#Hukmdorlar. ✅
6-sinf Qadimgi Dunyo tarixi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

⚜ Chandragupta va Ashoka

⚔ Chandragupta Yunon-makedon qo‘shinlariga qarshi kurashgan mashhur hind sarkardasi.

🛡 Chandragupta Shimoliy
Hindistondagi barcha davlatlarni o‘z tarkibiga olgan Maurya davlatiga asos solgan.

🏰 Pataliputra shahri esa Maurya davlati poytaxtiga aylandi.

🔝 Mil. avv. III asrda podsho Ashoka hukmronligi davrida Maurya rivojlanishda yuksak taraqqiyotga erishdi.

© O'zbekiston Tarixi

Kanal: @Tarix

📕 8-sinf O'zbekiston tarixidan qo'llanma

Muallif: Sobir Matkarimov

Kanal: @Tarix

7-sinf Jahon tarixi darsligi bo'yicha poytaxtlar

🏰 Rim - G'arbiy Rim imperiyasining poytaxti;

🏰 Konstantinopol - Sharqiy Rim imperiyasi (Vizantiya) ning poytaxti;

🏰 Ravenna - Vizantiyaning Italiyadagi noibligining poytaxti;

🏰 Itil - Xazar xoqonligining poytaxti;

🏰 Makka - Hijoz viloyatining markazi;

🏰 Pataliputra - Guptalar davlatining poytaxti;

🏰 Kioto - Yaponiya poytaxti;

🏰 Samarqand - Amir Temur saltanati poytaxti;

🏰 Reyms - Shampan grafligi markazi;

🏰 London - Angliya poytaxti;

🏰 Saroy Botu - Oltin O'rda xonligining dastlabki poytaxti;

🏰 Istanbul - Usmonli davlati poytaxti;

🏰 Qoraqurum - Chingizxon davlatining poytaxti;

🏰 Sonak - Koryo qirolligining poytaxti;

🏰 Kegyon - Choson qirolligining poytaxti;

🏰 Xanson - Choson qirolligining poytaxti;

🏰 Dehli - Dehli sultonligining poytaxti;

🏰 Tenochtitlan - Asteklar davlatining poytaxti;

🏰 Kusko - Inklar davlatining poytaxti;

🏰 Niara - Mali davlatining poytaxti;

🏰 Gao - Songai davlati poytaxti;

🏰 Chichen-Itsa - Mayyalar davlatining poytaxti;

Muallif: O'rol Amirov

Kanal: @Tarix

#Hukmdorlar. ✅
6-sinf Qadimgi Dunyo tarixi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

⚜ Sin Shixuandi
«Sinning birinchi hukmdori»

🛡 U Mil. avv. 246-yilda Xitoyni o‘z hokimiyati ostida birlashtirdi.

🗺 O‘z davlati hududini 36 viloyatga taqsimladi va har biriga noiblarini rahbar etib tayinladi.

🏯 U tirikligidayoq o‘ziga atab maqbara qurishga farmon bergandi.

🔰 Hashamati va bezaklari jihatidan bu maqbara Misr piramidalari bilan bellasha oladi.

⛏ Maqbarani 720 ming odam 37 yil mobaynida bunyod etgan. Maqbara bir necha kvadrat kilometr maydonga joylashgan.

💂‍♂ Sin Shixuandi qabridan hukmdorni «qo‘riqlash» uchun o‘rnatilgan 6 mingta sopol askarlar haykallari topilgan.

⚔ U xunnlarning hujumlaridan himoya qilish uchun Shimoliy Xitoy bo‘ylab qurilgan mudofaa devorini yanada mustahkamlashni buyurgan.

⛏ Buyuk Xitoy devorini qurish ishlari dastlab mil. avvalgi IV asrda boshlangan.

⬆️ balandligi 6-10 metr,

↔️ qalinligi 5-8 metr,

🔁 uzunligi esa qariyb 4000 kilometrni tashkil etadi.

© O'zbekiston Tarixi

Kanal: @Tarix

#Hukmdorlar. ✅
6-sinf Qadimgi Dunyo tarixi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

⚜ U-Di
Xan sulolasi hukmdori.

✳️ Mil. avv. 206-yilda Sin sulolasiga qarshi dehqonlar qo‘zg‘oloniga Lyu Ban boshchilik qilgan. Qo‘zg‘olonchilar poytaxtni egallab oladilar. Shu tariqa Sin podsholigi tugatildi va Xan sulolasi hukmronligida yangi davlat barpo etildi.

✳️ Bu sulola davlati U-Di hukmronligi davrida eng qudratli davlatga aylandi.

✳️ Bu sulola davrida milodning boshlarida «qizil qoshlilar» va milodiy II asrda eng yirik isyonlardan biri «Sariq ro‘mollilar» qo‘zg‘oloni bo'lib o'tgan.

✳️ Xitoy imperatori U-Di elchi Chjan Syanni ko‘chmanchi xunn qabilalariga qarshi kurashda ittifoqchi va hamkorlar topish uchun jo‘natadi.

✳️ Elchi xunnlar qo‘liga asir tushadi va o‘n yilcha hibsda bo‘ladi. U asirlikdan qochib Farg‘ona vodiysiga keladi.

✳️ Chjan Syan Oloy vodiysidan o‘tib vataniga qaytadi. U Xitoyga Farg‘ona otlaridan birini va beda urug‘idan olib kelgan edi.

✳️ Bu otni xitoyliklar «samoviy» deb ataganlar. Imperator U-Di o‘z saroyi yaqinida beda ektiradi.

✳️ Keyinchalik beda Xitoyning butun shimoli bo‘ylab ekiladigan bo‘ldi.

✳️ Chjan Syan yurgan yo'l bo'ylab Markaziy va G‘arbiy Osiyo bilan bog‘lovchi jahon ahamiyatiga ega «Buyuk Ipak yo‘li» deb ataluvchi karvon yo‘li o'tadigan bo‘ldi.

✳️ Xunnlar hujumlari kuchayishi bilan davlat ham zaiflashdi. Milodiy III asrda Xan davlati uchta podsholikka parchalanib ketdi.

© O'zbekiston Tarixi

Kanal: @Tarix

👉 Abulxayrxon ibn Davlatshayx ibn Shaybon ibn Jo'jixon ibn Chingiz!

Abulxayrxonning o'g'illari

1️⃣ Shohbudoq Sulton
2️⃣ Ko'chkinchi Sulton
3️⃣ Suyunchixo'ja Sulton
4️⃣ Xoja Mahmud Sulton

1️⃣ Shohbudoq Sulton o'g'illari
❇️ Muhammad Shaybonbiyxon (1500-1510)
❇️ Mahmud Sulton

☢️ Muhammad Shayboniyxon o'g'li
💮 Muhammad Temur

☢️ Mahmud Sulton o'g'li
💮 Ubaydullaxon (1533-1540)

⚛️ Ubaydullaxon o'g'li
☑️ Abdulazizxon (1540-yil qo'shhokimyat Abdulatif bilan)

2️⃣ Ko'chkinchi Sulton (1510-1511, 1512-1530) o'g'illari
❇️ Abu Said (1530-1533)
❇️ Abdullaxon I (1540-yil qisqa davr)
❇️ Abdulatifxon (1540-1548)

3️⃣ Suyunchixo'ja Sulton o'g'illari
❇️ Navro'z Ahmad (1548-1556)
❇️ Baroqxon

4️⃣ Xo'ja Mahmud Sulton o'g'li
❇️ Jonibek Sulton

☢️ Jonibek Sulton o'g'llari
💮 Pirmuhammad I (1556-..)
💮 Iskandan Sulton (15..-1583)

⚛️ Pirmuhammad I o'g'li
☑️ Pirmuhammad II (1598-1601)

⚛️ Iskandar Sulton farzandlari
☑️ Abdullaxon II (1556-1598-amalda, 1583-1598-rasman)
☑️ Zuhrabegim

⚜️ Abdullaxon II o'g'li
✔️ Abdulmo'min (1598)


‼️ Yuqorida faqat darslik bo'yicha ota-o'g'il silsilasini yoritdik. Hukmronlik silsilasini alohida qo'llanma qilamiz! Qo'llanmani yaxshilab yodlab, tushunib oling.

✍🏻 Muallif: Fazliddin Burxonov

Kanal: @Tarix

#Hukmdorlar. ✅
6-sinf Qadimgi Dunyo tarixi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

⚜ Solon Afina hukmdori

🛡 Mil. avv. 594-yilda Solon davlatni idora qilishning oldingi tizimini o‘zgartirdi.

🏛 ♻️ Avvalgi boshqaruv tizimi – aristokratiya (aslzodalar hokimiyati)ni demokratiya (xalq hokimiyati)ga almashtirdi.

✅ Solonning taklifi bilan dehqonlarning qarzlari va qarzdorlarni qul qilish bekor qilinadi.

🏛Davlat boshqaruvidagi islohotlar⤵️

✅ Xalq majlisi faoliyati tiklandi va nasl-nasabidan qat’iy nazar afinaliklar
uchun ham davlat mansablarini egallash imkoniyatini ko'zda tutar edi.

© O'zbekiston Tarixi

Kanal: @Tarix

Rus hukmdorlari xronologiyasi
(joriy darsliklar asosida tarixchi abituriyentlar uchun maxsus)

👨‍🎨 Ryurik IX asr ikkinchi yarmida
👨‍🎨 Oleg ...-912-yillar
👨‍🎨 Igor 912-945-yillar
👸 Olga 945-964-yillar
👨‍🎨 Svyatoslav 964-...
👨‍🎨 Vladimir 980-1015-yillar
👨‍🎨 Yaroslav 1019-1054-yillar
👨‍🎨 Vladimir Monamax 1113-1125-yillar
👨‍🎨 Vsevolod Mstislavich (Novgorodda) XII asrda
👨‍🎨 Yuriy Dolgorukiy (Vladimir-Suzdalda) XII asrda
👨‍🎨 Yaroslav (Vladimirda) XIII asrda
👨‍🎨 Aleksandr Nevskiy (Novgorodda) XIII asrda
👨‍🎨 Ivan Kalita (Moskvada) 1325-1340-yillar
👨‍🎨 Dmitriy Ivanovich (Moskvada) XIV asrda
👨‍🎨 Ivan III (Moskvada) XV asrda
👨‍🎨 Ivan IV Grozniy 1547- ...
🤴Fyodor Ivanovich ...- 1598-yillar

Ryurik davridan to 1598-yilgacha Ryuriklar sulolasi boshqargan. 👆

🤴Boris Godunov 1598 - XVII asr boshi

Romanovlar sulolasi 1613-1917-yillar hukmronlik qilishgan👇👇👇

🤴Mixail Romanov 1613-...
🤴Pyotr I 1689-1725-yillar (1721-yildan Imperator unvonida)

Rus podsholigi 1721-yildan boshlab imperiya deb atala boshlangan. Hukmdorlari Imperator deyilgan.👇

👸 Yekaterina II XVIII asr ikkinchi yarmida
🤴 Aleksandr I ...-1825-yillar
🤴 Nikolay I 1825-1855-yillar
🤴 Aleksandr II 1855-1881-yillar
🤴 Aleksandr III 1881-1894-yillar
🤴 Nikolay II 1894-1917-yillar

Muallif: O'rol Amirov

Kanal: @Tarix

#Hukmdorlar. ✅
6-sinf Qadimgi Dunyo tarixi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

⚜ Perikl Afina strategi

🛡 Mil. avv. 443 – 42-yillarda 15 marotaba strateg lavozimiga saylangan.

🔝 Perikl hukmronligi davrida Afina eng qudratli davlatga aylandi va mamlakatda demokratiya ravnaq topdi. Shuning uchun ham bu davr «Perikl asri» degan nom oldi.

✅ Perikl tarixchi Gerodot, haykaltarosh Fidiy bilan do‘st tutingan edi.

💰Perikl Xalq majlisidagi lavozimlarga ish haqi to‘lashni joriy qildi.

⛏ Perikl hukmronligi davrida Afinada katta qurilish ishlari amalga oshirildi.

🏛 U Akropolda qurilgan mashhur inshoot Parfenon – iloha Afina ibodatxonasining tashabbuskori bo‘lgan.

✅ Periklning faoliyati badavlat shaharliklarga yoqmasdi. U zodagonlarning hamlalarini qaytarib turgan. Perikl vafot etganidan keyin u joriy etgan ko‘pgina qonunlar bekor qilingan.

© O'zbekiston Tarixi

Kanal: @Tarix

7-sinf Jahon tarixi darsligida nomi keltirilgan yerlar

1⃣ Benefitsiy - Franklar davlatida bo'lgan. Davlat hokimiyatini mustahkamlash maqsadida Xlodvigning vorislari boshqaruvi davrida qirollar alohida xizmatlari evaziga jangchilar va yaqin hamkorlariga berilgan yirik yer-mulk. Bu so'z lotin tilidan olingan. Senyorning o'z vassaliga harbiy xizmati evaziga in'om etgan yer-mulki.

2⃣ Allod - G'arbiy Yevropa feodal jamiyatida avloddan-avlodga meros bo'lib o'tadigan yer-mulk. Bu so'z yunon tilidan olingan. VI asr oxiridan franklarning chek yeri allodga aylanadi.

3⃣ Feod - ma'lum xizmat evaziga qirol tomonidan berilgan va meros bo'lib qoladigan yer-mulk feod deyilgan. Lotin tilidan olingan. Franklarda hukmdorlar tomonidan ot, qurol-aslahasini tartibda saqlashi, urushlar paytida oilasini ta'minlashi uchun ritsarlarga in'om etilgan yer-mulk.

3⃣ Grass - Ilk o'rta Hindistonda in'om etilgan yer maydoni. Tarjimasi "bo'lak" yoki "qultum". Bunday yerni olgan shaxs harbiy xizmat o'tab berishi kerak bo'lgan.

4⃣ Patta - ilk o'rta asrlarda Hindistonda rojalar tomonidan o'z xonadoniga mansub bo'lmagan amaldorlarga ma'lum muddatga foydalanishga berilgan yer. Tarjimasi "yorliq" yoki "yorliqqa olingan yer". Pattadan alohida xizmat ko'rsatgan kishilarni taqdirlash uchun foydalanishgan. Mulkchilik munosabatlari mustahkamlanib borishi bilan bunday yerlar ham avloddan-avlodga o'tadigan merosiy mulkka aylana boshlangan.

5⃣ Mu - Xitoyda 1 mu 6 sotixga teng bo'lgan yer. 624-yildagi qonunga ko'ra, har bir xo'jalik 80 mugacha haydaladigan yerni ijaraga olish huquqiga ega bo'lgan. Bunday yerlarni sotish taqiqlagan.

6⃣ Domen - lotin tilidan "mulk" deb tarjima qilinadi. Fransiyada qirol, gersog, graf va baronlarning qaram dehqonlar mehnati bilan ishlanadigan yer-mulklari.

7⃣ Iqto - Saljuqiylar davlatida davlat yerlarining katta qismi iqto tarzida harbiylar va amaldorlarga xizmatlari evaziga in'om etilgan. Saljuqiylarda iqto dastlab merosiy mulk bo'lmasdan, faqat xizmat muddati davomida foydalanish sharti bilan berilgan. Dehli sultonligida yer egaligining asosiy turi iqto deyilgan.

8⃣ Tumori - Usmonli davlatida suvoriyga berilgan yer. Bunday yerlar faqat turklarga va harbiylarga xizmatda bo'lgan paytda taqdim etilgan.

9⃣ Syoyen - Yaponiyada XI - XII asrlarda vujudga kelgan yer. Bunday yerlar merosiy bo'lib, barcha soliqlardan ozod etilgan.

🔟 Xolisa - Dehli sultonligida davlat ixtiyoridagi yer. Bunday yerlardan olinadigan soliqlar xazinaga tushib, davlat xarajatlari va maxsus qo'shinni ta'minlash uchun ishlatilgan.

Muallif: O'rol Amirov

Kanal: @Tarix

#Hukmdorlar. ✅
6-sinf Qadimgi Dunyo tarixi
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

⚜ Makedoniyalik Filipp II

⚔ Filipp II Yunonistonga qarshi harbiy yurish qilishga jiddiy tayyorgarlik ko‘rdi.

⚔ Mil. avv. 338- yilda yunonlar va makedonlarning asosiy kuchlari Beotiyadagi Xeroniya shahri yaqinida to‘qnashadilar.

🏹 Harbiy hiyla qo‘llagan yunonlar ustunlikni qo‘lga oladilar.

🔃 Makedonlar chekina boshlaydilar. Yunonlar esa ularni quvishga tushadi. Yunonlarning qo'shini shunda ikkiga bo'linadi.

🎠 Ana shu bo'laklardan biriga Filipp II ning o'g'li Aleksandr qo'mondonlik qilayotgan suvoriy qo'shinlar yunonlarga qaqshatqich zarba beradi.

✅ Xeroniya ostonasidagi jangdan so'ng mag'lubiyat oqibatida Yunoniston Makedoniyaga qaram bo'lib qoladi.

🤴 Filipp II o‘zini yunonlar podshosi deb e’lon qilmaydi. Filipp II yunonlar bilan birlashib, forslarga qarshi ittifoq tuzadi.

🛡 Filipp II forslarga qarshi yurishini amalga oshira olmasdan vafot etdi. Uning o‘g‘li Makedoniyalik Aleksandr hukmdor bo‘ldi.

© O'zbekiston Tarixi

@Tarix

9-sinf Jahon tarixi darsligida keltirilgan partiyalar.

🇪🇬 1871-yil = "Xizb ul-Vatan"
(Vatan) partiyasi. (Misrda)

🇩🇪 1875-yil = "Germaniya sotsial-demokratik partiyasi" (GSDP). (Germaniya imperiyasida)

🇫🇷 1880-yil = "Fransiya ishchi partiyasi". (Fransiyada)

🇮🇳 1885-yil = "Hindiston milliy kongressi" (HMK) partiyasi. (Hindistonda)

🇦🇹-🇭🇺 1889-yil = "Avstriya sotsial-demokratik partiyasi" (ASDP). (Avstriya-Vengriya imperiyasida)

🇹🇷 1889-yil = "Birlik va taraqqiyot" partiyasi. (Usmonli davlatida)

🇦🇷 1895-yil = Sotsialistik partiya. (Argentinada)

🇷🇺 1898-yil = "Rossiya sotsial-demokratik ishchi partiyasi"
(RSDRP). (Rossiya imperiyasida)

🇬🇧 1900-yil = Leyboristlar partiyasi. Tred-yunionlarning bu partiyasi 1906-yildan Leyboristlar partiyasi deb atala boshlangan. (Buyuk Britaniyada)

🇮🇪 1905-yil = "Shinfeyn" ("Biz o'zimiz") partiyasi. (Irlandiya)

🇩🇿 1912-yil = "Yosh Jazoir" partiyasi. (Jazoirda)

🇨🇳 1912-yil = "Gomindan"
("Milliy") partiyasi. (Xitoyda)

🇮🇹 XIX asr oxirlari = Italiya Sotsialistik partiyasi (ISP). (Italiyada)

🇦🇹-🇭🇺 XIX asr oxirlari = Pangerman partiyasi (Avstriya-Vengriya imperiyasida)

🇦🇹-🇭🇺 XIX asr oxirlari = Xristian sotsialistlari partiyasi (Avstriya-Vengriya imperiyasida)

🇮🇳 XIX asr oxirlari - XX asr boshlari = "Musulmonlar ligasi" partiyasi. (Hindistonda)

🇹🇷 XX asr boshlari = "Ittihodi Muhammadi" partiyasi. (Usmonli davlatida)

🇹🇷 XX asr boshlari = "Hurriyat va birdamlik" partiyasi. Ushbu partiya Buyuk Britaniyaga xayrixoh bo'lgan. (Usmonli davlatida)

🇬🇧 Konservatorlar partiyasi Buyuk Britaniyada bo'lgan

🇬🇧 Liberallar partiyasi Buyuk Britaniyada bo'lgan

🇺🇸 Respublikachilar partiyasi AQSHda bo'lgan

🇺🇸 Demokratlar partiyasi AQSHda bo'lgan

Muallif: O'rol Amirov

Kanal: @Tarix

​#infografika #shajara

Ashtarxoniylar sulolasi (Buxoro xonligi)

(c) Jalol Boltayev

@TESTLIDER — Tarixchilar kanali!

#Esga_olamiz
Rossiya va Jahon tarixi bo'yicha o'xshashlik

🔱Rossiya Shvetsiya bilan urush natijasida Boltiq dengiziga chiqish huquqini qo’lga kiritdi;
🔱Rossiya Turkiya bilan urush natijasida Qora dengizga chiqish huquqini qo’lga kiritdi;

❇️Svyatoslav 22 yoshida Sharqqa yurish boshladi
❇️Makedoniyalik Aleksandr 22 yoshida Sharqqa yurish boshladi

🅾️Vladimir Dunay bo’yida yashovchi bulg’or qabilasiga yurish qildi
🅾️Trayan Dunay bo’yida yashovchi dak qabilasiga yurish qildi.

♦️XVIII asrda – Ruslar Bering bog’ozini kashf etdi
♦️Amerika qit’asiga odamlar bundan 40 ming yil avval Bering bo’g’ozi orqali o’tib borgan;

🔸Rossiya – 1547-yilda podsholikka aylandi. Birinchi podsho – Ivan IV.
🔸Rossiya – 1721-yilda imperiyaga aylandi. Birinchi imperator – Pyotr I.

Rossiyada hukmdorning cheklanmagan hokimiyati - samoderjaviya deyiladi
Yevropada hukmdorning cheklanmagan hokimiyati - absolutizm deyiladi

Muallif: Ilyosxo'ja Bekmirzayev

Kanal: @Tarix