☑️Мүміндердің әміршісі Хазіреті 'Али ибн Әбу Талиб (كرم الله وجهه) бір күні халыққа хұтба қылып, Аллаһқа мақтау-мадақтар айтқаннан кейін былай деді:
🔹Ал енді: Шын мәнінде, дүние теріс айналып, кетуге бет алды және қоштасатынын жария етті. Ал ақырет болса бет бұрып келіп, көкжиектен көріне бастады. Бүгін - дайындық пен жаттығу алаңы, ал ертең - жарыс күні.
➖Біліп қойыңдар! Сендер қазір үміт күндерінде өмір сүріп жатырсыңдар, ал оның ар жағында ажал күтіп тұр. Кімде-кім үміт берілген осы күндерде, ажалы жетпей тұрып амалын толықтырмаса, өз еңбегін зая қылған болады. Сондықтан Аллаһқа деген үміттеріңде қалай құлшылық етсеңдер, Одан қорыққан кездеріңде де дәл солай құлшылық етіңдер.
➖Біліп қойыңдар! Мен Жәннатқа ұмтылған жанның ұйқыда жүргеніндей таңғаларлық нәрсе көрмедім. Сондай-ақ Тозақтан қашып құтылғысы келетін адамның да қамсыз жүргеніндей таңғаларлық нәрсе көрмедім.
➖Біліп қойыңдар! Кімге ақиқат пайда бермесе, оған жалғандық зиян келтіреді. Кімді тура жол түземесе, оны адасушылық сергелдеңге салады. Сендерге бұл дүниеден көшетіндерің хабарланды және сол сапарға қажетті азықтың қайда екені көрсетілді.
➖Уа, адамдар! Бұл дүние - көз алдарыңдағы өткінші бір игілік қана. Одан тақуа да, күнәһар да пайдаланады. Ал ақырет - ақиқат уәде. Онда үкім жүргізуші - Құдіреті шексіз Патша.
➖Біліп қойыңдар! Аллаһ Тағала былай деген: "Шайтан сендерді кедейлікпен қорқытады және арсыздыққа бұйырады. Ал Аллаһ сендерге Өз тарапынан кешірім мен кеңшілік уәде етеді. Аллаһ - кеңшілік иесі, бәрін Білуші¹".
➖Уа, адамдар! Өмірлеріңде ізгілік істеңдер, сонда арттарыңда қалатын ұрпақтарың да қорғалады. Өйткені Аллаһ Тағала Өзіне бойсұнғандарға Жәннатын уәде етті, ал қарсы келгендерге Отын әзірледі.
➖Ол сондай бір От:
• оның күрсінісі ешқашан басылмайды;
• тұтқыны босатылмайды;
• жараланғаны жазылмайды.
• Оның ыстығы аса қатты, түбі тым терең, ал сусыны - ірің.
➖Расында, мен сендер үшін ең қатты қорқатын нәрсе - нәпсіқұмарлыққа еріп кету және ұзаққа созылған бос қиялға берілу².
📚Мау'изат әл-хабиб уә тухфат әл-хатиб.
Canal: https://t.me/taammulү
1] "әл-Бақара" сүресі, 268-ші аят.
2] Бұл хұтба әл-Муджаласа 4/116-121, Тарих Димашқ 42/497 және Кәнз әл-'Уммал 16/202-204 кітаптарында келген. әл-Мужаласа кітабының зерттеушісі (мухаққиқ) әд-Динәуәридің иснадына қатысты: "Әлсіз (бір жерде өте әлсіз деп келген). Өйткені Әуфа ибн Дәлһам мен 'Алидің арасында үзіліс (инқита') бар"- деп үкім берген. Содан кейін ол Ибн Кәсирдің әл-Бидәя уән-Ниһая (8/7) кітабындағы сөзін келтіреді: "Бұл хұтба - көркем, пайдалы, жақсылықтың көптеген қырларын қамтыған әрі жамандықтан тыятын уағыз. Оның мағынасын қуаттайтын басқа да жалғасқан жолдармен келген риуаяттары бар. Барлық мақтау мен нығмет Аллаһқа тән". Бұл хұтбаны көптеген ғалымдар өз еңбектерінде келтірген. Мухаққиқ олардың аттарын да атап өткен. Кім қаласа, оның бұл жөнінде жазғандарын қарап шығуына болады.
🔹Ал енді: Шын мәнінде, дүние теріс айналып, кетуге бет алды және қоштасатынын жария етті. Ал ақырет болса бет бұрып келіп, көкжиектен көріне бастады. Бүгін - дайындық пен жаттығу алаңы, ал ертең - жарыс күні.
➖Біліп қойыңдар! Сендер қазір үміт күндерінде өмір сүріп жатырсыңдар, ал оның ар жағында ажал күтіп тұр. Кімде-кім үміт берілген осы күндерде, ажалы жетпей тұрып амалын толықтырмаса, өз еңбегін зая қылған болады. Сондықтан Аллаһқа деген үміттеріңде қалай құлшылық етсеңдер, Одан қорыққан кездеріңде де дәл солай құлшылық етіңдер.
➖Біліп қойыңдар! Мен Жәннатқа ұмтылған жанның ұйқыда жүргеніндей таңғаларлық нәрсе көрмедім. Сондай-ақ Тозақтан қашып құтылғысы келетін адамның да қамсыз жүргеніндей таңғаларлық нәрсе көрмедім.
➖Біліп қойыңдар! Кімге ақиқат пайда бермесе, оған жалғандық зиян келтіреді. Кімді тура жол түземесе, оны адасушылық сергелдеңге салады. Сендерге бұл дүниеден көшетіндерің хабарланды және сол сапарға қажетті азықтың қайда екені көрсетілді.
➖Уа, адамдар! Бұл дүние - көз алдарыңдағы өткінші бір игілік қана. Одан тақуа да, күнәһар да пайдаланады. Ал ақырет - ақиқат уәде. Онда үкім жүргізуші - Құдіреті шексіз Патша.
➖Біліп қойыңдар! Аллаһ Тағала былай деген: "Шайтан сендерді кедейлікпен қорқытады және арсыздыққа бұйырады. Ал Аллаһ сендерге Өз тарапынан кешірім мен кеңшілік уәде етеді. Аллаһ - кеңшілік иесі, бәрін Білуші¹".
➖Уа, адамдар! Өмірлеріңде ізгілік істеңдер, сонда арттарыңда қалатын ұрпақтарың да қорғалады. Өйткені Аллаһ Тағала Өзіне бойсұнғандарға Жәннатын уәде етті, ал қарсы келгендерге Отын әзірледі.
➖Ол сондай бір От:
• оның күрсінісі ешқашан басылмайды;
• тұтқыны босатылмайды;
• жараланғаны жазылмайды.
• Оның ыстығы аса қатты, түбі тым терең, ал сусыны - ірің.
➖Расында, мен сендер үшін ең қатты қорқатын нәрсе - нәпсіқұмарлыққа еріп кету және ұзаққа созылған бос қиялға берілу².
📚Мау'изат әл-хабиб уә тухфат әл-хатиб.
Canal: https://t.me/taammulү
1] "әл-Бақара" сүресі, 268-ші аят.
2] Бұл хұтба әл-Муджаласа 4/116-121, Тарих Димашқ 42/497 және Кәнз әл-'Уммал 16/202-204 кітаптарында келген. әл-Мужаласа кітабының зерттеушісі (мухаққиқ) әд-Динәуәридің иснадына қатысты: "Әлсіз (бір жерде өте әлсіз деп келген). Өйткені Әуфа ибн Дәлһам мен 'Алидің арасында үзіліс (инқита') бар"- деп үкім берген. Содан кейін ол Ибн Кәсирдің әл-Бидәя уән-Ниһая (8/7) кітабындағы сөзін келтіреді: "Бұл хұтба - көркем, пайдалы, жақсылықтың көптеген қырларын қамтыған әрі жамандықтан тыятын уағыз. Оның мағынасын қуаттайтын басқа да жалғасқан жолдармен келген риуаяттары бар. Барлық мақтау мен нығмет Аллаһқа тән". Бұл хұтбаны көптеген ғалымдар өз еңбектерінде келтірген. Мухаққиқ олардың аттарын да атап өткен. Кім қаласа, оның бұл жөнінде жазғандарын қарап шығуына болады.
☑️әл-'Әлә ибн Зияд әл-А'раби: Әкемнің былай айтқанын естідім: Мүміндердің әмірі 'Али ибн Әбу Талиб (كرم الله وجهه) Куфа мінберіне көтерілді. Бұл оқиға бүліктер басылып, Нахрауан шайқасы¹ аяқталғаннан кейін болған еді. Ол Аллаһқа мадақ айтып, Оны дәріптеді. Сол кезде көңілін толқытқан мұң мен тебіреніс тамағына тығылып, көз жасына ерік берді. Сақалы көз жасынан малшынып кеткенше жылады. Жасы сақалынан төмен сырғып ақты. Кейін сақалын сілкіп қалғанда, оның тамшылары халыққа шашырады. Сонда біз өзара: Кімге оның көз жасының тамшысы тисе, Аллаһ оны тозақ отынан қорғайды,- деп айтқанбыз. Содан кейін ол былай деді:
🔸Уа, адамдар! Ақыретті ешбір амалсыз-ақ үміт ететіндердің қатарынан болмаңдар. Тәубені ұзақ арман мен жалған үмітке алданып кейінге қалдыратындардан болмаңдар. Олар:
• дүние жайында тақуаларша сөйлейді, бірақ іс жүзінде дүниеқоңыздардың амалын істейді.
• дүниеден бір нәрсе берілсе, ешқашан тоймайды; берілмесе, қанағат қылмайды.
• өзіне берілген нығметтің шүкірін өтеуге дәрменсіз келеді, бірақ қалғанына тағы да үстеме сұрайды.
• басқаларға жақсылықты бұйырады, бірақ өзі орындамайды; жамандықтан тыяды, бірақ өзі одан тыйылмайды.
• ізгілерді жақсы көреді, бірақ олардың амалдарын істемейді; залымдарды жек көреді, алайда өзі де солардың қатарында.
• нәпсісі оны күмәнді нәрселерге ертіп кетеді, бірақ анық ақиқатты білген істерде нәпсісін жеңе алмайды.
• байып кетсе - сынаққа (фитнәға) түседі; ауырып қалса - қайғырады; кедейленсе - үмітсіздікке беріліп, әлсірейді.
• ол күнә мен нығметтің арасында сенделіп жүреді:
• дерттен аман қалса - шүкір етпейді; сынаққа ұшыраса - сабыр сақтамайды.
• өлім тек өзгеге ғана жазылғандай өмір сүреді.
• ал уәде етілген сауап пен ескертілген жаза өзгеге ғана арналғандай әрекет етеді.
➖Содан соң ол адамдарға қарата былай деді: Уа, өлім жебелерінің нысанасына айналғандар!
• Уа, өлімнің тұтқындары!
• Уа, аурулардың мекені болған тән иелері!
• Уа, күндердің олжасы болған пенделер!
• Уа, заманның бір күйден екінші күйге көшіріп отыратын жолаушылары!
• Уа, уақыттың өткінші жемісі!
• Уа, өмір оқиғаларының тез сөніп қалатын сәулесі!
• Уа, дәлел-дәйек алдында тілсіз қалғандар!
• Уа, бүліктер мен сынақтардың ішінде қалып, ақиқатты танудан тосылып қалғандар! Ақиқатты айтып тұрмын: құтылған жан тек өзін танығаны үшін ғана құтылды; ал құрдымға кеткен жан өз қолымен өзін құрдымға жібергені үшін ғана құрыды.
➖Ұлы әрі Құдіретті Аллаһ былай дейді: "Уа, иман келтіргендер! Өздеріңді әрі отбасыларыңды отыны адамдар мен тастар болатын тозақ отынан қорғаңдар²".
➖Соңында ол былай дұға етті: Аллаһ бізді де, сендерді де насихатты естіп қабыл еткендердің, амалға шақырылғанда оған жауап беріп амал еткендердің қатарынан етсін. Әмиин 🤍.
📚Мау'изат әл-хабиб уә тухфат әл-хатиб.
Canal: https://t.me/taammul
1] Халифаға және жақтастарына тәкфир қылған хариджиттерді қиратып тастаған шайқас. Бұның төңірегінде де алатын ғибрат көп негізі.
2] "әт-Тахрим" сүресі, 6-шы аят.
🔸Уа, адамдар! Ақыретті ешбір амалсыз-ақ үміт ететіндердің қатарынан болмаңдар. Тәубені ұзақ арман мен жалған үмітке алданып кейінге қалдыратындардан болмаңдар. Олар:
• дүние жайында тақуаларша сөйлейді, бірақ іс жүзінде дүниеқоңыздардың амалын істейді.
• дүниеден бір нәрсе берілсе, ешқашан тоймайды; берілмесе, қанағат қылмайды.
• өзіне берілген нығметтің шүкірін өтеуге дәрменсіз келеді, бірақ қалғанына тағы да үстеме сұрайды.
• басқаларға жақсылықты бұйырады, бірақ өзі орындамайды; жамандықтан тыяды, бірақ өзі одан тыйылмайды.
• ізгілерді жақсы көреді, бірақ олардың амалдарын істемейді; залымдарды жек көреді, алайда өзі де солардың қатарында.
• нәпсісі оны күмәнді нәрселерге ертіп кетеді, бірақ анық ақиқатты білген істерде нәпсісін жеңе алмайды.
• байып кетсе - сынаққа (фитнәға) түседі; ауырып қалса - қайғырады; кедейленсе - үмітсіздікке беріліп, әлсірейді.
• ол күнә мен нығметтің арасында сенделіп жүреді:
• дерттен аман қалса - шүкір етпейді; сынаққа ұшыраса - сабыр сақтамайды.
• өлім тек өзгеге ғана жазылғандай өмір сүреді.
• ал уәде етілген сауап пен ескертілген жаза өзгеге ғана арналғандай әрекет етеді.
➖Содан соң ол адамдарға қарата былай деді: Уа, өлім жебелерінің нысанасына айналғандар!
• Уа, өлімнің тұтқындары!
• Уа, аурулардың мекені болған тән иелері!
• Уа, күндердің олжасы болған пенделер!
• Уа, заманның бір күйден екінші күйге көшіріп отыратын жолаушылары!
• Уа, уақыттың өткінші жемісі!
• Уа, өмір оқиғаларының тез сөніп қалатын сәулесі!
• Уа, дәлел-дәйек алдында тілсіз қалғандар!
• Уа, бүліктер мен сынақтардың ішінде қалып, ақиқатты танудан тосылып қалғандар! Ақиқатты айтып тұрмын: құтылған жан тек өзін танығаны үшін ғана құтылды; ал құрдымға кеткен жан өз қолымен өзін құрдымға жібергені үшін ғана құрыды.
➖Ұлы әрі Құдіретті Аллаһ былай дейді: "Уа, иман келтіргендер! Өздеріңді әрі отбасыларыңды отыны адамдар мен тастар болатын тозақ отынан қорғаңдар²".
➖Соңында ол былай дұға етті: Аллаһ бізді де, сендерді де насихатты естіп қабыл еткендердің, амалға шақырылғанда оған жауап беріп амал еткендердің қатарынан етсін. Әмиин 🤍.
📚Мау'изат әл-хабиб уә тухфат әл-хатиб.
Canal: https://t.me/taammul
1] Халифаға және жақтастарына тәкфир қылған хариджиттерді қиратып тастаған шайқас. Бұның төңірегінде де алатын ғибрат көп негізі.
2] "әт-Тахрим" сүресі, 6-шы аят.
☑️Яхья ибн Я'мар: Хазірет 'Али ибн Әбу Талиб халыққа хұтба жасап, әуелі Аллаһқа мадақ айтып, Оны ұлықтады. Содан кейін былай деді:
🔹Уа, адамдар! Сендерден бұрынғы қауымдардың құрып кетуінің себебі - күнәға батуы еді. Оларды дін ғұламалары мен тақуа жетекшілері бұл істерден тыймады. Соның салдарынан Аллаһ оларға Өз жазасын түсірді. Ендеше, сендер де оларға түскен азап өздеріңе түспей тұрып, жақсылыққа бұйырыңдар және жамандықтан тыйыңдар.
➖Біліп қойыңдар: жақсылыққа бұйыру мен жамандықтан тыю ешкімнің ризығын кемітпейді және ешкімнің ажалын жақындатпайды. Расында, тағдыр мен несібе көктен жауған жаңбыр тамшылары секілді әрбір жанға түседі. Әр адамның отбасына, дүниесіне және өз басына қатысты артық-кем несібесі Аллаһтың белгілеген мөлшерімен жетеді.
➖Егер біреулеріңнің отбасысында, мал-мүлкінде н/е өз басында қандай да бір кемшілік не шығын болып, ал басқа біреудің нығметке бөленіп, кеңшілік ішінде өмір сүріп жатқанын көрсеңдер, ол сендер үшін сынаққа әрі қызғанышқа себеп болмасын.
➖Содан кейін ол мұсылманның жағдайын бейнелеп былай деді: Өйткені мұсылман адам ар-намысына дақ түсіретін, айтылған кезде өзі ұялатын, әрі жаман адамдардың оны сөз қылуына себеп болатын төмен қылықтардан аулақ болса, ол ұтып отырған құмарпаз¹ секілді болады. Ол қолындағы ұтыс таяқшаларынан өзіне пайда әкелетін әрі зияннан құтқаратын келесі жеңісті ғана күтеді.
➖Сол сияқты, аманатқа қиянат жасаудан таза болған мұсылман да әрдайым екі игіліктің бірін күтеді. Егер Аллаһқа дұға етсе, онда: не Аллаһтың қасында дайындалған сауап пен сый оған нәсіп болады - ал ол өзі үшін әлдеқайда қайырлы; н/е Аллаһ оған дүние-мүлік береді де, ол отбасы мен дәулет иесіне айналады. Өйткені егін екі түрлі болады:
• бірі - дүние егісі, ол мал-мүлік пен балалар;
• екіншісі - ақырет егісі, ол ізгі амалдар. Аллаһ кейбір адамдарға осы екеуін де бірге нәсіп етеді².
📚Мау'изат әл-хабиб уә тухфат әл-хатиб.
Canal: https://t.me/taammul
1] Бұл сөздердің мағынасы мынадай: Мұсылман адам арын былғайтын, ел ішінде масқара болатын істерден сақтанса, ол екі дүниенің де игілігіне үміткер болады. Оның жағдайы ойында ұтып отырған адамның жағдайына ұқсайды: ол енді тек жаңа жеңісті ғана күтеді. Сол сияқты шынайы мұсылман да екі жақсылықтың бірінен құр қалмайды:
• не ақыреттегі мәңгілік сыйға жетеді;
• не дүние мен ақыреттің игілігін қатар көреді. Сондықтан оның дүниедегі қандай да бір несібеден қағылып қалғанына қатты өкінуіне себеп жоқ. Өйткені дүние бақыты қолынан кетсе де, ақыреттегі үлесі жоғалмайды. Ол ризықтың бәрі Ризық Беруші Аллаһтың өлшемімен бөлінетінін біледі. Сол себепті Аллаһ біреуге нәсіп еткен несібе үшін ешкімге қызғанышпен қарамайды (Шейх Мухаммад 'Абдоның Нахдж әл-Бәлағаға жазған шархынан).
2] Хұтбаға қатысты Суфьян ибн 'Уяйна: "Мұндай сөздерді 'Алиден басқа тағы кім осыншалық көркем әрі терең етіп айта алар еді?"- дегені бар екен.
🔹Уа, адамдар! Сендерден бұрынғы қауымдардың құрып кетуінің себебі - күнәға батуы еді. Оларды дін ғұламалары мен тақуа жетекшілері бұл істерден тыймады. Соның салдарынан Аллаһ оларға Өз жазасын түсірді. Ендеше, сендер де оларға түскен азап өздеріңе түспей тұрып, жақсылыққа бұйырыңдар және жамандықтан тыйыңдар.
➖Біліп қойыңдар: жақсылыққа бұйыру мен жамандықтан тыю ешкімнің ризығын кемітпейді және ешкімнің ажалын жақындатпайды. Расында, тағдыр мен несібе көктен жауған жаңбыр тамшылары секілді әрбір жанға түседі. Әр адамның отбасына, дүниесіне және өз басына қатысты артық-кем несібесі Аллаһтың белгілеген мөлшерімен жетеді.
➖Егер біреулеріңнің отбасысында, мал-мүлкінде н/е өз басында қандай да бір кемшілік не шығын болып, ал басқа біреудің нығметке бөленіп, кеңшілік ішінде өмір сүріп жатқанын көрсеңдер, ол сендер үшін сынаққа әрі қызғанышқа себеп болмасын.
➖Содан кейін ол мұсылманның жағдайын бейнелеп былай деді: Өйткені мұсылман адам ар-намысына дақ түсіретін, айтылған кезде өзі ұялатын, әрі жаман адамдардың оны сөз қылуына себеп болатын төмен қылықтардан аулақ болса, ол ұтып отырған құмарпаз¹ секілді болады. Ол қолындағы ұтыс таяқшаларынан өзіне пайда әкелетін әрі зияннан құтқаратын келесі жеңісті ғана күтеді.
➖Сол сияқты, аманатқа қиянат жасаудан таза болған мұсылман да әрдайым екі игіліктің бірін күтеді. Егер Аллаһқа дұға етсе, онда: не Аллаһтың қасында дайындалған сауап пен сый оған нәсіп болады - ал ол өзі үшін әлдеқайда қайырлы; н/е Аллаһ оған дүние-мүлік береді де, ол отбасы мен дәулет иесіне айналады. Өйткені егін екі түрлі болады:
• бірі - дүние егісі, ол мал-мүлік пен балалар;
• екіншісі - ақырет егісі, ол ізгі амалдар. Аллаһ кейбір адамдарға осы екеуін де бірге нәсіп етеді².
📚Мау'изат әл-хабиб уә тухфат әл-хатиб.
Canal: https://t.me/taammul
1] Бұл сөздердің мағынасы мынадай: Мұсылман адам арын былғайтын, ел ішінде масқара болатын істерден сақтанса, ол екі дүниенің де игілігіне үміткер болады. Оның жағдайы ойында ұтып отырған адамның жағдайына ұқсайды: ол енді тек жаңа жеңісті ғана күтеді. Сол сияқты шынайы мұсылман да екі жақсылықтың бірінен құр қалмайды:
• не ақыреттегі мәңгілік сыйға жетеді;
• не дүние мен ақыреттің игілігін қатар көреді. Сондықтан оның дүниедегі қандай да бір несібеден қағылып қалғанына қатты өкінуіне себеп жоқ. Өйткені дүние бақыты қолынан кетсе де, ақыреттегі үлесі жоғалмайды. Ол ризықтың бәрі Ризық Беруші Аллаһтың өлшемімен бөлінетінін біледі. Сол себепті Аллаһ біреуге нәсіп еткен несібе үшін ешкімге қызғанышпен қарамайды (Шейх Мухаммад 'Абдоның Нахдж әл-Бәлағаға жазған шархынан).
2] Хұтбаға қатысты Суфьян ибн 'Уяйна: "Мұндай сөздерді 'Алиден басқа тағы кім осыншалық көркем әрі терең етіп айта алар еді?"- дегені бар екен.
☑️Мүміндердің әміршісі 'Умар ибн 'Абд әл-'Азиз (رضي الله عنه) халифалыққа келген кезде хұтба жасап, оны Аллаһ Тағаланың мына сөзімен аяқтағаны сенімді түрде жеткен:
🔸{إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ}
🔸"Расында, Аллаһ әділдікті, игілік жасауды және туысқа жақсылық етуді бұйырады. Сондай-ақ арсыздықтан, жамандықтан және зұлымдықтан тыяды. Ол сендерге насихат етеді, бәлкім еске аларсыңдар¹".
➖Автор былай дейді: Бұл - маған жеткен Пайғамбардың ﷺ, оның ардақты сахабаларының және ізгі ізбасарларының хұтбаларынан жинақталғаны. "Ұлылық иесі болған Раббың олардың сипаттауларынан пәк. Елшілерге сәлем болсын. Барлық мадақ әлемдердің Раббысы Аллаһқа тән²" Әмиин.
📚Мау'изат әл-хабиб уә тухфат әл-хатиб.
Canal: https://t.me/taammul
1] "ән-Нәхл" сүресі, 90-шы аят.
2] "ас-Саффат" сүресі, 180-ші аят.
🔸{إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ}
🔸"Расында, Аллаһ әділдікті, игілік жасауды және туысқа жақсылық етуді бұйырады. Сондай-ақ арсыздықтан, жамандықтан және зұлымдықтан тыяды. Ол сендерге насихат етеді, бәлкім еске аларсыңдар¹".
➖Автор былай дейді: Бұл - маған жеткен Пайғамбардың ﷺ, оның ардақты сахабаларының және ізгі ізбасарларының хұтбаларынан жинақталғаны. "Ұлылық иесі болған Раббың олардың сипаттауларынан пәк. Елшілерге сәлем болсын. Барлық мадақ әлемдердің Раббысы Аллаһқа тән²" Әмиин.
📚Мау'изат әл-хабиб уә тухфат әл-хатиб.
Canal: https://t.me/taammul
1] "ән-Нәхл" сүресі, 90-шы аят.
2] "ас-Саффат" сүресі, 180-ші аят.
❕Ұлы Раббымыздың тауфиғымен бұл кітапшадағы аудармалар бітті. Сансыз мадақтар болсын!
☑️Қосымша (Пайғамбардың ﷺ хұтбалары)¹:
Жұма намазы һижраның екінші жылында парыз етілді. Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын, Аллаһ Елшісі ﷺ әр жұмада арасына қысқа отырыс жасалатын екі хұтба айтатын. Тек сапарда болған кездері ғана бұлай емес еді. Пайғамбар ﷺ һижраның он бірінші жылына дейін өмір сүрді. Демек, ол сегіз жылдан астам уақыт жұма хұтбаларын оқыды. Әр жылы шамамен елу апта бар. Ал менің есептеуімше, осы кезеңдегі сапарларының жалпы ұзақтығы бір жылға да жетпейді. Сондықтан оның жұма күндері айтқан хұтбаларының саны үш жүз елу хұтбадан кем болмауы керек. Ол бұл хұтбаларды мұсылмандардың көз алдында айтты. Олар оны тыңдауға ерекше ынталы, сөздерін жаттап алып, бір-біріне жеткізуге құмар еді. Ендеше, Аллаһ Елшісінің ﷺ хұтбалары қайда? Бізге"хұтба" ретінде жеткендерінің саны аз ғана. Олар хадис, сира, тарих және әдебиет кітаптарында риуаят етіледі. Біз бұл хұтбаларда айтылған сөздердің көпшілігі кейін қысқа-қысқа, бөлек хадистер түрінде жеткізілгеніне күмәнданбаймыз. Өйткені ол кездегі адамдар хұтбаларды жазып отырмайтын. Сондықтан олардың толық мәтінін жаттап сақтай алмай, тек кейбір сөйлемдерін ғана есте қалдыратын. Сондай-ақ бұл хұтбалардың көп бөлігін тыңдаушылар ұмытып кеткеніне және хадис жеткізушілерге жетпей қалғанына да күмәнданбаймыз². Бұл - құнды әрі қызықты тақырып. Соңғы пайғамбардың ﷺ өмірбаянын зерттеушілер осы мәселеге көңіл бөліп, оның бізге жеткен хұтбаларын түгел жинақтап, санап шығуы керек. Содан кейін олардың мөлшерін зерттеуші шамалап есептеген барлық хұтбаларымен салыстыруы қажет. Одан соң осыны жалпы хадистерге де - хұтбаларға да, басқа сөздерге де - өлшем етіп алып, Пайғамбардың ﷺ сөздерінің қаншасы сақталғанын және қаншасы сақталмай қалғанын анықтауға болады. Бәлкім, мен осы жолдарды жазып отырған сәтте ойлағанымнан да маңыздырақ нәтижелерге бұл зерттеу алып келуі мүмкін.
®Дүйсенбі, Мұхаррам айы, 1369 һ. / Қазан (октябрь), 1950 ж..
📚Мау'изат әл-хабиб уә тухфат әл-хатиб.
Canal: https://t.me/taammul
1] "әш-Шәуәрид (Шашыраңқы ойлар)" н/е "Хатарат Ъаам (Жылдық толғаныстар)" атты кітаптан. Авторы - Абдулуаһһаб 'Аззам, 189-шы бет.
2] Бұл пікірге қатысты ескерту бар. Өйткені үкімдерді жеткізу, халал мен харамды баяндау мәселесінде мұндай сөз дұрыс болмайды. Себебі мұның бәрі бізге толық жеткізілген. Пайғамбар ﷺ хұтбаларында көбіне "Қаф" сүресін оқитын және оны қайталап тұратын. Сондай-ақ басқа сүрелерді де оқитын. Кейде адамдарға қайта-қайта айтуды және бекітуді қажет ететін насихаттар жасайтын. Қалай болғанда да, егер оның кейбір сөздері бізге нақ сол күйінде жетпей қалған болса, олардың мазмұнына ұқсас, мағынасы жағынан сәйкес келетін әрі соларды қамтитын сөздер жеткізілген. Бұл пікірде асығыстық бар. Аллаһ қаласа, бір күні "Пайғамбарлық хұтбалар энциклопедиясы" құрастырылған кезде, мәселенің көрінісі әлдеқайда айқын болмақ (таққиқ қылушы Шамдық Шейх 'Абд әл-Хаким әл-Әнистің пікірі).
☑️Қосымша (Пайғамбардың ﷺ хұтбалары)¹:
Жұма намазы һижраның екінші жылында парыз етілді. Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын, Аллаһ Елшісі ﷺ әр жұмада арасына қысқа отырыс жасалатын екі хұтба айтатын. Тек сапарда болған кездері ғана бұлай емес еді. Пайғамбар ﷺ һижраның он бірінші жылына дейін өмір сүрді. Демек, ол сегіз жылдан астам уақыт жұма хұтбаларын оқыды. Әр жылы шамамен елу апта бар. Ал менің есептеуімше, осы кезеңдегі сапарларының жалпы ұзақтығы бір жылға да жетпейді. Сондықтан оның жұма күндері айтқан хұтбаларының саны үш жүз елу хұтбадан кем болмауы керек. Ол бұл хұтбаларды мұсылмандардың көз алдында айтты. Олар оны тыңдауға ерекше ынталы, сөздерін жаттап алып, бір-біріне жеткізуге құмар еді. Ендеше, Аллаһ Елшісінің ﷺ хұтбалары қайда? Бізге"хұтба" ретінде жеткендерінің саны аз ғана. Олар хадис, сира, тарих және әдебиет кітаптарында риуаят етіледі. Біз бұл хұтбаларда айтылған сөздердің көпшілігі кейін қысқа-қысқа, бөлек хадистер түрінде жеткізілгеніне күмәнданбаймыз. Өйткені ол кездегі адамдар хұтбаларды жазып отырмайтын. Сондықтан олардың толық мәтінін жаттап сақтай алмай, тек кейбір сөйлемдерін ғана есте қалдыратын. Сондай-ақ бұл хұтбалардың көп бөлігін тыңдаушылар ұмытып кеткеніне және хадис жеткізушілерге жетпей қалғанына да күмәнданбаймыз². Бұл - құнды әрі қызықты тақырып. Соңғы пайғамбардың ﷺ өмірбаянын зерттеушілер осы мәселеге көңіл бөліп, оның бізге жеткен хұтбаларын түгел жинақтап, санап шығуы керек. Содан кейін олардың мөлшерін зерттеуші шамалап есептеген барлық хұтбаларымен салыстыруы қажет. Одан соң осыны жалпы хадистерге де - хұтбаларға да, басқа сөздерге де - өлшем етіп алып, Пайғамбардың ﷺ сөздерінің қаншасы сақталғанын және қаншасы сақталмай қалғанын анықтауға болады. Бәлкім, мен осы жолдарды жазып отырған сәтте ойлағанымнан да маңыздырақ нәтижелерге бұл зерттеу алып келуі мүмкін.
®Дүйсенбі, Мұхаррам айы, 1369 һ. / Қазан (октябрь), 1950 ж..
📚Мау'изат әл-хабиб уә тухфат әл-хатиб.
Canal: https://t.me/taammul
1] "әш-Шәуәрид (Шашыраңқы ойлар)" н/е "Хатарат Ъаам (Жылдық толғаныстар)" атты кітаптан. Авторы - Абдулуаһһаб 'Аззам, 189-шы бет.
2] Бұл пікірге қатысты ескерту бар. Өйткені үкімдерді жеткізу, халал мен харамды баяндау мәселесінде мұндай сөз дұрыс болмайды. Себебі мұның бәрі бізге толық жеткізілген. Пайғамбар ﷺ хұтбаларында көбіне "Қаф" сүресін оқитын және оны қайталап тұратын. Сондай-ақ басқа сүрелерді де оқитын. Кейде адамдарға қайта-қайта айтуды және бекітуді қажет ететін насихаттар жасайтын. Қалай болғанда да, егер оның кейбір сөздері бізге нақ сол күйінде жетпей қалған болса, олардың мазмұнына ұқсас, мағынасы жағынан сәйкес келетін әрі соларды қамтитын сөздер жеткізілген. Бұл пікірде асығыстық бар. Аллаһ қаласа, бір күні "Пайғамбарлық хұтбалар энциклопедиясы" құрастырылған кезде, мәселенің көрінісі әлдеқайда айқын болмақ (таққиқ қылушы Шамдық Шейх 'Абд әл-Хаким әл-Әнистің пікірі).
☑️Аса қамқор, ерекше мейірімді Аллаһтың атымен! Уа, Жомарт Раббым! Ілімімді арттыра гөр! Барлық мадақ пен мақтау Фурқанды түсірген, Құранды нәзіл еткен, бізге иман нығметін сыйлаған, әрі Өзінің кең жақсылығымен игілігін толықтырған Аллаһқа тән. Жаратылыстың мырзасы, ақиқаттың тірегі, 'Аднан ұрпағынан шыққан Мухаммад ибн 'АбдуЛлаһқа ﷺ, сондай-ақ оның ардақты әулетіне және барлық заман мен мекендегі абзал сахабаларына толық әрі кемел салауат пен сәлем болсын! Ал енді (мадақ пен салауаттан кейін):
➖Аллаһтың ежелгі Кітабының және Оның ардақты Елшісінің ﷺ хадистерінің қызметшісі, Раббысының мейірімі мен жақсылығына мұқтаж болған 'Али ибн Сұлтан Мухаммад әл-Қари былай дейді: Бұл - Құранның артықшылықтары және оны шамасы келгенше көркем түрде оқитын адамның қадірі туралы жиналған қырық хадис.
● Бірінші хадис: 'Усман ибн 'Аффаннан (رضي الله عنه): Пайғамбарымыз ﷺ:
- деді.
• Имам Ахмад және алты¹ хадис жинағының авторлары риуаят еткен. Ибн Мәжә Са'дтан жеткізген риуаятта: "خياركم/Сендердің таңдаулыларың...",- деп келген. Ал Ибн Әби Дәуд Ибн Мас'удтан жеткізген риуаятта:
خياركم من قرأ القرآن وأقرأه².
"Сендердің таңдаулыларың - Құран оқып, оны өзгелерге үйреткендерің",- деп айтылған.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
1] Имам Муслимнің жинағында келмеген.
2] Мағынасы: Қасиетті Құран - білімдердің ішіндегі ең ардақтысы. Сондықтан оны үйренген және өзгелерге үйреткен адам Құраннан өзге ілімді үйреніп, оны үйреткен адамнан абзалырақ болады. Ал Құранды әрі үйреніп, әрі өзгелерге үйреткен адамның өз нәпсісін де, өзгені де кемелдікке жеткізетіні күмәнсіз. Өйткені ол өзіне ғана тиесілі пайданы да, өзгеге өтетін пайданы да біріктірген болады. Сол себепті ол ең абзал адам саналады. Аллаһ Тағала былай деген: "Аллаһқа шақырған, ізгі амал жасаған әрі: "Мен мұсылмандарданмын",- деген адамнан сөз жағынан кім жақсырақ?" (Фуссиләт сүресі, 33-шы аят). Аллаһқа шақыру көптеген жолдармен жүзеге асады. Солардың бірі - Құранды үйрету. Тіпті бұл олардың ішіндегі ең абзалы. әл-Қари "әл-Мирқат" кітабында былай дейді: "Бұл жерде амал ету үйрену мен үйретуден тыс қалған деп ойланбау керек. Өйткені шариғат бойынша амалға жеткізбейтін білім - нағыз білім болып саналмайды. Себебі ғалымдар бірауыздан: “Кім Аллаһқа қарсы келсе, ол - надан”,- деген". Хафиз (Ибн Хаджар) "Фатх әл-Бәри" еңбегінде былай дейді: "Егер: "Олай болса, Құран үйретуші (мұқри) фақиһтан абзалырақ болып шығады ғой?"- деп сұралса, былай деп жауап беріледі: Жоқ. Өйткені бұл хадистегі сөз ең алдымен жүректері мен жандарының фақиһтары болған алғашқы мұсылмандарға қатысты айтылған. Себебі олар араб тілінің иелері еді. Сондықтан олар Құранның мағыналарын табиғи қабілетпен, туа біткен тілдік түйсік арқылы кейінгі адамдардың үйрену және іздену арқылы түсінгенінен әлдеқайда жақсырақ түсінетін. Фиқһ пен түсінік олар үшін табиғи қасиет болатын. Сондықтан кім олардың жағдайына ұқсаса, солардың артықшылығына ортақ болады. Ал тек Құран оқушы н/е өзгелерге оқытушы болып, өзі оқып жүрген, не оқытып жүрген нәрсесінің мағыналарынан ештеңе түсінбейтін адам бұл дәрежеге кірмейді (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
➖Аллаһтың ежелгі Кітабының және Оның ардақты Елшісінің ﷺ хадистерінің қызметшісі, Раббысының мейірімі мен жақсылығына мұқтаж болған 'Али ибн Сұлтан Мухаммад әл-Қари былай дейді: Бұл - Құранның артықшылықтары және оны шамасы келгенше көркем түрде оқитын адамның қадірі туралы жиналған қырық хадис.
● Бірінші хадис: 'Усман ибн 'Аффаннан (رضي الله عنه): Пайғамбарымыз ﷺ:
قال:خيركم من تعلم القرآن وعلمه.
"Сендердің ең жақсыларың - Құранды үйреніп, оны өзгелерге үйреткендерің",
- деді.
• Имам Ахмад және алты¹ хадис жинағының авторлары риуаят еткен. Ибн Мәжә Са'дтан жеткізген риуаятта: "خياركم/Сендердің таңдаулыларың...",- деп келген. Ал Ибн Әби Дәуд Ибн Мас'удтан жеткізген риуаятта:
خياركم من قرأ القرآن وأقرأه².
"Сендердің таңдаулыларың - Құран оқып, оны өзгелерге үйреткендерің",- деп айтылған.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
1] Имам Муслимнің жинағында келмеген.
2] Мағынасы: Қасиетті Құран - білімдердің ішіндегі ең ардақтысы. Сондықтан оны үйренген және өзгелерге үйреткен адам Құраннан өзге ілімді үйреніп, оны үйреткен адамнан абзалырақ болады. Ал Құранды әрі үйреніп, әрі өзгелерге үйреткен адамның өз нәпсісін де, өзгені де кемелдікке жеткізетіні күмәнсіз. Өйткені ол өзіне ғана тиесілі пайданы да, өзгеге өтетін пайданы да біріктірген болады. Сол себепті ол ең абзал адам саналады. Аллаһ Тағала былай деген: "Аллаһқа шақырған, ізгі амал жасаған әрі: "Мен мұсылмандарданмын",- деген адамнан сөз жағынан кім жақсырақ?" (Фуссиләт сүресі, 33-шы аят). Аллаһқа шақыру көптеген жолдармен жүзеге асады. Солардың бірі - Құранды үйрету. Тіпті бұл олардың ішіндегі ең абзалы. әл-Қари "әл-Мирқат" кітабында былай дейді: "Бұл жерде амал ету үйрену мен үйретуден тыс қалған деп ойланбау керек. Өйткені шариғат бойынша амалға жеткізбейтін білім - нағыз білім болып саналмайды. Себебі ғалымдар бірауыздан: “Кім Аллаһқа қарсы келсе, ол - надан”,- деген". Хафиз (Ибн Хаджар) "Фатх әл-Бәри" еңбегінде былай дейді: "Егер: "Олай болса, Құран үйретуші (мұқри) фақиһтан абзалырақ болып шығады ғой?"- деп сұралса, былай деп жауап беріледі: Жоқ. Өйткені бұл хадистегі сөз ең алдымен жүректері мен жандарының фақиһтары болған алғашқы мұсылмандарға қатысты айтылған. Себебі олар араб тілінің иелері еді. Сондықтан олар Құранның мағыналарын табиғи қабілетпен, туа біткен тілдік түйсік арқылы кейінгі адамдардың үйрену және іздену арқылы түсінгенінен әлдеқайда жақсырақ түсінетін. Фиқһ пен түсінік олар үшін табиғи қасиет болатын. Сондықтан кім олардың жағдайына ұқсаса, солардың артықшылығына ортақ болады. Ал тек Құран оқушы н/е өзгелерге оқытушы болып, өзі оқып жүрген, не оқытып жүрген нәрсесінің мағыналарынан ештеңе түсінбейтін адам бұл дәрежеге кірмейді (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
●Екінші хадис: 'АбдуЛлаһ ибн Мас'удтан (رضي الله عنه): Аллаһ Елшісі ﷺ:
• Имам Тирмизи риуаят⁴ етіп: "Хасан-сахих хадис",- деген.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
3] Мағынасы: Кімде-кім Қасиетті Құраннан бір әріп оқыса, Аллаһ Тағала сол әрпі үшін оған бір жақсылық (сауап) жазады, сосын Раббымыз ﷻ оны он есе арттырады. Бұл - Аллаһ Тағаланың: "Кімде-кім бір жақсылық әкелсе, оған оның он есесі беріледі, Аллаһ қалаған адамына оны еселеп арттырады" деген сөзінде уәде етілген ең аз еселену мөлшері. Ардақты Пайғамбарымыз ﷺ бұл мәселені түсініксіз қалдырмау үшін "әріп/харф" сөзінің мағынасын түсіндіріп кеткен. Өйткені "әріп" сөзі қолданыста әліппедегі әріпті, мағынаны, толық сөйлемді, оқылуында айырмашылық бар сөзді және жалпы кез келген сөзді білдіруі мүмкін. Сондықтан ол: "Мен "Әлиф-Ләм-Мим"-ді бір әріп деп айтпаймын, бірақ..." деді (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
4] Имам әд-Дәрими де риуаят еткен.
من قرأ حرفاً من كتاب الله، فله به حسنة، والحسنة بعشر أمثالها، لا أقول الم حرف، ولكن، ألف حرف، ولام حرف، وميم حرف.
"Кімде-кім Аллаһтың Кітабынан бір әріп оқыса, оған бір сауап жазылады. Ал бір сауап он еселенеді. Мен "Әлиф, Ләм, Мим" бір әріп деп айтпаймын. Керісінше, Әлиф - бір әріп, Ләм - бір әріп, Мим - бір әріп³",- деді.
• Имам Тирмизи риуаят⁴ етіп: "Хасан-сахих хадис",- деген.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
3] Мағынасы: Кімде-кім Қасиетті Құраннан бір әріп оқыса, Аллаһ Тағала сол әрпі үшін оған бір жақсылық (сауап) жазады, сосын Раббымыз ﷻ оны он есе арттырады. Бұл - Аллаһ Тағаланың: "Кімде-кім бір жақсылық әкелсе, оған оның он есесі беріледі, Аллаһ қалаған адамына оны еселеп арттырады" деген сөзінде уәде етілген ең аз еселену мөлшері. Ардақты Пайғамбарымыз ﷺ бұл мәселені түсініксіз қалдырмау үшін "әріп/харф" сөзінің мағынасын түсіндіріп кеткен. Өйткені "әріп" сөзі қолданыста әліппедегі әріпті, мағынаны, толық сөйлемді, оқылуында айырмашылық бар сөзді және жалпы кез келген сөзді білдіруі мүмкін. Сондықтан ол: "Мен "Әлиф-Ләм-Мим"-ді бір әріп деп айтпаймын, бірақ..." деді (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
4] Имам әд-Дәрими де риуаят еткен.
●Үшінші хадис: 'Умар ибн әл-Хаттабтан (رضي الله عنه): Пайғамбарымыз ﷺ:
• Имам Муслим мен Ибн Мәжә риуаят⁶ еткен.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
5] Мағынасы: Аллаһ Тағала осы Құранға иман келтірген, оның мәртебесін ұлықтаған, оны үйренген және үйреткен, сондай-ақ ондағы бұйрықтарға амал етіп, адалын адал, арамын арам деп білген жандардың дәрежесін көтереді. Оларды дүние мен ақыретте абыройлы етеді. "Аллаһ араларыңыздағы иман келтіргендер мен білім берілгендердің дәрежесін көтереді". Ал оған иман келтірмеген, амалдарында ықыласты болмаған, бұйрықтарын орындамай, тыйымдарынан тыйылмағандарды Аллаһ ең төменгі дәрежеге түсіреді. "Кімде-кім Менің зікірімнен (Құраннан) бет бұрса, оған тар өмір болады және Біз оны Қиямет күні соқыр күйінде тірілтеміз. Ол: "Раббым! Мені неге соқыр қылып тірілттің, мен көретін едім ғой?"- дейді. Аллаһ: "Солай, саған Біздің аяттарымыз келген еді, бірақ сен оларды ұмытқансың. Дәл солай бүгін сен де ұмытыласың",- дейді" (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
6] Имам Ахмад пен Имам әд-Дәрими де риуаят еткен.
إن الله تعالى يرفع بهذا الكتاب أقواماً، ويضع به آخرين.
"Ақиқатында, Аллаһ Тағала осы Кітап арқылы кейбір қауымдарды жоғарылатады, әрі кейбіреулерді төмендетеді⁵",- деді.
• Имам Муслим мен Ибн Мәжә риуаят⁶ еткен.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
5] Мағынасы: Аллаһ Тағала осы Құранға иман келтірген, оның мәртебесін ұлықтаған, оны үйренген және үйреткен, сондай-ақ ондағы бұйрықтарға амал етіп, адалын адал, арамын арам деп білген жандардың дәрежесін көтереді. Оларды дүние мен ақыретте абыройлы етеді. "Аллаһ араларыңыздағы иман келтіргендер мен білім берілгендердің дәрежесін көтереді". Ал оған иман келтірмеген, амалдарында ықыласты болмаған, бұйрықтарын орындамай, тыйымдарынан тыйылмағандарды Аллаһ ең төменгі дәрежеге түсіреді. "Кімде-кім Менің зікірімнен (Құраннан) бет бұрса, оған тар өмір болады және Біз оны Қиямет күні соқыр күйінде тірілтеміз. Ол: "Раббым! Мені неге соқыр қылып тірілттің, мен көретін едім ғой?"- дейді. Аллаһ: "Солай, саған Біздің аяттарымыз келген еді, бірақ сен оларды ұмытқансың. Дәл солай бүгін сен де ұмытыласың",- дейді" (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
6] Имам Ахмад пен Имам әд-Дәрими де риуаят еткен.
●Төртінші хадис: Әбу Са'ид әл-Худриден (رضي الله عنه): Аллаһ Елшісі ﷺ:
• Имам Тирмизи риуаят⁸ етіп: "Хасан-ғариб хадис",- деген.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
7] Мағынасы: Кімде-кім Құран оқумен шұғылданып, зікір мен дұға етуге уақыты болмаса, Аллаһ Тағала оған сұрағандары мен мақсаттарынан да артық береді. Ол өз қажеттіліктерін сұраушыларға беретіннен де абзалын береді. Өйткені Аллаһ Тағаланың сөзі барлық сөзден жоғары және онымен шұғылданушының сауабы барлық сауаптан жоғары. Имам әш-Шәукани "Тухфат әз-Закирин" еңбегінде (325-326 б.) былай деген: "Бұл хадистің әлсіздігі болмағанда, ол Құран оқумен шұғылданудың зікір мен дұғадан (артық екеніне) және оның иесіне үлкен сауап болатынына дәлел болар еді" (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
8] Имам әл-Байқаһи мен Имам әд-Дәрими де риуаят еткен.
يقول الرب تبارك وتعالى: من شغله القرآن عن ذكري، ومسألتي، أعطيته أفضل ما أعطي السائلين. وفضل كلام الله تعالى على سائر الكلام، كفضل الله تعالى على خلقه.
"Ұлы әрі Берекелі Раббы былай дейді: "Кімді Құран оқу Мені зікір етуден және Менен сұраудан бөгеп қойса, оған Мен сұраушыларға бергенімнен де артық сый беремін. Аллаһтың сөзінің өзге барлық сөздерден артықшылығы - Аллаһтың Өз жаратылыстарынан артықшылығы сияқты"⁷",- деді.
• Имам Тирмизи риуаят⁸ етіп: "Хасан-ғариб хадис",- деген.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
7] Мағынасы: Кімде-кім Құран оқумен шұғылданып, зікір мен дұға етуге уақыты болмаса, Аллаһ Тағала оған сұрағандары мен мақсаттарынан да артық береді. Ол өз қажеттіліктерін сұраушыларға беретіннен де абзалын береді. Өйткені Аллаһ Тағаланың сөзі барлық сөзден жоғары және онымен шұғылданушының сауабы барлық сауаптан жоғары. Имам әш-Шәукани "Тухфат әз-Закирин" еңбегінде (325-326 б.) былай деген: "Бұл хадистің әлсіздігі болмағанда, ол Құран оқумен шұғылданудың зікір мен дұғадан (артық екеніне) және оның иесіне үлкен сауап болатынына дәлел болар еді" (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
8] Имам әл-Байқаһи мен Имам әд-Дәрими де риуаят еткен.
● Бесінші хадис: Әбу Мұса әл-Аш'ариден (رضي الله عنه): Аллаһ Елшісі ﷺ:
- деді. Басқа бір риуаятта:
"Бұзақы (фәджир) адамның мысалы..."- деп, "мұнафық" сөзінің орнына "фәджир" сөзі келген.
• Имам Ахмад, әл-Бухари, Муслим, Әбу Дәуд, Тирмизи, ән-Нәсаи және Ибн Мәжә риуаят¹⁰ еткен.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
9] Мағынасы: Құран оқуды әдетке айналдырған және оның үкімдерімен амал ететін, сондай-ақ оны басқаларға үйрететін мүміннің мысалы - тәтті лимон (утруджжа) тәрізді. Оған қарау көз қуантады, иісі хош иісті, өзі тек жақсы сөз сөйлейді. Онымен араласып, бірге болсаң, оның ең көркем мінезді жан екенін көресің. Ал Құран оқымайтын, бірақ онымен амал ететін мүмін құрмаға ұқсайды. Оның иісі сезілмейді, сондықтан сезім мүшелерің оның жұпарынан ләззат ала алмайды, бірақ ол Құранның үкімдерін іс жүзінде орындағаны үшін дәмі тәтті болып келеді. Құран оқитын мұнафық (екіжүзді) болса, ол райхан (хош иісті гүл) тәрізді. Ол өзінің (сыртқы) жағымды иісімен адамдарды алдауы мүмкін, бірақ оның дәмін татып көрсең, өте ащы. Мұнафық туралы Құранда былай делінген: "Адамдардың арасында осы дүние тіршілігіне қатысты сөзі сезіміңді баурап алатындар бар. Ол жүрегіндегісіне Аллаһты куә етеді, негізінде ол - жауласушылардың ең қаталдысы" (Бақара сүресі, 204-ші аят). Ал Құран оқымайтын мұнафық ханзала (колоквинт/ащы қарбыз) сияқты. Оның иісі де жоқ, дәмі де өте ащы. Аллаһтан кешірім мен есендік тілейміз, Ол бізді алауыздықтан, екіжүзділіктен және жаман мінез-құлықтан сақтасын (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
10] Имам әд-Дәрими де риуаят еткен.
مثل المؤمن الذي يقرأ القرآن كمثل الأترجة، ريحها طيب، وطعمها طيب، ومثل المؤمن الذي لا يقرأ القرآن كمثل التمرة لا ريح لها، وطعمها حلو، ومثل المنافق الذي يقرأ القرآن كمثل الريحانة، ريحها طيب، وطعمها مر، ومثل المنافق الذي لا يقرأ القرآن كمثل الحنظلة ليس لها ريح وطعمها مر.
"Құран оқитын мүміннің мысалы хош иісті, әрі тәтті дәмді тәтті лимонға (цитрон) ұқсайды. Оның иісі де жақсы, дәмі де жақсы. Ал Құран оқымайтын мүміннің мысалы құрмаға ұқсайды: иісі жоқ, бірақ дәмі тәтті. Құран оқитын мұнафықтың мысалы райхан гүліне ұқсайды: иісі жақсы болғанымен, дәмі ащы. Ал Құран оқымайтын мұнафықтың мысалы колоквинтке (ханзала) ұқсайды: иісі жоқ әрі дәмі ащы⁹",
- деді. Басқа бір риуаятта:
"Бұзақы (фәджир) адамның мысалы..."- деп, "мұнафық" сөзінің орнына "фәджир" сөзі келген.
• Имам Ахмад, әл-Бухари, Муслим, Әбу Дәуд, Тирмизи, ән-Нәсаи және Ибн Мәжә риуаят¹⁰ еткен.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
9] Мағынасы: Құран оқуды әдетке айналдырған және оның үкімдерімен амал ететін, сондай-ақ оны басқаларға үйрететін мүміннің мысалы - тәтті лимон (утруджжа) тәрізді. Оған қарау көз қуантады, иісі хош иісті, өзі тек жақсы сөз сөйлейді. Онымен араласып, бірге болсаң, оның ең көркем мінезді жан екенін көресің. Ал Құран оқымайтын, бірақ онымен амал ететін мүмін құрмаға ұқсайды. Оның иісі сезілмейді, сондықтан сезім мүшелерің оның жұпарынан ләззат ала алмайды, бірақ ол Құранның үкімдерін іс жүзінде орындағаны үшін дәмі тәтті болып келеді. Құран оқитын мұнафық (екіжүзді) болса, ол райхан (хош иісті гүл) тәрізді. Ол өзінің (сыртқы) жағымды иісімен адамдарды алдауы мүмкін, бірақ оның дәмін татып көрсең, өте ащы. Мұнафық туралы Құранда былай делінген: "Адамдардың арасында осы дүние тіршілігіне қатысты сөзі сезіміңді баурап алатындар бар. Ол жүрегіндегісіне Аллаһты куә етеді, негізінде ол - жауласушылардың ең қаталдысы" (Бақара сүресі, 204-ші аят). Ал Құран оқымайтын мұнафық ханзала (колоквинт/ащы қарбыз) сияқты. Оның иісі де жоқ, дәмі де өте ащы. Аллаһтан кешірім мен есендік тілейміз, Ол бізді алауыздықтан, екіжүзділіктен және жаман мінез-құлықтан сақтасын (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
10] Имам әд-Дәрими де риуаят еткен.
●Алтыншы хадис: Әнас ибн Мәликтен (رضي الله عنه): Аллаһ Елшісі ﷺ:
• Әбу Дәуд риуаят¹² еткен.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
11] Мағынасы: Жоғарыдағы хадистегідей, бұған жақсы жолдастың мысалы қосылады; ол мускус (жұпар иіс) иесіне ұқсайды. Одан келер пайда аз емес, ең азы - одан хош иіс шығады. "Ей, иман келтіргендер! Аллаһтан қорқыңдар және шыншылдармен бірге болыңдар" (Тәубе сүресі, 119-шы аят). Ал жаман жолдас болса, көрік басушы ұстаға ұқсайды, одан тек жамандық көресің: не бетің мен киіміңді күйе басады, не оның түтінінен ішің (денсаулығың) зардап шегеді. Уа, Аллаһым! Бізді тек мүмінмен дос болатын және асын тек тақуалар жейтін жандардан ете гөр (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
12] Имам ән-Нәсаи да риуаят еткен.
مثل المؤمن الذي يقرأ القرآن، كمثل الأترجة ريحها طيب، وطعمها طيب،
"Құран оқитын мүміннің мысалы - иісі де, дәмі де жақсы тәтті лимон секілді.
ومثل المؤمن الذي لا يقرأ القرآن، كمثل التمرة لا ريح لها، وطعمها طيب،
Құран оқымайтын мүміннің мысалы - иісі жоқ, бірақ дәмі жақсы құрма секілді.
ومثل الفاجر الذي يقرأ القرآن كمثل الريحانة ريحها طيب، وطعمها مر،
Құран оқитын бұзақының мысалы - иісі жақсы, бірақ дәмі ащы райхан секілді.
ومثل الفاجر الذي لا يقرأ القرآن، كمثل الحنظلة طعمها مر، ولا ريح لها،
Құран оқымайтын бұзақының мысалы - дәмі ащы әрі иісі жоқ колоквинт (ханзала) секілді.
ومثل الجليس الصالح، كمثل صاحب المسك، إن لم يصبك منه شيء أصابك من ريحه،
Ал ізгі жолдастың мысалы - жұпар иіс сатушыға ұқсайды: одан ештеңе сатып алмасаң да, оның хош иісінен саған бір нәрсе тиеді.
ومثل الجليس السوء، كمثل صاحب الكير، إن لم يصبك من سواده، أصابك من دخانه.
Жаман жолдастың мысалы - көрікшіге (ұста/кузнец) ұқсайды: оның күйесінен саған тимесе де, түтіні тиеді¹¹",- деді.
• Әбу Дәуд риуаят¹² еткен.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
11] Мағынасы: Жоғарыдағы хадистегідей, бұған жақсы жолдастың мысалы қосылады; ол мускус (жұпар иіс) иесіне ұқсайды. Одан келер пайда аз емес, ең азы - одан хош иіс шығады. "Ей, иман келтіргендер! Аллаһтан қорқыңдар және шыншылдармен бірге болыңдар" (Тәубе сүресі, 119-шы аят). Ал жаман жолдас болса, көрік басушы ұстаға ұқсайды, одан тек жамандық көресің: не бетің мен киіміңді күйе басады, не оның түтінінен ішің (денсаулығың) зардап шегеді. Уа, Аллаһым! Бізді тек мүмінмен дос болатын және асын тек тақуалар жейтін жандардан ете гөр (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
12] Имам ән-Нәсаи да риуаят еткен.
● Жетінші хадис: 'Айша анамыздан (رضي الله عنها): Аллаһ Елшісі ﷺ:
- деді. Басқа бір риуаятта: "Құран оқуы өзіне қиын түсетін адамға екі сауап беріледі¹⁷",- деп келген.
• әл-Бухари, Муслим (мәтін соныкі), Әбу Дәуд, Тирмизи, ән-Нәсаи және Ибн Мәжә риуаят¹⁸ еткен.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
13] Шебер (әл-Мәһир): Ол - Құранды толық әрі өте жақсы жаттаған, оқығанда мүдірмейтін, жаттау сапасы мен шеберлігінің жоғары болуына байланысты оқу барысында қиналмайтын адам.
14] Сафара (السفرة): "Мусафир" сөзінің көпше түрі. Олар - "құрметті де игі (әл-кирам әл-барара)" деп сипатталған періштелер. Ибн әл-Мәлик: "Бұл жерде пенделердің амалдарын жазып, оларды сақтайтын періштелер меңзеледі"'- деген. Олармен бірге болудың мағынасы: Құранды жетік білетін адам Ақыретте Кітапты тасушы және оған сенімді болу сипатымен ерекшеленгені үшін олармен бір деңгейде, бірге болады.
15] әл-Барара (البررة): "әл-Барр" сөзінің көпше түрі, игілік жасаушы және бойұсынушы дегенді білдіреді.
16] Тұтығып қалу (يتتعتع فيه): Яғни, оқу барысында тілі күрмеліп, кідіріп қалу н/е шеберлігінің аздығынан оқуда қиналу.
17] Мағынасы: Кімде-кім Құранға көңіл бөліп, оны шебер меңгерген, жатқа білетін және оқуға машықтанған деңгейге жетсе, Аллаһ Тағала оның дәрежесін құрметті де жақын періштелер мен елшілердің қатарына қояды. Ал кімде-кім Құран оқуда қиындық көріп, ауырлық сезініп, бірақ соған сабыр етіп, оқуын жалғастыра берсе, оған екі сауап жазылады: бірі - оқығаны үшін, екіншісі - қиналғаны үшін. Өйткені сауап қиындықтың мөлшеріне қарай беріледі, ал ең қайырлы ғибадат - ең қиыны (ыждағатты талап ететіні). Бұл оның сауабы Құранды шебер меңгерген адамның сауабынан көп болады дегенді білдірмейді. Аллаһ Тағала бәрін (жақсырақ) Білуші (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
18] Имам Ахмад және Имам әд-Дәрими де риуаят еткен.
الماهر بالقرآن مع السفرة الكرام البررة، والذي يقرأ القرآن، ويتتعتع فيه، وهو عليه شاق، فله أجران.
"Құранды жетік/шебер¹³ меңгерген адам құрметті¹⁴ әрі игі¹⁵ періштелермен бірге болады. Ал Құранды оқығанда кідіріп, қиналып¹⁶ оқитын әрі оған оқу ауыр келетін адамға екі сауап бар",
- деді. Басқа бір риуаятта: "Құран оқуы өзіне қиын түсетін адамға екі сауап беріледі¹⁷",- деп келген.
• әл-Бухари, Муслим (мәтін соныкі), Әбу Дәуд, Тирмизи, ән-Нәсаи және Ибн Мәжә риуаят¹⁸ еткен.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
13] Шебер (әл-Мәһир): Ол - Құранды толық әрі өте жақсы жаттаған, оқығанда мүдірмейтін, жаттау сапасы мен шеберлігінің жоғары болуына байланысты оқу барысында қиналмайтын адам.
14] Сафара (السفرة): "Мусафир" сөзінің көпше түрі. Олар - "құрметті де игі (әл-кирам әл-барара)" деп сипатталған періштелер. Ибн әл-Мәлик: "Бұл жерде пенделердің амалдарын жазып, оларды сақтайтын періштелер меңзеледі"'- деген. Олармен бірге болудың мағынасы: Құранды жетік білетін адам Ақыретте Кітапты тасушы және оған сенімді болу сипатымен ерекшеленгені үшін олармен бір деңгейде, бірге болады.
15] әл-Барара (البررة): "әл-Барр" сөзінің көпше түрі, игілік жасаушы және бойұсынушы дегенді білдіреді.
16] Тұтығып қалу (يتتعتع فيه): Яғни, оқу барысында тілі күрмеліп, кідіріп қалу н/е шеберлігінің аздығынан оқуда қиналу.
17] Мағынасы: Кімде-кім Құранға көңіл бөліп, оны шебер меңгерген, жатқа білетін және оқуға машықтанған деңгейге жетсе, Аллаһ Тағала оның дәрежесін құрметті де жақын періштелер мен елшілердің қатарына қояды. Ал кімде-кім Құран оқуда қиындық көріп, ауырлық сезініп, бірақ соған сабыр етіп, оқуын жалғастыра берсе, оған екі сауап жазылады: бірі - оқығаны үшін, екіншісі - қиналғаны үшін. Өйткені сауап қиындықтың мөлшеріне қарай беріледі, ал ең қайырлы ғибадат - ең қиыны (ыждағатты талап ететіні). Бұл оның сауабы Құранды шебер меңгерген адамның сауабынан көп болады дегенді білдірмейді. Аллаһ Тағала бәрін (жақсырақ) Білуші (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
18] Имам Ахмад және Имам әд-Дәрими де риуаят еткен.
● Сегізінші хадис: Әбу Зәррдан (رضي الله عنه): Ол: Уа, Аллаһтың Елшісі ﷺ! Маған өсиет айтыңыз,- дедім. Пайғамбарымыз ﷺ:
- деді. Мен: Тағы да өсиет айтыңыз, Уа, Аллаһтың Елшісі ﷺ!- дедім. Сонда Ол ﷺ:
- деді.
• Ибн Хиббан ұзақ хадистің құрамында риуаят етіп, оны сахих деген. Сондай-ақ Ибн әд-Дурәйс пен Әбу Я'лә да риуаят²⁰ еткен. Әбу Сағидтен келген басқа риуаятта:
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
19] Мағынасы: Бұл екі хадисте Пайғамбарымыздың ﷺ сахабаларына орындауды жүктеген өсиеттері бар. Олар:
➖Саған тақуалықты (Аллаһтан қорқуды) өсиет етемін, өйткені ол - барлық істің басы және барлық жақсылықтың жиынтығы.
➖Саған Құран оқуды өсиет етемін. Оны ұстану иесі үшін жер бетінде жолын жарық қылатын нұр болады, осылайша ол құрдым мен апатқа түспейді. Оны көктегілер қалай қабылдаса, жердегілер де солай қабылдайды (жақсы көреді). Аллаһ Тағала оны жақсы көреді де, періштелеріне де оны жақсы көруді бұйырады. Сондай-ақ пенделерінің жүрегіне де оған деген сүйіспеншілік ұялатады.
➖Тіліңді тек жақсылықта ғана қолдан... Адамдарды тозаққа бетімен құлататын нәрсе - тілдерінің жиған-тергені (жаман сөздері) емес пе? Кім тілін жамандықтан тыйса, ол шайтанды жеңгені.
➖Саған Аллаһты еске алуды (зікір етуді) өсиет етемін: "Біліп қойыңдар, жүректер Аллаһты еске алумен тыныштық табады". Кім Аллаһты еске алса, Аллаһ оның қалаған нәрселеріне бейжай қарамайды (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
20] Имам Ахмад, ат-Табарани, әл-Хаким, Әбу әш-Шейх және Ибн Әби әд-Дунья да риуаят еткен.
عليك بتقوى الله. فإنها رأس الأمر كله.
"Саған Аллаһтан қорқуды өсиет етемін. Өйткені ол - барлық істің басы"',
- деді. Мен: Тағы да өсиет айтыңыз, Уа, Аллаһтың Елшісі ﷺ!- дедім. Сонда Ол ﷺ:
عليك بتلاوة القرآن، فإنه نور لك في الأرض، ونور لك في السماء.
"Саған Құран оқуды өсиет етемін. Өйткені ол сен үшін жерде де, көкте де нұр болады¹⁹",
- деді.
• Ибн Хиббан ұзақ хадистің құрамында риуаят етіп, оны сахих деген. Сондай-ақ Ибн әд-Дурәйс пен Әбу Я'лә да риуаят²⁰ еткен. Әбу Сағидтен келген басқа риуаятта:
عليك بتقوى الله، فإنها جماع كل خير، وعليك بذكر الله، وتلاوة القرآن، فإنه نور لك في الأرض، وذكر لك في السماء، واخزن لسانك إلا من خير، فإنك بذلك تغلب الشيطان.
"Саған Аллаһтан қорқуды өсиет етемін. Өйткені ол - барлық жақсылықтың жиынтығы. Аллаһты көп зікір етуді және Құран оқуды ұстан. Өйткені ол жерде сен үшін нұр, көкте сен үшін абырой болады. Тіліңді тек жақсылық үшін ғана сақта. Сонда сен шайтанды жеңесің",- делінген.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
19] Мағынасы: Бұл екі хадисте Пайғамбарымыздың ﷺ сахабаларына орындауды жүктеген өсиеттері бар. Олар:
➖Саған тақуалықты (Аллаһтан қорқуды) өсиет етемін, өйткені ол - барлық істің басы және барлық жақсылықтың жиынтығы.
➖Саған Құран оқуды өсиет етемін. Оны ұстану иесі үшін жер бетінде жолын жарық қылатын нұр болады, осылайша ол құрдым мен апатқа түспейді. Оны көктегілер қалай қабылдаса, жердегілер де солай қабылдайды (жақсы көреді). Аллаһ Тағала оны жақсы көреді де, періштелеріне де оны жақсы көруді бұйырады. Сондай-ақ пенделерінің жүрегіне де оған деген сүйіспеншілік ұялатады.
➖Тіліңді тек жақсылықта ғана қолдан... Адамдарды тозаққа бетімен құлататын нәрсе - тілдерінің жиған-тергені (жаман сөздері) емес пе? Кім тілін жамандықтан тыйса, ол шайтанды жеңгені.
➖Саған Аллаһты еске алуды (зікір етуді) өсиет етемін: "Біліп қойыңдар, жүректер Аллаһты еске алумен тыныштық табады". Кім Аллаһты еске алса, Аллаһ оның қалаған нәрселеріне бейжай қарамайды (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
20] Имам Ахмад, ат-Табарани, әл-Хаким, Әбу әш-Шейх және Ибн Әби әд-Дунья да риуаят еткен.
● Тоғызыншы хадис: Жәбирден (رضي الله عنه): Пайғамбарымыз ﷺ:
- деді.
• Ибн Хиббан өзінің "Сахихында", сондай-ақ әл-Бәйһақи "Шу'аб әл-иман" еңбегінде Жәбирден және әл-Бәйһақи Ибн Мәс'удтан да риуаят²³ еткен.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
21] Мәхил (ماحل): Сөз таластырушы (айтысқыш) және қорғаушы. Сондай-ақ: "біреудің үстінен сұлтанға (билеушіге) арыз айтып, оны жамандау арқылы зиян келтіруге тырысушы" дегенді де білдіреді. Яғни: Кімде-кім оған (Құранға) ерсе және ондағы нәрселермен амал етсе, ол (Құран) оған шапағаты қабыл болатын шапағатшы болады. Ал кім онымен амал етуді тастаса, оның жамандықтарын (Аллаһқа) жеткізуші болады.
22] Мағынасы: Кімде-кім оны (Құранды) өзіне басшы етіп алса және онымен амал етсе, ол оған жол бастаушы әрі Жәннатқа жетелеуші болады. Ал кім оны артына тастап, оны оқуды және онымен амал етуді тастаса, ол оны Тозаққа айдайды (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
23] Мауәрид аз-Зом`ãнда келген және ат-Табарани, Ибн 'Ади, Әбу Ну'айм да риуаят еткен.
القرآن شافع مشفع، وماحل مصدق، من جعله أمامه قاده إلى الجنة، ومن جعله خلف ظهره ساقه إلى النار.
"Құран - шапағаты қабыл болатын шапағатшы әрі сөзі расталатын айыптаушы²¹. Кім оны алдына жетекші етсе, ол оны жәннатқа бастап барады. Ал кім оны арқасына тастап қойса, ол оны тозаққа қарай сүйрейді²²",
- деді.
• Ибн Хиббан өзінің "Сахихында", сондай-ақ әл-Бәйһақи "Шу'аб әл-иман" еңбегінде Жәбирден және әл-Бәйһақи Ибн Мәс'удтан да риуаят²³ еткен.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
21] Мәхил (ماحل): Сөз таластырушы (айтысқыш) және қорғаушы. Сондай-ақ: "біреудің үстінен сұлтанға (билеушіге) арыз айтып, оны жамандау арқылы зиян келтіруге тырысушы" дегенді де білдіреді. Яғни: Кімде-кім оған (Құранға) ерсе және ондағы нәрселермен амал етсе, ол (Құран) оған шапағаты қабыл болатын шапағатшы болады. Ал кім онымен амал етуді тастаса, оның жамандықтарын (Аллаһқа) жеткізуші болады.
22] Мағынасы: Кімде-кім оны (Құранды) өзіне басшы етіп алса және онымен амал етсе, ол оған жол бастаушы әрі Жәннатқа жетелеуші болады. Ал кім оны артына тастап, оны оқуды және онымен амал етуді тастаса, ол оны Тозаққа айдайды (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
23] Мауәрид аз-Зом`ãнда келген және ат-Табарани, Ибн 'Ади, Әбу Ну'айм да риуаят еткен.
● Оныншы хадис: Әбу Умәма әл-Бәһилиден (رضي الله عنه): Мен Аллаһ Елшісінің ﷺ:
- дегенін естідім.
• Имам Муслим риуаят²⁶ еткен.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
24] Хадистің жалғасы: "...Екі жарқыраған сүрені: "Бақара" мен "Әли Имран" сүрелерін оқыңдар. Өйткені Қиямет күні бұл екеуі екі бұлт н/е екі көлеңке сияқты, не болмаса сап түзеп ұшқан екі топ құс секілді келіп, өз иелерін (оқығандарды) қорғайды. "Бақара" сүресін оқыңдар, өйткені оны алу (оқу, амал ету) - береке, ал оны тастап кету - қасірет. Және бұған сиқыршылардың/البطلة күші жетпейді". Му'ауия: "Маған жеткен хабар бойынша "батала" - бұл сиқыршылар",- деді.
25] Мағынасы: Қиямет күні Құран адам көзіне көрінетін бейнеде келеді. Ол өзінің иесі үшін (оны түнде ұйықтамай оқыған адам үшін) Раббысынан ﷻ рұқсат сұрап, оған шапағатшы болады.
26] Имам Ахмад та риуаят еткен.
اقرأوا القرآن، فإنه يوم القيامة شفيعا لأصحابه....
"Құран оқыңдар! Өйткені ол Қиямет күні өз иелеріне шапағатшы болып келеді²⁴...²⁵",
- дегенін естідім.
• Имам Муслим риуаят²⁶ еткен.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
24] Хадистің жалғасы: "...Екі жарқыраған сүрені: "Бақара" мен "Әли Имран" сүрелерін оқыңдар. Өйткені Қиямет күні бұл екеуі екі бұлт н/е екі көлеңке сияқты, не болмаса сап түзеп ұшқан екі топ құс секілді келіп, өз иелерін (оқығандарды) қорғайды. "Бақара" сүресін оқыңдар, өйткені оны алу (оқу, амал ету) - береке, ал оны тастап кету - қасірет. Және бұған сиқыршылардың/البطلة күші жетпейді". Му'ауия: "Маған жеткен хабар бойынша "батала" - бұл сиқыршылар",- деді.
25] Мағынасы: Қиямет күні Құран адам көзіне көрінетін бейнеде келеді. Ол өзінің иесі үшін (оны түнде ұйықтамай оқыған адам үшін) Раббысынан ﷻ рұқсат сұрап, оған шапағатшы болады.
26] Имам Ахмад та риуаят еткен.
❕Аллаһу Тағаланың тауфиғымен Имам Мулла 'Али әл-Қари әл-Ханафидың (رحمه الله) "Жам' әл-Арба'ин фи фадл әл-Қурãн әл-Мубин" жинағын Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажидің (رحمه الله) тахқиқы мен тахриджына сүйеніп аударып бастадық. Аударып біткесін пдф қылып ретке келтіру ниеті де бар. Әр ісімізді көркем, әрі абыроймен аяқтауға тауфиқ сұраймыз.
● Он бірінші хадис: Сәһл ибн Му'аз әл-Жуһани әкесінен (رضي الله عنه): Аллаһ елшісі ﷺ:
• Әбу Дәуд пен Хаким риуаят еткен. Хаким: "Иснады сахих",- деген.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
27] Мағынасы: Құран оқудың сауабы тек оқушының өзімен шектелмейді, сонымен қатар оның ата-анасына да жетеді. Қиямет күні оларға нұры күннің нұрынан да көркем тәж кигізіледі. Ал Құранды оқып, онымен амал еткен адамның сыйы одан да зор. Сондықтан кімде-кім Құран жаттау мүмкіндігін жіберіп алса, осындай сауапқа ие болу үшін баласын соған (Құран үйренуге) бағыттауға тырыссын (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
من قرأ القرآن، وعمل بما فيه ألبس والداه تاجا يوم القيامة، ضوؤه أحسن من ضوء الشمس في بيوت الدنيا، لو كانت فيكم، فما ظنكم بالذي عمل هذا؟
Кім Құранды оқып, ондағы үкімдерге амал етсе, Қиямет күні оның ата-анасына бір тәж кигізіледі. Оның нұры, егер күн дүниедегі үйлеріңнің ішінде тұрған болса, сол күннің жарығынан да көркем болады. Ендеше, Құранмен амал еткен адамның өзіне берілетін сый-құрмет туралы не ойлайсыңдар²⁷?!
• Әбу Дәуд пен Хаким риуаят еткен. Хаким: "Иснады сахих",- деген.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
27] Мағынасы: Құран оқудың сауабы тек оқушының өзімен шектелмейді, сонымен қатар оның ата-анасына да жетеді. Қиямет күні оларға нұры күннің нұрынан да көркем тәж кигізіледі. Ал Құранды оқып, онымен амал еткен адамның сыйы одан да зор. Сондықтан кімде-кім Құран жаттау мүмкіндігін жіберіп алса, осындай сауапқа ие болу үшін баласын соған (Құран үйренуге) бағыттауға тырыссын (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
● Он екінші хадис: Әбу Бурайдадан (رضي الله عنه): Аллаһ Елшісі ﷺ:
• Хауим риуаят еткен және: "Муслимнің шартына сай сахих"-, деген.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
28] Бұл хадисте ата-анаға берілетін сауаптың артуы туралы айтылған: оларға бүкіл дүние тең келмейтін (құны жетпейтін) екі киім кигізіледі (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
من قرأ القرآن، وتعلمه، وعمل به، ألبس والداه يوم القيامة تاجا من نور ضوؤه مثل ضوء الشمس، ويكس والداه حلتان لا تقوم بهما الدنيا، فيقولان: لم كسينا هذا، فيقال: بأخذ ولدكما القرآن.
Кім Құранды оқып, оны үйреніп және соған амал етсе, Қиямет күні оның ата-анасына нұрдан жасалған тәж кигізіледі. Оның жарығы күннің жарығындай болады. Сондай-ақ ата-анасына дүниенің бар байлығы тең келмейтін екі сәнді киім кигізіледі. Сонда ол екеуі: "Бізге бұл не үшін кигізілді?"- деп сұрайды. Екеуіне: "Балаларыңның Құранды ұстануының арқасында",- деп айтылады²⁸.
• Хауим риуаят еткен және: "Муслимнің шартына сай сахих"-, деген.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
28] Бұл хадисте ата-анаға берілетін сауаптың артуы туралы айтылған: оларға бүкіл дүние тең келмейтін (құны жетпейтін) екі киім кигізіледі (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
● Он үшінші хадис: Әбу Һурайрадан (رضي الله عنه): Аллаһ Елшісі ﷺ:
• Тирмизи риуаят еткен және оны хасан деген. Сондай-ақ Ибн Хузайма мен Хаким риуаят еткен. Хауимм: "Иснады сахих",- деген.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
29] Бұл хадисте Қиямет күні Құран иесіне (оны оқып, амал еткенге) берілетін сауаптар баяндалған: құрмет тәжі, құрмет киімі, сондай-ақ Аллаһ Тағаланың разылығынан кейін жәннәттағы дәрежесінің көтерілуі және жақсылықтардың (сауаптардың) артуы (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).
يجيء صاحب القرآن يوم القيامة، فيقول القرآن: يا رب حله، فيلبس تاج الكرامة، ويقول: يا رب زده، فيلبس حلة الكرامة، ويقول: يا رب ارض عنه، فيرضى عنه. فيقال: اقرأ، وارق، ويزداد بكل آية حسنة.
Қиямет күні Құран иесі келеді. Сонда Құран: "Уа, Раббым! Оны әшекейле!"- дейді. Оған құрмет тәжі кигізіледі. Сосын Құран: "Уа, Раббым! Оған тағы да арттыр!"- дейді. Оған құрмет киімі кигізіледі. Кейін Құран: "Уа, Раббым! Оған разы бол!"- дейді. Сонда Аллаһ оған разы болады. Оған: "Оқы және жоғарыла!"- деп айтылады. Ол әрбір оқыған аяты үшін бір дәрежеге көтеріліп, бір сауапқа ие болады²⁹.
• Тирмизи риуаят еткен және оны хасан деген. Сондай-ақ Ибн Хузайма мен Хаким риуаят еткен. Хауимм: "Иснады сахих",- деген.
📚Файд әл-Му'ин.
Canal: https://t.me/taammul
29] Бұл хадисте Қиямет күні Құран иесіне (оны оқып, амал еткенге) берілетін сауаптар баяндалған: құрмет тәжі, құрмет киімі, сондай-ақ Аллаһ Тағаланың разылығынан кейін жәннәттағы дәрежесінің көтерілуі және жақсылықтардың (сауаптардың) артуы (Шейх Мухаммад Шакур әл-Хажи).