Tarix fanidan 30 talik DTM test varianti

Marhamat ishlab ko'ring!

Kanal: t.me/tarix

​#bilasizmi?

Amaldagi 6-sinf “Qadimgi dunyo tarixi” darsligida “Uzoq davom etgan o‘zaro urushlardan keyin, mil.avv.312-yilda kichik Makedoniyalik Aleksandrning lashkarboshilaridan biri Salavk Bobil (Suriya davlati) hukmdori bo‘ldi”, jumlalari qayd etilgan.

Bu yerdagi kichik Makedoniyalik Aleksandr Filipp II ning o‘g‘li Aleksandr emas, balki Aleksandr III (mil.avv.336-323) va O‘rta Osiyolik malika Ravshanakning o‘g‘li Aleksandr IV dir (mil.avv.323-309). Ya’ni Kichik Aleksandr Filipp II ga nabira bo‘ladi.

Aleksandr mil.avv.323-yil iyunida vafot etadi. Bu paytda hali Kichik Aleksandr tug‘ilmagan edi. Makedoniya tartiblariga ko‘ra, tug‘ilajaq bola agar o‘g‘il bo‘lsa, u shoh bo‘lishi kerak edi. Nihoyat, mil.avv.323-yil avgust oyida Kichik Aleksandr dunyoga keladi va rasman hukmdor deb e’lon qilinadi.

Kichik Aleksandr yosh bo‘lganligi tufayli dastlab hokimiyatni amalda Filipp II ning ukasi Filipp III, keyinchalik Kassander ismli shaxs boshqargan. Mil.avv.309-yilda Kichik Aleksandr tarafdorlari uning balog‘atga yetganligi munosabati bilan hokimiyatni to‘liq o‘z qo‘liga olishiga unday boshlaydilar. Shundan so‘ng hokimiyatni berib qo‘yishni istamagan Kassander Kichik Aleksandr va onasi Ravshanakni yashirincha zaharlab o‘ldirishni buyuradi. Buyruq bajariladi va ikkalasi ham o‘ldiriladi (vafot etgan yili to‘g‘risida bir-biriga zid manbalar bor).

(c) Tarixchi-repetitor Jalol Boltayev

@TESTLIDER — mukammal, sifatli, taqrizlangan test to‘plamlari

​BUGUN 17-NOYABR | KUN TARIXI

👩‍🎓👨‍🎓 Xalqaro talabalar kuni.

📔 1558 - Tyudorlar sulolasining so'nggi vakili Yelizavetta I ingliz taxtiga o‘tirdi.
📔1757 - Sankt-Peterburgda Badiiy akademiya tashkil etildi (bugun - Rossiya Badiiy akademiyasi).
📔 1855 – David Livingstone Viktoriya sharsharasini kashf qildi.
📔 1869 – Suvaysh kanali ochildi.
📔1922 – Sibir SSSR tarkibiga qo‘shildi.
📔 1948 - Sankt-Peterburgda Aurora kreyseri umrbod parkga qo'yildi.
📔 1950 – Dalay-lama XIV Tibet hukmdori boʻldi.
📔 1989 - Pragada „Baxmal inqilobi“ boshlandi.
📔 1997 – Luksorda(Misr) sayyohlar qirgʻini yuz berdi.
📔2000 – Samarqandda buyuk fiqh oli­mi, kalom ilmining moturidiylik oqimi asoschisi Imom Abu Mansur Moturidiyning 1130 yillik yubileyi tantanali nishonlandi. Samarkand shahrida Moturidiy yodgorlik majmui ochildi.

Kanal: @Tarix

​BUGUN 18-NOYABR | KUN TARIXI

🇺🇿 O‘zbekiston Respublikasining davlat bayrog‘i qabul qilingan kun

📔 1775 yil - Yeketerina II Rossiya hududida - viloyat va okruglarda yangi ma'muriy bo'linishni joriy qildi
📔 1842 yil - Sankt-Peterburgda Neva - Blagoveshchenskiy orqali birinchi doimiy ko'prik qurilishi to'g'risida imperator Nikolay I ning farmoni chiqdi.
📔1870 — ilk rasmiy kabutar pochta Tur va Fransiya oʻrtasida yoʻnalishida yoʻlga qoʻyiladi;
📔1885 — Germaniyada ilk mototsikl ommaga taqdim etilgan;
📔1894 — Fransiyada birinchi avtomobil poygasi boʻlib oʻtgan.
📔1883 yil Kanada va Amerika temir yo'llari vaqt zonalarini qabul qiladilar
📔1903 yil Panama va AQSh o'rtasida imzolangan Hay-Bunu-Varil shartnomasi. Shartnoma asosida Panama kanali zonasi yaratildi va Panama kanali qurilishining shartlari belgilandi.
📔 1917 yil - Butunrossiya Muqaddas Kengashining qarori bilan Moskvaning Metropolitan Tixoni Moskva va Butun Rossiyaning Patriarxi etib saylandi.
📔 1920 yil - RSFSR Xalq salomatligi va xalq komissarlarining "Sun'iy abort qilish to'g'risida" qarori qabul qilindi, shu bilan Sovet Rossiya dunyoda birinchi bo'lib abortni qonuniylashtirdi.
🇺🇿 1991 yil - O'zbekiston Respublikasining Davlat bayrog'i to'g'risidagi qonun qabul qilingan kun

Kanal: @Tarix

Sargon I Shumer-Akkad shohi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
#Hukmdorlar. ✅
6-sinf Qadimgi Dunyo tarixi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

Sargon I Shumer- Akkad shohi.
«To‘rt iqlim mamlakatlari podshosi» unvonini olgan.

⚔ Shahar-davlatlar bir-birlari bilan
tinimsiz urishar edi. Ana shu urushlar natijasida Sargon I butun Mesopotamiya podshosi bo‘ladi.

🛡 Mil. avv. 3-ming yillikning ikkinchi yarmida Akkad va Shumer shaharlarini o‘z hokimiyati ostida birlashtiradi, ammo, Mil. avv. 2-ming yillikning boshlarida ko‘chmanchi qabilalar zarbasidan parchalanib ketdi.

Savdo-sotiqni rivojlantirish maqsadida
Sargon I barcha shaharlar uchun yagona bo‘lgan uzunlik, maydon va og‘irlik o‘lchovini joriy etadi.

💂‍♀U jahon tarixida birinchi bo‘lib muntazam qo‘shin tuzgan (5400 nafar).

© O'zbekiston Tarixi

Kanal: @Tarix

#Esga_olamiz
20 yil

🔸"Qizil ko'ylaklilar" qo'zg'oloni 20 yil davom etdi
🔸XIII asrda Germaniyada 20 yil imperator saylanmadi
🔸XIV asr Oltin O'rda zaiflashuvi 20 yil davom etdi
🔸Ahmad Donish 20 yil davomida saroy kutubxonasida ishlagan
🔸Gandimiyon shartnomasiga ko'ra, tovon puli 20 yil ichida to'lanishi belgilandi
🔸Parij shahri 1853-yildan boshlab 20 yil qurilish maydoniga aylandi
🔸Butifos moddasi O'zbekistonda 20 yil foydalanildi
🔸O'zbekiston SSRda quloqlashtirish jarayoni 20 yil davom etdi
🔸Asparux 20 yil hukmronlik qildi (681-701)
🔸Chandragupta 20 yil hukmronlik qildi (320-340)
🔸Alouddin Muhammad 20 yil hukmronlik qildi (1200-1220)
🔸Sobuqtegin 20 yil hukmronlik qildi (977-997)
🔸Asfandiyorxon 20 yil hukmronlik qildi (1623-1643)
🔸Muhammad Amin inoq 20 yil hukmronlik qildi (1770-1790
🔸Otto fon Bismark 20 yil hukmronlik qildi (1871-1890)
🔸Antiox davlatni 20 yil boshqardi

21 yil
▪️Shayboniylar davrida madrasa ta'limi 21 yil davom etgan
▪️Afg'oniston amiri Abdurahmon 21 yil hukmronlik qildi (1880-1901)
▪️Subhonqulixon 21 yil hukmronlik qildi (1681-1702)
▪️Arab Muhammadxon 21 yil hukmronlik qildi (1602-1623)
▪️Amr ibn Lays 21 yil hukmronlik qildi (879-900)
▪️Nuh II 21 yil hukmronlik qildi (976-997)

22 yil
🔻Napoleon III 22 yil Fransiyani boshqardi (1848-1870)
🔻Lyudovik XI 22 yil hukmronlik qildi (1462-1483)

23 yil
🔹Qur'oni Karim 23 yil nozil bolgan
🔹Xiva xonligining Rossiya tovar sotishi 23 yilda (1844-1867) 10 barobar ko'paygan
🔹Nikolay II 23 yil hukmronlik qildi (1894-1917)
🔹Horun ar-Rashid 23 yil hukmronlik qildi (786-809)

✍️Ilyosxo'ja Bekmirzayev

Kanal: @Tarix

​BUGUN 20-NOYABR | KUN TARIXI

👶Butunjahon bolalar kuni

🔹1695 yil - portugal mustamlakachilari "qora Spartak" Zumbi dos Palmaresning boshini tanasidan judo qilishdi - (Shimoliy-Sharqiy Braziliyaning qochoq negr qullari rahbari.)
🔹1805 yil - Lyudvig van Betxovenning yagona "Fidelio" operasi birinchi marta ijro etildi
🔹 1916 yil - "Britannik" - "Titanik" ning egizak kemasi nemis koniga tushib g'arq bo'lgan. U atigi 50 daqiqada tubiga cho'kadi, ammo kema quruqlikka yurib ulgurgani uchun atigi 21 kishi halok bo'ladi
🔹1945 yil - Nyurnberg sud jarayonlarining boshlanishi - fashistlar Germaniyasining harbiy jinoyatchilarining sud jarayoni
🔹1962 - Kuba raketa inqirozining tugashi
🔹1979 - birinchi marta sun'iy qon quyiladi
🔹1990 yil - seriyali qotil Andrey Chikatilo hibsga olingan

Kanal: @Tarix

​​#Esga_olamiz
8-sinf O'zbekiston tarixi

Xonliklarda yer egaligi

🔰Tanho - Shayboniylar, mang'itlar va qo'ng'irotlar davrida - harbiylarga amaldorlariga davlat oldidagi sodiq xizmatlari uchun berilgan yerlar;

✴️Mulki xolis:
- Buxoro xonligida - davlatdan sotib olish orqali vujudga kelgan yerlar
- Xiva xonligida - xonga tegishli yerlar

⚛️Davlat yerlari:
- Buxoro xonligida - "mamlakai sulton",
- Xiva xonligida - "podshohi"
- Qo'qon xonligida - "amlok"
- Buxoro amirligida - "amlok"

💠Xonga tegishli yerlar:
- Buxoro xonligida - mulki xos
- Qo'qon xonligida - chek yerlar
- Xiva xonligida - mulki xossa, mulki maxsusa

✳️Ruhoniylarga tegishli yerlar:
- Xiva xonligida - tarxon yerlar
- Somoniylarda - mulki xos

✍ Ilyosxo'ja Bekmirzayev

Kanal: @Tarix

​#darslikka_izoh #bilasizmi? #tarixiy #atama

8-sinf “Jahon tarixi” darsligida “gilotina” atamasi uchraydi.

Gilotina – o‘lim jazosini boshni kesish orqali ijro etuvchi moslama.

Fransiyada gilotina ixtiro qilinganida boshqa nom bilan atalgan. 1789-yilda shifokor va Milliy majlis a’zosi Jozef Gilotin o‘lim jazosini yanada insonparvarlik bilan amalga oshirish uchun “Gilotina”dan foydalanishni taklif etdi. Ammo bu moslama uning ixtirosi emas. Gilotinaga xuddi o‘xshash moslamalar Shotlandiya va Irlandiyada ishlatilgan. Fransiyada “ixtiro qilingan” gilotinada undan oldingi boshni kesish orqali jazoni ijro etuvchi moslamalardan namuna olingan.

Aslida o‘lim jazosiga qarshi bo‘lgan Jozef Gilotin boshqa daxshatli bo‘lgan usullardan voz kechib, gilotina orqali o‘lim hukmini ijro etishga Fransiya qiroli Lyudovik XVI ni ko‘ndira oldi. Qurilmaning ixtirochisi bo‘lmasa-da, va o‘z nomi bilan atalishiga qarshi bo‘lsa-da, moslama uning sharafiga “gilotina” deb nom oldi.

Gilotinaga qadar mahkumlarni, odatda, osish, yoqish, qilich yoki bolta bilan boshini tanasidan judo qilish kabi shafqatsiz usullar bilan o‘ldirishgan. Ko‘pincha mahkumlarni boshini tanasidan judo qilish uchun ikki-uch yoki undan ko‘p marta zarba berishgan. Mahkum qilinganlar yoki ularning oila a’zolari jallodning hukmni tez va nisbatan og‘riqsiz bajarishi, tig‘ning o‘tkirligini ta’minlashi uchun jallodga “pora” berganlar. “Gilotina tarafdorlari” esa o‘sha paytdagi an’anaviy jazo turlariga ko‘ra gilotina moslamasi insoniy ekanligiga ishonishgan.

Gilotina orqali qatl etilgan birinchi odam Nikolas Jak Pelletiyer bo‘lib, u 1792-yil 25-aprel kuni Fransiyaning rasmiy jallodi Charlz Sanson tomonidan qatl etildi.

Charlz Sanson o‘z xotiralarida, Lyudovik XVI tig‘ni yoysimon emas, balki qiyshiq burchakli bo‘lishini taklif etganligi to‘g‘risida yozgan. Oradan bir necha yil o‘tib Lyudovik XVI ning o‘zi gilotinada Charlz Sanson tomonidan qatl etilgan.

Fransiyada gilotinadagi so‘nggi qatl 1977-yilda amalga oshirilgan. Shungacha o‘lim hukmini ijro etuvchi asosiy usul gilotinada qatl qilish bo‘lgan. 1981-yilda prezident Fransua Mitteran tashabbusi bilan Fransiyada o‘lim jazosi bekor qilingan.

“Gilotina “ixtirochisi” o‘zi “yaratgan” o‘sha qurilmada o‘ldirilgan”, degan gaplar urchib turadi. Ammo bunday emas. Jozef Gilotin 1814-yilda tabiiy o‘limdan vafot etgan.

(c) Jalol BOLTAYEV

👉 @TESTLIDER – Tarixchilar kanali!

BUGUN 22-NOYABR | KUN TARIXI

🔹1574 — Chilidagi Xuan Fernandes orollari kashf etildi.
🔹1699 — Pyotr I va Avgust Shimoliy urush haqida kelishib olishdi.
🔹1869 — „Cutty Sark“ suvga tushirildi.
🔹1906 — Stolipin agrar islohotiboshlandi.
🔹1908 — Manastir Kongressi alban alifbosini tasdiqladi.
🔹1917 — Kanadada Milliy xokkey ligasi tashkil etildi.
🔹1917 — Leninning «Rossiya va Sharqning barcha musulmon mehnatkashlariga» deb nomlangan murojaatnomasi e'lon qilindi.
🔹1936 — SSSRda abortga ruxsat berildi
🔹1940 — Ikkinchi jahon urushi: Gretsiya armiyasi Albaniyada qarshi hujumga o’tdi va Koritsa shahrini egalladi.
🔹1942 — Ikkinchi jahon urushi: Stalingrad jangida nemislarning 6-armiyasi qurshovda qoldi.
🔹1943 — Ikkinchi jahon urushi:AQSH prezidenti Ruzvelt, Britaniya bosh vaziri Uinston Cherchil va Xitoy rahbari Chyang Kay Shek Qohira konferensiyasida uchrashdi.
🔹1943 — Livan Fransiyadan mustaqillikni qo’lga kiritdi.
🔹1946 — Angliyada sharikli ruchkalar ilk bor sotuvga chiqdi.
🔹1956 — Melburn shahrida XVI Olimpiya o’yinlari boshlandi.
🔹1963 — AQSH prezidenti Jon Kennedi Texasda suiqasd qurboni bo’ldi.
🔹1967 — BMT Xavfsizlik Kengashi Arab-Isroil mojarosiga oid 242-sonli rezolyutsiyani qabul qildi.
🔹1974 — Falastin Ozodlik Harakati BMTda kuzatuvchi maqomini qo’lga kiritdi.
🔹1975 — Xuan Karlos I Ispaniyaqiroli deb e’lon qilindi.
🔹1986 — Mike Tyson boksboʻyicha jahon chempioni boʻldi.
🔹1989 — Livan prezidenti Rene Mo’vad Bayrutda suiqasd qurboni bo’ldi.
🔹1990 — Britaniya bosh vaziri Margaret Tetcher iste’foga chiqdi.
🔹1993 — Armanistonda milliy valyuta — dram muomalaga kiritildi.
🔹2004 — Ukrainada Zarg’aldoq inqilobi boshlandi.
🔹2005 — Angela Merkel Germaniya tarixidagi ilk ayol kansler bo’ldi.
🔹2008 — Mars sayyorasida muzlagan suv parchasi topildi.
🔹2012 — Isroil va Falastino’rtasidagi 8 kunlik urushdan so’ng, Isroil va Hamas o’t ochishni to’xtatish bo’yicha kelishuviga erishildi.
🔹2015 — Myanmaning Kachin viloyatidagi nefrit konida tuproq ko’chishi oqibatida 116 kishi halok bo’ldi va 100 ga yaqin kishi bedarak ketdi.

Kanal: @Tarix

#Hukmdorlar. ✅
6-sinf Qadimgi Dunyo tarixi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

Xammurapi
(mil. avv.1792-1750-yillar)

⚔ Mil. avv. XVIII asrda Bobil podshosi Xammurapi butun Mesopotamiyani yagona davlatga birlashtirishga muvaffaq bo‘ladi. Xammurapi hukmronligi davrida Bobil eng qudratli davlatga aylanadi.

📜 Xammurapi tarixda qonunlar tuzgan birinchi hukmdor sifatida nom qoldirgan.

🖌 Qonunlarning matnlari mamlakatning barcha shaharlarida o‘rnatilgan tosh ustunlarga yozib qo‘yilardi.

📜Xammurapi qonunlari qat’iyligi bilan kishini lol qoldiradi.

✅ Xammurapi qonunlari nomigagina podshohning qarori bo‘lmasdan, xudolar xohish irodasi sifatida talqin etilgan. Shuning uchun ham ularni so'zsiz, og‘ishmasdan bajarish talab qilinardi.

✅ Xammurapi qonunlari talon-taroj va o‘g‘rilik kabi jinoyatlarni to‘xtatishda katta ahamiyatga ega bo‘lgan.

© O'zbekiston Tarixi

Kanal: @Tarix

​​👨‍🎓 Abituriyentlar uchun

Lavozim egalarining vakolat muddatlari:
(Darsliklar asosida)

Strateg (Afinada) vakolati – 1 yil
Konsul – 1 yil
Prokonsul – 1 yil
Diktator (Rimda) – 6 oy
AQShda prezidentlik vakolati – 4 yil
Fransiyada prezidentlik vakolati (XIX asr) - 7 yil
Fransiyada parlament - Millat Majlisi (XIX asr) – 4 yil
Germaniyada Reyxstag (XIX asr) – 5 yil
Britaniyada parlament vakolati (1911-yildan) – 5 yil
O’zbekistonda Oliy Majlis – 5 yil
O’zbekistonda prezident – 5 yil

✍ Ilyosxo'ja Bekmirzayev

Kanal: @Tarix