📆📆📆📆📆📆📆📆📆📆📆
#xronologiya


1794-yil


🔷27-iyul Robespyerga nisbatan ayblov elon qilinib, qamoqqa olindi;

🔷Fransiyada hokimyat yangi boylar qo'liga o'tdi;

🔷Fransiyada chet el bosqinchilari surib chiqarildi;

🔷1793-1794-yillarda Orenburgdan Xivaga oftomolog Blankennagel taklif etildi;

🔷Sibirdan Beznosikov va Burnashev va Burnashev 1-marta Toshkentga elchi qilib yuborildi;

Tuzuvchi: Ilyosxo'ja Bekmirzayev

Kanal: @Tarix

🇺🇸🇺🇸🇺🇸🇺🇸🇺🇸🇺🇸🇺🇸🇺🇸🇺🇸🇺🇸🇺🇸

2-jahon urushidan keyin AQSh prezidentlari

👑1945-1952-yillar Garri Trumen;

👑1952-1960-yillar Duayt Eyzenxauer;

👑1961-1963-yillar Jon Kennedi;

👑1963-1968-yillar- Lindon Jonson;

👑1969-1974-yillar - Nichard Nikson;

👑1974-1977-yillar Ford;

👑1977-1980-yillar- J. Karter;

👑1981-1989-yillar - Ronald Reygan;

👑1989-1993-yillar- Jorj Bush (katta);

👑1993-2001-yillar Klinton;

👑2001- 2009 - yillar - Jorj Bush (kichik);

👑2009-2017-yillar- Barak Obama;

👑2017-yildan Donald Tramp

Tuzuvchi: Ilyosxo'ja Bekmirzayev

Kanal: @Tarix

QADIMGI DUNYO TARIXI QO'ZG'OLONLARI

1⃣ Mil. Avv 206 yil Sin sulolasiga qarshi dehqolar quzg'oloni Unga Lyu Ban boshchilik qilgan.
Quzģolonchilar poytaxtni egallab Sin sulolasi hukmronligini tugatib yangi Xan podsholigiga asos soladi.

2⃣ Milodning boshlarida Xitoyda qizil qoshlilar quzģoloni buladi.

3⃣ II asrda Xitoyda "Sariq ròmollilar" eng yirik isyon buladi Quzģalon butun mamlakatni qamrab oladi Quzģolonni hukmdorning yaxshi qurollangan va harbiy talim kurgan qushini bostiradi.

4⃣ Mill avv 522 yilda Marģiyonada Fors istilochilariga qarshi yirik quzģolon buldi Unga Frada boshchilik qiladi Quzģolon hal qiluvchi jang mil avv 521 yil buladi Frada asr olinib qatl etiladi.

5⃣ Mil avv 74-71 yillada Spartak boshchilgida qullar quzģoloni qadimgi dunyoda eng ommaviy va uyushgan quzģolon bulgan. Hal qiluvchi jang mil avv 71 yil bahorida buladi bu jangda Spartak halok buladi. 6 mingdan ziyod asirlar Rim-Kapuya oraligidagi yul buylaridagi xochlarga mixlab tashlanadi.

Kanal: @Tarix

O'RTA ASRLAR JAHON TARIXI QO'ZG'OLONLAR

1⃣ 685-687-yillarda Iroqning Kufa shahrida arablarga qarshi arab va fors shahar kambag'allari va hunarmandlar qo'zg'oloni bo'ladi.

2⃣ 815 yilda Ozarbayjonda arablarga qarshi yana bir qo'zg'olon buladi. Qo'zg'olonga Bobek boshchilik qiladi. U 20 yil davom etgan. Tarixda "Qizil ko'ylaklilar nomi bilan qolgan. Shiori "Qirq yil qul bo'lib yashagandan bir kun ozod bo'lib yashagan yaxshi"

3⃣ 1358-yil may oyida Fransiyaning Bove okrugida dehqonlar qo'zg'oloni bo'ladi. U tarixda "Jakeyiya" nomini oladi. Qo'zg'olonga boshqa viloyatlar ham qo'shilgan yuz mingga yaqin kishi qatnashgan. Qo'zg'olon ko'tarilishiga zodogonlarning dehqonlarga o'tkazgan og'ir zulmi sabab bo'lgan. Shiori "Barcha zodagonlarni bitta ham qoldirmay qirib tashlash". Qo'zg'olonni Gilom Kal boshchiligidagi feodallar qo'shini bostiradi. Qo'zg'olon yengilgan bo'lsada dehqonlarni to'lov evaziga shaxsiy qaramlikdan ozod etish tezlatilgan.

4⃣ 1215 yil bahorida Angliyada qo'zg'olon bo'ladi. Bunga sabab o'z kuchiga ishongan qirol Ioann (1199-1216) baronlar mulkini tortib olgan va o'z vassallaridan katta to'lov talab etgan. Baronlar, ritsar va shaharliklar ko'magida isyon ko'taradilar. London aholisi qo'zg'olonchilarga darvozani ochib beradi. Qirol "Buyuk ozodlik xartiyasi" nomli hujjatni imzolashga majbur bo'ladi. U 63 moddadan iborat bo'lib asosiy moddalari baron va ruhoniylarni manfaatini ifodalagan. Qirol cherkovning erkin saylovlariga rioya qilishni, vassallardan ko'p to'lov olmaslikni, baronlarni qamamaslik, ularning mol mulkidan mahrum etmaslik shartlarini qabul qiladi. Ritsar va dehqonlarga ham yengilliklar beriladi, ulardan belgilanganidan ko'p xizmat va to'lovlar olish taqiqlanadi.

Kanal: @Tarix

#Hukmdorlar. ✅
6-sinf Qadimgi Dunyo tarixi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

Menes (mil.avv. 3000-yil)

Misrda ikkita podsho hukmdorlik qilgan. Bittasi Quyi (Shimoliy) Misrda, boshqasi esa Yuqori (Janubiy) Misrda davlatni boshqargan. Mil.avv. 3000-yilda ikkala davlat o‘rtasida boshlangan urushda Yuqori Misr hukmdori Menes g‘alaba qozondi.

U birlashgan mamlakatning
birinchi hukmdori – fir’avni bo‘ldi.

Yagona va birlashgan davlat uchun yangi poytaxt bo‘lmish Memfis shahri barpo etildi.

Atama: Fir’avn – Misr hukmdori; «ulug‘ xonadon» ma’nosini anglatadi.

© O'zbekiston Tarixi

Kanal: @Tarix

📌7-sinf O’zbekiston tarixida ‘’SOLIQ TURLARI’’ haqida umumiy ma’lumot:

💠 Boj – o‘lpon, soliq. Bir davlat tomonidan ikkinchi davlatga to‘lanadigan, shuningdek, shahar va qishloq bozorlarida savdogarlardan olinadigan maxsus to‘lov.(Ilk o’rta asrlarda).
💠 Yasoq – dehqonlar va chorvadorlardan olinadigan soliq.(Turk xoqonligida).
💠Ushr (arabcha – “o‘ndan bir”) – idora ishlari uchun daromadning 1/10 hajmi hisobida olinadigan soliq.(Arablar davrida).
💠 Jizya – Islomni qabul qilmagan aholidan olinadigan jon solig‘i.(Arablar davrida).
💠 Zakot – mol-mulkning 1/40 qismi hajmida olingan soliq.(Arablar davrida).
💠 Xiroj – hosilning 1/3 qismi hajmida olinadigan yer solig‘i.(Arablar davrida).
💠 Ziroatchilardan olinadigan yer solig‘i bu davrda “kalon” deb yuritilgan. Hosilning 1/10 qismi hajmida olingan soliq.(Mo’g’ullar davrida).
💠 Chorvadorlarga esa “qopchur” solig‘i solingan.Chorva mollari bosh sonining 2,5%
miqdorida olingan soliq.(Mo’g’ullar davrida).
💠Davlat xazinasi uchun “shulen” nomi bilan yuritilgan oziqovqat solig‘i ham undirilgan. “Shulen” har bir podadan ikki yashar qo‘y, qimiz uchun har ming otdan bir biya hisobida olingan.(Mo’g’ullar davrida).
💠 Hunarmandlar va savdogarlardan “targ‘u” solig‘i undirilgan.Targ‘u ishlab chiqarilgan mahsulot yoki sotilgan molning o‘ttizdan bir qismi hajmida undirilgan.(Mo’g’ullar davrida).
💠 Aholiga tuz solig‘i, jun va kumush solig‘i solingan.(Mo’g’ullar davrida).
💠 Tamg‘a — savdo boji savdogarlardan olinadigan soliq.(Temuriylar davrida).

Kanal: @Tarix

#Hukmdorlar. ✅
6-sinf Qadimgi Dunyo tarixi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

Yaxmos (mil.avv. XVIII asr)

Mil. avv. XVIII asr oxirida ko‘chmanchi giksoslar qabilalari Misrga hujum qildi.

Quyi Misrni bosib olgan giksoslar misrliklarning shahar va qishloqlariga hujum qildi, ularni ayovsiz taladi va odamlarni asirlikka haydab ketdi. Fiva shahri hukmdorlari esa giksoslarga itoat qilmadilar.

«Nom»lar hukmdorlari Fiva shahri atrofiga birlasha boshladilar. Bir qancha janglarda Fiva «nom»ining fir’avni Yaxmos giksoslarni tor-mor etib, bosqinchilarni Misrdan haydab chiqardi.

Yaxmos yangi fir’avnlar sulolasi asoschisiga aylandi, ana shu fir’avn zamonidan Yangi podsholik davri boshlandi.

Davr: Olimlar Misr tarixini Ilk, Qadimgi, O‘rta, Yangi va So‘nggi podsholik davrlariga ajratishgan.

© O'zbekiston Tarixi

Kanal: @Tarix

🔶 Qadimgi dunyoda MARKAZga xos xususiyatlar:


🔰 AGORA - yunonlarda markaziy maydon.

🔰FORUM - rimliklarda markaziy maydon.

🔰IBODATXONA - qadimgi Mesopotamiyada shahar markazi sanalgan.

🔰TUPROQQAL'A - shahar markazidan ko'cha o'tgan, ushbu ko'cha shaharni 2 qismga ajratib turgan.

🔰PARFENON - Akropol markazida quriladi.


Kanal: @Tarix

🏛 YUNESKO tashkiloti bilan bog'liq ma'lumotlar.

🏗 Tashkil topishi: 1945-yil 16-noyabr. «Xalqaro bag‘rikenglik kuni»

🕹 Vazifasi: Ta’lim,fan va madaniyatni rivojlantirish.

🇸🇱 O'zbekiston 1993-yil 29-oktabrda a'zo bo'lib kiradi.

💙 1994-yilda - Ulug'bek tavalludining 600 yilligi nishonlandi.
💙 1994-yilda - XIVA va BUXOROning 411 ta ob’yekti ro'yxatga kiritildi.
💙 1995-yil Parijda YUNESKO «Bag‘rikenglik tamoyillari deklaratsiyasi»ni qabul qildi.
💙 1995-yil - Amir Temur tavalludining 660 yilligi nishonlandi.
💙 1995-yilda - Samarqandda Markaziy Osiyo tadqiqotlari xalqaro instituti tashkil etildi.
💙 1996-yil oktabrda - Parijda Amir Temurga bag‘ishlangan bir haftalik xalqaro anjuman bo‘lib o‘tdi.
💙 1996-yil oktabrda - Shaxrisabz shahri YUNESKO ro'yxatiga kiritildi
💙 1997-yilda - Buxoro va Xiva shaharlarining 2500 yillik muborak sanalari Parijda keng nishonlandi
💙 1999-yil - YUNESKO Bosh konferensiyasi 30-sessiyasida 21-fevral – Xalqaro ona tili kuni deb e’lon qilingan
💙 2000-yili Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutining qo‘lyozmalar fondi dunyoning eng boy qo‘lyozmalar xazinasidan biri sifatida YUNESKO madaniy merosi ro‘yxatiga kiritildi.

📒 Manba: 11-sinf O'zbekiston tarixi darsligi

© Tarixdan yangi testlar

Kanal: @Tarix

♻️ ASARLAR va ularning MUALLIFLARI

📗"Tarixi Turkiston" - Mulla Olim Maxdum Hoji
📕“Habib us-siyar” - Xondamir
📘“Geografiya” – Strabon
📓"Jan Kristof" - R. Rollan
📒"Muqаnnа isyoni" - Sаdriddin Аyniy
📙"Mubayyin" - Bobur
📚"Yigirma yil ichida" - U Voyao
📕"Rekviyem" - Motsart
📗”Abulfayzxon tarixi” - Abdurahmon Tole
📓"Navodir ul-vaqoe" - Ahmad Donish
📒"Dahshatli yil" - Viktor Gyugo
📚“Buyuk Temur tarixi”- Pero Meksika

Kanal: @Tarix

📌 Bitim-so’zi bilan bog’liq voqealar

📕11-sinf O’zbekiston tarixi bo’yicha

1. 1993-yili Besh davlat – Qirg‘iziston, Qozog‘iston, O‘zbekiston, Tojikiston, Turkmaniston rahbarlari Hamdo‘stlik haqidagi bitimga imzo chekishdi.

2. 2002-yil Islom Karimov Ostona shahriga tashrif buyurdi. «O‘zbekiston – Qozog‘iston davlat chegaralarining alohida uchastkalari to‘g‘risida bitim» imzolandi.

3. 2017-yil O‘zbekiston va Qirg‘iziston munosabatlarida yangi sahifa ochdi. Shu yil sentabr oyida Qirg‘iziston Prezidenti Almazbek Atambayev taklifiga binoan Prezident Shavkat Mirziyoyev Bishkekda bo‘ldi. O‘zbekiston va Qirg‘iziston prezidentlari o‘z ichiga 85 foiz masofani qamrab olgan chegara to‘g‘risidagi bitimni imzolashdi.

4. 1993-yil mayda Hindiston Bosh vaziri Narasimxa Rao davlat tashrifi bilan O‘zbekistonda bo‘ldi. Safar kunlarida «O‘zbekiston Respublikasi bilan Hindiston Respublikasi o‘rtasida davlatlararo munosabatlar va hamkorlik prinsiplari to‘g‘risida» shartnoma va savdo – iqtisodiy hamkorlik to‘g‘risida va boshqa bitimlar imzolandi.

5. O‘zbekiston Prezidenti I.Karimovning 1993-yilgi Hindistonga rasmiy tashrifi chog‘ida ikki mamlakat o‘rtasida iqtisodiy, savdo va ilmiytexnikaviy hamkorlik to‘g‘risida qator bitimlar imzolandi.

6. 2002-yil ShHTga a’zo mamlakatlar rahbarlarining navbatdagi Sankt – Peterburg sammitida uchta hujjat: ShHTga a’zo davlatlar rahbarlarining deklaratsiyasi, ShHT Xartiyasi, ShHTga a’zo davlatlar o‘rtasida Mintaqaviy antiterror tuzilmasi (MATT) haqidagi Bitim imzolangan.

© Tarixdan yangi testlar

Kanal: @Tarix

🔶Shuning uchun-so’zi bilan bog’liq voqealar

🔔6-sinf tarixi bo’yicha

✅ Tosh davri ancha uzoq davom etgan, shuning uchun ham uni quyidagi bosqichlarga ajratishadi, jumladan:
– qadimgi tosh davri – paleolit (yunoncha «paleos» – «qadimgi» va «litos» – «tosh»
so‘zlaridan);
– o‘rta tosh davri – mezolit («mezos» – «o‘rta»);
– yangi tosh davri – neolit («neos» – «yangi»);
– mistosh davri – eneolit (lotincha «eneus» – «mis» va yunoncha «litos» – «tosh»).
✅Tabiat insonga nimani in’om etsa, odam shuni olgan, topgan yeguligi bilan qanoatlangan. Shuning uchun ham kishilarning eng qadimiy mashg‘uloti bo‘lgan termachilik va ovchilik o‘zlashtiruvchi xo‘jalik deb ataladi.
✅Qadimgi misrliklar yozuvdan duolar va marosimlarni yozib borishda foydalanishgan. Shuning uchun ham uni «muqaddas» yoki «xudolar kalomi» deb nomlashgan.
✅Mesopotamiyada yog‘och va metall singari xo‘jalik uchun zarur materiallar bo‘lmagan, ammo don mo‘l-ko‘l yetishtirilgan, chorva mollari ko‘p bo‘lgan. Shuning uchun Mesopotami ya aholisi savdo-sotiq bilan ham shug‘ullanardi
✅Xammurapi qonunlari nomigagina podshoning qarori bo‘lmasdan, xudolar xohishirodasi sifatida talqin etilgan. Shuning uchun ham ularni so‘zsiz, og‘ishmasdan bajarish talab qilinardi.
✅ Ilotlar spartaliklardan qattiq nafratlanar edi. Bunday sharoitda o‘z hukmronligini faqat kuch
bilan saqlab qolish mumkin bo‘lgan. Shuning uchun ham spartaliklar o‘z davlatlarida alohida shart-sharoitlar yaratdilar, jumladan, hamma qat’iy intizomga amal qilar, yengilganlar shafqatsiz jazolanardi.
✅ Mil. avv. 443 –429-yillarda 15 marotaba strateg lavozimiga saylangan Perikl hukmronligi davrida Afina eng qudratli davlatga aylandi va mamlakatda demokratiya ravnaq topdi. Bu davr shuning uchun ham «Perikl asri» deb atalgan.
✅ Mil. avv. 490-yil Marafon tekisligidagi jangda Yunonlar forslarga qaraganda kam sonli edi. Shuning uchun ular fors suvoriylari uchun noqulay bo’lgan qoyali tepaliklarga o’rnashib oladilar.
✅Yunonlarning xudolari xohish-irodasiga qarshi borganlarni shafqatsiz jazolaydi. Shuning uchun ham yunonlar o‘zlari yaratgan xudolardan qo‘rqishar, ular sharafiga ko‘plab ibodatxonalar barpo etib, qurbonliklar qilganlar.
✅Rim davlatidagi qullarda mehnatdan manfaatdorlik hissi mutlaqo bo‘lmagan. Ularga haq to‘lanmas edi. Shuning uchun qullar mumkin qadar kamroq va yomonroq ishlardilar.

Kanal: @Tarix

📌 Farmon-so’zi bilan bog’liq voqealar

📕 7-sinf O’zbekiston tarixi bo’yicha

1. Narshaxiyning yozishicha, 673-yilning kuzida xalifa Muoviya I (661–680) farmoni bilan Ubaydulloh ibn Ziyod Amudaryodan kechib o‘tib, Buxoro hududiga bostirib kiradi.
2. Xalifa Umar ibn Abdulaziz (717–719) murakkab vaziyatni hisobga olib, bo‘ysundirilgan yerli xalqlar bilan kelishish siyosatini amalga oshirishga majbur bo‘ldi. U yangi yerlarni bundan buyon zabt etishni to‘xtatish hamda moliyaviy islohot o‘tkazish to‘g‘risida farmon berdi.
3. Mo‘g‘ulistonning ulug‘ xoqoni Munke soliq va hashar ishlarini tartibga solish to‘g‘risida maxsus farmon – yorliq chiqaradi. Yomlar bo‘ylab pochta xizmati uchun ajratilgan otlar soni belgilanib, aholidan ortiqcha ot talab qilish man etiladi.
4. 1997-yil 11-noyabrda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Xorazm Ma’mun akademiyasini qaytadan tashkil etish to‘g‘risida”gi farmoni chiqdi.
5. Abdullatif Hirotda faqat o‘n besh kun hokimlik qiladi. Abulqosim Bobur qo‘shinining shaharga yaqinlashib kelayotganidan xabar topib poytaxtni jangsiz bo‘shatib, Movarounnahr tomon qochadi.
Ulug‘bek farmoni bilan Balxga noib qilib tayinlangach, viloyatda “tamg‘a” solig‘ini bekor qilib, savdogarlarni o‘z tarafiga og‘dirib oladi.
6. Ulug‘bek farmoni bilan 1417-yilda Buxoroda, 1420-yilda Samarqandda, 1433-yilda G‘ijduvonda madrasalar qad ko‘taradi.
7. O‘zbekiston Respublikasi Birinchi Prezidenti Islom Karimovning 1997-yil 23-yanvardagi farmoniga binoan
Kamoliddin Behzod nomidagi Davlat mukofoti ta’sis etildi, Milliy rassomlik va dizayn institutiga Behzod nomi berildi.

Kanal: @Tarix

📌 Inqilob-so’zi bilan bog’liq voqealar

📒 8-sinf Jahon tarixi bo’yicha

1. Agrar sivilizatsiya insoniyat tarixida neolit davridan boshlanib, XVIII asrning 60-yillaridagi sanoat inqilobi va umng asosida yangi jamiyat shakllanguncha davom etdi.
2. Yangi davrda yuz bergan burjua inqiloblari 0’rta asr feodal tartiblarini buzib tashladi va ishlab chiqarishning jadal rivojlanishi uchun keng yo‘l ochdi.
3. XVIII asr oxiri — XIX asrda fan va texnika sohalaridagj juda ulkan yutuqlar sanoat inqilobiga olib keldi.
4. Amenkadan g'alla va kumushning oqib kelishi natijasida yuz bergan narxnavo inqilobidan ham, avvalo, Yevropa dehqonlari aziyat chekdi.
5. XVI—XVIII asrlarda Yevropada Yangi davr madaniyati shakllandi. San’at va fan
jadal rivojlandi. Angliya burjua inqilobi, Shimoliy Amerikada mustaqillik uchun kurash,
fransuz inqilobi jarayonlarida paydo bo‘lgan kishilarning ozodligi va tengligi haqidagi
g’oyalar yana uzoq vaqt ko‘plab xalqlar kurashining mazmuniga aylandi.
6. Styuartlar shotlandiyalik edi. Uning davrida absolutizmning inqirozi kuchaydi, burjua inqilobi uchun iqtisodiy, siyosiy va g‘oyaviy asoslar shakllandi.
7. Angliyada 1640-yili burjua inqilobi boshlandi.
8. 1688-yili Angliyada «Sharafli inqilob» bo’ldi.
9. Kromvel protektorati - (protektor ~ homiy, himoyachi) Angliya burjua inqilobining yakunlovchi bosqichi. Bu davrda Angliya, Shotlandiva va Irlandiya hukmdori protektori Oliver Kromvel bo’lgan.
10. 1789-yil 14-iyuIda Bastiliya qal’asining ishg'ol etilishi bilan Fransiyada burjua inqilobi boshlandi.
11. Angliya burjua inqilobidan keyin Amerikadagi mustamlakalarda ham burjuacha boshqaruv usullari va hayot tarzi shakllanib bordi.

© Tarixdan yangi testlar

Kanal: @Tarix

Terrorchilik harakatlari:

🔰11-sinf jahon tarixidan

📌Misrda 2017-yil "Viloyati Sinay"

📌AQSHda 2001-yil 11-sentabr

📌Londonda 2005-yil 'Al-Qoida'

📌Parijda 2015-yil 'ISHID'

📌Xitoyga 2013-yil Sinsyan-Uyg'ur 200ta terrorchilik aktlari.

📌Peruda 1992-yil 'Oydin yo'l' faollashdi.

📌Yaponiya "Aum -Snrikyu"

📌Falastinda 'Xamas', 'Jihod' 'Hizbulloh

Kanal: @Tarix

📌Haqida-so’zi bilan bog’liq voqealar

📕 6-sinf tarixi bo’yicha

1. Olimlar o‘qigan qadimgi matnlar, masalan, «Piramidalar matnlari» va «Marhumlar kitobi» misrliklar tarixi haqida, «Rigveda» – hindlar, «Avesto» esa O‘rta Osiyo xalqlari tarixidan hikoya qiladi.
2. Miloddan avvalgi I asr oxirlarida qadimgi yunon tarixchisi va geografi Strabon «Geografi ya» nomli asarida O‘rta Osiyo xalqlari madaniyati haqida ma’lumotlar keltiradi.
3. Milodiy I asrda qadimgi Rim tarixchisi Kvint Kursiy Ruf «Makedoniyalik Aleksandr tarixi» nomli asarni yozib, makedoniyalik Aleksandrning O‘rta Osiyoga harbiy yurishlari haqidagi ma’lumotlarni keltirgan.
4. Odam qanday paydo bo‘lganligi haqida ilmiy, diniy, afsonaviy va dunyoviy naqllar mavjud bo‘lib, biz bu masalani ilmiy asosda, antropologiya va arxeologiya ma’lumotlariga tayangan holda o‘rganamiz.
5. Mehnat faoliyati, tevarak olam haqida to‘plangan bilimlar asta-sekin insonning fi krlash qobiliyati va
tafakkurini o‘zgartirib bordi.
6. O‘rta Osiyo jamiyati asosini tashkil etgan «nmana» – katta patriarxal oilasi haqida «Avesto»dan bilamiz.
7. Olam yaratilishi haqidagi eng qadimiy asotirlardan biri Mesopotamiyada yaratilgan.
8. «Bibliya»da Olam, Yer yuzidagi ilk odamlar – Odam ato va Momo havoning yaratilishi, Yer yuzini To‘fon bosishi haqida va boshqa rivoyatlar mavjud.
9. «Payg‘ambar» so‘zining o‘zi esa «ezgu amallar haqida xabar beruvchi» ma’nosini anglatadi.
10. Zardushtiylik dini ta’limoti insoniyatning Ezgulik va Yovuzlik haqidagi qarashlari takomiliga katta ta’sir
ko‘rsatdi.
11. Qadimgi yunon shoiri Gomer «Iliada» va «Odisseya» poemalarini yozdi. «Iliada» ana shu urushning oxirgi, o‘ninchi yili haqida hikoya qiladi.
12. Arximedning yorug‘likni ko‘zgu orqali jamlab, Sirakuza ustiga hujum qilib kelayotgan rimliklarning kemalarini yondirib yuborgani haqida hikoya mavjud.
13. Afsonalar (yunon tilida «mif ») mamlakat tarixidagi qadimgi davr haqida ko‘p narsalarni bilishga imkon beradi. Ular Olamning yaratilishi, Yer yuzida hayot va odamning paydo bo‘lishi, qahramonlar jasorati va dengiz sayohatlari haqida hikoya qiladi.
14. Balandligi 40 metrga teng Trayan ustuni sirtidagi tasvirlar daklar bilan urush manzaralari haqida hikoya qiladi.
15. Tarixchi Tit Liviy «Rim tarixi»ni yozgan. Plutarx yunon-rim sarkardalari hayoti haqida kitob yozib qoldirgan. Kvint Kursiy Ruf «Makedoniyalik Aleksandr tarixi» asarini yaratgan.
16. Milodiy I-asr boshlarida Rim hokimiyati ostida bo‘lgan Falastin yerlaridagi Vifleem shahrida
«Xudoning o‘g‘li» nomini olgan Iso tug‘ilganligi haqida rivoyatlar keng tarqala boshlagan.
17. Iso Masih haqidagi rivoyatlar Yevangeliya (Injil) nomini olgan, yunonchadan tarjima qilganda bu so‘z «Xushxabar» ma’nosini anglatadi.
18. Xronologiya – asrlar, davrlar, vaqt o‘lchovi haqidagi fan; turlituman voqealar sanasi xronologiya yordamida aniqlanadi.

©️Inomaddin To'xtaboyev

Kanal: @Tarix

📌To’g’risida-so’zi bilan bog’liq voqealar

📕6-sinf tarixi bo’yicha

1. Avestoda yurtimizning qadimgi tarixiy viloyatlari – Baqtriya, So‘g‘d, Xorazm aholisi madaniyati to‘g‘risida hikoya qilinadi.
2. Miloddan avvalgi V asrda qadimgi yunon tarixchisi Gerodot turli mamlakatlarga sayohat qilib to‘qqiz kitobdan iborat «Tarix» asarini yozdi. Unda o‘lkamizning qadimgi aholisi to‘g‘risida ham ma’lumotlar beriladi.
3. So‘nggi paleolit davriga oid g‘orlar devorlarida topib tekshirilgan rasmlar ham qadimgi odamlarning diniy tasavvurlari to‘g‘risida hikoya qiladi.
4. Qishda surunkali yomg‘ir va daryolar toshqini bo‘lib turgani sababli Mesopotamiyada jahondagi eng qadimiy rivoyatlardan biri – Yer yuzini butunlay suv bosishi to‘g‘risidagi To‘fon rivoyati dunyoga kelgan.
5. Navuxodonosor II turar joy binolari va mudofaa devorlari qurilishida pishgan g‘ishtdan foydalanish to‘g‘risida farmon beradi.
6. Afinada Xalq majlisi yangi qonunlarni tasdiqlar, boshqa qarorlar, masalan, yangi inshootlar qurilishiga, armiyaga va boshqalarga mablag‘ ajratish to‘g‘risida ham qaror qabul qilar edi.
7. Mil. avv. 337-yilda Spartadan tashqari barcha yunon shahar-davlatlarining vakillari Korinfga yig‘ildilar va Makedoniya hokimiyati ostida forslarga qarshi yurish maqsadida yunon shaharlari ittifoqini tuzdilar. Ular murosada tinch-totuv yashash, o‘zaro urushlar olib bormaslik va bir-birining ichki ishlariga aralash maslik to‘g‘risida bir qarorga keldilar.
8. Gerodot massagetlarning asosiy kuchlari bilan forslarning jangi to‘g‘risida shunday hikoya qiladi: «Bu jang... barcha janglardan ham dahshatliroq edi. Avval har ikki dushman kuchlar bir-biriga qarshi jangovar saf tizishib, kamondan o‘q yog‘dirishdi. O‘qlari tugagach, qo‘llariga xanjar va nayzalar olib, dushmanga qarshi tashlandilar. Jang uzoq davom etdi. Hech kim chekinishni xayoliga keltirmasdi. Ko‘p qon to‘kildi. Nihoyat, massagetlarning qo‘li baland keldi. Fors qo‘shinlarining ko‘pchiligi qirildi. Jang maydonida Kir II ning o‘zi ham halok bo‘ldi».
9. Yozma manbalarda oltin, kumush, la’l, fi ruza ma’danlari qazib olingani, hunarmandchilik rivojlangani, O‘rta Osiyoning Sharq mamla katlari bilan bog‘langan qadimiy karvon yo‘llarida olib borilgan savdo-sotiq ishlari to‘g‘risida xabar beriladi.
10. Aleksandr o‘z ustozi, qadimgi yunon faylasufi Aristotelning Amudaryodan ikki podsho – Kir II va Doro I kechib o‘tgani, ikkalasi ham mag‘lubiyatga uchragani, shu bois u yurishga yaxshi tayyorgarlik ko‘rishi lozimligi to‘g‘risidagi maslahatini yodda tutar edi.
11. Saklarga qarshi kurash uchun Aleksandr Sirdaryo bo‘yida, Xo‘jand yaqinida qal’a barpo etish to‘g‘risida buyruq beradi. Bu qal’a Aleksandriya Esxata (Chekka Aleksandriya) deb ataldi.
12. Rimda Quldorlar qarshisida kuchli hokimiyat bo‘lmish harbiy diktatura o‘rnatilishi zarurligi to‘g‘risidagi masala ko‘ndalang turar edi.

Kanal: @Tarix

📌To’qnashuv-so’zi bilan bog’liq voqealar

📕7-sinf O’zbekiston tarixi bo’yicha

1. 456-yilda Kidariylar va Sosoniylar davlatlari o‘rtasida to‘qnashuv bo‘lib o‘tadi.
2. Kidariylar ko‘chmanchi chorvador aholi – eftallar bilan to‘qnashishi natijasida Shimoliy Hindistonga chekinadilar va u yerda 75 yil hukm suradi.
3. “Oq kiyimlilar” qo‘zg‘oloniga zarba berish uchun xalifa Mansur 775-yilda katta harbiy kuchni Movarounnahrga safarbar qiladi. Dastlabki to‘qnashuvlarda arab qo‘shinlari kata talafotlar berib, Samarqandga chekinadilar.
4. Movarounnahr aholisining mustaqillikka erishishi, shubhasiz, Arab xalifalariga yoqmas edi. Shu boisdan xalifalik safforiylar bilan somoniylarni to‘qnashtirishga va ularning har ikkisini ham zaiflashtirib, bu boy viloyatlarda o‘z ta’sirini qayta tiklashga harakat qiladi.
5. Husayn bilan Amir Temur o‘rtasida munosabat keskinlashib, ochiqdan ochiq nizoga aylanadi. 1366–1370-yillar davomida ular o‘rtasida bir necha bor o‘zaro to‘qnashuvlar ham bo‘ladi.
6. Amir Temur usmonli turklar sultoni Boyazid yildirim bilan munosabatni yaxshilash tarafdori
bo‘lgan. Boyazid qoraqo‘yunlar, muzaffariylar, jaloyiriylarning Amir Temurga qarshi harakatlarini qo‘llab-quvvatlagan. Buning natijasida ikki davlat o‘rtasida to‘qnashuv bo‘lishi muqarrar bo‘lib qoldi.
7. Ulug‘bek otasining rizosi bilan 1425-yilning erta bahorida Mo‘g‘uliston ustiga yurish boshlaydi. Issiqko‘l yaqinida sodir bo‘lgan to‘qnashuvda Ulug‘bek mo‘g‘ullar ustidan g‘alaba qozonadi va mahalliy muxolafatchi kuchlarni bartaraf etib, mamlakat sharqiy chegaralarini mustahkamlaydi.
8. 1451-yilda Abulxayrxon katta qo‘shin bilan Abu Said yordami va ishtirokida Toshkent, Chinoz va Jizzax orqali Samarqandga Mirzo Abdulloga qarshi yurish qiladi. Sheroz qishlog‘i yaqinidagi Bulung‘ur anhori yoqasida jang bo‘ladi. O‘zaro to‘qnashuvda Mirzo Abdullo yengiladi va jangda halok bo‘ladi.
9. 1469-yilning erta bahorida Abu Said Ozarbayjon, G‘arbiy eron va Iroqqacha bo‘lgan viloyatlarni egallab turgan turkmanlarga qarshi jangda halok bo‘ladi. Otasi o‘limidan so‘ng Abu Saidning vorislari Sulton Husayn bilan to‘qnashishga jur’at eta olmay, Movarounnahrga qaytadilar.

©️ SIFATLI DTM

Kanal: @Tarix

Shanxay Hamkor Tashkiloting (ShHT) bo'lib o'tgan sammitlari:

(11-sinf O'zbekiston tarixi)

🔰 1997-1999-yillar Moskva, Almati, Bishkek

🔰2000-yil Dushanbe

🔰2001-yil Xitoy

🔰2002-yil Sankt-Peterburg

🔰2003-yil Moskva

🔰2003-yil Pekin

🔰2004-yil Toshkent

🔰2016-yil Toshkent

🔰2017-yil Ostona

Kanal: @Tarix

📕 O'xshashliklar📘

📋 Xorazmliklar - Binokor va hunarmand
➡️ Moxenjadaroliklar - Quruvchi va hunarmand

📋 Giksoslar - ot-aravalardan foydalanishgan
➡️ Mittaniliklar jangovar aravalardan foydalanishgan

📋 Karfagen - Rimliklar tomonidan yoqilgan
➡️ Buxoro - Mo'g'ullar tomonidan yoqilgan

📋 Osmon o'g'illari - Chjou hukumdorlari
➡️ Quyosh o'g'illari - Misr fir'avnlari

📋 Deomed - Frakiya hukumdori
➡️ Diodot - Yunon-Baqtriya hukumdori

📋 Tenochtetlan - Ko'l ustidagi shahar
➡️ Nineviya - Qonga botgan shahar

📋 Ossuari - suyakdon
➡️ Sarkofak - tosh tobud

📋 Fiva - Yangi Misr podsholigi poytaxti
➡️ Fiva - Makedonlar istilosiga qarshi yunon ittifoqiga qo'shilgan shahar

📋 Demosfen - Notiq
➡️ Diogen - Faylasuf

📋 Muhammad Tug'luq - Iskandar Zulqarnaynning davomchisi
➡️ Alovuddin Muhammad - Iskandari Soniy
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
Kanal: @Tarix