صدای تاریخ(تاریخ بی دروغ)

✅ مقبره رضاشاه؛ از تدفین تا تخریب

🔹در سال ۱۳۲۹، در کابینه منصورالملک، جنازه رضاشاه از مصر به تهران منتقل گردید، تا در مقبره ای که برای او ساخته بودند، به خاک سپرده شود. دربار بسیار علاقمند بود که هنگام ورود جنازه، تشریفات مفصلی به عمل آورد، و جلسه مجلس را به مناسبت تشییع و تدفین تعطیل نمایند. ولی جبهه ملی با انجام این مراسم و تجلیل در مجلس شورای ملی مخالف بود و تصمیم داشت چنانچه در جلسه علنی مجلس موضوع مطرح شود، به مخالفت جدی برخاسته، و پیرامون دوران حکومت مطالبی بگوید...؛ دربار نگران شد، و نخست وزیر را واسطه قرار داد تا به هر کیفیتی شده مانع از ابراز مخالفت، در جلسه رسمی مجلس گردد. نخست وزیر مدعی بود: " مگر نه اینست که رضاشاه، پدر شاه مملکت است، و شاه طبق قانون اساسی دارای حقوق و مزایایی است و قابل احترام میباشد. اگر علیه شاه فقید، صحبتی و اهانتی بشود، علیه مملکت خواهد بود "
- ... طبق قول و قراری که بین نخست وزیر و دکتر مصدق و همکاران مجلسی گذاشته شد، کوچکترین عملی و حرفی، نه در جلسه مجلس و نه در جلسه بعد ۱۹ اردیبهشت ابراز نشد...(۱)

◀ بدین ترتیب در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۲۹، جنازه رضاشاه به تهران آمد و با تشریفات رسمی در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۹، به حرم حضرت عبدالعظیم برده شد و در آنجا دفن شد. به همین دلیل، خیابان سنگفرش منتهی به این آرامگاه به #خیابان_آرامگاه مشهور شد. این آرامگاه توسط محسن فروغی در سمت غرب حرم شاه‌عبدالعظیم طراحی شد و در سال ۱۳۲۹ به بهره برداری رسید. مساحت آن ۹۰۰۰ مترمربع و ارتفاع آن ۲۵ متر بود که ۷ متر از ارتفاع گنبد حرم شاه عبدالعظیم کوتاهتر ساخته شده بود. ساختمان دو طبقه بود که طبقه بالا سالن ورودی و بازدید بود و در طبقه پایین سنگ قبر سیاه رنگی قرار داشت که مزار رضاشاه در آن واقع شده بود و بر بالای آن سنگ، تاج پادشاهی طلایی نصب شده بود.(۲)

◀ در اردیبهشت ماه ۱۳۵۹، با وجود مخالفت بنی صدر، آرامگاه رضاشاه به دستور حاکم شرع وقت، #صادق_خلخالی توسط نیروهای سپاه طی بیست روز به‌کلی ویران شد؛ و این اقدام توسط روح‌الله خمینی تایید شد. #خلخالی در خاطراتش مینویسد:

"" ما به دفتر امام رفتیم و طبق معمول، از هر دری سخن به میان آمد و گفته شد: "زمان آن رسیده است که مقبره پهلوی خراب شود، این ایام مصادف بود با ورود مجدد شاه به مصر..."

- ما آن روز به سپاه رفتیم، آقای عباس دوزدوزانی، سرپرست سپاه، امکانات لازم را در اختیار ما گذاشت؛ ما حدود دویست نفر با هم جمع شدیم و با بیل و کلنگ، بطرف حرم حضرت عبدالعظیم به راه افتادیم. من در صحن حضرت عبدالعظیم سخنرانی پرشوری ایراد کردم...؛ مردم لحظه به لحظه تکبیر میگفتند و ابراز شادی میکردند، و صحن حرم مملوء از جمعیت شد. با صدور فرمان، حرکت بسوی مقبره پهلوی، مردم بسیج شدند. آنها در همان دقایق اولیه خیلی تلاش کردند، ولی در عمل مشاهده شد که مقبره بقدری محکم ساخته شده که هیچ بیل و کلنگی به آن کارگر نیست. البته مواد منفجره و سایر لوازم را هم تهیه کرده بودیم.

- ساعت حدود ۴:۳۰ دقیقه بعدازظهر بود که از طرف بنی صدر پیغام آوردند، مبنی بر اینکه از تخریب مقبره دست بردارید. من اعتنا نکردم، ولی کم کم کار جدی شد، و جناب آقای میرسلیم، سرپرست وزارت کشور، نامه رسمی مرقوم و اعلام نمود که دستور از طرف شورای انقلاب و شخص آقای بنی صدر است، و شما باید به هر نحو شده دست از تخریب بردارید؛ وگرنه مجبوریم طبق مقررات با شما عمل کنیم؛ یعنی شما را توقیف میکنیم...؛ لذا گفتم که:

" به آقای بنی صدر بگویید، هرچه میخواهد طبق مقررات انجام دهد و ما هم اینجا هستیم و تا مقبره را با خاک یکسان نکنیم، از اینجا خارج نخواهیم شد "

- اطراف مقبره را گروه مسلح فدائیان اسلام در محاصره داشتند و پاسداران هم مواظب اوضاع بودند... ساعت حدود ده شب، برای استراحت، مقبره را ترک کردم. کمی بعد جناب احمد خمینی، برای دیدن مقبره و در واقع برای تقویت روحیه اینجانب به آنجا آمد و افراد مستقر در آن محل را تشویق کرد، و با این عمل خود فهماند که امام با تخریب مقبره مخالفتی ندارند... "".(۳)

✍محمد امیری

🔸منابع:

۱. تاریخ بیست ساله ایران، حسین مکی، جلد هشتم، ص۵۲۶و۵۲۷.
۲. نگاهی به طراحی آرامگاه های محسن فروغی، نوشته آرمین رحیمی وند، کارشناسی ارشد معماری
http://abgineharch.ir/2018/08/27/a-look-at-the-design-of-mohsen-forooghi-shrines/
۳. خاطرات خودنوشت آیت الله خلخالی، اولین حاکم شرع دادگاههای انقلاب، صص۳۴۱-۳۴۲-۳

@tarbd
📚📚📚📚📚
"تاریخ تنها مزرعه ای است که در آن هیچ دانه سالمی از بین نمی رود"
https://telegram.me/tarbd