжуидпен оқы! Өйткені сенің дәрежең оқитын ең соңғы аятыңның тұсында болады",- деп айтылады³¹.

لا حسد إلا على اثنتين: رجل آتاه الله هذا الكتاب، فقام به آناء الليل، وآناء النهار. ورجل أعطاه الله تعالى مالا، فتصدق به آناء الليل، وآناء النهار.

Қызғануға болатын нәрсе екеу ғана:
➖Біріншісі - Аллаһ оған осы Кітапты (Құранды) берген адам. Ол онымен түнде де, күндіз де құлшылық етеді.
➖Екіншісі - Аллаһ оған мал-дүние берген адам. Ол оны түнде де, күндіз де Аллаһ жолында жұмсайды³³.

لا حسد إلا في اثنتين: رجل علمه القرآن، فهو يتلوه آناء الليل، وآناء النهار، فسمعه جار له، فقال: يا ليتني أوتيت مثل ما أوتي فلان، فعملت مثل ما يعمل.

Қызғануға болатын нәрсе екеу ғана: Бір адамға Аллаһ Құранды үйреткен. Ол оны түнде де, күндіз де оқиды. Мұны көршісі естіп: "Әттеген-ай, маған да пәленшеге берілгендей берілгенде ғой! Сонда мен де оның істегенін істер едім",- дейді.

ورجل آتاه الله مالا فهو يهلكه في الحل، فقال رجل: ليتني أوتيت مثل ما أوتي فلان، فعملت مثل ما يعمل.

Және бір адамға Аллаһ мал-дүние берген. Ол оны ақиқат жолында жұмсап жатыр. Сонда басқа біреу: "Әттеген-ай, маған да пәленшеге берілгендей берілгенде ғой! Сонда мен де оның істегенін істер едім",- дейді³⁴.

ثلاثة لا يهولهم الفزع الأكبر، ولا ينالهم الحساب، هم على كثيب من مسك حتى يفرغ من حساب الخلائق: رجل قرأ القرآن ابتغاء وجه الله تعالى، وأم به قوماً، وهم راضون. وداع يدعو إلى الصلاة ابتغاء وجه الله عز وجل. وعبد أحسن بينه، وبين ربه، وفيما بينه وبين مواليه.

Үш топ адамды Ұлы Қорқыныш³⁵ үрейлендірмейді³⁶, әрі олар есепке тартылмайды. Олар бүкіл жаратылыстың есебі біткенше жұпар иісті миск төбесінің³⁷ үстінде болады:
➖Аллаһтың разылығын ғана көздеп Құран оқыған, әрі бір қауымға имам болып намаз жүргізген, ал ол қауым оған риза болған адам;
➖Аллаһтың разылығын көздеп азан шақырған адам;
➖және Раббысына қатысты міндеттерін де, қожайындары алдындағы міндеттерін де көркем орындаған құл³⁸.

لو لم أسمعه من رسول الله إلا مرة، ومرة، حتى عد سبع مرات لا حدثت به.

"Егер мен бұл хадисті Аллаһ елшісінен ﷺ бір-ақ рет естіген болсам, оны жеткізбес едім. Бірақ мен оны одан қайта-қайта, тіпті жеті рет естідім".

ثلاثة على كثبان المسك يوم القيامة، لا يهولهم الفزع، ولا يفزعون حتى يفرغ الناس: رجل تعلم القرآن، فقام به يطلب وجه الله، ورجل نادى في كل يوم وليلة خمس صلوات يطلب وجه الله وما عنده، ومملوك لم يمنعه رق الدنيا عن طاعة ربه.

Қиямет күні үш адам миск төбелерінің үстінде болады. Оларды қорқыныш билемейді және адамдардың есебі аяқталғанша олар үрейленбейді:
➖Аллаһтың разылығын көздеп Құран үйреніп, сонымен амал еткен адам;
➖Күн сайын бес уақыт намазға Аллаһтың разылығын және Оның сыйын көздеп азан шақырған адам;
➖Және дүниелік құлдық жағдайы өзін Раббысына мойынсұнудан тосып қоймаған құл.

والله ما منعني أن أتعلم البقرة إلا خشية ألا أقوم بها.

"Уаллаһи, мені "Бақара" сүресін үйренуден тек соның талаптарын толық орындай алмай қаламын ба деген қорқыныш қана тоқтатты",

تعلموا القرآن، واقرأوه، فإن مثل القرآن لمن تعلمه، فقرأه، وقام به كمثل جراب محشو مسكاً، يفوح ريحه في كل مكان،

"Құранды үйреніңдер, оны оқыңдар және соған амал етіңдер. Өйткені Құранды үйреніп, оқып және сонымен амал етушінің мысалы хош иісті мискке толтырылған дорба сияқты. Оның жұпар иісі барлық жерге таралады.

ومثل من تعلمه، فيرقد، وهو في جوفه كمثل جراب أوكي على مسك.

Ал Құранды үйреніп, бірақ ұйықтап жатқан адамның, яғни Құран көкірегінде болғанымен оны жария оқымайтын адамның мысалы, аузы мықтап байланған миск толы дорбаға ұқсайды⁴⁰".

من قرأ القرآن، فقد استدرج النبوة بين جنبيه، غير أنه لا يوحى إليه، لا ينبغي لصاحب القرآن أن يجد مع جد، ولا يجهل مع جهل، وفي جوفه كلام الله تعالى.

Кім Құран оқыса, оған уахи түспейтіні болмаса, пайғамбарлықтың бір үлесі оның көкірегіне енгізілген⁴¹ болады. Құран иесіне адамдар ашуланғанда ашулану⁴², надандар надандық көрсеткенде надандықпен жауап беру⁴³ жараспайды. Өйткені оның жүрегінде Аллаһтың сөзі бар.

الصيام، والقرآن يشفعان للعبد، يقول الصيام: رب إني منعته الطعام، والشراب بالنهار، فشفعني فيه - ويقول القرآن: منعته النوم بالليل، فشفعني فيه - فيشفعان.

Ораза мен Құран Қиямет күні құл үшін шапағат⁴² етеді. Ораза: "Уа, Раббым! Мен оны күндіз тамақтан және сусыннан тыйдым. Ендеше, менің оған қатысты шапағатымды қабыл ал⁴³",- дейді. Ал Құран: "Мен оны түнде ұйқыдан айырдым. Ендеше, менің оған қатысты шапағатымды қабыл ал",- дейді. Сөйтіп, екеуінің де шапағаты қабыл етіледі.

إنكم لا ترجعون إلى الله تعالى بشيء أفضل مما خرج منه - يعني القرآن - ظهر منه.

Сендер Аллаһ Тағалаға Одан шыққан нәрседен артық ешбір нәрсемен жақындай алмайсыңдар. Яғни, Құранды меңзеп тұр⁴⁴.

إن لله أهلين من الناس. قالوا: من هم يا رسول الله؟ قال: أهل القرآن هم أهل الله، وخاصته.

Ақиқатында, адамдардың арасында Аллаһтың ерекше жақын құлдары бар. Сахабалар: "Уа, Аллаһтың Елшісі ﷺ! Олар кімдер?",- деп сұрады. Сонда Ол ﷺ: "Олар - Құран иелері. Олар Аллаһтың ерекше құлдары әрі таңдаулылары⁴⁶",- деп жауап берді.

من قرأ القرآن لم يرد إلى أرذل العمر، وذلك قوله تعالى: (ثُمَّ رَدَدناهُ أَسفَلَ سافِلينَ إِلّا الَّذينَ آمَنوا) قال: إلا الذين قرأوا القرآن.

Кім Құран оқыса, ол ең әлсіз кәрілік жасына ұшырамайды⁴⁸. Бұл Аллаһ Тағаланың мына аятында: "Содан соң Біз оны ең төменгі дәрежеге қайтардық. Бірақ иман келтіріп, ізгі амал жасағандар басқа... (әт-Тин сүресі, 5-6-шы аяттар)". Бұл жердегі ерекшеленгендер - Құран оқитындар",- деген.

أشراف أمتي حملة القرآن، وأصحاب الليل.

Үмбетімнің ең абзал, ең құрметті адамдары - Құранды алып жүргендер (оны жаттап, үйреніп, амал етушілер) және түнді құлшылықпен өткізушілер⁴⁹.

اقرأوا القرآن، واعملوا به، ولا تجفوا عنه، ولا تغلوا فيه، ولا تأكلوا به، ولا تستكثروا به.

Құран оқыңдар әрі оған амал етіңдер. Одан алшақтап кетпеңдер. Оның мәселесінде шектен шықпаңдар. Оны дүниелік пайда табудың құралы етпеңдер. Сондай-ақ оның арқасында байлық пен атақ-даңқты көбейтуді мақсат етпеңдер⁵¹.

من قرأ القرآن، فليسأل الله به، فإنه سيجيء أقوام يقرأون القرآن يسألون به الناس.

“Кім Құран оқыса, сол арқылы Аллаһтан сұрасын. Өйткені кейін сондай қауымдар келеді: олар Құран оқып, сол арқылы адамдардан дүние сұрайтын болады⁵³”.