Сұрақ:
Ханафи мәзһабындағы кейбір шейхтар: "Егер адам шафиғи мәзһабындағы қосып оқудың (жәмғ) шарттарын үйренсе, намаздарды шафиғи мәзһабы бойынша қосып оқуына болады"- деп пәтуа берген. Сондай-ақ жуырда қазіргі заманның ханафи мәзһабының ірі хадис ғалымдарының бірі тәшәһһудте Пайғамбарымызға ﷺ салауат айту мәселесінде шафиғи мәзһабының пікірін таңдағаны айтылды. Бұдан бөлек, ханафи мәзһабынан біраз талапкерлердің де кейбір мәселелерде өз мәзһабынан тыс амал ететіні байқалады. Осындай жағдайларға қатысты ұстанымымыз қандай болуы керек?
Жауап:
Ханафи мәзһабын ұстанушы адам тек ханафи мәзһабының ұстанымына еріп, пәтуа беруге негіз болған (муфта биһи) пікірден шықпауы тиіс. Біз мәзһаб имамдарының мұндай түрде басқа мәзһабтың үкіміне көшуді рұқсат еткеніне дәлел таппадық. Әсіресе, сұрақта аталған мәселелерде ондай рұқсат жоқ. Кімде-кім ханафи мәзһабының үкімін жеткізетін болса, оны мәзһабтың қағидалары мен онда орныққан пәтуаға сай жеткізуге міндетті. Ал егер өзі жеке басына қатысты өз мәзһабына қайшы пікірмен амал етуді таңдаса (біздің мәзһабымызда бұған рұқсат беретін негізді білмейміз), онда бұл жөнінде адал болуы керек. Яғни, адамдарға оны ханафи мәзһабының ұстанымы ретінде көрсетпей, қайта осы мәселедегі ханафи мәзһабының негізгі әрі қабылданған үкімі өзінің таңдаған пікіріне қайшы екенін ашық айтуы қажет.
Біз ханафи мәзһабы Құран мен сүннетке негізделген мәзһаб деп сенеміз. Сондықтан оның үкімдеріне олар сүннетке негізделген деген сеніммен амал етеміз. Тәшәһһудте Пайғамбарымызға ﷺ салауат айту мәселесінде де Имам Ағзам Әбу Ханифа (Аллаһ оны рақымына бөлесін) Аллаһ елшісінің ﷺ сүннетінен жеткізген тәртіппен орындаймыз. Осы арқылы Аллаһтан ﷻ сауап үміт етіп, Қиямет күні Оның Елшісінің ﷺ шапағатына кенелуді тілейміз.
Біз бұл мәселеде өз мәзһабымыздың ұстанымы дұрыс әрі сүннетке негізделген деп сенгендіктен, басқа мәзһабтағы оған қайшы пікірмен амал етуді өзіміз дұрыс деп білетін сүннетті тәрк ету деп бағалаймыз.
Бұл сөздер мәзһабшылдыққа н/е соқыр жанкештілікке шақыру емес. Керісінше, шариғи дәлелмен бекіген жолда нық тұруға үндейді. Адам сезімге н/е үстірт әсерге ермей, егер әһл әс-сунна уәл-жамағаттың төрт мәзһабының бірін ұстанса, сол мәзһабтың қағидалары мен негіздеріне берік болып, үкімдерді өз қалауынша таңдап алмауы тиіс. #НиязӘбуРумейса
Canal: https://t.me/taammul
Ханафи мәзһабындағы кейбір шейхтар: "Егер адам шафиғи мәзһабындағы қосып оқудың (жәмғ) шарттарын үйренсе, намаздарды шафиғи мәзһабы бойынша қосып оқуына болады"- деп пәтуа берген. Сондай-ақ жуырда қазіргі заманның ханафи мәзһабының ірі хадис ғалымдарының бірі тәшәһһудте Пайғамбарымызға ﷺ салауат айту мәселесінде шафиғи мәзһабының пікірін таңдағаны айтылды. Бұдан бөлек, ханафи мәзһабынан біраз талапкерлердің де кейбір мәселелерде өз мәзһабынан тыс амал ететіні байқалады. Осындай жағдайларға қатысты ұстанымымыз қандай болуы керек?
Жауап:
Ханафи мәзһабын ұстанушы адам тек ханафи мәзһабының ұстанымына еріп, пәтуа беруге негіз болған (муфта биһи) пікірден шықпауы тиіс. Біз мәзһаб имамдарының мұндай түрде басқа мәзһабтың үкіміне көшуді рұқсат еткеніне дәлел таппадық. Әсіресе, сұрақта аталған мәселелерде ондай рұқсат жоқ. Кімде-кім ханафи мәзһабының үкімін жеткізетін болса, оны мәзһабтың қағидалары мен онда орныққан пәтуаға сай жеткізуге міндетті. Ал егер өзі жеке басына қатысты өз мәзһабына қайшы пікірмен амал етуді таңдаса (біздің мәзһабымызда бұған рұқсат беретін негізді білмейміз), онда бұл жөнінде адал болуы керек. Яғни, адамдарға оны ханафи мәзһабының ұстанымы ретінде көрсетпей, қайта осы мәселедегі ханафи мәзһабының негізгі әрі қабылданған үкімі өзінің таңдаған пікіріне қайшы екенін ашық айтуы қажет.
Біз ханафи мәзһабы Құран мен сүннетке негізделген мәзһаб деп сенеміз. Сондықтан оның үкімдеріне олар сүннетке негізделген деген сеніммен амал етеміз. Тәшәһһудте Пайғамбарымызға ﷺ салауат айту мәселесінде де Имам Ағзам Әбу Ханифа (Аллаһ оны рақымына бөлесін) Аллаһ елшісінің ﷺ сүннетінен жеткізген тәртіппен орындаймыз. Осы арқылы Аллаһтан ﷻ сауап үміт етіп, Қиямет күні Оның Елшісінің ﷺ шапағатына кенелуді тілейміз.
Біз бұл мәселеде өз мәзһабымыздың ұстанымы дұрыс әрі сүннетке негізделген деп сенгендіктен, басқа мәзһабтағы оған қайшы пікірмен амал етуді өзіміз дұрыс деп білетін сүннетті тәрк ету деп бағалаймыз.
Бұл сөздер мәзһабшылдыққа н/е соқыр жанкештілікке шақыру емес. Керісінше, шариғи дәлелмен бекіген жолда нық тұруға үндейді. Адам сезімге н/е үстірт әсерге ермей, егер әһл әс-сунна уәл-жамағаттың төрт мәзһабының бірін ұстанса, сол мәзһабтың қағидалары мен негіздеріне берік болып, үкімдерді өз қалауынша таңдап алмауы тиіс. #НиязӘбуРумейса
Canal: https://t.me/taammul
Сұрақ:
Ас-Саламу 'алейкум уа рахматуЛлаһи уа бәракәтуһ, ұстаз! Бұрын Астанадағы бір мәжілісте сізден қатты суықта дәрет алу үшін мұздай суды қолданудан зиян көруден қорыққан адамның тәяммум жасауына болмайтынын естіген едім. Сол кезде мәжіліс адамға толы болғандықтан, дәлелін сұрауға ұялдым. Оған дейін біз мұндай жағдайда тәяммум жасауға болады деп естіп жүргенбіз. Тіпті сол мәжілістен кейін екі-үш ұстаздан сұрағанымда: "Бұл өте ғариб пәтуа екен. Бәлкім, ұстаздың тілі жаңылып кеткен шығар н/е қателесіп айтқан болар",- деді. Егер мүмкін болса, айып етпей, осы пікірдің дәлелдерін келтіріп берсеңіз.
Жауап:
Уа 'алейкум ас-Салам уа рахматуЛлаһи уа бәракәтуһ! Иә, мен дәл солай жауап берген едім. Өйткені мәзһабтағы муғтамад (негізге алынған) пәтуа - осы. Менің ойымша, жамағат арасында оған қайшы пікірдің кең таралуының себебі - адамдар салқын суды қолданудан зиян көруден қорыққан кезде ғұсылға қатысты тәяммум жасау үкімін дәретке де жалпылап қолданған. Ал әлгі ұстаздардың бұл пікірді тосын пәтуа деп санауының себебі - олар мәзһаб ғалымдарының мәсх ету мерзімі аяқталғаннан кейін мәсх етілген мәсіні шешсе, суықтан зиян көруден қорқатын адамға қатысты айтқан пікіріне сүйенген болуы мүмкін. Кейбір ғалымдар мұндай жағдайда: "Мәсіні шешпей, тәяммум жасап намаз оқиды",- деген. Содан кейін осы үкімді біздің мәселеге де қияс жасап, бұл жерде де тәяммум жасауға болады деген. Алайда көпшілік ғалымдар бұл қиясқа жауап беріп, оның дұрыс емес екенін түсіндірген. Ин шәә Аллаһ, оның дәлелдерін дереккөздер бөлімінде келтіремін. Жекеге хабарласып, мәселені анықтап, дәлелін сұрағандарыңыз үшін Аллаһ Тағала сізге қайырлы сауап жазсын. #НиязӘбуРумейса
Ас-Саламу 'алейкум уа рахматуЛлаһи уа бәракәтуһ, ұстаз! Бұрын Астанадағы бір мәжілісте сізден қатты суықта дәрет алу үшін мұздай суды қолданудан зиян көруден қорыққан адамның тәяммум жасауына болмайтынын естіген едім. Сол кезде мәжіліс адамға толы болғандықтан, дәлелін сұрауға ұялдым. Оған дейін біз мұндай жағдайда тәяммум жасауға болады деп естіп жүргенбіз. Тіпті сол мәжілістен кейін екі-үш ұстаздан сұрағанымда: "Бұл өте ғариб пәтуа екен. Бәлкім, ұстаздың тілі жаңылып кеткен шығар н/е қателесіп айтқан болар",- деді. Егер мүмкін болса, айып етпей, осы пікірдің дәлелдерін келтіріп берсеңіз.
Жауап:
Уа 'алейкум ас-Салам уа рахматуЛлаһи уа бәракәтуһ! Иә, мен дәл солай жауап берген едім. Өйткені мәзһабтағы муғтамад (негізге алынған) пәтуа - осы. Менің ойымша, жамағат арасында оған қайшы пікірдің кең таралуының себебі - адамдар салқын суды қолданудан зиян көруден қорыққан кезде ғұсылға қатысты тәяммум жасау үкімін дәретке де жалпылап қолданған. Ал әлгі ұстаздардың бұл пікірді тосын пәтуа деп санауының себебі - олар мәзһаб ғалымдарының мәсх ету мерзімі аяқталғаннан кейін мәсх етілген мәсіні шешсе, суықтан зиян көруден қорқатын адамға қатысты айтқан пікіріне сүйенген болуы мүмкін. Кейбір ғалымдар мұндай жағдайда: "Мәсіні шешпей, тәяммум жасап намаз оқиды",- деген. Содан кейін осы үкімді біздің мәселеге де қияс жасап, бұл жерде де тәяммум жасауға болады деген. Алайда көпшілік ғалымдар бұл қиясқа жауап беріп, оның дұрыс емес екенін түсіндірген. Ин шәә Аллаһ, оның дәлелдерін дереккөздер бөлімінде келтіремін. Жекеге хабарласып, мәселені анықтап, дәлелін сұрағандарыңыз үшін Аллаһ Тағала сізге қайырлы сауап жазсын. #НиязӘбуРумейса
☑️ Сүріп жатқан өміріңе, оның ішінде қылып жатқан ісіңе, отырған мәжілісіңе, ішкенің мен жегеніңе, айтқаның мен естігеніңе, ұмтылысың мен талпынысыңа қара. Кідір бір сәтке. Дұрысынан қара. Зер сал. Аллаһу Тағала сенікі қылып беріп қойған ішкі және сыртқы қабілеттеріңді қайда жұмсап жатырсың? Аллаһ Елшісінің ﷺ сағынған, уайым қылған, кездесуді аңсаған, шапағатын уәде еткен үмметі сенсің бе? Осы кейпіңде сол теңдессіз нығметке үміттімін деп ойлайсың ба? Жоқ, жалпы ойланасың ба өзі? Әлде, сен үшін уәде етілген нәрсені осы дүниенің болымсыз нәрселеріне айырбастап жібергеніңді тиімді сауда, нағыз жетістік, сарпылмас табыс деп бағалайсың ба? Сен иланған күн бүгінгі көзің көрген күнің бе? Әлде шүбәсіз орын алатындығы уәде етілген Қиямет күні ме? Көңіл қалауың иланғанына емес сау жүрегің иман қойған күн үшін өмір сүр. #НиязӘбуРумейса
Canal: https://t.me/taammul
Canal: https://t.me/taammul
🖋#НиязӘбуРумейса:
Жан дүниесі шошқамен еш уақытта арпалысуға болмайды. Арпалыстың себебінен ол сіздің адамдығыңыздан әсер алмайды. Оның бір ғана нәтижесі бар - ластығының сізге жұғып жатқандығынан ләззаттанады. Болды. Басқа ештеңе. Себебі оның бар болмысы сол.
📚Үн.
Canal: https://t.me/taammul
Жан дүниесі шошқамен еш уақытта арпалысуға болмайды. Арпалыстың себебінен ол сіздің адамдығыңыздан әсер алмайды. Оның бір ғана нәтижесі бар - ластығының сізге жұғып жатқандығынан ләззаттанады. Болды. Басқа ештеңе. Себебі оның бар болмысы сол.
📚Үн.
Canal: https://t.me/taammul
"Наданмен сөз таластырсаң надандығын арттырасың, ал сөз таластырмасаң ол құса болады" деген нақыл да бар екен.
☑️Надандықтан арылса да, ғапылдықтан шыға алар емес бұл үммет.
Мүміндердің әміршісі Хазіреті 'Умардың (رضي الله عنه) жүрегіндегі сезімінің ұшқынын болса да сезіне алғанымызда әттең. "Расында, біз ең қор (әлсіз, беделсіз) қауым едік, Аллаһ Тағала бізді Исламмен абыройлы (ізгі) етті. Егер біз Аллаһ Тағала бізге берген абыройдан басқа нәрседен ізгілік (құрмет, күш) іздесек, онда Аллаһ Тағала бізді қайтадан қор етеді" деген сөз қандай жүректен, қандай санадан шығуы керек? Біздегі проблема осы. Яғни, абыройды діндарлықтан емес дінсіздіктен іздейміз. Солай қор болудамыз. Жетістікке жетудің қарапайым формуласы осы ғой. Бірақ біздер имансыздықтың шырмауында ой жүгіртетініміз себепті бұл негізді ескерусіз қалдырамыз. #НиязӘбуРумейса
Canal: https://t.me/taammul
Мүміндердің әміршісі Хазіреті 'Умардың (رضي الله عنه) жүрегіндегі сезімінің ұшқынын болса да сезіне алғанымызда әттең. "Расында, біз ең қор (әлсіз, беделсіз) қауым едік, Аллаһ Тағала бізді Исламмен абыройлы (ізгі) етті. Егер біз Аллаһ Тағала бізге берген абыройдан басқа нәрседен ізгілік (құрмет, күш) іздесек, онда Аллаһ Тағала бізді қайтадан қор етеді" деген сөз қандай жүректен, қандай санадан шығуы керек? Біздегі проблема осы. Яғни, абыройды діндарлықтан емес дінсіздіктен іздейміз. Солай қор болудамыз. Жетістікке жетудің қарапайым формуласы осы ғой. Бірақ біздер имансыздықтың шырмауында ой жүгіртетініміз себепті бұл негізді ескерусіз қалдырамыз. #НиязӘбуРумейса
Canal: https://t.me/taammul
𝓣𝓨𝓜 𝓣𝓨𝓝' 𝓔𝓜𝓔𝓢
әйел адамның сәждеде аяғын қою үлгісі (Ханафи мәзһабы бойынша).
السلام عليكم!
Осыған таңқалыс білдірушілер көп болуда. Өз басым да ең алғаш 2018-ші жылы кітаптан оқып жолығып таңқалыс білдіргенім бар. Себебі оған дейін ер мен әйелдің сәждеде аяқ қоюында айырмашылық барын білмедік. Отбасыма да сол жылы алғаш жеткізіп, намазын түзеп қойдық. Содан кейін сұрағандарға айтып та жүрдік. Бірақ ойыма да келмепті қоғам үшін бұның таңсық мәселе екені. Әрқандай талқылау жасап артымнан сөз қылып та кетіп жатыр екен. Егер берілген пәтуаны қате деп таныған жандардың қолында қалай дұрыстығына қатысты дәлелдері болса, сол нәрсесімен келсін. Қателескен жеріміз болса, дұрыстап алайық. Бірақ "бізде қанша уақыттан бері былай қылып келеміз, сол үшін оның айтқаны қисынсыз дүние" деген сынды құр сөзбен қайтара салу дұрыс емес. Әрбіріңізге өтініш болсын ілімнің ұшқыны қонған және әдебіңіз бар жан болсаңыз, онда тікелей өзіме шығып түзетіп жіберіңіз н/е сол өзгелер арқылы дәлеліңізді жолдап жіберіңіз. Адамдардың өзіңізге артылған сенімімен ойнап дәлел емес дүниені дәлел сияқты көрсетіп қиянат қылмаңыздар. Бұл бір ғана емес сөз қылып жүрген кез келген әңгімелеріңізге қатысты. Ислам ахлағы, жалпы ер жігіттік түсінік ретінде де ескере алмай жүрсеңіздер, онда қайта бы біздің тараптан болған өтініштің негізінде көңіл бұрып қойыңыздар осы тұсқа.
Осыған таңқалыс білдірушілер көп болуда. Өз басым да ең алғаш 2018-ші жылы кітаптан оқып жолығып таңқалыс білдіргенім бар. Себебі оған дейін ер мен әйелдің сәждеде аяқ қоюында айырмашылық барын білмедік. Отбасыма да сол жылы алғаш жеткізіп, намазын түзеп қойдық. Содан кейін сұрағандарға айтып та жүрдік. Бірақ ойыма да келмепті қоғам үшін бұның таңсық мәселе екені. Әрқандай талқылау жасап артымнан сөз қылып та кетіп жатыр екен. Егер берілген пәтуаны қате деп таныған жандардың қолында қалай дұрыстығына қатысты дәлелдері болса, сол нәрсесімен келсін. Қателескен жеріміз болса, дұрыстап алайық. Бірақ "бізде қанша уақыттан бері былай қылып келеміз, сол үшін оның айтқаны қисынсыз дүние" деген сынды құр сөзбен қайтара салу дұрыс емес. Әрбіріңізге өтініш болсын ілімнің ұшқыны қонған және әдебіңіз бар жан болсаңыз, онда тікелей өзіме шығып түзетіп жіберіңіз н/е сол өзгелер арқылы дәлеліңізді жолдап жіберіңіз. Адамдардың өзіңізге артылған сенімімен ойнап дәлел емес дүниені дәлел сияқты көрсетіп қиянат қылмаңыздар. Бұл бір ғана емес сөз қылып жүрген кез келген әңгімелеріңізге қатысты. Ислам ахлағы, жалпы ер жігіттік түсінік ретінде де ескере алмай жүрсеңіздер, онда қайта бы біздің тараптан болған өтініштің негізінде көңіл бұрып қойыңыздар осы тұсқа.
❕Фиқһ өте кең. Таласты пән. Сол себепті әлсіз көзқарастарға сүйеніп н/е үстіртін зерттеудің салдарынан да қателесіп қалу ықтималдығы әркез орын алып тұрады. Бізді сондай хәлде тапқан болсаңыз түзетіп жіберуіңіз үшін есігіміз әрдайым ашық. Мүмкін жабық деп ойлап жүрген боларсыздар).
☑️ кеше мазалаған уайымыңды бүгінгі одан да сан қырлы уайымменен, ал бүгінгіні келер күндікімен ұмыттыру процесі жалғасын тапқан жылдардың жиынтығы өмір ағысы деп аталатын тәрізді.. бұл ағысты тек өмір өткелдеріне көз жүгірте алғандары ғана аңғарса керек-ті.. болмаса бәз біреулер үшін өмір - салдары мен есебі жоқ, әрі көңіл қалауы ескерусіз қалдырылмайтын қазіргі сәт қана. #НиязӘбуРумейса